IV SA/Po 313/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-07-22
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Ewa Makosz – Frymus, Izabela Bąk – Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z powodu niewyjaśnienia kwestii terminowości wniosku o wznowienie postępowania oraz braku dowodów potwierdzających status strony?Ratio decidendi
Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ I instancji nie zbadał wystarczająco terminowości wniosku o wznowienie postępowania oraz nie zebrał dowodów potwierdzających status strony dla wnioskodawców. Niewyjaśnienie tych kwestii stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. T. C. Sp. z o.o. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wnioskodawcy domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że są stronami postępowania, ponieważ inwestycja oddziałuje na ich nieruchomości. Starosta odmówił uchylenia pozwolenia, uznając, że wnioskodawcy nie mają statusu strony. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, wskazując na brak należytego zbadania terminowości wniosku o wznowienie oraz brak dowodów na status strony. Sąd administracyjny oddalił skargę inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Izabela Bąk – Marciniak Protokolant str. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P. T.C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. oddala skargę
Sygn. IV SA/Po 313/10
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2010 r.) Starosta K. (dalej Starosta), na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. 98/00/1071 ze zm., dalej kpa) art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ([j.t.] Dz. U. 156/06/1118 ze zm.- dalej Pr. bud.), po przeprowadzeniu wznowionego postanowieniem Starosty K. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty K. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] (dalej decyzja z [...]maja 2007 r.) udzielającą P. T. C. Sp. z o.o. w W. (dalej Spółka bądź PTC) pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej ERA nr [...], obejmującej wieżę telekomunikacyjną o wysokości 67 m, anteny systemowe i radioliniowe, kontener techniczny z urządzeniami zasilająco-sterującymi i przyłącze energetyczne, na działce położonej w obrębie S. M., gm. S.M., oznaczonej nr ewid. [...], zmienioną decyzją ostateczną Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2009 r.), odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...] maja 2007 r., zmienionej decyzją ostateczną [...] kwietnia 2009 r.
W uzasadnieniu Starosta wskazał dotychczasowy przebieg zdarzeń procesowych. T. Z., J. Z., K. Z. i T. Z., złożyli Staroście pismo z [...] listopada 2009 r. w sprawie pozwolenia na budowę ww inwestycji, podnosząc, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 Pr. bud.). J. i T.Z. podając, że są stronami postępowania, pismem z [...] listopada 2009 r., powołując art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] maja 2007 r., zmienioną decyzją ostateczną [...]kwietnia 2009 r. Pismem z [...] listopada 2009 r. T. Z. oświadczył, że wraz z żoną J. Z., są właścicielami działki nr ewid. [...] w obrębie S. M., położonej w sąsiedztwie inwestycji stacji telefonii komórkowej na działce nr ewid. [...]; K. Z. i T. Z. są Jego dziećmi i są zameldowani w domu usytuowanym na działce nr [...]. Do pisma załączył kopię aktu notarialnego – umowy sprzedaży J. i T. Z. nieruchomości nr ewid. [...], położonej w S. M.. Postanowieniem z [...] grudnia 2009 r., na podstawie art. 123, art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa, Starosta wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] maja 2007 r., zmienionej decyzją ostateczną z [...] kwietnia 2009 r. Pełnomocnik T. Z. – Z. G. – wskazał, że Mandant jest stroną postępowania, bowiem zasięg inwestycji obejmuje działkę T. Z.. Inwestycja wprowadza ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich; promieniowanie elektromagnetyczne przenika na teren sąsiednich nieruchomości. Wnioskodawcy wskazywali, że wybudowanie inwestycji bez zgody stron jest naruszeniem prawa; poruszyli kwestie dotyczące pola magnetycznego i jego oddziaływania na środowisko i ludzi mieszkających przy stacji bazowej. Inwestycja wprowadza ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich; promieniowanie elektromagnetyczne, przekraczające dopuszczalne normy, przenika na teren sąsiednich nieruchomości. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Starosta stwierdził, że .T Z., J. Z., K. Z. i T. Z., nie mają statusu strony (art. 28 ust. 2 Pr. bud.) w postępowaniu o pozwolenie na budowę obiektu na działce nr [...], co przesądza o odmowie uchylenia zakwestionowanej decyzji, z powodu braku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. J. i T. Z., są właścicielami działki nr [...], lecz nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania obiektu. K. Z. i T. Z. nie są właścicielami tej działki. Z Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i z Analizy środowiskowej wynika, że obszary występowania pola elektromagnetycznego przekraczającego dopuszczalną normę, wystąpią wyłącznie na obszarach niedostępnych dla ludzi w wolnej przestrzeni a zasięg występowania pola elektromagnetycznego o przekroczonych wartościach dopuszczalnych nie obejmuje działki nr [...]. Obszary o przekroczonej dopuszczalnej wartości gęstości mocy wystąpią wyłącznie w miejscach niedostępnych dla ludności; wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych nie występują miejsca dostępne dla ludności w odległościach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. 158/07/1105, dalej rozporządzenie z 21 sierpnia 2007 r.). W Analizie środowiskowej wskazano, że ta zmieniona inwestycja, objęta zmianą pozwolenia na budowę, nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu i oddziaływaniu na środowisko jest wymagane, ni do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane. Inwestycja nie kwalifikuje się do § 3 i § 2 rozporządzenia [Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.] w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. 257/04/2573 ze zm.: 92/05/769, 158/07/1105, dalej rozporządzenie z 9 listopada 2004 r.). Z Analizy środowiskowej wynika, że osie głównych wiązek promieniowania anten nie przebiegają przez działkę nr [...], należącą do J. i T. Z.. To, że właściciele działki nr [...] nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] maja 2007 r., zmienioną decyzją z [...] kwietnia 2009 r., nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozwolenia na budowę. Owa decyzja jest zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i spełnia wymagania ochrony środowiska. Inwestycja objęta pozwoleniem na budowę z [...] maja 2007 r. jest zgodna z decyzją środowiskową, a inwestycja objęta decyzją z [...] kwietnia 2009 r. nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Po analizie stanu faktycznego i dokumentów zebranych w sprawie Starosta stwierdził, że pozwolenie objęte wznowieniem jest merytorycznie prawidłowe. Nawet gdyby przyjąć stanowisko przeciwne do wyrażonego w decyzji z [...] stycznia 2010 r., że T. Z., J. Z., K. Z. i T.Z., przysługuje status stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, to po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, w niniejszej sprawie należałoby wydać decyzję odpowiadającą co do swej istoty i treści rozstrzygnięcia dotychczasowej – z [...]maja 2007 r., zmienionej decyzją z [...] kwietnia 2009 r. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa). Brak podstaw do uchylenia pozwolenia na budowę z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jak i z innych przyczyn określonych w § 1 art. 145 kpa. Starosta odmówił uchylenia ww decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia (art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa; k. 140 akt wznowieniowych).
Po rozpatrzeniu odwołania T. Z., Wojewoda W. (dalej Wojewoda) decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...]lutego 2010 r.), na podstawie art.138 § 2 w zw. z art. 148 § 2 i art. 104 kpa, art. 36a ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ([j.t.] Dz. U. 156/06/1118 ze zm.), uchyli decyzję z [...] stycznia 2010 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda przedstawił przebieg zdarzeń procesowych i motywy decyzji z [...] stycznia 2010 r. Wojewoda uznał, że postępowanie wznowieniowe przeprowadzono przy braku udokumentowania, czy wniosek wznowieniowy T. Z., J. Z., K. Z. i T. Z., z [...] listopada 2009 r., wniesiono w terminie określonym w art. 148 § 2 kpa. W pierwszej kolejności organ I instancji obowiązany jest wyjaśnić wątpliwości czy nie naruszono terminu z art. 148 § 2 kpa, bowiem uczynienie przedmiotem postępowania wniosku, wniesionego z naruszeniem terminu ustawowego, skutkuje rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Odnośnie zarzutów merytorycznych, Odwołujący nie uwzględnił, że postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów rozdziału 12 kpa. Takie postępowanie zmierza wyłącznie do ustalenia bądź wykluczenia, wystąpienia w danej sprawie przesłanek z art. 145 § 1 kpa i zakończenia postępowania jedną z decyzji wymienionych w art. 151 § 1 kpa. Celem takiego postępowania nie jest ponowne, merytoryczne rozpatrzenie sprawy, jak przy wydawaniu pozwolenia na budowę). Gdy po wszczęciu postępowania, na podstawie postanowienia z art. 149 § 1 kpa (stanowiącego także podstawę badania co do przyczyn wznowienia) okaże się, że wnioskodawca nie miał prawa strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, to merytorycznym rozstrzygnięciem postępowania wznowieniowego jest również wydanie decyzji umarzającej takie postępowanie ( wyrok NSA z 21.5.2009 r., II OSK 782/08; wyrok WSA w Poznaniu z 12.8.2009 r., IV SA/Po 190/09). Po wszczęciu postępowania wznowieniowego, żaden przepis prawa nie zwalnia organu administracji od zbadania wszystkich przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa. Wątpliwości, czy w tej sprawie wnioskodawcy mają prawa strony, należy wyjaśnić w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, w tym: czy wzrost mocy anten z 27779,7 W do 39191,4 W nie spowodował powstania przesłanki określonej w § 3 ust. 2 rozporządzenia z 9 listopada 2004 r.; czy takie uchybienie ma wpływ na sposób rozstrzygnięcia, wydawanego na podstawie art. 151 § 1 kpa, w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym. Wniosek o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę inwestor wniósł [...] lutego 2009 r. Starosta winien zatem zbadać, przy ustalaniu zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na działkę skarżącego (zmierzającego do ustalenia prawa strony skarżącego w postępowaniu wznowieniowym), czy w związku z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 199/08/1227 ze zm., dalej udiś), w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, gdyby doszło do naruszenia np. art. 63 ust. 2 ww ustawy w przywoływanej decyzji środowiskowej. Decyzja z [...] kwietnia 2009 r. jest decyzją przedwczesną a sprawa wymaga przeprowadzenia przez organ I instancji ponownie postępowania wyjaśniająco-dowodowego. Z powodu braku w aktach sprawy ww dowodów, wystąpiła przesłanka z art.138 § 2 kpa, uzasadniająca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (k. 36v-38 i 57 akt Wojewody). .
W skardze na decyzję z [...] lutego 2010 r. P. T. C. Sp. z o.o., zarzuciła decyzji uchybienie: art. 149 § 3 w zw. z art. 148 kpa, polegające na uchyleniu decyzji I instancji z powodu rzekomego nie zbadania, czy wnioskodawcy wznowienia postępowania wnieśli podanie w terminie, podczas gdy kwestia ta stanowi wstępny etap badania wniosku i była przedmiotem postępowania, na co wskazuje uzasadnienie postanowienia z [...] grudnia 2009 r.; art. 7 kpa, polegające na ograniczeniu się Wojewody do kontroli argumentów przytoczonych przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, nie podejmując niezbędnych kroków do merytorycznego załatwienia sprawy, czym niewątpliwie naruszył interes Skarżącej. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody z [...] lutego 2010 r. w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych (k. 4-7 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji (k. 19-21 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153/02/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją; obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd porównuje treść dekodowanej przez organ normy prawa z ustalonym przez ten organ stanem faktycznym. Z naruszeniem prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym stanie faktycznym została zastosowana błędna subsumcja prawa tj. organ nie zastosował przepisu, który winien był zastosować lub też dokonał wadliwej wykładni zastosowanego prawa. Z naruszeniem prawa procesowego mamy w szczególności do czynienia, gdy organ procesowy pomija istotne okoliczności, które w świetle prawidłowo dekodowanej normy prawa materialnego i normy prawa procesowego, są znaczące dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji wad, które uzasadniałyby stwierdzenie ich nieważności, ani wad materialnoprawnych, które miałyby wpływ na wynik sprawy, czy procesowoprawnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa).
W doktrynie i orzecznictwie Sądów Administracyjnych utrwalonym jest pogląd, że strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (art. 148 § 1 kpa). Termin do wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa; B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. Beck 2009 s. 540 nb 2). Zachowanie terminu przez stronę musi być udowodnione przez stronę; nie wystarczy tutaj uprawdopodobnienie (E. Iserzon, J. Starościak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" 1964 s. 200; M. Jaśkowska w: M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wolters Kluwer 2009 s. 736 uw. 4; wyrok NSA z: 16.X.1998 r., III SA 2802/97; 19.5.2000 r., I SA/Wr 1038/97). Strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania winna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki do wznowienia (odpowiednio - S. Maliszewski "Nowe okoliczności jako przesłanka wznowienia postępowania" Przegl. Podatk. 3/97/28). Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania mimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godząc w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa; wyrok NSA z 6.7.2006 r., II OSK 976/05). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania ( art. 149 § 3 kpa; wyrok NSA z: 8.12.1995 r., SA/Wr 1164/95; 29.1.1986 r. III SA 1263/95, akceptowane przez B. Adamiak – op. cit. s. 541 nb 2).
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania i formę odmowy wszczęcia takiego postępowania, pozwalając na zastosowanie określonej formy w różnych okolicznościach sprawy.
Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) jest możliwe tylko, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 lub art. 145 a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia.
Niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych zachodzi wówczas, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie prawnej, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną, gdy jako podstawę wznowienia strona wskazuje przesłanki wyliczone w art. 156 kpa, czy wreszcie żąda wznowienia w innej sprawie aniżeli zakończonej decyzją ostateczną.
Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych występuje wówczas, gdy żądanie złoży osoba, podmiot nie będący stroną w sprawie, lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego.
Natomiast z art. 149 § 2 kpa wynika wyłączenie dopuszczalności wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia postępowania, a więc braku przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 kpa.
W niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych z wniosku K.Z. i T. Z., którzy w dacie podjęcia decyzji z [...] maja 2007 r.; decyzji z [...] kwietnia 2009 r., dacie złożenia wniosku z [...] listopada 2009 r., w dacie wydania decyzji z [...] stycznia 2010 r. i decyzji z [...] lutego 2010 r., nie mieli przymiotu stron (art. 28 ust. 2 Pr. bud.) w postępowaniu – odpowiednio – o pozwoleniu na budowę, o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę i o wznowienie postępowania w tych sprawach. K. Z. i T. Z. w piśmie z [...] listopada 2009 r. nie powołali się na jakiekolwiek przesłanki wskazujące na bycie stronami w postępowaniu wznowieniowym. Jedynie w piśmie z [...] listopada 2009 r., po wezwaniu do złożenia wyjaśnień odnośnie określenia numeru ewidencyjnego działki należącej do Wnioskodawców i dokumentów potwierdzających Ich prawo do dysponowania działką, wyłącznie T. Z. wskazał, że K. Z. i T. Z. są Jego dziećmi i są zameldowani w domu posadowionym na działce nr [...] (k. 97-100 akt wznowieniowych). K. Z. i T. Z. nie byli w żadnej z tych dat właścicielami (współwłaścicielami) ni użytkownikami wieczystymi (współużytkownikami wieczystymi), ani zarządcami nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że wobec osób, które wniosły o wznowienie postępowania, a które nie są stroną w sprawie o wznowienie postępowania, organ I instancji winien był - przed wydaniem postanowienia z art. 149 § 1 kpa - wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania (wyrok NSA z 13.1.1987 r., SA/Kr 1121/86, GAP 20/87, z aprobującym komentarzem H. Starczewskiego, akceptowany przez Z. Janowicza "Kpa. Komentarz" W. Pr. PWN 1999 s. 398 nb 3).
T. Z. w piśmie z [...] listopada 2009 r. dla wykazania przysługujących Mu i Jego Żonie J. Z. uprawnień stron, wskazał, że są współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] i przedłożył nieuwierzytelnioną kserokopię odpisu aktu notarialnego repertorium A nr II [...] byłego Państwowego Biura Notarialnego w K., z którego wynika, że dnia [...] listopada 1990 r. T. i J. Z. nabyli do wspólności ustawowej własność niezabudowanej działki gruntu nr [...], położonej we wsi S. M. (k. 99-100 akt wznowieniowych). Ani w postępowaniu wznowieniowym przed Starostą, ani w postępowaniu odwoławczym przed Wojewodą, J. i T. Z. nie przedłożyli aktualnego odpisu księgi wieczystej owej nieruchomości, wskazującego że są oni współwłaścicielami działki nr [...]. Przedłożenie w postępowaniu wznowieniowym nieuwierzytelnionej kserokopii odpisu aktu notarialnego umowy kupna-sprzedaży owej nieruchomości sprzed 19 lat, stanowi w okolicznościach niniejszej sprawy jedynie uprawdopodobnienie, że J. i T. Z. są współwłaścicielami owej nieruchomości, gdy tymczasem ustawodawca wymaga dowodu dla ustalenia owej okoliczności. Nie wyjaśnienie owej okoliczności przez Starostę stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Trafnie Wojewoda uznał, że J. i T. Z. nie udowodnili daty, w jakiej dowiedzieli się o decyzji z [...] maja 2007 r.; decyzji z [...] kwietnia 2009 r. Jedynie w piśmie z [...] listopada 2009 r. znajduje się niczym nie poparte twierdzenie "O decyzji dowiedziałam się w dniu [...].11.2009 r." (s. 3 pisma; k. 98 akt wznowieniowych), co zdaje się wskazywać, że o jednej z dwu decyzji, objętych wnioskiem [...]listopada 2009 r., J. Z. dowiedziała się [...] listopada 2009 r. Brak jakiegokolwiek dowodu, który pozwalałby na dokonanie ustaleń, którego konkretnego dnia J. Z.dowiedziała się o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (odpowiednio – wyrok NSA z 27.6.1996 r., I SA 570/95, ONSA 2/97/ 100; 6.X.2000 r., I SA 855/99; 21.2.2007 r., I OSK 522/05). Brak nawet wskazania okoliczności, w jakich J. Z. dowiedziała się o wydaniu każdej z obu decyzji (z: [...] maja 2007 r. i [...] kwietnia 2009 r.) i zawartych w każdych z nich rozstrzygnięciach, nie pozwalał na danie wiary temu twierdzeniu. Przywołane sformułowanie w rodzaju żeńskim - mimo, że pismo podpisali: J. Z. i T. Z. (s. 3 pisma z 08 listopada 2009 r.; k. 94 akt wznowieniowych), nie pozwalało – bez dodatkowych wyjaśnień – na przyjęcie, że także T. Z. złożył tej treści oświadczenia wiedzy. Choć organ w ramach swobodnej oceny może dać wiarę oświadczeniu strony i uznać owo oświadczenie za dostateczny dowód zachowania terminu (B. Adamiak – op. cit. s. 540-541 nb 2), to w niniejszej sprawie zabrakło jakiejkolwiek oceny tego oświadczenia, a zwłaszcza indywidualizacji owej oceny w stosunku do każdego z Wnioskodawców odrębnie (postanowienie z [...] grudnia 2009 r.; k. 105v akt wznowieniowych). Żadnego oświadczenia w tej materii nie złożyli K. Z. i T. Z.; Starosta nie wyjaśnił, czy takie oświadczenie złożył także T. Z.. Brak oceny tego oświadczenia w zestawieniu z innymi dowodami zebranymi w sprawie, w świetle zasad doświadczenia życiowego. Stanowiło to naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3, art. 148 § 2 w zw. z art. 149 § 3 kpa, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazuje to na przedwczesność decyzji z [...] stycznia 2010 r. i postanowienia z [...] grudnia 2009 r.
Podstawą prawną do wydania decyzji kasacyjnej powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest art. 138 § 2 kpa. Ten typ decyzji kasacyjnej różni się od decyzji kasacyjnej typowej tym, że może być zastosowany wtedy, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 kpa przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy: a) organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, b) postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. W takich przypadkach organ odwoławczy, by dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji. Zgodnie bowiem z treścią art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe (B. Adamiak – op. cit. s. 492-493 nb 8).
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego co do zasad ogólnych i szczególnych, dotyczących dowodów i ich oceny powoduje, że niemożliwe jest zastosowanie w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa - to jest przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji wydanie decyzji kasacyjnej nie narusza art. 138 § 2 kpa (wyrok NSA w Warszawie z 20.11.2000 r. II SA 2722/99 Lex 53452; wyrok WSA w Gdańsku z 05.11.2009 r. III SA/Gd 360/09 LEX 531584 ; wyrok NSA z 10.4.1997 r. I SA/Po 1237/96, POP 3/98/92).
Kolegium, zgodnie z art. 138 § 2 kpa, prawidłowo uchyliło decyzję z [...] stycznia 2010 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, bowiem rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Przeciwko możliwości reformatoryjnego orzeczenia w niniejszej sprawie przez Kolegium przemawiał nadto wzgląd na specyfikę postępowania o wznowienie postępowania. Organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w zakresie wniosku o wznowienie postępowania jest w niniejszej sprawie Starosta (art. 148 § 1, art. 149 § 1 i 2 i art. 150 § 1 kpa). Obie decyzje objęte wnioskiem wydał w ostatniej instancji Starosta (k. 92 t. 2 i k. 50 akt [...]).
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło