II SA/Bd 502/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-08-17
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie dyrektora szkoły ze stanowiska bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty może nastąpić w przypadku naruszeń prawa, które nie stanowią szczególnie uzasadnionych przypadków?Ratio decidendi
Odwołanie dyrektora szkoły bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty może nastąpić wyłącznie w przypadkach szczególnie uzasadnionych, które oznaczają naruszenia prawa na tyle istotne, że uniemożliwiają dalsze pełnienie funkcji kierowniczej i zagrażają interesowi publicznemu lub stabilności funkcjonowania szkoły. Wskazane w sprawie naruszenia prawa przez dyrektora, choć poważne, nie spełniały tego kryterium, wobec czego rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzenia odwołującego dyrektora było zasadne.Stan faktyczny
Wójt Gminy K. odwołał M. G. ze stanowiska dyrektora Publicznego Gimnazjum w K. z dniem 15 lutego 2010 r., powołując się na powtarzające się naruszenia prawa, w tym nieprawidłowe gospodarowanie środkami finansowymi, brak współdziałania z organem prowadzącym oraz zaniedbania w organizacji pracy szkoły. Organ nadzoru, Wojewoda K., stwierdził nieważność tego zarządzenia, uznając, że nie zachodziły przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku do odwołania bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant: Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły oddala skargę.
W dniu [...] Wójt Gminy K., na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o systemie oświaty), po zasięgnięciu opinii K. Kuratora Oświaty w B., wydał zarządzenie nr [...] w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły, mocą którego odwołał M. G. ze stanowiska dyrektora Publicznego Gimnazjum w K. z dniem 15 lutego 2010 r. W uzasadnieniu przedmiotowego zarządzenia oraz w skierowanym do organu nadzoru, na jego wezwanie (zawiadomienie z dnia 29 marca 2010 r.) do wyrażenia stanowiska w sprawie, piśmie z dnia 1 kwietnia 2010 r., Wójt Gminy K. wskazał, iż podstawą odwołania M. G. ze stanowiska dyrektora są powtarzające się przypadki naruszania prawa przez w/w, uniemożliwiające właściwe kierowanie i sprawowanie nadzoru nad szkołą, tj.
- nieprawidłowe gospodarowanie przyznanymi szkole środkami finansowymi stanowiące naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w konsekwencji których zostały zaciągnięte zobowiązania finansowe nie mające pokrycia w budżecie kierowanej przez M. G. placówki (np. samowolne dokonywanie zmian w zatrudnieniu nauczycieli czy w przydziale godzin zajęć pracownikom pedagogicznym bez uprzedniego wprowadzenia zmian w arkuszu organizacyjnym placówki, dokonywanie zmian w arkuszu organizacyjnym placówki po fakcie zatrudnienia pracownika),
- brak współdziałania z organem prowadzącym w zakresie działalności administracyjno-finansowej szkoły i ignorowanie poleceń organu prowadzącego,
- dopuszczenie się zaniedbań podstawowych obowiązków dotyczących organizacji pracy szkoły poprzez nieterminowe zatwierdzenie arkuszy organizacyjnych, co uniemożliwiło wywiązanie się w terminie z obowiązków innemu dyrektorowi,
- nieprawidłowa współpraca z Gminnym Zespołem Ekonomiczno-Administacyjnym Placówek Oświatowych w K. (np. przekazywanie faktur do realizacji po terminie płatności, nieterminowe przekazywanie informacji, przekazywanie błędnych informacji do raportu funkcjonowania oświaty w roku 2008/2009, nieinformowanie o rezygnacji z wyjazdu na delegację i utrata przez to wpłaty tytułem kosztów pobytu w wysokości 300 zł).
Na potwierdzenie powyższych naruszeń prawa Wójt przytoczył cztery przypadki zawarcia przez w/w umów o pracę bez zgody organu prowadzącego i jego kontrasygnaty oraz dwa przypadki zawarcia umowy o pracę niezgodnie z zatwierdzoną organizacją szkoły, świadczące w jego ocenie, iż M. G. - dokonując nieplanowanych zatrudnień i w terminie późniejszym przedstawiając organowi prowadzącemu zmiany do organizacji placówki, mające sanować podjęte kroki, świadomie łamała ustalony plan finansowy szkoły. Działania dyrektor szkoły polegające na: zatrudnieniu zbędnych nauczycieli (w tym doradcy zawodowego mimo wyraźnego zakazu organu prowadzącego, czy bibliotekarki przy wykazywanym stanie zerowym książek) i pracowników obsługi (na postawie umów zawartych z PUP w L.), dokonywaniu nieprzewidzianych wydatków na cele inne niż wynagrodzenia (bilety, szkolenia i inne) i nie płaceniu (mimo posiadania środków na koncie) w terminie zobowiązań wskutek zaniechania dokonania stosownych czynności administracyjnych (opisanie faktur), spowodowały jak wskazał organ konieczność poniesienia nieplanowanych w budżecie szkoły i gminy K. dodatkowych wydatków. Konsekwencją konieczności poniesienia tychże nieprzewidzianych wydatków i dalszego tolerowania tego typu działań dyrektor szkoły, może być w przyszłości zarzut naruszenia dyscypliny finansów publicznych i niemożności w związku z tym regulowania (od momentu wyczerpania zaplanowanych środków) zobowiązań wobec nauczycieli i innych wydatków związanych z oświatą. Świadome łamanie planu finansowego szkoły przy pełnej znajomości wysokości posiadanych środków i obowiązujących na gruncie ustawy o finansach publicznych procedur dokonywania zmian planu finansowego, uzasadnia w ocenie organu podjęte zarządzenie o odwołaniu M. G. ze stanowiska dyrektora Publicznego Gimnazjum w K. Powtarzające się bowiem przypadki naruszania przez w/w prawa, w tym wielokrotne zatrudnianie nauczycieli bez wymaganych kwalifikacji i zatajanie przed organem prowadzącym faktu braku tychże kwalifikacji, oraz brak inicjatywy zmierzającej do nawiązania lepszej współpracy, doprowadziły do całkowitej utraty zaufania organu prowadzącego do dyrektor szkoły. Zdaniem organu, z uwagi na ciężkie naruszenia przez M. G. podstawowych obowiązków pracowniczych oraz okoliczność, że naruszenia te mogły zdestabilizować finansowo nie tylko pracę szkoły, ale także całej gminy, w przedmiotowej sprawie zaszły szczególnie uzasadnione przypadki, w których nie jest możliwe pełnienie przez w/w funkcji kierowniczej, i w związku z tym konieczność natychmiastowego przerwania pełnienia przez w/w funkcji kierowniczej z uwagi na zagrożenie interesu publicznego. W piśmie z dnia 1 kwietnia 2010 r. organ ponadto zaznaczy, iż wszystkie wskazane przypadki naruszeń prawa przez w/w nie się uchybieniami w zakresie rachunkowości czy organizacji pracy szkoły, lecz działaniami naruszającymi wprost ustawę o finansach publicznych, a także stwierdził, iż odwołanie w niniejszej sprawie zostało dokonanie w oparciu o art. 34a ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] nr [...] Wojewoda K., na podstawie art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o samorządzie gminnym), stwierdził nieważności w/w zarządzenia Wójta Gminy K. nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają zastosowania przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty i tym samym odwołania M. G. ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wyjaśnił, iż pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków", o którym mowa we wskazanym przepisie, nie jest w ustawie bliżej określone, niemniej jednak nie mieści się w nim każde naruszenie prawa przez dyrektora. Pojęcie to winno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których naruszenie prawa jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie przez dyrektora powierzonych mu obowiązków i pełnienia przez niego funkcji kierowniczej, konieczność zaś natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, możliwość destabilizacji funkcjonowania szkoły (wyrok NSA z dnia 9 maja 2001 r. sygn. akt II SA 3293/00; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt IV SA./Wr 49/09; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 86/08). Dlatego też, jak podkreślił organ nadzoru przytaczając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2005 r. sygn. akt I OSK 91/05, zaniedbania w zakresie gospodarki finansowej szkoły - uchybienia w zakresie rachunkowości, oraz uchybienia w zakresie organizacji pracy szkoły, nie mogą stanowić "przypadku szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
W ocenie organu nadzoru przyczyny odwołania M. G. ze stanowiska dyrektora szkoły wskazane w uzasadnieniu zarządzenia Wójta Gminy K., nie mogą stanowić postawy zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty i tym samym odwołania jej z tego stanowiska w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, nie są to bowiem "przypadki szczególnie uzasadnione" we wskazanym powyżej rozumieniu, lecz przypadki które mogły raczej stanowić przesłankę negatywnej oceny pracy i ewentualnego odwołania dyrektora w innym trybie. Organ nadzoru podkreślił, iż żaden ze wskazanych przez organ prowadzący przypadków naruszeń prawa, nie wystąpił bezpośrednio przed odwołaniem, co mogłoby uzasadniać konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji przez dyrektora ze względu na zagrożenie interesu publicznego. Uznając więc, że wskazane przez organ prowadzący przypadki naruszeń prawa nie są przypadkami szczególnie uzasadnionymi, organ nadzoru stwierdził, iż przedmiotowe zarządzenie zostało podjęte z rażącym naruszeniem art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Ponadto organ nadzoru wskazał, iż nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonych dokumentach, stwierdzenie Wójta Gminy K. w piśmie z dnia 1 kwietnia 2010 r., iż odwołanie w niniejszej sprawie dokonano w oparciu o art. 34a ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, podstawą odwołania związaną z art. 34a ust. 2 jest bowiem art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b tejże ustawy.
Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wójt Gminy K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia, z uwagi na zarzut błędnej interpretacji i niewłaściwego zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie, że organ prowadzący nie wskazał przyczyn odwołania dyrektora wypełniających przesłanki dla zastosowania tegoż przepis, a także zarzut oczywistego naruszenia interesu prawnego skarżącego jako organu prowadzącego placówki oświatowe na terenie gminy K. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i jego argumentację, organ prowadzący wskazał dodatkowo w uzasadnieniu skargi, iż według orzecznictwa sądów administracyjnych to wyłącznie organowi, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole, pozostawiona jest swoboda w ustaleniu, czy okoliczności rozpatrywanego przypadku mogą być potraktowane jako "szczególnie uzasadnione" (wyroku WSA w Gdańsku z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 226/08). Ponadto organ skarżący podkreślił, iż zgodnie z art. 193 ustawy o finansach publicznych kierownik samorządowej jednostki budżetowej może, w celu realizacji zadań, zaciągać zobowiązania pieniężne wyłącznie do wysokości kwot wydatków określonych w zatwierdzonym planie finansowym jednostki. Przekroczenie granic umocowania do dokonywania wydatków jest naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, wskazanym m.in. w art. 15 i 16 ust. 1 ustawy o dyscyplinie finansów publicznych. Według organu prowadzącego M. G. jako dyrektor szkoły realizowała swoją koncepcję działania szkoły, nielicząc się z możliwościami finansowymi danymi jej przez organ prowadzący. Takie działania zaś nie mogą być traktowane wyłącznie jako "uchybienia w zakresie rachunkowości", czy "organizacji pracy szkoły", lecz jako działania naruszające wprost ustawę o finansach publicznych, które wprowadziły krótkookresową destabilizację pracy szkoły, a mogły - w wypadku braku odpowiednio szybkiej reakcji - zdestabilizować ją długookresowo, czego skutki odczułaby w pełnym zakresie swojego działania gmina K. W ocenie organu skarżącego skoro skutki naruszenia dyscypliny finansów publicznych obciążałyby nie tylko odwołaną dyrektor, ale także osoby odpowiedzialne za wykonanie budżetu gminy, to trudno zgodzić się ze stanowiskiem, że organ prowadzący nie ma środków zaradczych dla uzdrowienia takiej sytuacji. Organ skarżący podkreślił także, że naruszające prawo działania w/w, spowodowały utratę zaufania organu prowadzącego do M. G. jako dyrektor szkoły i w związku z tym brak możliwości dalszej z nią współpracy, a jako takie stanowią przesłankę do jej odwołania wskazaną w uchylonym zarządzeniu.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenia podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i jego argumentację oraz dodatkowo wskazując, że skarżący przytoczył zarzuty naruszenia dyscypliny finansów publicznych, powołując się na częściowo nieaktualne przepisy dotyczące finansów publicznych. Powołany bowiem przez skarżącego przepis art. 193 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) utracił moc na podstawie art. 85 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241). Ponadto organ nadzoru zaznaczył, iż zasady i zakres odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, organy właściwe oraz postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych określają przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W razie zaś stwierdzenia naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, Sąd nie stwierdził aby naruszała ona prawo. Na wstępie należy wskazać, iż w myśl art. 85 ustawy o samorządzie gminnym nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa (art. 86 ustawy o samorządzie gminnym). Wskazane organy nadzoru na mocy przepisu art. 87 przywołanej ustawy mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami. Podstawę prawną działania tych organów, w zakresie sprawowanego przez nie nadzoru nad działalnością gminną, stanowią przepisy art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, a w szczelności przepisy wyrażone w ust. 1 i 4 przywołanego artykułu. Zgodnie z treścią przepisu art. 91 ust. 1 uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne; o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W myśl natomiast przepisu art. 91 ust. 4 w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Z przytoczonych przepisów wynika, iż ustawodawca rozróżnia dwa typy wadliwości przedkładanych organom nadzoru uchwał lub zarządzeń tj. nieistotne naruszenia prawa oraz naruszenia prawa o charakterze kwalifikowanym.
W przedmiotowej sprawi organ nadzoru stwierdził nieważność spornego zarządzenia z uwagi na rażące naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Celem oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia nadzorczego niezbędne jest więc zbadanie legalności podjętego zarządzenia o odwołaniu M. G. ze stanowiska dyrektora Publicznego Gimnazjum w K. z dniem 15 lutego 2010 r., z punktu widzenia wystąpienia w sprawie przesłanki uzasadniającej zastosowanie trybu z art. 38 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy, tj. przesłanki przypadku szczególnie uzasadnionego, dającej podstawę do odwołania bez wypowiedzenia dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego.
Zgodnie ze stanowiącym materialnoprawną podstawę przedmiotowego zarządzenia przepisem art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Należy wskazać, iż tryb określony w powyższym przepisie, z uwagi na natychmiastowy charakter odwołania ze stanowiska kierowniczego, ma wymiar szczególnie dotkliwy dla osoby odwoływanej, w związku z czym z woli ustawodawcy, może być on stosowany jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Pojęcie zaś "przypadków szczególnie uzasadnionych", zgodnie z ugruntowanym stawiskiem judykatury w tym zakresie, należy rozumieć - jak słusznie wskazał organ nadzoru – wąsko. Nie mieści się w nim więc każde naruszenie prawa przez dyrektora, lecz naruszenie prawa które jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie przez dyrektora powierzonych mu obowiązków i pełnienia przez niego funkcji kierowniczej. Zachodzi więc konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności ze względu na zagrożenie interesu publicznego, możliwość destabilizacji funkcjonowania szkoły tj. niemożności realizacji jej zadań w zakresie nauczania i wychowania. W pojęciu tym nie mieszczą się więc zaniedbania w zakresie gospodarki finansowej szkoły - uchybienia w zakresie rachunkowości, oraz uchybienia w zakresie organizacji pracy szkoły (patrz. wyrok NSA z dnia 9 maja 2001 r. sygn. akt II SA 3293/00; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt IV SA./Wr 49/09; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 86/08; wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r. sygn. akt I OSK 91/05).
Analiza art. 38 ustawy o systemie oświaty, prowadzi do wniosku, iż tryb odwołania przewidziany w art. 38 ust. 1 pkt 2 może mieć zastosowanie jedynie w przypadkach, które nie kwalifikują się do zastosowania trybu określonego w art. 38 ust. 1 pkt 1, tj. gdy organ prowadzący odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w przypadku: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust 2a. Nie można więc utożsamiać, łączyć i opierać na tych samych podstawach trybów odwołania dyrektora, które ustawodawca zróżnicował, w zależności od przyczyny odwołania. W szczególności należy odróżnić przyczyny odwołania przewidziane w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty tj. przypadek negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej, od przyczyny o której mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a więc szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego odwołanie dyrektora bez wypowiedzenia, w trackie roku szkolnego. Ten ostatni bowiem zachodzi po pierwsze w innych przypadkach niż wskazane w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, po drugie zaś - jak już to wcześniej wskazano - w przypadkach szczególnie istotnego naruszenia przepisów prawa, naruszenia prawa na tyle ciężkiego, iż wskazanym jest natychmiastowe pozbawienie dyrektora możliwości sprawowania funkcji kierowniczej.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszą sprawę, stwierdzić należy, że okoliczności wskazywane przez organ skarżący w przedmiotowym zarządzeniu, jak i w późniejszych pismach kierowanych do organu nadzoru oraz Sądu, mające stanowić podstawę do odwołania, w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, M. G. ze stanowiska dyrektora Publicznego Gimnazjum w K. z dniem 15 lutego 2010 r., a więc w trybie natychmiastowym, bez wypowiedzenia i w trakcie roku szkolnego, nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku, w rozumieniu wskazanym we wcześniejszych wywodach. W ocenie Sądu obszernie przytaczane przez organ prowadzący, przypadki naruszeń prawa przez M. G., ewentualnie mogłyby jedynie uzasadniać zastosowanie trybu zwolnienia dyrektora określonego w art. 38 ust 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty, co jednak niewątpliwie nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Negatywna bowiem ocena wykonywanych przez M. G. zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej, zarzut niewywiązywania się przez w/w z wcześniejszych ustaleń organizacji pracy i porozumień z organem prowadzącym dotyczących ilości zatrudnianych nauczycieli i pracowników obsługi, podziału godzin lekcyjnych, ilości godzin nauczania indywidualnego itp. oraz konieczność ponoszenia w związku z tym dodatkowych nieprzewidzianych przez organ prowadzący wydatków, a także istniejący bezsprzecznie konflikt pomiędzy w/w a organem prowadzącym, nie pozwalają na zakwalifikowanie tego typu działań dyrektor szkoły do szczególnie uzasadnionych przypadków, przyjmowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, a które to przypadki stanowią przesłankę warunkującą zastosowanie trybu natychmiastowego z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Stwierdzić należy, że odwołanie danej osoby ze stanowiska dyrektora szkoły bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego winno być bezpośrednio poprzedzone zaistnieniem przyczyny niepozwalającej na dalsze wykonywanie obowiązków kierowniczych ze względu na zagrożenie interesu publicznego. Tymczasem w niniejszej sprawie żadna ze wskazywanych przez organ prowadzący sytuacji naruszeń prawa przez w/w, nie wystąpiła bezpośrednio przed odwołaniem – w dniu 5 lutego 2010 r. Przypadki naruszeń prawa, na które powołuje się organ prowadzący, miały bowiem miejsce najpóźniej we wrześniu 2009 r. i jeden przypadek w listopadzie 2009 r. (zawarcie umowy o pracę z B. J.). Należy zgodzić się ze skarżącym, iż to organ prowadzący jest uprawniony do ustalenia, czy okoliczności rozpatrywanego przypadku mogą być potraktowane jako "szczególnie uzasadnione", niemniej jednak pomimo iż decyzja dotycząca odwołania dyrektora opiera się na uznaniu, musi być ona uzależniona od wystąpienia w sprawie "szczególnie uzasadnionych przypadków", które zdaniem Sądu nie miały miejsca w przedmiotowej sprawie.
Uznając więc, że wskazane przez organ prowadzący przypadki naruszeń prawa nie są przypadkami szczególnie uzasadnionymi, Sąd stwierdził, iż organ nadzoru słusznie uznał, że przedmiotowe zarządzenie zostało podjęte z rażącym naruszeniem art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło