II SA/Gd 256/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w G. na decyzję Wojewody z dnia 2 lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej A w G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową w G. jest decyzja Wojewody z 2 lutego 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 14 września 2009 r. wnoszącą sprzeciw w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia. Zaskarżona decyzja została podjęta w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Rozpatrując dokonane w dniu 20 sierpnia 2009 r. zgłoszenie robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia z bramami wjazdowymi na działce nr [[...]] od strony budynków mieszkalnych przy ulicy H. w G. organ I instancji ustalił, że planowane ogrodzenie ma być usytuowane na terenie istniejącej drogi wewnętrznej w granicach pasa drogowego ulicy H. Droga ta jest w częściach własnością Wspólnoty (działka [[...]]) i Gminy G. W związku z tym organ stwierdził, że zgłoszone roboty budowlane wymagają przebudowy drogi i że przebudowa ta musi być nastąpić w oparciu o pozwolenie na budowę. W podstawie prawnej decyzji wnoszącej sprzeciw organ powołał art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Odwołanie od decyzji organu I instancji w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej w G. wniósł członek jej zarządu M. D. W odwołaniu tym podniesiono m. in., że reprezentowana Wspólnota ma zamiar usytuować ogrodzenie na własnej działce, nie na granicy z działką Gminy, a granicę pasa drogowego wyznacza granica działki geodezyjnej. Postawienie zatem ogrodzenia nie ograniczy pasa drogowego, gdyż ten kończy się wraz z granicą działki. W oparciu o powyższe twierdzenia zarzucono naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 23, art. 3 pkt 7 a, art. 29 ust. 2 pkt 12 Prawa budowlanego, art. 4 pkt 18 ustawy o drogach publicznych oraz art. 6, 7, 9 i 107 kpa. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podjętej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa wskazał, że z akt sprawy wynika, iż ogrodzenie zostało zaprojektowane na terenie istniejącej drogi wewnętrznej stanowiącej w częściach własność Wspólnoty i Gminy. W związku z tym jego budowa wiąże się z koniecznością zmiany granic pasa drogowego, co wymaga pozwolenia na budowę. W skardze podtrzymano argumentację zawartą w odwołaniu. Zarzucono, że organ wadliwie uznał, iż planowane roboty wiążą się z przebudową drogi w granicach pasa drogowego. Granicę tego pasa stanowi bowiem granica działki geodezyjnej. Wskazano, że po wybudowaniu ogrodzenia zostanie zachowana wymagana przepisami techniczno- budowlanymi szerokość jezdni (3 m). Powołano się na wyrok tut. Sądu w sprawie II SA/Gd 55/07, który dotyczył skarżącej i zgłoszonych przez nią uprzednio robót budowlanych polegających na przebudowie chodnika przedmiotowej drogi wewnętrznej stanowiącej ulicę H. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie przed sądami administracyjnymi uregulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy przepis uprawnia i obliguje sąd administracyjny do zbadania czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i to niezależnie od zarzutów skargi, a także oznacza możliwość uwzględnienia skargi z innych powodów niż wskazane w jej treści. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpoznaniu pisma wniesionego w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej w G. przez M. D. Na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych oraz złożonych ze skargą Sąd ustalił, że M. D. jest członkiem zarządu tej Wspólnoty oraz że zgodnie z uchwałą Nr [[...]] z 16 kwietnia 2008 r. podjętą przez właścicieli lokali w sprawie wyboru zarządu Zarząd tej Wspólnoty jest kilkuosobowy (k. 25 i 64 akt administracyjnych i k. 17 akt sądowych). Skoro tak to w stosunkach na zewnątrz czyli przed organami administracji publicznej Wspólnota powinna być reprezentowana przynajmniej przez dwóch członków Zarządu. Wynika to wprost z przepisów Rozdziału 4 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 z późn. zm.). Art. 20 tej ustawy stanowi: "1. Jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. 2. Zarząd lub poszczególni jego członkowie mogą być w każdej chwili na mocy uchwały właścicieli lokali zawieszeni w czynnościach lub odwołani.". Dalej art. 21 stanowi: " Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ja na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. 2. Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie. (...)". Podkreślić należy, że określone zasady reprezentacji nie mogą ulec zmianie wskutek tzw. czynności faktycznych, co oznacza że w sytuacji gdy z mocy uchwały właścicieli został powołany kilkuosobowy zarząd to takie czynności jak odwołanie, zawieszenie, rezygnacja większości członków z wyjątkiem jednej osoby nie powodują zmiany zarządu na jednoosobowy. W takiej sytuacji właściciele lokali aby zarząd mógł podejmować czynności w imieniu wspólnoty muszą podjąć uchwałę albo o wyborze jednoosobowego zarządu, albo o powołaniu nowych członków do ustanowionego przez siebie kilkuosobowego zarządu. W rozpatrywanej sprawie Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej był kilkuosobowy, a zatem wniesione (podpisane ) przez jednego członka zarządu pismo nie mogło stanowić odwołania tego podmiotu i nie mogło zostać przez organ odwoławczy rozpoznane. Z treści pisma jednoznacznie wynika, iż jest ono wnoszone w imieniu Wspólnoty. Organ odwoławczy, otrzymując pismo zatytułowane "odwołanie" powinien sprawdzić czy zostało ono podpisane prawidłowo przez osoby uprawnione do reprezentacji tego podmiotu i powinien w trybie art. 64 § 2 kpa wezwać ten podmiot do usunięcia braku formalnego przez złożenie podpisu drugiego członka zarządu. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, które nie weszły do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno – techniczną. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 kpa albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych ( art. 30 § 2 kpa ), lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 63 kpa ( m. in. brak podpisu ). Zgodnie z art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni. Nieusunięcie tych braków w ustawowym terminie powoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Pozostawienie odwołania bez rozpoznania stanowi jedną z postaci stwierdzenia ich niedopuszczalności przewidzianą w art. 134 kpa. Zgodnie z art. 30 § 3 kpa w związku z art. 31 § 4 kpa strony nie będące osobami fizycznymi, w tym też podmioty uczestniczące w postępowaniu na prawach strony, działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Zatem czynności podejmowane przez takie podmioty ( w tym również wniesienie odwołania ) muszą być dokonywane przez właściwe organy i osoby wchodzące w ich skład. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza również możliwość dokonywania czynności w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocników ( art. 32 i 33 kpa ). W przypadku podjęcia czynności bez umocowania, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wezwania strony do usunięcia braku formalnego czynności ze wskazaniem terminu i pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Wspólnota mieszkaniowa w stosunkach na zewnątrz jest reprezentowana stosownie do zasad wskazanych w cytowanych przepisach ustawy o własności lokali i odpowiednio podejmowanych na ich podstawie uchwałach właścicieli lokali. Podpisanie pisma w inny sposób niezgodnie z przepisami i uchwałami wyklucza możliwość uznania, że pochodzi ono od tego podmiotu. W wyroku z dnia 9 listopada 2006 roku (sygn. akt I OSK 6/06, Baza Orzeczeń LEX nr 293175) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że jeżeli z treści odwołania złożonego w terminie wynika, że wnosi je spółka jako osoba prawna, a w świetle nadesłanego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego do działania w imieniu stronny upoważnieni są łącznie dwaj członkowie zarządu spółki lub jeden członek zarządu łącznie z prokurentem to zaopatrzenie odwołania podpisem tylko jednego członka zarządu stanowi brak formalny pisma procesowego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wprawdzie zasadą postępowania administracyjnego jest jego odformalizowanie, to jednak zasada ta nie może być przez organ odczytywana jako zwalniająca od przewidzianego w art. 64 k.p.a. trybu, zaś brak podpisu wnoszącego podanie jest w świetle art. 63 k.p.a. brakiem formalnym podlegającym usunięciu w powyższym trybie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1040/05, Baza Orzeczeń LEX nr 214085). Powyższe zasady mają zastosowanie również do wspólnoty mieszkaniowej jako podmiotu nie będącego wprawdzie osobą prawną, ale posiadającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 i 29 kpa. W rozpatrywanej sprawie pismo zatytułowane "odwołanie" nie zostało podpisane zgodnie z wymogami wynikającymi z ustawy o własności lokali i uchwałą właścicieli o wyborze kilkuosobowego zarządu przez dwóch członków zarządu wspólnoty. Mimo to organ odwoławczy nie wezwał jej, pod rygorem z art. 64 § 2 kpa (pozostawienia odwołania bez rozpoznania ) do uzupełnienia braku i odwołanie rozpoznał. Naruszenie art. 64 § 2 kpa i w konsekwencji rozpoznanie odwołania dotkniętego brakami formalnymi niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem nie można wykluczyć, iż braki formalne nie zostałyby uzupełnione w prawidłowy sposób, a to z kolei obligowałoby organ odwoławczy do pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Z powyższych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy wezwie w trybie art. 64 § 2 kpa stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych odwołania przez jego podpisanie zgodnie z zasadami reprezentacji. Wobec tego, że rozstrzygnięcie sprawy jest zależne od wykonania przez skarżącą powyższego wezwania merytoryczne ustosunkowanie się przez sąd do zarzutów skargi jest przedwczesne. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy podstawą uchylenia decyzji są wyłącznie, tak jak w niniejszej sprawie, względy formalne to ocena skargi co do meritum skutkująca związaniem organu oceną prawną jest nieuprawniona. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę ( po uzupełnieniu przez skarżącą braków formalnych odwołania ) jest bowiem władny do wydania innego rozstrzygnięcia. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.