I OSK 1506/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-01
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Anna Łukaszewska-Macioch, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, który został wcześniej zaliczony do wysługi lat policjanta, może zostać odliczony na podstawie późniejszych przepisów, jeśli pierwotne zaliczenie nastąpiło na podstawie rozkazu personalnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że raz ustalone okresy składowe wysługi lat, zaliczone na podstawie rozkazu personalnego, nie mogą być odliczone przez organ na podstawie późniejszych przepisów, chyba że odbywa się to w drodze nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Sąd uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że wykładnia przepisów dopuszczająca odliczenie okresu pracy była nieprawidłowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego policjantki A. R. z tytułu wysługi lat. Komendant Miejski Policji w Gdańsku rozkazem personalnym z dnia 31 grudnia 2009 r. określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia na dzień 30 grudnia 2006 r., zaliczając jedynie 3 lata 4 miesiące i 14 dni wysługi lat, ponieważ wcześniejszy okres pracy w charakterze pracownika obsługi gospodarczej był wykonywany w niepełnym wymiarze czasu pracy (0,5 etatu). Komendant Wojewódzki Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę policjantki, uznając, że okres pracy w niepełnym wymiarze nie może być zaliczony do wysługi lat.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 138/10 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na rzecz A. R. kwotę 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 138/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Komendant Miejski Policji w Gdańsku działając na podstawie art. 101 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) określił A. R. (asystentce Referatu [...] w Komisariacie Policji [...] w Gdańsku), mianowanej funkcjonariuszem rozkazem nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 30 grudnia 2006 r. w wysokości 13%.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozkazu wskazał, że w dniu 30 grudnia 2009 r. dokonano przeliczenia wysługi lat do celów jubileuszowych w oparciu o zgromadzone w aktach osobowych dokumenty potwierdzające okres zatrudnienia.
W ramach ww. przeliczenia ustalono, że wysługa do celów uposażeniowych i jubileuszowych w rozkazie personalnym z dnia [...] sierpnia 1998 r. została błędnie zaliczona, gdyż praca w charakterze pracownika obsługi gospodarczej wykonywana była przez w/w w niepełnym wymiarze czasu pracy, tj. 0,5 etatu. Z tego powodu zaliczono funkcjonariuszce 3 lata 4 miesiące i 14 dni (zamiast 8 lat, siedmiu miesięcy i 23 dni).
Organ wyjaśnił, że w świetle przepisów obowiązujących na dzień przyjęcia do służby (tj. zarządzenia nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 czerwca 1997 r.), jak i regulacji obecnych (tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego – Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zalicza się bowiem zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy.
Rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania A. R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.), zwanej dalej k.p.a., utrzymał zaskarżony rozkaz personalny organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia stwierdził, że w świetle obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w formie decyzji określa się wyłącznie termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość. Z kolei, zdaniem organu odwoławczego, rozkaz nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., nie przyznawał odwołującej uprawnień związanych z wysługą lat. Zawarte w tym rozkazie zestawienie liczbowe stanowić bowiem mogło podstawę do wydania odrębnej decyzji administracyjnej dotyczącej prawa do uposażenia lub do innego świadczenia zależnego od wysługi lat.
Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zalicza się zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy, przy czym wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku.
Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku dokonał analizy okresu zatrudnienia i wskazał, że skarżąca była zatrudniona na ½ etatu od dnia [...] stycznia 1993 r. do dnia [...] maja 1996 r., a zatem okres 3 lat, 4 miesięcy i 14 dni nie może wchodzić w skład obliczania wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego w omawianym przypadku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższy rozkaz A. R. wniosła o uchylenie obydwu wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Rozkazowi personalnemu Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku zarzuciła wydanie go z naruszeniem przepisów postępowania poprzez:
– wystąpienie kwalifikowanej wady postępowania stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uniemożliwienie brania udziału w postępowaniu;
– naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji;
– art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz art. 81 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnione okoliczności stanu faktycznego podane w rozkazach z dnia 31 grudnia 2009 r. i 3 lutego 2010 r.;
– art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. – poprzez brak pouczenia skarżącej przed wydaniem rozstrzygnięć o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, co stanowi naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu;
– art. 10 § 1 i § 3 k.p.a. – poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
– art. 7 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie polegające na nieprawidłowym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu wydanych rozkazów personalnych.
W kwestii naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca zarzuciła naruszenie:
– § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom (Dz. U. Nr 100, poz. 913) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;
– § 5 ust. 4 w/w rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. w zw. z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;
– art. 113 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z póżn. zm.) poprzez naruszenie zakazu dyskryminacji ze względu na zatrudnienie skarżącej w niepełnym wymiarze czasu pracy.
W skardze zawarty został także zarzut naruszenia art. 6 – 8 k.p.a. oraz art. 2, 7, 24, 31 ust. 3, 32 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącej przez organy Policji praw nabytych na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., iż zakwestionowanie okresu pracy na ½ etatu pozbawia ją praw nabytych na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. potwierdzonych w umowie o pracę z dnia [...] maja 1996 r. Podniosła, że przepisy Kodeksu pracy zrównują uprawnienia do świadczeń pracowników zatrudnionych na pełen etat bądź jego część, a zawarty w tym akcie prawnym zakaz dyskryminacji ma zapobiegać naruszeniom przepisów prawa.
W ocenie skarżącej, przepisy mających zastosowanie w sprawie rozporządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pozostają w oczywistej sprzeczności z powyższym zakazem dyskryminacji.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wyjaśnił podstawy prawne zaskarżonego rozkazu personalnego. W tym zakresie Sąd stwierdził, że stosownie do treści art. 101 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji – wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Natomiast w myśl art. 107 ust. 1 tej ustawy, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Z kolei, § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, stanowi, iż do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się: zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy [...]. Stosownie zaś do przepisu § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom (Dz. U Nr 100, poz. 913) – do okresu służby, od którego zależy nabycie przez policjanta prawa do nagrody jubileuszowej, wlicza się okresy służby i pracy oraz inne okresy uwzględniane policjantom przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że w myśl § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.
Sąd I instancji dokonał analizy akt administracyjnych sprawy i stwierdził, że na podstawie ww. aktów prawnych rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Komendant Miejski Policji w Gdańsku ustalił A. R. wysługę lat oraz poszczególne okresy składkowe na dzień [...] sierpnia 1998 r., tj. na dzień przyjęcia do służby w Policji w liczbach podanych w rozkazie. Organ zwrócił przy tym uwagę, że rozkaz ten nie jest decyzją.
Natomiast decyzją był, w ocenie Sądu I instancji, rozkaz personalny tego samego organu z tego samego dnia oznaczony nr [...], w którym, na podstawie art. 101 ustawy o Policji oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, który określił skarżącej termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 30 grudnia 2006 r. w wysokości 13%. W uzasadnieniu tego rozkazu Komendanta Miejski Policji w Gdańsku stwierdził, iż w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. błędnie zaliczono skarżącej okres pracy w wymiarze ½ etatu w charakterze pracownika obsługi gospodarczej.
WSA w Gdańsku podkreślił, że wyżej ustalony stan faktyczny nie był kwestionowany przez skarżącą. Skarżąca bowiem, jak stwierdził dalej Sąd I instancji, wadliwości decyzji organów obu instancji dopatrzyła się w braku zaliczenia do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia, okresu pracy na ½ etatu w charakterze pracownika obsługi gospodarczej KWP w Gdańsku. Akcentując zaliczenie jej powyższego okresu przy kolejnym zatrudnieniu w 1996 r. na pełny etat w charakterze sekretarki wywiodła, iż uzyskała prawa do zaliczenia jej tego okresu pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego właśnie ze względu na zaliczenie jej tego okresu w poprzednich latach.
W ocenie Sądu I instancji, zarzut ten nie jest trafny. W tym zakresie Sąd I instancji zestawił ustalony w sprawie stan faktyczny z treścią § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów [...]. Sąd I instancji zauważył, że powołany przepis umożliwia zaliczenie do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zakończonych okresów zatrudnienia wykonywanych w pełnym wymiarze czasu pracy, a skoro skarżąca była zatrudniona na ½ etatu i nie wykonywała jednocześnie zatrudnienia u różnych pracodawców, to praca ta ponad wszelką wątpliwość nie była okresem służby w Policji. Z kolei, wbrew twierdzeniem skarżącej, fakt błędnego zaliczenia jej tego okresu pracy przy następnych zatrudnieniach nie rodzi po jej stronie żadnych praw nabytych, a może mieć jedynie wpływ przy ewentualnej ocenie, czy pobierane przez nią, nieprawidłowo przez organ wyliczone świadczenie, winno podlegać zwrotowi.
Dodatkowo WSA w Gdańsku wskazał, że zarówno przepis regulujący zaliczenie wysługi lat na dzień przyjęcia skarżącej do służby w 1998 r., tj. § 74 ust. 2 pkt 3 zarządzenia nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 czerwca 1997 r. w sprawie przebiegu służby, praw i obowiązków policjantów, zawieszenia w czynnościach służbowych oraz zaliczenia okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, jak i obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis § 4 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. określają, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zalicza się zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy.
Następnie Sąd I instancji odniósł się do zarzutu naruszenia art. 113 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, tj. do zarzutu naruszenie zakazu dyskryminacji ze względu na zatrudnienie skarżącej w niepełnym wymiarze czasu pracy i stwierdził, że organ w omawianej sprawie jedynie dla potrzeb ustalenia wysługi lat badał dokumenty stanowiące podstawę prawną do jej obliczenia i w żaden sposób nie był uprawniony do ingerencji w ich treść. Ze świadectwa pracy z dnia [...] sierpnia 1998 r. wynikało, iż skarżąca w okresie od [...] stycznia 1993 r. do [...] maja 1996 r. była pracownikiem obsługi gospodarczej Komisariatu Policji Gdańsk-[...] w wymiarze 0,5 etatu i fakt ten organ zobowiązany był uwzględnić w dokonanych ustaleniach. Zdaniem Sądu I instancji, przy tej czynności organ nie występował zatem w charakterze zatrudniającego.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. w powiązaniu z wystąpieniem kwalifikowanej wady postępowania stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., WSA w Gdańsku wyjaśnił, iż postawienie organom takiego zarzutu wymaga dla jego skuteczności wskazania na czym polegał brak udziału w postępowaniu (w sytuacji, gdy skarżąca de facto postępowanie zainicjowała), a zatem podania konkretnej czynności procesowej, której nie mogła dokonać, dowodu w sprawie, którego nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie.
Natomiast zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., który miałby polegać na braku zawiadomienia strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków mógł, zdaniem Sądu I instancji, odnieść skutek wówczas, gdyby strona wykazała, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności przewidzianych procedurą. Sąd zaznaczył, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż taka okoliczność wystąpiła w sytuacji, gdy organy obu instancji przeprowadzały wyłącznie dowody z dokumentów znanych skarżącej – były nimi świadectwa pracy (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1512/06).
Sąd I instancji nie dopatrzył się też naruszenia innych przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. R., reprezentowania przez adwokata T. J. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Jednocześnie w skardze kasacyjnej pełnomocnik zamieścił wniosek o zasądzenie od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, przewidzianej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., pełnomocnik sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.: – § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi, – § 5 ust. 4 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w zw. z art. 101 ust. 1 i art. 107 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi, – art. 113 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi.
Natomiast w ramach drugiej z podstaw kasacyjnych, wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie przepisu art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 li. "b" P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 i § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 73 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżąca wykazała, iż w postępowaniu przez organami Policji I i II instancji w sprawie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego. Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a autor skargi kasacyjnej powiązał nadto z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 10 § 1 i § 3, 73 § 1, 77 § 1 i § 2, 80, 81 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi przez Sąd I instancji w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, iż postępowanie organów Policji I i II instancji dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Pełnomocnik sformułował też zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a oraz w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku przez Sąd I instancji, w którym nie odniesiono się do wszystkich zarzutów skargi i przedstawiono stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością.
Postawił również zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy o Policji i § 4 ust. 1 pkt 4 i § 5 ust 4 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. oraz cyt. rozporządzenia tego organu z dnia 19 czerwca 2002 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku przez WSA w Gdańsku, w którym Sąd I instancji wadliwie ocenił, iż nie zasługują na uwzględnienie żądania i argumentacja skarżącej dotyczące ustalenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego, skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi.
Uzasadniając postawione zarzuty naruszenia prawa materialnego autor skargi kasacyjnej podniósł, że WSA w Gdańsku zaakceptował nieprawidłowe zastosowanie przez orzekające w sprawie organy obydwu instancji przepisu § 4 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. oraz § 1 cyt. rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2002 r. W ocenie pełnomocnika, Sąd I instancji kwestionując okres zatrudnienia skarżącej w charakterze pracownika gospodarczego w wymiarze ½ etatu nie wziął pod uwagę, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się: inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikającego ze stosunku służbowego.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia § 5 ust. 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. skarżący kasacyjnie stwierdził, że nie wystąpiło przedawnienie roszczeń skarżącej z tytułu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego wynikającego z wysługi lat, ponieważ zgodnie z art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia zasadniczego i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Pełnomocnik zaznaczył, że w przypadku skarżącej przedawnienie roszczeń nie mogło nastąpić, gdyż skarżąca pozbawiona była możliwości dochodzenia swoich roszczeń, a termin przedawnienia roszczeń powinien być liczony dopiero od daty zakwestionowania przez organy Policji treści wcześniejszego rozkazu personalnego, co wynika z zasady zaufania do organów Policji i przełożonych i braku podstaw do kwestionowania wcześniejszego rozkazu personalnego (z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...]).
Autor skarg kasacyjnej jako błędne uznał również stanowisko Sądu co do bezzasadności zarzutu naruszenia art. 113 Kodeksu pracy, bowiem przepisy obydwu rozporządzeń MSWiA stanowiących podstawę prawną niekorzystnych dla skarżącej rozkazów personalnych mają charakter niższej rangi wobec przepisów ustawy – Kodeks pracy i to właśnie powołany przepis rangi ustawowej winien zostać zastosowany wobec skarżącej kasacyjnie. Podkreślił, że przepis art. 113 k.p. jednoznacznie zrównuje uprawnienia świadczeń pracowników zatrudnionych na pełny etat bądź jego część i wprowadza w tym zakresie zakaz ich dyskryminacji.
Wskazując na naruszenie prawa procesowego (postawione dwa zarzuty naruszenia art. 151 P.p.s.a.) pełnomocnik podniósł, że orzekające w sprawie organy Policji naruszyły prawo skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu określone w art. 10 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyznaczenia skarżącej terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie materiałów dowodowych przed wydaniem rozkazów personalnych nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. i nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. W konsekwencji, w jego ocenie, w sprawie wystąpiła kwalifikowana wada postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zaznaczył też, że strona przeciwna przyznała w odpowiedzi na skargę, iż do takiego zaniechania przed wydaniem decyzji rzeczywiście doszło, a w tej sytuacji Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy obciąża skarżącą. Zauważył też, że obowiązki organów wynikające z treści art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. są niezależne od sposobu przeprowadzenia dowodów i inicjatywy dowodowej stron i w każdym przypadku przeprowadzania dowodów organ zobowiązany jest umożliwić stronie wypowiedzenie się co do całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Nie mogło zatem dojść do oddalenia skargi i Sąd niewłaściwie zastosował art. 151 P.p.s.a. i jednocześnie błędnie uznał, że przepis art. 145 §1 pkt 1 lit. "b" P.p.s.a. nie odnosi się do sytuacji, w której znalazła się skarżącą kasacyjnie.
Nadto, zdaniem autora skargi kasacyjnej, naruszenie art. 151 P.p.s.a. polegało na przyjęciu przez Sąd I instancji wadliwych ustaleń organów Policji I i II instancji – ustaleń dokonanych z naruszeniem art. 6, 7, 8, 10 § 1 i § 3, 73 § 1, 77 § 1, 80, 81, 107 § 1 i § 3 i art. 136 k.p.a.
W tej części uzasadnienia skargi kasacyjnej pełnomocnik podniósł, że organy Policji naruszyły zasadę państwa prawa (art. 6 k.p.a.), zasadę praworządności (art. 7 k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) w ten sposób, że w sytuacji, gdy skarżącą kasacyjnie podjęła starania o wypłatę nagrody jubileuszowej, bez zachowania stosownej formy, w celu ograniczenia wypłaty należnych jej świadczeń, podważyły wcześniej wydany rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r.
Jednocześnie pełnomocnik powtórzył wcześniejszy zarzut, że skarżącej uniemożliwiono wypowiedzenia się co do całości zebranych materiałów (art. 10 § 1 in fine i § 3 k.p.a.), a tym samym nie mogła ona zgłosić uwag i zastrzeżeń do zgromadzonych w sprawie dowodów. W rezultacie organy, zgodnie z art. 81 k.p.a., nie mogły uznać za udowodnione okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd bezzasadnie zaakceptował wadliwe, sprzeczne z treścią rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., ustalenia organów Policji, że okresu pracy skarżącej od dnia [...] stycznia 1993 r. do dnia [...] maja 1996 r. (3 lata, 4 miesiące, 14 dni) w charakterze pracownika obsługi gospodarczej na ½ etatu nie wlicza się do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego. W tej sytuacji, jak podkreślił dalej, pozbawiono skarżącą kasacyjnie praw nabytych na podstawie rozkazu personalnego nr [...] potwierdzonych m.in. w umowie o pracę z dnia [...] maja 1996 r., w której zaliczono skarżącej do okresu pracy dla celów obliczania wysługi lat: 6 lat, 4 m-ce i 14 dni.
Według pełnomocnika, Sąd przyjął również nieprawidłowo ustalony przez organy Policji w zaskarżonych rozkazach personalnych początek daty biegu terminu przedawnienia, bowiem początek biegu terminu powinien być liczony dopiero od daty zakwestionowania przez te organy treści wcześniejszego rozkazu personalnego nr [...].
Z kolei, na poparcie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. pełnomocnik powołał się na treść zarzutów skargi (wymienionych w pkt II skargi) wniesionej do Sądu I instancji, których, jego zdaniem, Sąd ten nie rozpatrzył wnikliwie i wyczerpująco. W tym zakresie autor skargi kasacyjnej przytoczył treść zamieszczonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w odniesieniu do przebiegu postępowania przed organami Policji i powtórzył w znaczącej części uzasadnienie skargi kasacyjnej zamieszczone we wcześniej sformułowanych zarzutach naruszenia prawa procesowego. Podobnie uczynił stawiając zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w powiązaniu z przepisami prawa materialnego. W tej części uzasadnienia skargi kasacyjnej zarzucił WSA w Gdańsku dokonanie w uzasadnieniu wyroku błędnej oceny zastosowania przez organy Policji tych samych przepisów prawa materialnego, które wymienił w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej sporządzonej przez siebie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie wskazane w niej podstawy kasacyjne należy uznać za usprawiedliwione.
W pierwszej kolejności należało rozważyć zarzuty naruszenia prawa procesowego.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4, art. 10 § 1 i § 3, art. 73 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego. Rozpatrując ten zarzut, podkreślić należy, iż uregulowana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawa wznowienia postępowania administracyjnego opiera się na dwóch przesłankach: – po pierwsze, na fakcie niebrania przez stronę udziału w postępowaniu; – po drugie, na braku winy strony.
Przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział strony w całym ciągu czynności postępowania administracyjnego prowadzonych przez organ administracji publicznej. Należy przy tym podkreślić, iż chodzi o udział w czynnościach, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż słusznie Sąd I instancji przyjął, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., strona bowiem sama zainicjowała postępowanie administracyjne, złożyła w toku tego postępowania odwołanie od decyzji organu I instancji, postępowanie administracyjne toczyło się wyłącznie w oparciu o znany skarżącej materiał dowodowy zgromadzony w jej aktach osobowych, skarżąca nie wskazała zaś jakichkolwiek innych dowodów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W takiej sytuacji nie można podzielić zawartego w skardze kasacyjnej poglądu, iż strona została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu w obronie własnego interesu prawnego.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i § 3, art. 73 § 1, art. 77 § 1 i § 2, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Uzasadniając ten zarzut, autor skargi kasacyjnej podnosi, iż postępowanie organów Policji dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Ustalenia faktyczne, jak wskazano w skardze kasacyjnej, zawarte w rozkazie personalnym Komendanta Miejskiego Policji w Gdańsku nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. pozostają w sprzeczności z wcześniej wydanym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., w którym skarżącej zaliczono okres pracy cywilnej w wymiarze 8 lat 7 miesięcy i 23 dni.
Rozpatrując ten zarzut, stwierdzić należy, iż nie można podzielić zawartego w skardze kasacyjnej poglądu, że postępowanie organów Policji w niniejszej sprawie było dotknięte wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wszystkie bowiem dowody niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego zostały przez organy Policji zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy.
W skardze kasacyjnej nie wskazano też żadnych nowych dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Sprzeczność natomiast stażu pracy skarżącej ustalonego w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. ze stażem pracy ustalonym w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. nie jest wynikiem wadliwego postępowania dowodowego, lecz skutkiem wykładni i stosowania przepisów prawa materialnego.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, odniósł się w sposób wystarczający dla prawidłowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia do podniesionych w skardze zarzutów. WSA w Gdańsku przeanalizował bowiem zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i słusznie zwrócił uwagę na to, iż organy obu instancji przeprowadzały wyłącznie dowody z dokumentów znanych skarżącej – były to przedstawione przez skarżącą świadectwa pracy.
Sąd I instancji odniósł się również w uzasadnieniu swego orzeczenia do kwestii praw nabytych, przyjmując, iż fakt błędnego zaliczenia okresu pracy w wymiarze ½ etatu nie rodzi po stronie skarżącej praw nabytych, może mieć jedynie wpływ przy ewentualnej ocenie, czy pobierane przez skarżącą nieprawidłowo przez organ wyliczone świadczenie, winno podlegać zwrotowi. Inną kwestią jest natomiast ocena, czy pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia jest prawidłowy.
Reasumując, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy o Policji i § 4 ust. 1 pkt 4 a także § 5 ust. 4 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r., polegający na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku przez WSA w Gdańsku. Oceniając ten zarzut, stwierdzić należy, iż Sąd I instancji w sposób prawidłowy wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia, nie ograniczył się bowiem do przytoczenia przepisów prawnych, lecz wyjaśnił także podstawę prawną rozstrzygnięcia w sposób pozwalający na skontrolowanie toku rozumowania. Inną rzeczą jest natomiast ocena prawidłowości wykładni stosowanych przez Sąd przepisów prawa materialnego.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom, a także zarzut naruszenia § 5 ust. 4 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. zasługują na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że w rozdziale 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, pod tytułem "Ustalanie wysługi lat", zawarte są przepisy określające jakie okresy zalicza się do wysługi lat (§ 4 rozporządzenia) oraz tryb postępowania w sprawie ustalania wysługi lat (§ 5 rozporządzenia).
Z przepisów dotyczących trybu postępowania wynika, że policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5 rozporządzenia, a wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu (§ 5 ust. 2 rozporządzenia).
Oznacza to, że policjanci przyjmowani do służby pod rządami przepisów tego rozporządzenia mają ustalane okresy zaliczane do wysługi lat służby w Policji. W dalszej części przepisy przewidują możliwość zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów zaliczanych do wysługi lat (§ 5 ust. 3 rozporządzenia).
To z kolei oznacza, że jeżeli policjant nie dysponował przy przyjęciu do służby odpowiednimi dokumentami dotyczącymi okresów zaliczonych do wysługi lat w Policji, to po ich dostarczeniu możliwa jest zmiana ustaleń w tym zakresie i zaliczenie mu dalszych udokumentowanych okresów.
Odbywa się to w drodze decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w § 5 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia, która określa termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu, natomiast dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji (§ 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia).
Z przepisów tych należy więc wyprowadzić jednoznaczny wniosek, że można jedynie w drodze zmiany decyzji doliczyć dodatkowe okresy do wysługi lat, natomiast nie ma podstaw do odliczenia już uprzednio zaliczonych do wysługi lat okresów.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że A. R. pełni służbę w Policji od dnia [...] sierpnia 1998 r., a zatem na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów miała zaliczony do wysługi lat okres pracy w wymiarze ½ etatu w charakterze pracownika obsługi gospodarczej i otrzymywała z tego tytułu uposażenie powiększone o odpowiedni procent. Kwestię, czy dany okres może być zaliczony do służby w Policji oceniać należy, co do zasady na podstawie przepisów, które stanowiły o zaliczeniu tych okresów w chwili rozpoczęcia służby w Policji., a wyłączne rozstrzygnięcie w tej kwestii, jak zasadnie podniósł autor skargi kasacyjnej, zawierał rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...].
Należy zauważyć, że przepisy dotyczące wysługi lat były wielokrotnie zmieniane. Nie oznacza to jednak, że na podstawie kolejno obowiązujących regulacji prawnych należy na nowo ustalać wysługę lat dla policjantów, którzy pobierają uposażenie powiększone o określony procent wynikający z zaliczenia do służby w Policji wcześniejszych okresów, chyba że wyraźnie przepisy tak by stanowiły. Jednakże ta ostatnia sytuacja nie dotyczy rozpoznanej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, raz ustalone okresy składowe mogą być przez organ korygowane. Może się to jednak odbywać jedynie w drodze nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych.
Przed wejściem w życie powołanego rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. nie było jednolitości poglądów co do tego, czy ustalenie okresów uprawniających do określonej wysługi lat odbywa się w drodze decyzji administracyjnej (por. uchwała NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 8/01, ONSA 2002/1/9). Przyjmując, że zaliczenie poszczególnych okresów do wysługi lat było traktowane jako jeden z elementów ustalenia uposażenia policjanta i nie była to decyzja administracyjna, to wtedy weryfikacji może jedynie podlegać decyzja o ustaleniu tego uposażenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowa jest zatem przyjęta – zarówno przez orzekające w sprawie organy Policji, jak i Sąd I instancji – taka wykładnia § 4 ust. 1 pkt 4 oraz § 5 ust. 4 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., która dopuszcza możliwość anulowania (odliczenia) okresu uprzednio zaliczonego do wysługi lat (por. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 812/08, Lex 570293 oraz z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 273/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tego powodu Sąd I instancji winien ponownie rozpatrzyć skargę, mając na uwadze przedstawione powyżej poglądy prawne.
Nie może natomiast odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 113 Kodeksu pracy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Należy bowiem zauważyć, że Sąd I instancji w ogóle nie stosował powyższego przepisu prawa materialnego, a w rezultacie nie mógł go naruszyć w sposób wskazany w skardze kasacyjnej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło