II FSK 2529/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-05

Skład orzekający: Bogusław Dauter, Jacek Brolik, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, które powstało przed wejściem w życie nowelizacji art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej (wprowadzonej ustawą z dnia 7 listopada 2008 r.), podlega przepisom w brzmieniu obowiązującym przed tą nowelizacją, czy też przepisom po nowelizacji, jeśli wniosek został złożony po dacie wejścia w życie nowelizacji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo błędnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sam wyrok odpowiada prawu. Sąd stwierdził, że nowelizacja art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, która weszła w życie 1 stycznia 2009 r., nie zawiera przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą, że do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowej ustawy stosuje się przepisy materialnoprawne obowiązujące w dniu zaistnienia zdarzenia, termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty powinien być regulowany przepisami obowiązującymi w 2007 r., kiedy to nastąpiła zapłata zaległości podatkowej po terminie przedawnienia zobowiązania. Ponieważ przepisy z 2007 r. nie przewidywały możliwości wniesienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w sytuacji zapłaty po przedawnieniu zobowiązania, skarga kasacyjna została oddalona.
Stan faktyczny
Gmina J. złożyła wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2001 r., argumentując, że zapłata zaległości nastąpiła po upływie terminu przedawnienia zobowiązania. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło wraz z przedawnieniem zobowiązania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy, uznając, że wniosek powinien być rozpatrywany według przepisów obowiązujących w dacie jego złożenia (po nowelizacji Ordynacji podatkowej). Gmina wniosła skargę kasacyjną, kwestionując zastosowanie przepisów po nowelizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędziowie NSA Jacek Brolik, WSA del. Stefan Kowalczyk (sprawozdawca), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 323/10 w sprawie ze skargi Gminy J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 11 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2001 r. oddala skargę kasacyjną. II FSK 2529 /10 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym wyrokiem z 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 323/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu oddalił skargę Gminy J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 11.03.2010 roku, nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2001 r. Stan sprawy przedstawiał się następująco : Wnioskiem z dnia 27 października 2009 r., skarżąca zwróciła się do Wójta Gminy M., o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości nr [...], położonej w miejscowości M. za 2001 r. w kwocie [...] zł. We wniosku wskazała, że dokonała w dniu 5 czerwca, 30 października, 10 grudnia i 14 grudnia 2007 r., zapłaty zaległego podatku wraz z odsetkami, w związku z wydaną decyzją z dnia 14 grudnia 2006 r. Nr [...] określającą Gminie J. wysokość zobowiązania podatkowego za 2001 r. w kwocie [...] zł. Jej zdaniem zapłata nastąpiła już po upływie przedawnienia zobowiązania, stosownie do brzmienia art. 70 § 2 ordynacji podatkowej Wywiodła, w że stosunku do osób prawnych zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, a więc z mocy prawa, tak więc okres przedawnienia zobowiązania stosownie do art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, następuje po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał w stosunku do skarżącej z dniem 1 stycznia 2001 r., a więc przedawnienie zobowiązania nastąpiło w dniu 1 stycznia 2007 r. W tym okresie zobowiązanie nie zostało uregulowane, a tym samym nastąpiło jego wygaśnięcie. Tak więc wpłata kwoty [...] zł jest nienależną zapłatą podatku w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Wójt Gminy M. w dniu 27 listopada 2009 r., odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, na podstawie art. 165a § 1 i § 2, art. 216 i art. 217 w związku z art. 79 § 1 i § 2 i art. 80 § 1 ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę m.in. nadpłaconego podatku lub nienależnie zapłaconego podatku. Argumentował, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Natomiast przedawnienie zobowiązania podatkowego za 2001 r., powoduje wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Wskazał na rozróżnienie okresu wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty określonego w art. 80 § 1 ordynacji podatkowej, od okresu wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty określonego w art. 79 § 2 ordynacji podatkowej. Nadto, po upływie terminu przedawnienia organ podatkowy nie ma prawa kształtować obowiązku podatkowego w sposób odmienny niż w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżąca zaskarżyła powyższe orzeczenie, zarzucając naruszenie art. 79 § 2 ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że podatnik utracił prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2001 r. Wywiodła bowiem, że przepis art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, obowiązuje od dnia 1 stycznia 2009 r. i nie obejmuje sytuacji skarżącej. Przyjęte przez organ I instancji stanowisko prowadziłoby, zdaniem skarżącej do wniosku, że ustawodawca dopuszcza taki stan, w którym podatnik płaci nieistniejące zobowiązanie, a ze względu na wygaśnięcie zobowiązania, nie ma prawa dochodzenia jego zwrotu, jako świadczenia nienależnego. Zastosowanie więc przepisu art. 79 § 2 ordynacji podatkowej godziłoby w istotę instytucji przedawnienia zobowiązań podatkowych. Zdaniem skarżącej, można byłoby przyjąć koncepcję, że należność wpłacona na poczet zobowiązania podatkowego, które wygasło, nie jest nadpłatą, a zobowiązaniem podatkowym, które nie istnieje, a zatem świadczeniem, do którego organ podatkowy nie był uprawniony. Winien je zatem zwrócić niezwłocznie wpłacającemu, zaś w przeciwnym razie dojdzie do jej bezpodstawnego wzbogacenia / art. 405 /. Skarżąca wskazała również, że przepis art. 79 § 2 ordynacji podatkowej wobec braku przepisów intertemporalnych w ustawie zmieniającej przepisy ordynacji podatkowej, nie znajduje zastosowania do stanów, które powstały przed dniem jego wejścia w życie, tj. przed dniem 1 stycznia 2009 r., a może mieć zastosowanie tylko do nadpłat, które powstały w okresie jego obowiązywania, a więc powstałych po dniu 1 stycznia 2009 r. Tym samym przepis art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, winien mieć zastosowanie w zaistniałej sytuacji, ale w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. Przewidywał on znacznie dłuższy okres do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Był to okres wynoszący 5 lat od czasu powstania nadpłaty podatku. A wobec zapłaty podatku w 2007 r. termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku upływałby dopiero w 2012 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne podnosząc, iż zgodnie z regułą wyrażoną w art. 75 § 2 ordynacji podatkowej, podatnik, u którego zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej / z mocy prawa / może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Prawo do złożenia takiego wniosku jest ograniczone, bowiem zgodnie z art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego / art. 70 § 1 ordynacji podatkowej/. Określony w art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jako termin prawa materialnego, nie podlega odroczeniu albo przedłużeniu, a uchybienie temu terminowi powoduje utratę prawa podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Organ w związku z powyższym uznał, że po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, określonego w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej dla zobowiązań podatkowych powstających w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w ogóle nie może być wszczęte. Zdaniem organu zobowiązanie podatkowe Gminy J. należne za 2001 r. nie jest zobowiązaniem przedawnionym. Na gruncie bowiem przepisów ordynacji podatkowej wyróżnia się jedynie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, a nie przedawnienie do zapłaty podatku, który może wynikać bądź to z decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w stosunku do podatników, u których zobowiązanie podatkowe powstaje na zasadzie samoobliczenia podatku, upływa po pięciu latach licząc od końca roku podatkowego, w którym minął termin płatności podatku, o ile jednak przed upływem tego terminu organ podatkowy nie wydał decyzji o której mowa w art. 21 § 3 ordynacji podatkowej tj. deklaratoryjnej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wydanie natomiast decyzji, potwierdza istnienie ciążącego na podatniku z mocy prawa zobowiązania i stanowi podstawę do podjęcia praktycznie w nieograniczonym czasie kroków w celu jego realizacji, co może nastąpić poprzez dokonanie wpłat przez podatnika lub w drodze czynności postępowania egzekucyjnego w administracji. Organ wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 7 listopada 2008 r.- o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. z 209, poz.1318/ nie zawierają żadnych regulacji odnośnie zastosowania zmienionego tą ustawą przepisu art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, które powstały przed dniem jego wejścia w życie tj. przed dniem 1 stycznia 2009 r. Tak więc, zgodnie z art. 10 w/w ustawy, zmiany wprowadzone tą ustawą zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2009 r., a wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty został złożony po tej dacie - 27 października 2009 r. Wydanie orzeczenia winno więc nastąpić w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie rozstrzygania sprawy. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając naruszenie: – art. 79 § 2 ordynacji podatkowej przez błędne zastosowanie tego przepisu, – przyjęcie, bez podstawy prawnej, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości został przerwany na skutek doręczenia stronie skarżącej deklaratoryjnej decyzji podatkowej dokonanego dnia 14 grudnia 2006 r, – art. 70 §1 ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie i w konsekwencji przyjęcie, iż nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, – art. 10 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, przez błędne przyjęcie, iż art. 79 § 2 ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2009 r. ma zastosowanie do nadpłaty powstałej przed tą datą. Wyrokiem z dnia 11.08.2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. - o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 209, poz.1318) – weszła w życie w dniu 1 stycznia 2009 r. Zgodnie z treścią tej ustawy art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przepisy ustawy nie zawierają żadnych regulacji co do zastosowania zmienionego przepisu art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, do sytuacji które powstały przed dniem jego wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 2009 r. Jednak zgodnie z art. 10 powołanej ustawy, zmiany nią wprowadzone zaczęły obowiązywać od dnia 1 stycznia 2009 r. Przyjąć więc należy, że w odniesieniu do skarżącej, która złożyła wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w dniu 27 października 2009 r. organy podatkowe winny orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy. Wynika to z art. 120 ordynacji podatkowej stanowiącego, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, który jest z kolei powtórzeniem art. 7 Konstytucji, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Sąd uznał, iż organy zasadnie przyjęły, iż postępowanie podatkowe w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w ogóle nie może być wszczęte, bowiem doszło do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, określonego w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej dla zobowiązań podatkowych powstających w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Tak powstałe zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca. W skardze sformułowała zarzut naruszenia : - prawa materialnego to jest art. 10 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, przez błędne przyjęcie, iż art. 79 § 2 ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2009 r. ma zastosowanie do nadpłaty podatkowej powstałej przed datą wejścia w życie tego przepisu, a ewentualnie naruszenie art. 79 § 2 ustawy ordynacja podatkowa przez jego błędne zastosowanie. - prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania - art. 134 §1 oraz art. 141 §4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie rozpoznania zarzutu naruszenia art. 79 §2 o.p. przez jego błędne zastosowanie Wskazując na powyższe zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że Sąd przyjmując, iż w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące od dnia 01.01.2009 r., nie wskazał jakimi regułami intertemporalnymi się kierował. Wskazała również, iż ocena wniosku o stwierdzenie nadpłaty powinna być dokonana według stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1.01.2009 roku, bowiem powstanie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2001 r. nastąpiło przed dniem 01.01.2009 r. Wszystkie elementy stanu faktycznego, który złożył się na powstanie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2001 r., zaistniały przed wejściem w życie nowelizacji zmieniającej brzmienie art. 79 §2 ordynacji podatkowej. Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstało bowiem w 2001 r., przedawnienie tego zobowiązania nastąpiło z dniem 01.01.2007 r. a wpłaty na poczet tego zobowiązania następowały w okresie od czerwca do grudnia 2007 r. Jej zdaniem Sąd uznał, że utrata roszczeń skarżącej o zwrot nadpłaty nastąpiła nie z upływem 5 lat od dokonania wpłaty podatku, zgodnie z art. 79 §2 w brzmieniu sprzed 01.01.2009 r. ani też z upływem terminu przedawnienia "nadpłaconego" podatku, zgodnie z art. 79 § 2 w brzmieniu po 01.01.2009 r, lecz z momentem wejścia w życie nowelizacji ordynacji Takie, podejście determinuje wniosek, iż zmiana brzmienia art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, spowodowała niejako automatycznie wygaśnięcie praw o charakterze materialoprawnym, a więc prawa domagania się zwrotu nadpłaty podatku. Jednak tak daleko idący skutek w postaci wygaśnięcia materialnoprawnych roszczeń podatników, zdaniem skarżącej winien być wprost przewidziany przez ustawodawcę w przepisach przejściowych. W przypadku braku takich przepisów, znowelizowane przepisy winny być stosowane do nadpłat które powstały po ich wejściu w życie. Stwierdziła również, że przyjęte przez Sąd stanowisko, co do zastosowania znowelizowanych przepisów, zakwalifikować należy jako złamanie zasady lex retro non agit. Nadto uznanie przez Sąd, iż ocena wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku winna być dokonana w oparciu o przepisy ordynacji podatkowej obowiązujące od dnia 01.01.2009 r., obligowało Sąd do rozważenia zarzutu braku zastosowania art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, czego Sąd nie uczynił. Taki stan rzeczy uprawnia do postawienia zarzutu naruszenia art. 134 §1 oraz art. 141 §4 p. p. s. a Zdaniem skarżącego konstrukcja, na której oparty jest art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, wyklucza możliwość jego stosowania do sytuacji, w których "nadpłata" powstała w wyniku tego, że określony podmiot dokonał zapłaty na poczet zobowiązania przedawnionego, a więc zobowiązania, które już nie istnieje. Wskutek przedawnienia zobowiązanie bowiem wygasło /art. 70 §1 ordynacji podatkowej /. Nadto podmiot spełniający przedawnione roszczenie podatkowe nie jest już, w zakresie zobowiązania przedawnionego podatnikiem. Gdyby bowiem przyjąć, że art. 79 § 2 ordynacji podatkowej dotyczy także sytuacji, w których podmiot spełnił przedawnione świadczenie podatkowe, to wszystkie takie sytuacje objęte byłyby automatycznie wygaśnięciem prawa do żądania stwierdzenia nadpłaty. Byłoby to nie do pogodzenia z istotą art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, jak również z instytucją przedawnienia zobowiązań podatkowych, którego przejawem są także niektóre rozwiązania szczegółowe, np. art. 33 §1 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w myśl którego podniesiony zarzut przedawnienia ma moc zarzutu niweczącego "podatkowy" /administracyjny/ tytuł wykonawczy a więc decyzję podatkową będącą w obrocie prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga kasacyjna nie jest zasadna, albowiem pomimo zasadności zarzutów wyrok odpowiada prawu. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na wymienionych w tym przepisie podstawach, a więc naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie / art. 174 pkt 1/, jak również naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 10 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw / Dz. U. nr 209, poz. 1318 /, przez błędne przyjęcie, iż art. 79 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 roku ordynacja podatkowa / Dz.U.2005.8.60 j.t z zm./ zwanej ordynacją podatkową /, w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2009 r. ma zastosowanie do nadpłaty podatkowej przed datą wejścia tej ustawy w życie, oraz ewentualnie naruszenie art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne zastosowanie. Zarzuciła także naruszenie prawa procesowego, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej ppsa / poprzez zaniechanie rozpoznania zarzutu naruszenia art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Sąd natomiast uznał, iż organy podatkowe zasadnie rozstrzygały sprawę w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie rozstrzygania sprawy, a więc na podstawie art. 79 § 2 ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.2009 roku, bowiem zgodnie z art. 10 tej ustawy zmiany wprowadzone tą ustawą zaczęły obowiązywać od dnia 1.01.2009 roku. Otóż w dniu 1 stycznia 2009 r. weszła w życie nowelizacja ordynacji podatkowej, ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw / Dz. U. nr 209, poz. 1318 /. Na podstawie art. 1 pkt 20 tejże ustawy, art. 79 § 2 ordynacji podatkowej uzyskał nowe brzmienie. Zgodnie z nowym brzmieniem, art. 79 § 2 ordynacji podatkowej stanowi że, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Natomiast § 3 tegoż art. 79 ordynacji podatkowej stanowi, że przepisu § 2 nie stosuje się, jeżeli ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku. W art. 10 tejże ustawy wskazano, że wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. Zdaniem Sądu przepis ten stanowi tylko tyle, że od dnia 1.01.2009 roku wchodzą w życie zmiany wprowadzone powyższą ustawą. Nie rozstrzyga on jednak jakie przepisy mają zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem wejścia w życie tych zmian. Podkreślić należy że przepis art. 79 § 2 ordynacji podatkowej określa termin wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Termin wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest terminem prawa materialnego o charakterze prekluzyjnym, który nie podlega przywróceniu / Ordynacja podatkowa, Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LexisNexis, wydanie III, 2006 r.; oraz : Ordynacja podatkowa, Komentarz, B. Adamiak , J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki. Wyd. UNIMEX Wrocław 2009, wyrok NSA z dnia 11 marca 2009 r., I FSK 1907/07, wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2010 r., I FSK 194/09, wyroku NSA z dnia 14.05.2010 I FSK 660/09 /. Tak więc, art. 79 § 2 ordynacji podatkowej jest przepisem prawa materialnego. Zasadą natomiast jest, że jeżeli przepisy intertemporalne inaczej nie stanowią, do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowej ustawy stosuje się przepisy materialnoprawne obowiązujące w dniu zaistnienia zdarzenia / wyrok NSA z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt I FSK 660/09, wyrok NSA z dnia 26 lutego 2010 r., sygn. akt I FSK 194/09 /. Ustawa z dnia 7 listopada 2008 r., nowelizująca przepisy ordynacji podatkowej m.in. w zakresie art. 79 § 2, nie zawierała przepisów intertemporalnych. Natomiast art. 10 tej ustawy nakazywał jedynie stosowanie przepisów tej ustawy od dnia 1.01.2009 roku. Tak więc zgodnie z wyżej określoną zasadą, termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie, regulowały przepisy ordynacji podatkowej w brzmieniu z przed wejścia w życie nowelizacji, a więc z przed 1.01.2009 roku, obowiązujące w dniu zaistnienia zdarzenia skutkującego powstaniem nadpłaty / podobnie : wyrok WSA w Krakowie z dnia 9.03.2011 r, I SA/Kr 1883/10, wyrok z dnia 14.05.2010r, I FSK 660/09, wyrok NSA z dnia 26.02.2009 r I FSK 194 / 09 /. Zdarzenia z którymi ordynacja podatkowa wiąże powstanie nadpłaty, określono w art. 73 § 1 ordynacji podatkowej. Jak wynika z tegoż przepisu nadpłata powstaje z zastrzeżeniem § 2, z dniem: 1.zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej, 2.pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej, 3.zapłaty przez płatnika lub inkasenta należności wynikającej z decyzji o jego odpowiedzialności podatkowej, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej, 4.wpłacenia przez płatnika lub inkasenta podatku w wysokości większej od wysokości pobranego podatku, 5.zapłaty przez osobę trzecią lub spadkobiercę należności wynikającej z decyzji o odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej, Nadpłata powstaje zgodnie z § 2 tegoż artykułu m.in. : 1. z dniem złożenia zeznania rocznego - dla podatników podatku dochodowego, 2. z dniem złożenia deklaracji podatku akcyzowego - dla podatników podatku akcyzowego, 3. z dniem złożenia deklaracji o wpłatach z zysku za rok obrotowy - dla jednoosobowych spółek Skarbu Państwa i przedsiębiorstw państwowych, Jak wynika natomiast z stanu sprawy podatek od nieruchomości co do której określono podatek od nieruchomości, od 1993 roku uiszczała nie skarżąca, ale firma Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjno-Handlowe ".C." w J. Na skutek wydanego wyroku przez WSA w Wrocławiu z dnia 21.12.2004 roku / I SA/Wr 779/03 /, jak również wyroków z dnia 25.10.2006 roku / I SA/Wr 705/06, I SA/Wr 706/06, I SA/Wr 707/06 / i wskazania, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest gmina miejska, Wójt Gminy M. określił Gminie J., decyzją z dnia 14.12.2006 roku wysokość zaległości w podatku od nieruchomości za 2001 rok w kwocie [...] złotych. Skarżąca zapłaciła kwotę zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości w 2007 roku, po wydaniu w dniu 14.12.2006 roku, decyzji określającej zaległość w podatku od nieruchomości i po przedawnieniu zobowiązania. Należy więc uznać, że winy zostać zastosowane przepisy dotyczące terminu złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty obowiązujące w 2007 roku. Jak wynika natomiast z brzmienia art. 79 § 2 ordynacji podatkowej, obowiązującego w 2007 roku, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa: 1.w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 1, po upływie 5 lat od dnia: a. pobrania przez płatnika podatku nienależnie lub w wysokości większej od należnej, b. uprawomocnienia się decyzji o uchyleniu lub zmianie decyzji, na podstawie której płatnik dokonał obliczenia podatku, 2.w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 2 pkt 1 lit. a i b oraz w pkt 2 lit. a i b - po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji); 3.w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 2 pkt 1 lit. c oraz w pkt 2 lit. c - po upływie 5 lat od dnia, w którym dokonano wpłaty podatku. Z art. 75 § 1 ordynacji podatkowej, do którego odwołuje się art.79 § 2 wynika natomiast, że jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Zgodnie z § 2 tegoż artykułu uprawnienie to przysługuje również: 1. podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1, jeżeli: a. w zeznaniach (deklaracjach), o których mowa w art. 73 § 2, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej, b. w deklaracjach innych niż wymienione w art. 73 § 2 pkt 2 i 3, z wyjątkiem deklaracji dotyczącej zaliczek na podatek dochodowy, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek, c. nie będąc obowiązanymi do składania zeznań (deklaracji), dokonali wpłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej; 2. płatnikom lub inkasentom, jeżeli: a. w złożonej deklaracji wykazali oraz wpłacili podatek w wysokości większej od wysokości pobranego podatku, b. w złożonej deklaracji wykazali oraz wpłacili podatek w wysokości większej od należnej. c. nie będąc obowiązanymi do składania deklaracji, wpłacili podatek w wysokości większej od należnej. Należy podkreślić, iż art. 75 ordynacji podatkowej, jest stosowany jedynie w odniesieniu do zobowiązań podatkowych, które powstają z mocy prawa. Natomiast z treści art. 6 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 2001 r wynika, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości w stosunku do osób prawnych, jednostek organizacyjnych oraz spółek niemających osobowości prawnej, jednostek organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz jednostek organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe powstaje z mocy prawa, a więc w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Nadto, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 9 osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku. Jak wynika z powyższych przepisów podatnicy mają prawo do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty generalnie w trzech sytuacjach: 1. jeżeli kwestionują zasadność pobranego podatku przez płatnika lub jego wysokość; 2. jeżeli wykazali w deklaracjach zobowiązanie nienależne lub w wysokości większej niż należna albo mniejszą kwotę nadpłaty. 3. jeżeli nie będąc zobowiązani do złożenia deklaracji (zeznania), dokonali wpłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej/ L. Etel, Lex Komentarz do art.75 ustawy ordynacja podatkowa / Tak więc skarżąca mogłaby wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w przypadku zaistnienia sytuacji określonych w art. 75 ordynacji podatkowej. Jak natomiast wynika z stanu sprawy, zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości za 2001 rok, została określona w decyzji z dnia 14.12. 2006 roku, natomiast skarżąca uiściła tą zaległość w 2007 roku. Powyższe zobowiązanie w podatku od nieruchomości powstało z dniem 1.01.2001 roku, a termin jego przedawnienia rozpoczął bieg od dnia 1.01.2002 roku, bowiem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zgodnie natomiast z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym zobowiązanie powyższe przedawniło się z dniem 1.01.2007 roku. Skarżący natomiast uzasadnia żądanie stwierdzenia nadpłaty, uiszczeniem kwoty zaległości podatkowej w 2007 roku, po terminie przedawnienia zobowiązania podatkowego, natomiast przepisy ordynacji podatkowej nie przewidują w takiej sytuacji możliwości wniesienia wniosku o stwierdzenia nadpłaty. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 184 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że mimo błędnego uzasadnienia wyrok odpowiada prawu, skargę kasacyjną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło