II SA/Bk 153/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-06-22

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję ostateczną z naruszeniem prawa, a jednocześnie odstąpić od jej uchylenia z powodu upływu 5 lat od jej doręczenia?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło o naruszeniu prawa przez decyzję ostateczną, jednocześnie odstępując od jej uchylenia z powodu upływu 5 lat. Sąd administracyjny uznał, że mieszkańcy sąsiednich nieruchomości mieli interes prawny do udziału w postępowaniu, a organ I instancji pominął przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki dotyczące warunków technicznych baz i stacji paliw płynnych, co uzasadniało stwierdzenie naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Mieszkańcy osiedla B. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w B., która uchyliła decyzję Burmistrza S. umarzającą postępowanie wznowione w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiorników na olej napędowy i gaz propan-butan. Mieszkańcy domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że zostali pominięci w pierwotnym postępowaniu, a inwestycja zagraża ich bezpieczeństwu. SKO orzekło, że decyzja Burmistrza z 2003 r. została wydana z naruszeniem prawa, ale odstąpiło od jej uchylenia z powodu upływu 5 lat. Inwestor (B. S.A.) zaskarżył decyzję SKO, zarzucając m.in. błędne uznanie mieszkańców za strony postępowania i niewłaściwe zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi B. S.A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia we wznowionym postępowaniu, że decyzja o warunkach zabudowy wydana została z naruszeniem prawa oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło w całości decyzję Burmistrza S. z dnia [...] września 2009 r. umarzającą wznowione postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika na olej napędowy, zbiorników na gaz propan-butan, zadaszenia na całej długości zakopcowanych zbiorników, stanowisk do rozładunku gazu, wagi samochodowej, basenu p. poż. na działce nr geod. [...] w S., wydanej dla "S. P." Sp. z o. o. S. Oś B. Kolegium orzekło, że decyzja Burmistrza S. dnia [...] listopada 2003 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednocześnie w związku z upływem okresu 5 lat od dnia jej doręczenia stronom, odstąpiono od jej uchylenia. Swoje rozstrzygnięcie Kolegium oparto o treść przepisów: art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 7, 10 § 1, art. 17 pkt 1, art. 19, 28, 145 § 1 i art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), a także art. 6 ust. 2 pkt 2 i art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) oraz §66 i § 75 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 98, poz. 1067 oraz z 2003 r. Nr 1, poz 8). U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. S. Sp. z o. o. wystąpiła do Burmistrza S. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zbiornika na olej napędowy, zbiorników na gaz propan-butan, zadaszenia na całej długości zakopcowanych zbiorników, stanowisk do rozładunku gazu, wagi samochodowej, basenu p. poż. na działce nr geod. [...] w S. W związku z tym, że planowane przedsięwzięcie zaliczało się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których raport może być wymagany zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 12 lit. d) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco wpływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzeniu raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2002 Nr 179 poz. 1490), organ zwrócił się do Starostwa Powiatowego i Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o wydanie opinii o obowiązku sporządzenia raportu i jego ewentualnym zakresie. Po uzyskaniu stosownych opinii w formie postanowień o konieczności sporządzenia i zakresie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu. Inwestor przedłożył wymagany raport. Po uzyskaniu stosownych postanowień Burmistrz S. wydał w dniu [...] listopada 2003 r. decyzję o warunkach zabudowy (nr [...]). Decyzja ta została doręczona spółce "S. P." Sp. z o. o. W dniu [...] lipca 2009 r. do Burmistrza S. wpłynęła "skarga na urzędowanie inspektor U. W. wraz z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej i wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie". Skargę złożyli mieszkańcy os. B.: T. P., J. P., S. S., K. R., M. J., K. C., R. K. oraz R. W. Autorzy skargi w dniu 23 czerwca 2008 r. złożyli pismo z prośbą o udostępnienie informacji o numerach i datach wydania kolejnych decyzji i zaświadczeń dotyczących terminalu przeładunkowego firmy S. Powodem wystąpienia przez mieszkańców os. B. o udzielenie takich informacji był fakt, że na działce należącej do S. umieszczono 18 zbiorników gazu po 200 m3 każdy, podczas gdy z decyzji Burmistrza S. z [...] października 1996 r. ([...]) wynikało, że takich zbiorników może się na działce znajdować jedynie 6. Inspektor U. W. udzieliła odpowiedzi na pismo w dniu 28 sierpnia 2008 r., przesyłając wyciąg z rejestru wydanych decyzji. W wyciągu tym nie znalazła się jednak decyzja Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...]. O istnieniu tej decyzji mieszkańcy os. B. dowiedzieli się w momencie, gdy w odpowiedzi na zarzut tolerowania większej liczby zbiorników niż zakładano w pierwotnej decyzji lokalizacyjnej stwarzającej nadmierne niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia mieszkańców, Komendant Główny Straży Pożarnej w W. powołał się na ww. decyzję. W odpowiedzi na pismo mieszkańców os. B. z dnia [...] lipca 2009 r. Burmistrz S. przesłał wnioskodawcom kserokopię decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] oraz wyjaśnił, że informacji publicznej udziela się na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji. Natomiast przedmiotowa decyzja nie była ujęta w rejestrze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania z 2003 r. W dniu [...] lipca 2009 r. Burmistrz S. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Wznowienie postępowania nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. W terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania mieszkańcy os. B. oraz pełnomocnik firmy B. S.A. wnieśli zastrzeżenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie wznowionego postępowania. W dniu 30 września 2009 r. Burmistrz S. wydał decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawcom nie przysługują prawa strony, a tylko strona zgodnie z przepisem art. 147 k.p.a. może wnioskować o wznowienie postępowania. Od powyższej decyzji mieszkańcy os. B. w dniu 19 października 2009 r. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W odwołaniu zarzucili organowi I instancji naruszenie następujących przepisów: art. 7, art. 8, art. 9, art. 24 § 3, art. 28, art. 61 § 4, art. 145 § 1 pkt 4, art. 105 § 1, art. 147 k.p.a. oraz wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania innemu organowi niż Burmistrz S. oraz dopuszczenie dowodu z rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] na okoliczność ustalenia, że w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu koniecznym było nałożenie na inwestora obowiązku usytuowania obiektów chroniących przed negatywnym wpływem inwestycji na środowisko (a szczególnie na nieruchomości w najbliższym otoczeniu inwestycji). Zdaniem odwołujących się, mieli oni interes prawny i faktyczny w takim ukształtowaniu decyzji oraz w udziale w postępowaniu. Odwołujący się wskazali, że będąc mieszkańcami nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie niebezpiecznej inwestycji, mieli interes, aby w tych okolicznościach ich zdrowie i życie było w jak największym stopniu chronione. Podkreślili również, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, obiekty budowlane należy projektować i budować w sposób zgodny z przepisami i przy zapewnieniu spełnienia podstawowych wymagań dotyczących m. in. bezpieczeństwa pożarowego, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, ochrony ludności zgodnie z wymogami obrony cywilnej. W dniu [...] grudnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało decyzję (Nr [...]), w której postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec, że decyzja ostateczna Burmistrza S. nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji, wydana została z naruszeniem prawa oraz odstąpić od uchylenia decyzji ostatecznej w związku z upływem okresu 5 lat od dnia jej doręczenia stronom. SKO po zbadaniu akt sprawy głównej oraz akt zgromadzonych w toku wznowienia postępowania ustaliło, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, jednak nie ma podstaw do podzielania wszystkich jego zarzutów i uwzględnienie wszystkich żądań Skarżących. Kolegium stwierdziło, że o tym, czy dana osoba jest stroną postępowania administracyjnego decyduje fakt obowiązywania przepisu prawa służącego ochronie jej interesów, a nie to, czy taki przepis zostanie przez tą osobę wskazany. Zatem Burmistrz S. po wznowieniu postępowania powinien ustalić, czy zasadnie pominął Skarżących przy ustalaniu kręgu stron mających wziąć w nim udział. Kolegium zauważyło również, że przy wydawaniu decyzji Burmistrz S. pominął przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie. Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia, właściciele nieruchomości znajdujących się w odległości 60 m od granicy działki nr [...] mieli interes prawny w ustaleniu takich warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. SKO stwierdziło również, że jednocześnie należy odmówić uchylenia wskazanej decyzji ostatecznej z powodu braku podstaw do jej uchylenia w oparciu o przepis art. 145 § 1 k.p.a. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem B. S.A. wniosła przez swojego pełnomocnika skargę do tut. Sądu, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego: - naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP; - naruszenie §66 i §75 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1067) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów przez organ odwoławczy do stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie; - naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i zrównanie interesu prawnego z interesem faktycznym; - naruszenie art. 152 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję ostateczną, a jednocześnie odstępującej od jej uchylenia, co stanowi konstrukcję prawną nieprzewidzianą przepisami prawa; - naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie jako strony postępowania osób mających jedynie interes faktyczny we wzmocnieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną; - rażące naruszenie art. 7 k.p.a. – zasady prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie przez organ działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; - rażące naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnieni wszystkich okoliczności sprawy; - rażące naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, w szczególności tez zawartych w Raporcie oddziaływania na środowisko, sporządzonym w trakcie wydawania decyzji ostatecznej oraz rzeczywistych odległości urządzeń od budynków mieszkalnych i warunków technicznych, które istniały w czasie wydawania decyzji ostatecznej; - rażące naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy zasady "lex retro non agit"; - rażące naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracyjnych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca Spółka wyraziła opinię, że stronami w sprawie ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji na działce nr 1930 mogły być ewentualnie osoby, których działki bezpośrednio graniczą z przedmiotową działką, a do takich podmiotów nie zalicza się żądających wznowienia postępowania. Zdaniem Skarżącej, organ odwoławczy błędnie zinterpretował rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r., wywodząc przymiot strony dla odwołujących się od decyzji organu I instancji z przepisów § 66 i § 75 ww. rozporządzenia. Decyzja z dnia [...] listopada 2003 r. ustalała warunki zabudowy podziemnych zbiorników z gazem płynnym o pojemności V: 200 m³, a w takiej sytuacji odległość zbiornika od budynków mieszkalnych (a nie od granicy działki) winna wynosić 25 m, co wynika z kolumny nr 4 do § 75 ust. 1 rozporządzenia. W ocenie Skarżącej SKO błędnie i dowolnie przyjęło, iż osoby żądające wznowienia postępowania zamieszkują w odległości 60 m od granicy działki nr [...], a zatem służy im status stron postępowania. Skarżąca zwróciła uwagę na okoliczność, że w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. był sporządzony raport oddziaływania na środowisko, z którego wynikało, iż oddziaływanie planowanej inwestycji będzie zamykało się w granicach terenu działki nr [...], co również wykluczało uznanie za strony postępowania osób wnoszących o jego wznowienie. Ponadto stwierdzono, że interes prawny nie jest subiektywnym przekonaniem podmiotu o posiadaniu przez niego interesu prawnego, lecz o jego istnieniu decyduje konkretny przepis prawa materialnego. W opinii Skarżącej, organ administracyjny nie ma obowiązku wskazywania podstawy prawnej uzasadniającej interes prawny podmiotu żądającego wznowienia. Nadto Skarżąca zwróciła uwagę na naruszenie przez SKO zasady lex retro non agit (art. 6 k.p.a.)poprzez zastosowanie nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r., które zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2006 r., a więc nie obowiązywało w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Skarżąca stwierdziła również, że organ odwoławczy nie mógł uchylić przedmiotowej decyzji, a powinien jedynie stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Uchylanie decyzji i równoczesne odstąpienie od jej uchylenia jest, w opinii Skarżącej, niezgodne z obowiązującymi przepisami k.p.a. Zdaniem Skarżącej, organ nie mógł uchylić zaskarżonej decyzji w myśl art. 151 § 2 k.p.a., a jedynie stwierdzić, że została wydana z naruszeniem prawa. Tymczasem organ niesłusznie, w punkcie pierwszym decyzji, dokonał jej uchylenia, naruszając przepis art. 146 § 1 k.p.a. Wbrew prawu organ uchylił decyzję i jednocześnie odstąpił od jej uchylenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za bezzasadne. Kolegium podniosło brak interesu prawnego Skarżącej do wniesienia skargi do Sądu z uwagi na fakt, że decyzja z dnia [...] listopada 2003 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a zatem orzeczenie Kolegium nie wpływało na prawa i obowiązki Spółki. Natomiast skutki błędnego przeprowadzenia postępowania obciążają organ I instancji, a nie skarżącą. Kolegium wnioskowało o oddalenie skargi z powodu braku legitymacji procesowej Skarżącej Spółki. Polemizując z wywodami skargi, SKO podkreśliło, że interpretując § 75 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn. 20 września 2000 r. miało na względzie okoliczność istnienia na terenie bazy stacji paliw nie jednego zbiornika o pojemności 200 m³, a wszystkich istniejących i projektowanych zbiorników, które po zsumowaniu ich objętości dają podstawę do twierdzenia, jaka powinna być zachowana odległość od ich posadowienia do budynków mieszkalnych. Stanowisko Skarżącej, wskazującej na odległość jednego zbiornika o pojemności 200 m³ nie jest prawidłowe, bo dla osób mieszkających w sąsiedztwie zagrożenie bezpieczeństwa nie jest takie samo przy istnieniu jednego zbiornika z gazem w porównaniu z pojemnością kilkunastu takich zbiorników usytuowanych na tej samej działce. Zdaniem Kolegium, decyzja z dnia [...] listopada 2003 r. została wydana z naruszeniem art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które nakazują uwzględnić w decyzji o warunkach zabudowy: "zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie (...) wymagań dotyczących ochrony osób trzecich". Tymi przepisami szczególnymi, zdaniem Kolegium, były przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r., które powinny znaleźć zastosowanie przy wydawaniu decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. Organ badał stan prawny na datę 13 listopada 2000 r. i nie jest słuszny zarzut skarżącej, iż wskazane rozporządzenie nie obowiązywało na datę zaskarżonej decyzji. Organ ustosunkował się również do zarzutu braku powinności wskazywania z urzędu przepisu prawa materialnego, który dawał przymiot strony osobom żądającym wznowienia postępowania w sytuacji, gdy te osoby takiego przepisu nie wskazały. Organ wskazał na niezrozumienie przez Spółkę istoty zaskarżonej decyzji, w której uchylono decyzję organu I instancji i zastąpiono ją innym rozstrzygnięciem w oparciu o przepisy art. 151 § 2 w związku z art., 146 § 1 k.p.a., przy zastosowaniu także art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja reformatoryjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. jest, w ocenie Sądu, zgodna z prawem, spełnia wymogi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2003 r. ustalającą warunki zabudowy dla bazy gazu płynnego na działce nr geod. [...] w S. wydanej Spółce z o. o. "S. P.", toczyło się bez udziału (wskutek niezawiadomienia przez organ) obecnych uczestników postępowania: T. P., J. P., S. S., K. R., M. J., K. C., R. K. i R. W. Wymienione osoby, składając wniosek o wznowienie postępowania, uznały, że zostały niesłusznie pominięte w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Legitymację procesową do występowania z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego posiada strona tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swojego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. uzasadniającego jej udział (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2006 r. sygn akt. IV A/Wa 23/06 Lex 276751). W sprawie niniejszej, po wznowieniu postępowania z wniosku wskazanych osób (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a) organ I instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 28 i art. 147 k.p.a. uważając, że wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego, by uznać je za strony zakończonego ostateczną decyzją postępowania. SKO słusznie dokonało weryfikacji decyzji organu I instancji. Przede wszystkim trafnie zauważyło błąd procesowy polegający na tym, że jeśli organ stwierdza brak przymiotu strony, to odmawia uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a nie umarza postępowanie, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej. W tej kwestii linia orzecznictwa sądowoadministracyjnego jest jednolita (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2008 r. - sygn. akt VII SA/Wa 591/08). Dokonując odmiennej niż organ I instancji oceny materiału dowodowego i analizy stanu prawnego, SKO w sposób przekonywujący, logiczny i oparty o przepisy prawa dokonało uzasadnienia swego stanowiska w zaskarżonej decyzji. W świetle art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego może być właściciel działki sąsiedniej (niekoniecznie bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją), jeżeli wykaże swój interes prawny, Interes prawny, w przypadku postępowania o ustaleniu warunków zabudowy, polegać będzie na wykazaniu wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z działki w sposób nie zagrożony przez inwestycję. Organ II instancji zasadnie powołał się na art. 28 kpa. W świetle tego przepisu stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interes prawny, użyte w tym przepisie rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego terminu oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych już poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza, więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Szczególnymi cechami interesu prawnego jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny (vide: B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks Postępowania administracyjnego. Komentarz., Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, wyd. 6, str. 219 i nst). W tym miejscu podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy krąg stron winien być określony w jak najszerszym zakresie, czyli z uwzględnieniem zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. W każdej sprawie tego rodzaju organ wydając decyzję, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać czy – a jeśli tak, to jak dalece sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jego charakter. A zatem wykazanie przez stronę interesu prawnego w tym postępowaniu będzie równoznaczne z wykazaniem wpływu zamierzonej inwestycji na możliwość korzystania z nieruchomości. Stroną tego postępowania może być zatem właściciel działki sąsiedniej, niekoniecznie bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją, jeżeli wykaże swój interes prawny. Odwołujący się od decyzji organu I instancji, w poszukiwaniu ochrony swych praw powołali się (co prawda nietrafnie) na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu... (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), to jednak Kolegium słusznie podkreśliło, że w dniu 13 listopada 2003 r. obowiązywały takie przepisy prawa materialnego, które nie tylko uzasadniały interes prawny wnioskodawców do udziału w postępowaniu, ale powinny być z urzędu analizowane przez organ w postępowaniu o wydanie decyzji dotyczącej warunków zabudowy. Gdyby nie zostały przez organ I instancji w ogóle pominięte, to nie jest wykluczone, że Burmistrz S. w postępowaniu toczącym się już w trybie zwykłym, zawiadomiłby szerszy krąg osób o toczącym się postępowaniu. Chodziło mianowicie o rozporządzenie Ministra Gospodarki z dn. 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 98, poz. 1067), zwane dalej "rozporządzeniem". Rozporządzenie to obowiązywało do 1 stycznia 2006 r. W § 75 rozporządzenia zostały określone odległości, jakie musiały być zachowane od usytuowania zbiorników naziemnych i podziemnych do budynków mieszkalnych, w zależności od pojemności zbiorników. Kwestionowana decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2003 r. zezwalała na lokalizację m. in.: zbiornika podziemnego na olej napędowy o poj. 60 m³ oraz jedenastu zbiorników na gaz propan - butan: 6 x 200 m³ każdy i 5 x 235 m³ każdy. Nadto trzeba zauważyć, że do realizacji na tej samej działce o nr [...] w S. przewidziano wcześniej decyzję Burmistrza S. z dnia [...] marca 2003 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, budowę 5-ciu zbiorników na gaz płynny o poj. V:200 m³. Faktu istnienia innych zbiorników na terenie działki nr [...] w S. nie brał pod uwagę organ przy wydawaniu decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. na lokalizację następnej ilości zbiorników (nie wynika to w żaden sposób z uzasadnienia tej decyzji). Sąd przyznaje rację stanowisku Kolegium, iż zsumowanie objętości wszystkich istniejących i planowanych zbiorników na terenie bazy paliw płynnych stwarza dużo większe zagrożenie dla bezpieczeństwa osób zamieszkałych w sąsiedztwie niż zbiornik pojedynczy. Zatem organ powinien mieć na względzie przy wydawaniu spornej decyzji, w jakiej odległości od bazy stacji paliw są usytuowane budynki mieszkalne, kierując się przepisem § 75 rozporządzenia, z którego wynika wymóg odległości minimum 60 m. budynku mieszkalnego od zbiornika na gaz płynny, zaś zsumowanie pojemności wszystkich zbiorników daje tę odległość daleko większą. W decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie chodziło przecież o konkretne zastosowanie rozporządzenia i wszystkich jego wymogów, gdyż (jak słusznie zauważa Skarżąca Spółka "B.") dopiero na etapie pozwolenia na budowę można konkretyzować posadowienie inwestycji. Stąd też, ani Kolegium, ani Sąd nie uczyniły zarzutu, że w decyzji z dn. [...] listopada 2003 r. nie znalazły się konkretne wytyczne oparte o szczegółowe wymagania rozporządzenia. Natomiast nie zwalniało to organu od zastosowania art. 54 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dn. 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), który narzucał organowi, by określił inwestorowi zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie wymagań dotyczących interesu osób trzecich. Warunki zagospodarowania terenu wymienia § 66 i § 75 rozporządzenia, lecz w kwestionowanej decyzji zupełnym milczeniem potraktowano istnienie tych ważnych przepisów dla rzeczonej inwestycji. Ten brak spowodował, iż organ nie dostrzegł potrzeby powiadomienia osób trzecich o toczącym się postępowaniu. SKO tę okoliczność wykazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, albowiem wystarczyło przeanalizować treść § 75 rozporządzenia w aspekcie wielkości inwestycji (sumarycznej pojemności zbiorników paliw), by objąć ochroną prawną mieszkańców zabudowań znajdujących się w obszarze ewentualnego oddziaływania w odległości ponad 60 m od inwestycji i uznać ich za strony postępowania. Na rozprawie sądowej w dniu 8 czerwca 2010 r. uczestnik postępowania T. P. złożył do akt sądowych "Raport Bezpieczeństwa B. S.A. Oddział S. w S." opracowany w 2009 r. oraz "Zewnętrzny Plan Operacyjno - Ratowniczy dla zakład o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej Bazy Gazu Płynnego B. Oddział w S." z miesiąca maja 2005 r. Obydwa dokumenty nie były znane Kolegium podczas podejmowania zaskarżonej decyzji. Nie mniej jednak są dodatkowym potwierdzeniem okoliczności, że domostwa uczestników postępowania znajdują się w zasięgu oddziaływania stacji paliw w różnych aspektach ewentualnego zagrożenia. Przykładowo; niebezpieczne dla ludzi natężenie promieniowania cieplnego w przypadku pożaru działałoby na odległość 358,46 m. (str. 99 Raportu Bezpieczeństwa). Budynki uczestników postępowania znajdują się też w zasięgu stref ewentualnych skutków awarii (str. 12 - 17 Zewnętrznego Planu Operacyjno - Ratowniczego). Sąd podziela pogląd Kolegium, że nie mogło ograniczyć swojej oceny wyłącznie do argumentów strony żądającej wznowienia postępowania w ten sposób, by nie dostrzec przepisów, jakim organ uchybił wydając decyzję dnia [...] listopada 2003 r. Generalną zasadą, przyjętą w linii orzecznictwa sądowego, jest to, że podmiot żądający wznowienia postępowania powinien wskazać przepis prawa materialnego dający mu legitymację do wzięcia udziału w postępowaniu (vide: wyrok WSA w Warszawie z dn. 2 czerwca 2006 r. syng. akt I SA/Wa 1785/05; wyrok WSA w Warszawie z dn. 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 118/07). Nie jest jednak w ocenie składu orzekającego żadnym uchybieniem procesowym organu orzekającego, jeśli to organ wskaże przepis materialnoprawny, dający przymiot strony w sytuacji, gdy osoba żądająca wznowienia postępowania na postawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie jest profesjonalnym znawcą prawa, zaś organ orzekający w II instancji dostrzega poważne uchybienia kontrolowanej decyzji pierwszoinstancyjnej. Jest to wyraz poszanowania zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady zaufania obywateli do organów państwa (art. 6, 7, 8 k.p.a.). Stąd też Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że osoby żądające wznowienia postępowania miały interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, zakończonego decyzją burmistrza Sokółki z dnia [...] listopada 2003 r. (art. 28 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Jeżeli chodzi o wywiedzenie skargi do sądu, nie można podzielić uwagi Kolegium, iż Skarżąca Spółka B. S.A. nie miała interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji. Ponieważ istniał konflikt stanowisk prawnych między Skarżącą a organem II instancji, zaś kontrowersyjna decyzja z dnia [...] listopada 2003 r. dotyczyła inwestycji Skarżącej, to nie sposób odmówić Skarżącej przymiotu strony w postępowaniu sądowym w świetle art. 50 ustawy z d. 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a. W ocenie sądu natomiast, Skarżąca nie miała interesu faktycznego w zaskarżeniu decyzji Kolegium, ponieważ jej treść nie spowodowała wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Burmistrza S. z dn. [...] listopada 2003 r. o warunkach zabudowy. Orzekając o niezgodności z prawem tej decyzji, z uwagi na upływ czasu (art. 146 § 1 k.p.a.) wszelkie ewentualne skutki odszkodowawcze może ponieść tylko organ wydający tę decyzję, a nie Skarżąca. Mając na względzie powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło