II FZ 511/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska- Nowacka po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. od postanowienia zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 377/10 w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 22 lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 377/10 ze skargi M. B. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 22 lutego 2010 r., postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchylił, określił, że nie może ono być wykonane i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, art. 152, art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oraz § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, ze zm., dalej jako: rozporządzenie MS). Skarżący złożył zażalenie na zawarte w powołanym wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie § 6 pkt 6 rozporządzenia MS w związku z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w tym zakresie m.in. § 6 pkt 6 rozporządzenia MS. Przepis ten określa stałą stawkę przy wartości przedmiotu sporu mieszczącej się w przedziale 50.000 – 200.000 zł. Wynosi ona 3.600 zł. Pomimo przyjęcia takiej podstawy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w zakresie kosztów zastępstwa procesowego, Sąd zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego łącznie kwotę 357 zł. Tym samym Sąd naruszył wskazane w zarzucie niniejszego zażalenia przepisy przez ich niewłaściwe zastosowanie. W ocenie pełnomocnika prawidłowość wskazanej w uzasadnieniu podstawy prawnej do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego potwierdza użyty w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia MS zwrot "w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna". Poza tym w uzasadnieniu podkreślono, że przedmiotem postanowienia, od którego skarżący złożył skargę była należność pieniężna i wskazano na § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193, dalej jako rozporządzenie RM), zgodnie którym wysokość wpisu nie zależy od przedmiotu sporu. W ocenie pełnomocnika skarżącego przedmiotem postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym może być należność pieniężna (ustawodawca wyraźnie taką możliwość przewidział). W niniejszej sprawie zachodzi właśnie taki przypadek, skoro przedmiotem egzekwowanego obowiązku jest właśnie należność pieniężna. Pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz skarżącego kwoty 3.717 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada bowiem prawu. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stronie skarżącej (poza wyjątkiem określonymi w art. 208 p.p.s.a.) w razie uwzględnienia skargi przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw (art. 200 p.p.s.a.). Do kosztów tych należy również wynagrodzenie adwokata, reprezentującego stronę w tym postępowaniu, jednakże nie wyższe, niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Stawki te w przypadku adwokatów zostały określone w rozporządzeniu MS . Stosownie do § 18 ust. 1 tego rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł. Wysokość opłat za czynności adwokackie zależy zatem od przedmiotu zaskarżenia w danej sprawie. Stawki wskazane w § 6 rozporządzenia MS mają zastosowanie w sprawach, których przedmiotem jest należność pieniężna. W orzecznictwie sądów administracyjnych (na tle art. 231 p.p.s.a.) zwrócono uwagę, że przedmiotem zaskarżenia w sprawach sądowoadministracyjnych nie są nigdy należności pieniężne, ale akty i czynności albo bezczynność organów, wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., które mają być poddane kontroli z punktu widzenia zgodności z prawem. Używane przez ustawodawcę określenie przedmiotu zaskarżenia jako należności pieniężnej należy zatem traktować jako pewien skrót myślowy odnoszący się do spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie (por. przykładowo postanowienie Naczelnego sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2009 r., II OZ38/09, opubl. w Lex pod nr 551902). Między aktem będącym przedmiotem zaskarżenia a należnością pieniężną musi przy tym istnieć bezpośredni związek, polegający na tym, że obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej wynika wprost z tego aktu (tak w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., II FPS 2/09, opubl. w ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 3). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym egzekucji świadczenia pieniężnego. Związek między treścią tego aktu a należnością pieniężną był zatem tylko związkiem pośrednim, istotą sporu była bowiem zasadność zarzutów kierowanych przeciwko egzekucji, a nie obowiązek zapłaty określonej kwoty (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 września 2008 r., II FSK 865/07, opubl. w Lex pod nr 527761). Tym samym przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu powołanego § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia MS nie była należność pieniężna. Do określenia wysokości opłaty za czynności adwokackie nie miały zatem zastosowania § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia MS. Wysokość tych opłat należało określić na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ tego rozporządzenia (to jest w wysokości 240 zł). Takie też wynagrodzenie (wynikające z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia MS) uwzględnił Sąd I instancji, rozstrzygając o kosztach postępowania, stosownie do art. 200, art. 209 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Uwzględnił w nich wynagrodzenie adwokata (240 zł), jego wydatki (17 złotych opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) i wpis sądowy opłacony przez stronę skarżącą w wysokości 100 zł (wysokość wpisu wynikała z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM). Mimo zatem błędnego wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.