I FSK 1489/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-28
Skład orzekający: Adam Bącal, Artur Mudrecki, Ryszard Mikosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla zastosowania stawki 0% VAT przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów (WDT) wystarczające jest posiadanie przez podatnika jedynie niektórych dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT, uzupełnionych dokumentami wskazanymi w art. 42 ust. 11 ustawy lub innymi dowodami, o ile łącznie potwierdzają one fakt wywiezienia i dostarczenia towarów do nabywcy w innym państwie członkowskim?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla zastosowania stawki 0% VAT przy WDT nie jest konieczne posiadanie wszystkich dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT. Wystarczające jest posiadanie niektórych z tych dokumentów, uzupełnionych o dokumenty z art. 42 ust. 11 ustawy lub inne dowody, pod warunkiem, że łącznie potwierdzają one wywóz i dostarczenie towarów do nabywcy w innym państwie członkowskim. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 października 2010 r. (sygn. akt I FPS 1/10).Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. zamierzała dokonywać odpłatnych dostaw zbiorników gazu LPG dla kontrahenta z Hiszpanii. Transport towarów odbywał się na zlecenie i koszt nabywcy, a wydanie towaru następowało w magazynie wnioskodawcy w Polsce. Spółka zapytała, jakie dokumenty będą wystarczające do zastosowania 0% stawki VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Minister Finansów uznał, że wymagane są wszystkie dokumenty z art. 42 ust. 3 ustawy o VAT, a dokumenty pomocnicze z art. 42 ust. 11 nie są wystarczające. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że nie wszystkie dokumenty są konieczne. Minister Finansów złożył skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Finansów. Zasądzono od Ministra Finansów na rzecz S. Spółka z o.o. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal (sprawozdawca), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 310/10 w sprawie ze skargi S. Spółka z o. o. z siedzibą w S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz S. Spółka z o. o. z siedzibą w S. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 310/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Spółka") uchylił interpretację Ministra Finansów, działającego przez organ upoważniony - Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 15 stycznia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, określił, ze interpretacja ta nie może być wykonania i zasądził od organu na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, zarejestrowanym jako podatnik VAT UE dla wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, nie jest natomiast zarejestrowany dla potrzeb tego podatku na terenie Hiszpanii. Wnioskodawca zamierza dokonywać odpłatnych dostaw zbiorników gazu LPG dla S. S.A. z siedzibą w B. (dalej: "nabywca"). Nabywca jest jednym z największych producentów samochodów osobowych, zarejestrowanym w Hiszpanii jako podatnik VAT UE dla wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów. Dostarczane zbiorniki LPG będą transportowane na zlecenie nabywcy do magazynu konsygnacyjnego położonego na terytorium Hiszpanii. Wnioskodawca nie będzie otrzymywał od przewoźnika dokumentów potwierdzających dotarcie ładunku do składu konsygnacyjnego. Transport do Hiszpanii będzie się odbywał na zlecenie i koszt nabywcy. Wybrany przez niego przewoźnik będzie jedynie kwitował odbiór towarów w magazynie wnioskodawcy położonym w kraju. Nabywca będzie pobierał zbiorniki z magazynu w miarę potrzeby. Wnioskodawca zawarł z nabywcą odrębną, pisemną umowę upoważniającą go do wystawiania faktur VAT. Zatem z tytułu pobrania zbiorników będzie wystawiał faktury VAT dokumentujące dostawy zbiorników na jego rzecz. Faktury będą również potwierdzeniem przyjęcia przez nabywcę towarów na terytorium Hiszpanii.
W związku z powyższym (wniosek z 26 października 2009 r.) zadano następujące pytanie:
Jakie dokumenty będą wystarczającymi dowodami potwierdzającymi dotarcie towarów do miejsca ich przeznaczenia na terytorium Hiszpanii, co jest niezbędne do zastosowania 0% stawki podatku od towarów i usług, przewidzianej dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów?
Zdaniem Spółki posiadanie wszystkich dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535), zwanej dalej "ustawą o VAT", nie jest konieczne do zastosowania 0% stawki podatku w sytuacji, w której Spółka posiada niektóre z dokumentów wymienionych w art. 43 ust. 11 tej ustawy, zaś ze wszystkich dokumentów przez niego posiadanych łącznie wynika dotarcie towaru do państwa jego przeznaczenia. Do zastosowania 0% stawki podatku od towarów i usług wystarczającymi dokumentami będą: oryginał faktury VAT wystawionej przez nabywcę, zamówienie przesłane pocztą elektroniczną oraz dowód zapłaty za towary. Skoro towary będą pobierane przez nabywcę z magazynu konsygnacyjnego, a faktury będą potwierdzały pobrania z magazynu, to już samo otrzymanie faktury będzie dawało wnioskodawcy całkowitą pewność, iż zafakturowane towary dotarły do Hiszpanii. Wystawianie przez nabywcę faktur z tytułu dostaw, których nie otrzymał, byłoby działaniem wbrew jego interesom, ponieważ kreowałoby roszczenia wnioskodawcy o zapłatę ceny, które mu w rzeczywistości nie przysługują. Wnioskodawca nie może otrzymać od przewoźnika żadnych dokumentów, ponieważ zamawiającym transport towarów do Hiszpanii jest nabywca.
Minister Finansów uznał powyższe stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Zdaniem organu prawo podatnika do zastosowania do WDT preferencyjnej stawki podatku w wysokości 0%, uzależnione jest od posiadania dokumentów potwierdzających jednoznacznie, iż doszło do wywozu towaru poza terytorium kraju. Wymienione w art. 42 ust. 11 ustawy o VAT dokumenty mają charakter subsydiarny i nie mogą same w sobie stanowić dowodów potwierdzających dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, bowiem są nimi tylko dokumenty wymienione w ust. 3 ww. artykułu, o ile łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem tej dostawy do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Organ stwierdził, iż oryginał faktury wystawionej przez nabywcę na podstawie przepisów prawa hiszpańskiego, zamówienie przesłane pocztą elektroniczną oraz dowód zapłaty za towary nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania przez Spółkę stawki podatku w wysokości 0%, w odniesieniu do planowanych dostaw.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów nie stwierdził podstaw do zmiany wydanej interpretacji indywidualnej.
Spółka wniosła skargę na powyższą interpretację indywidualną, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej strona zarzuciła naruszenie art. 42 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 11 ustawy o VAT.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna.
Sąd zauważył, że w orzecznictwie sądów administracyjnych kwestia spełnienia wymogów dokumentacyjnych przy WDT rodzi poważne wątpliwości, czego wyrazem jest m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. o przedstawieniu zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I FSK 1440/08.
WSA podzielił ten nurt orzecznictwa, w którym przyjmuje się, iż do udokumentowania WDT nie jest konieczne posiadanie przez podatnika wszystkich dokumentów wskazanych w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT, a wystarczające jest posiadanie niektórych z nich, o ile potwierdzają one fakt dokonania dostawy do innego państwa członkowskiego (np. wyroki NSA z dnia 15 stycznia 2010 r., I FSK 807/09, z dnia 5 lutego 2009 r., I FSK 1882/07, z dnia 13 maja 2008 r., I FSK 611/07, z dnia 9 grudnia 2009 r., I FSK 1388/08). Sąd w pełni podzielił pogląd wyrażony m.in. w wyroku WSA w Kielcach z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Ke 114/08 i w dalszej części uzasadnienia powtórzył argumentację w tym wyroku zawartą. Sąd na poparcie swego stanowiska przywołał też wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1210/07, w którego uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że w zależności od okoliczności faktycznych dostawca towaru ma niejako do dyspozycji dwa sposoby udowodnienia, że dokonał dostawy towarów opodatkowanej stawką 0%. Tam, gdzie to możliwe, dostawca powinien dążyć do zebrania dowodów potwierdzających przyjęcie towarów przez nabywcę w innym państwie członkowskim, czyli posiadać dokumenty obowiązkowe. Jeśli dostawca posiada wszystkie dokumenty wymienione w art. 42 ust. 3-5 lub posiada niektóre z nich, ale jednoznacznie potwierdzają one fakt dostarczenia towaru na terytorium innego państwa członkowskiego, wówczas z mocy prawa dostawcy przysługuje prawo do zastosowania stawki 0%. Jeżeli podatnik nie jest w stanie zgromadzić dokumentów wymienionych w katalogu podstawowym, powinien mieć prawo zastosowania dowodów pomocniczych, określonych w art. 42 ust. 11 ustawy o VAT, w celu skorzystania ze stawki 0% VAT przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.
Zdaniem Sądu powyżej zaprezentowane stanowisko ma kluczowe znaczenie w przypadku, gdy dostawca w ogóle nie jest odpowiedzialny za transport towaru do nabywcy, a więc nie ma możliwości uzyskania jednoznacznej informacji o tym, co z danym towarem zrobił faktycznie nabywca. Taka sytuacja zachodzi właśnie w przypadku opisanym przez skarżącą Spółkę, gdy wydanie towaru odbywa się np. w magazynie dostawcy i to nabywca jest odpowiedzialny za wywóz towaru z terytorium Polski. Wówczas dostawca może nie posiadać innych poza fakturą dokumentów, które jednoznacznie potwierdzą, że towar faktycznie został przemieszczony do innego państwa członkowskiego. W takim przypadku należy jednak uznać, że dostawca może zebrać dokumenty, które uprawdopodobnią, że dana dostawa towarów została dokonana w celu ich wywiezienia z terytorium Polski. Odebranie podatnikowi takiego uprawnienia stawiałoby go w gorszej sytuacji od podatnika, który sam dokonywałby dostawy towarów, co oczywiście byłoby niezgodne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Sąd wskazał, że powyżej przedstawiona interpretacja art. 42 ust. 3 i 11 ustawy o VAT uwzględnia orzecznictwo, jakie w tym zakresie wypracował ETS na gruncie implementowanego do polskiej ustawy VAT art. 28 VI Dyrektywy.
Podsumowując, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że posiadanie wszystkich dokumentów, o których mowa w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT nie jest warunkiem sine qua non skorzystania z preferencyjnej 0% stawki opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, istotna jest bowiem ich treść, a nie ilość.
Powyższy wyrok został w całości zaskarżony skargą kasacyjną Ministra Finansów, który orzeczeniu WSA zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 42 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1-3 ustawy o VAT poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że nie jest warunkiem koniecznym dla możliwości zastosowania zerowej stawki podatku przy WDT zgromadzenie wszystkich dokumentów wskazanych przez ustawodawcę w art. 42 ust. 3 pkt 1-3 ustawy,
- art. 42 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 11 ustawy o VAT poprzez ich błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym uznaniu prawa do skorzystania przez skarżącą z dokumentów wskazanych w art. 42 ust. 11 ustawy o VAT w celu wskazania, że doszło do realizacji WDT, gdy te spośród posiadanych przez skarżącą dokumentów określonych w art. 42 ust. 3 nie potwierdzają jednoznacznie tego faktu,
- art. 138 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nie jest konieczne, w stanie faktycznym sprawy, spełnienie warunków zwolnienia podatkowego przy WDT określonych przez ustawodawstwo krajowe.
Minister Finansów zarzucił też naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 3 § 1 i 2 pkt 4a w zw. z art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że organ podatkowy dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej interpretacji, mimo że do takich naruszeń nie doszło,
- art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie w uzasadnieniu orzeczenia faktu nieposiadania przez skarżącą faktury VAT w rozumieniu krajowych przepisów dotyczących podatku VAT, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że to właśnie faktura zawierająca specyfikację towarów jest wystarczającym dokumentem potwierdzającym dostarczenie towarów na terytorium innego państwa członkowskiego.
W związku z powyższymi zarzutami organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Gdańsku oraz o zasądzenie na skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2011 r. Spółka, tytułem potwierdzenia wcześniej prezentowanego stanowiska, wskazała na uchwałę NSA z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt I FPS 1/10.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wykładnia przepisów art. 42 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 11 ustawy o VAT. Zdaniem Ministra Finansów w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów warunkiem zastosowania stawki podatku 0 % jest zgromadzenie wszystkich dokumentów wskazanych przez ustawodawcę w art. 42 ust. 3 pkt 1-3 ustawy o VAT. Stanowiska tego nie zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny, który uwzględniając skargę podatnika uchylił zaskarżoną interpretację.
Dla oceny zasadności zarzutów niniejszej skargi kasacyjnej decydujące znaczenie ma treść uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2010 r., w sprawie o sygn. akt I FPS 1/10, ONSAiWSA 2011, nr 1, poz. 4, w której stwierdzono, że w świetle art. 42 ust. 1, 3 i 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) dla zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów wystarczające jest, aby podatnik posiadał jedynie niektóre dowody, o jakich mowa w art. 42 ust. 3 ustawy, uzupełnione dokumentami wskazanymi w art. 42 ust. 11 ustawy lub innymi dowodami w formie dokumentów, o których mowa w art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), o ile łącznie potwierdzają fakt wywiezienia i dostarczenia towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że brzmienie art. 42 ust. 3 i 4 ustawy wskazuje na podstawowy katalog dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towarów i ich dostawę na terytorium innego państwa członkowskiego, który może być uzupełniony dodatkowymi dokumentami określonymi w art. 42 ust. 11 ustawy. Niewątpliwie zatem celem przyjętej regulacji, określającej dokumenty podstawowe (art. 42 ust. 3 i 4 ustawy) oraz uzupełniające (art. 42 ust. 11 ustawy) dla wykazania wywozu towarów i ich dostawy na terytorium innego państwa członkowskiego, co stanowi przesłankę konieczną dla zastosowania stawki 0% w przypadku WDT, jest przede wszystkim ochrona budżetu państwa przed ewentualnymi nadużyciami polegającymi na wykazywaniu dostaw krajowych czy też dostaw, które faktycznie nie zostały nigdy dokonane, jako transakcji wewnątrzwspólnotowych objętych stawką 0% (a zatem faktycznie nieopodatkowanych, lecz dających prawo do odliczenia podatku).
Naczelny Sąd Administracyjny oceniając stosunek norm art. 42 ust. 3 i 4 do art. 42 ust. 1 podkreślił, że na gruncie postępowania podatkowego, w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, określono zasadę otwartego systemu środków dowodowych. Jak trafnie przy tym stwierdził NSA w wyroku z dnia 1 września 2008 r. (sygn. akt II FSK 1541/06), Ordynacja podatkowa nie wprowadza hierarchii mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 193 i 194. Niedopuszczalne zatem jest stosowanie formalnej teorii dowodów przez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi. Wprawdzie w przepisach art. 42 ust. 3 i 4 jest ustawowe określenie dokumentów dowodzących, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, lecz ze względu na treść art. 42 ust. 11, pozwalającego na dowodzenie tej okoliczności również innymi - nie tylko wymienionymi w tym przepisie - dowodami, ustawowy katalog dowodowy, określony w ust. 3 i 4, nie może być uznany za zamknięty. Tym samym nie wyłącza on w tym zakresie stosowania normy art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w sytuacji braku jednoznacznego unormowania formy i trybu pozyskiwania na dokumentach określonych w art. 42 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy potwierdzenia dostarczenia towarów do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju (Polski).
Zatem z uwzględnienia dokładnej analizy gramatycznej powyższych przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny w wskazanej uchwale stwierdził, że dowody, o których mowa w art. 42 ust. 3 i 4 ustawy o VAT, nie mają charakteru dowodów bezwzględnie obligatoryjnych, lecz jedynie względnie obowiązkowych, co oznacza, że podatnik powinien co do zasady nimi dysponować, lecz w przypadku ich braku lub braku pewnych danych na dokumentach wymaganych tymi przepisami - co czyni je niepełnowartościowymi dowodami w zakresie wykazania dowodzonej okoliczności - może ona zostać udowodniona również innymi dowodami, określonymi w art. 42 ust. 11 ustawy. Należy przy tym jednak zastrzec, że ze względu na treść tego przepisu udowodnienie okoliczności, iż towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju (Polski), może nastąpić "w szczególności" enumeratywnie wymienionymi w tej normie dokumentami oraz - na podstawie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej - innymi dowodami, mającymi jednak formę dokumentów. Ustawowe bowiem określenie w art. 42 ust. 3, 4 i 11 ustawy o VAT dowodów, którymi można udowadniać przesłankę określoną w ust. 2 pkt 1 tego artykułu, upoważniającą do stosowania w przypadku WDT stawki 0% podatku, wskazuje jednoznacznie, że katalog ten został zawężony do dowodów mających jedynie formę dokumentów.
Powyższe wnioskowanie - odnośnie do wzajemnej relacji norm art. 42 ust. 3 i 4 oraz ust. 11 ustawy o VAT - wspomaga także ich wykładnia prowspólnotowa, uwzględniająca orzecznictwo ETS wydane w tym przedmiocie na tle przepisów VI Dyrektywy (obecnie Dyrektywy 2006/112/WE).
Zauważyć należy, że omawiana uchwała jest uchwałą konkretną, bowiem podjęta została na podstawie art. 15 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.p.s.a.". Uchwały konkretne podejmowane są w celu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w konkretnej sprawie i są wiążące w danej sprawie, zgodnie z treścią art. 187 § 2 u.p.p.s.a. Jednakże uchwały konkretne, jak i abstrakcyjne posiadają w innych sprawach sądowoadministracyjnych także ogólną moc wiążącą, na co wskazuje art. 269 u.p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 u.p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, iż wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (por. A. Skoczylas, Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2004, s. 221 i nast.).
Uwzględniając zatem treść art. 269 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie akceptuje poglądy wyrażone w powyższej uchwale, które znajdują zastosowanie również na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy. Powoduje to konieczność oddalenia skargi kasacyjnej w zakresie sformułowanych w niej zarzutów, gdyż jak wynika z powyższej uchwały, nie doszło do naruszenia wskazanych w tym środku odwoławczym przepisów prawa materialnego.
W konsekwencji również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 146 § 1 u.p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i 2 pkt 4 a u.p.p.s.a. należy uznać za chybiony. Skoro bowiem zaskarżona interpretacja wydana została z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego, to Wojewódzki Sąd Administracyjny miał podstawy do jej uchylenia.
Również ostatni z podniesionych przez Ministra Finansów zarzutów, dotyczący naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 u.p.p.s.a. należy uznać za nieskuteczny. Zauważyć należy, że chociaż zarzut ten powołany przez kasatora został jako zarzut naruszenia przepisów postępowania, to w istocie sprowadza się on do twierdzeń o naruszeniu przez Sąd prawa materialnego. Tymczasem, skoro zgodnie z uchwałą I FPS1/10 dowody, o których mowa w art. 42 ust. 3 i 4 ustawy o VAT nie mają charakteru bezwzględnie obligatoryjnych, lecz jedynie względnie obowiązkowych, to fakt, czy podatnik posiada faktury VAT w rozumieniu przepisów krajowych dotyczących podatku od towarów i usług nie może mieć decydującego znaczenia dla skorzystania ze stawki 0% przy WDT, o ile udowodniona została okoliczność, że towary zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy.
Niezależnie od tego zaznaczyć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zanegował stanowisko wyrażone w interpretacji indywidualnej w jego całokształcie. Z treści interpretacji wynika zaś, że organ przyjął, że brak prawa wnioskodawcy do stosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów wynika nie tylko z wadliwości faktury VAT, ale i z braku posiadania przez podatnika innych dokumentów z art. 42 ust. 3 (dokumentów przewozowych), będących, zdaniem organu, zasadniczą podstawą do zastosowania tej preferencji.
Organ nie wskazał przy tym, z jakich to konkretnych przyczyn faktura wystawiona przez zagranicznego nabywcę nie posiada znaczenia dowodowego w świetle art. 42 ust. 3 ustawy o VAT.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 tej ustawy.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło