II GZ 284/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. J., B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 698/10 w zakresie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi D. J., B. B. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu w sprawie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie I Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 698/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi D. J., B. B. (dalej zwani jako skarżący) na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu w sprawie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżony akt został wydany na podstawie art. 30b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 roku, Nr 84, poz. 712 ze zm.). Postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1613/09, (uzupełnionym postanowieniem z dnia 8 marca 2010 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne – czy art. 5 pkt 11, art. 30a ust. 1 i 2, art. 30b ust. 1 i 2 oraz art. 37 ustawy. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie w jakim wyłącza w tym postępowaniu przepisy k.p.a. i zezwala – w ramach systemu realizacji programu operacyjnego – na kreowanie systemu środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w trakcie naboru projektów, które pozostają poza konstytucyjnym systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego, jest zgodny z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 oraz art. 87 Konstytucji. Pytanie prawne zostało zarejestrowane w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą P 9/10. Sąd pierwszej instancji rozpoznający niniejszą sprawę podzielił wątpliwości, podniesione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu powołanego wyżej postanowienia o przedstawieniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Zdaniem sądu pierwszej instancji, uzasadnione wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP budzi w szczególności treść art. 30b ust. 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju, pozwalający stronie wnosić środki odwoławcze, przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych. Sąd pierwszej instancji uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania i zawiesił postępowanie do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygnaturze akt P 9/10, za podstawę przyjmując art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie sąd pierwszej instancji wskazał, odnośnie wniosku skarżących o zastosowanie "środków ochrony praw, nieprzewidzianych w prawie krajowym, w tym w szczególności wydania nakazu wstrzymania ogłaszania przez instytucję pośredniczącą nowych naborów wniosków", że nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Tak szeroki zakres tymczasowej ochrony, jaki chcieliby uzyskać skarżący, znacząco wykracza poza ramy niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. II Powyższe postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem przez skarżących, którzy domagali się jego uchylenia. W pkt. 2 zażalenia skarżący zaskarżyli postanowienie o niewstrzymaniu ogłaszania przez [...] Centrum Przedsiębiorczości jako Instytucję Pośredniczącą II stopnia w zarządzaniu II Osią priorytetową [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 – 2013 "Gospodarka regionalnej szansy" nowych naborów wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Budżetu państwa w ramach działania 2.1. "Rozwój i podniesienie konkurencynnosci przedsiębiorstw", zaś w pkt 3 wnieśli o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich o wydanie orzeczenia wstępnego, odnośnie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które polegało na niewłaściwym zastosowaniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Obligatoryjny obowiązek zawieszenia postępowania ma miejsce wówczas, gdy sąd pierwszej instancji przedstawi w tym postępowaniu pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu. Skoro strony mają możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w przypadku gdyby Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego sąd wydał orzeczenie, to tym samym interes prawny stron pozostaje zabezpieczony, gdyż posiadają instrument prawny służący eliminacji z obrotu prawnego aktu wydanego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu. Powszechna praktyka zawieszania postępowań przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne z uwagi na toczące się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym spowodowała, iż w istocie przedsiębiorcy, w tym też skarżący, zostali pozbawieni prawa do sądowej kontroli procedury odmowy przyznawania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej. Zawieszenie niniejszego postępowania oznacza dla skarżących niepowetowaną stratę pozbawienia prawa do możliwości ubiegania się o otrzymanie dofinansowania i rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie. W razie uznania, iż sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarżący wnieśli o rozważenie konieczności skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, opisanego w pkt 3 zażalenia. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Pomiędzy zawieszaną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi ten przepis, istnieć musi związek tego rodzaju, że wynik tego innego toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, w której postępowanie ma być zawieszone. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej. W szczególności, zawieszając postępowanie w sprawie, należy mieć na uwadze możliwość wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub aktem. Powyższe okoliczności należało oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Podkreślenia wymaga, że analogiczna jak występująca w niniejszej sprawie kwestia celowości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na toczące się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie P 9/10, była już przedmiotem analizy Naczelnego Sadu Administracyjnego. Zarówno w wyroku z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 538/10, jak i postanowieniach z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GZ 198/10 oraz z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II GZ 259/10 (publikowane w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niecelowe zawieszenie postępowania w sprawie. Z jednolitych w tym względzie poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika zatem, że zagwarantowane stronie prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ma pierwszeństwo względem ewentualnego wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Strona ma bowiem możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w przypadku gdyby Trybunał Konstytucyjny stwierdził o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, a tym samym jej interes prawny pozostaje zabezpieczony. Ponieważ sąd uwzględnił zażalenie skarżących, uchylając zaskarżone postanowienie, zatem ich wniosek zawarty w pkt 3 zażalenia był nieaktualny. Odnośnie wniosku zawartego w pkt 2 zażalenia należy zauważyć, że postanowienie sądu pierwszej instancji zostało wydane na rozprawie i wpisane do protokołu, zatem stosownie do art. 162 p.p.s.a. Takie postanowienie sądu może być przedmiotem zarzutu strony w środku odwoławczym od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Powyższa kwestia nie mogła być zatem przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który dokonał kontroli jedynie rozstrzygnięcia (błędnego) sądu pierwszej instancji w zakresie zawieszenia postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w postanowieniu.