II SA/Ol 485/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-08-24
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Marzenna Glabas, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnego postanowienia wydanego w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, a jeśli tak, to czy powinien wydać w tej sprawie postanowienie czy decyzję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rektor nie mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego w trybie autokontroli, ponieważ akt autokontrolny zastępuje akt pierwotnie zaskarżony i sam podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Ponadto, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia powinna nastąpić w drodze postanowienia, a nie decyzji administracyjnej. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona jako wydana z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący P.B. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora Uniwersytetu odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Rektora. Rektor pierwotnie utrzymał w mocy własne postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, następnie stwierdził nieważność tego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia w trybie autokontroli. Po umorzeniu postępowania sądowego, skarżący ponownie zwrócił się o stwierdzenie nieważności postanowienia Rektora. Rektor odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że postanowienie było już przedmiotem kontroli sądowej. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa i wydanie decyzji bez podstawy prawnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia "[...]", zasądził od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia-kierunek makrokierunek akwakultura i bezpieczeństwo żywności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia "[...]"; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego P. B. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Rektor Uniwersytetu (zwany dalej: Rektorem) postanowieniem z dnia "[...]", L.dz. "[...]" utrzymał w mocy własne postanowienie z "[...]" w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie nieważności postanowienia Dziekana Wydziału z dnia "[...]".
Po wniesieniu skargi na to postanowienie przez P.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, Rektor, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a., postanowieniem z dnia "[...]", L.dz. "[...]" stwierdził nieważność własnego postanowienia z dnia "[...]" oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia
5 października 2009 r. (sygn. akt II SA/Ol 684/09) umorzył postępowanie sądowe.
Pismem z dnia 30 grudnia 2009 r. P.B. zwrócił się do Rektora z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia tego organu z dnia "[...]" L.dz. "[...]" z powodu jego wydania z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia "[...]", L.dz. "[...]" Rektor odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnego postanowienia (nazwanego w decyzji omyłkowo "decyzją") z dnia "[...]". W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postanowienie to zostało wydane w trybie art. 54 § 3 ustawy p.p.s.a., a tym samym podlegało kontroli sądu administracyjnego. Sąd dokując kontroli działań organu uznał, że dalsze postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżone orzeczenie w trybie autokontroli zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Natomiast z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że organ nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wyrokiem sądu administracyjnego została uznana za zgodną z prawem.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rektor decyzją z dnia "[...]", L.dz. "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał swoje stanowisko w tej sprawie.
P.B. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się stwierdzenia jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia "[...]". Zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej: Kpa. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ rozstrzygnie w formie decyzji sprawę niepodlegającą załatwieniu w trybie Kpa, jak również, gdy dla załatwienia sprawy administracyjnej organ skorzysta z formy decyzji, gdy ustawodawca celowo nakazuje organowi załatwienie takiej sprawy w drodze postanowienia. Skarżący wskazał również, że sąd nie badał aktu wydanego w wyniku autokontroli.
Ponadto zdaniem skarżącego, podczas wydawania decyzji został naruszony
art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, gdyż sprawa została rozstrzygnięta przez tego samego pracownika organu, chociaż mógł to zrobić inny pracownik lub sam piastun organu.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że przepis art. 126 Kpa nie ma zastosowania do sytuacji opisanej w art. 157 § 3 Kpa, a zatem w przypadku odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia organ zobowiązany jest do wydania decyzji, a nie postanowienia.
Organ stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie uprawnionym do ponownego rozpatrzenia sprawy o stwierdzenie nieważności postanowienia jest organ, który wydał decyzję w I instancji, tj. Prorektor ds. Studenckich. Kompetencje w tym zakresie zostały przekazane Prorektorowi przez Rektora na mocy decyzji nr "[...]" z "[...]" w sprawie określenia zakresów obowiązków Rektora, Prorektorów oraz Kanclerza wydanej na podstawie art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 ze zm.). Wyjaśniono, iż z faktu, że Prorektor może upoważnić inne osoby do reprezentowania Uniwersytetu i podejmowania decyzji w jego imieniu, nie może oznaczać obowiązku udzielenia takich upoważnień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.
Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego rozstrzygnięcie organu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jednakże nie wszystkie argumenty podniesione w skardze są zasadne.
W przedmiotowej sprawie Rektor Uniwersytetu odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia "[...]" argumentując, że strona żąda kontroli w trybie nadzwyczajnym postanowienia wydanego na podstawie art. 54 § 3 ustawy p.p.s.a., które podlegało już kontroli sądowoadministracyjnej. Należy podzielić stanowisko skarżącego, że powyższy pogląd organu nie jest trafny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z dnia
5 października 2009 r., (sygn. akt II SA/Ol 684/09) stwierdził, że dalsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, gdyż zaskarżony do sądu akt (postanowienie Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]") został wyeliminowany z obrotu prawnego postanowieniem autokontrolnym tego organu z dnia "[...]".
Akt autokontrolny wydany w trybie art. 54 § 3 ustawy p.p.s.a. zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie, Sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. np. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 r., sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 94 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Ponadto, skoro taki akt zastępuje rozstrzygnięcie zaskarżone do sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że nie może być on poddany kontroli nadzwyczajnej. Powyższe przesądza o konieczności wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Należy zauważyć, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 157
§ 3 Kpa może nastąpić jedynie wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1581/96, LEX nr 43220). Sytuacja taka może mieć miejsce, np. kiedy podmiot żądający postępowania nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa lub gdy żądanie dotyczy decyzji, która nie została jeszcze wydana albo innego akt z zakresu administracji, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a.
Sąd administracyjny nie rozpoznawał skargi na postanowienie Rektora z dnia "[...]", a jedynie postanowieniem umorzył postępowanie sądowoadministracyjne na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego postanowieniem z "[...]" zaskarżonego do sądu postanowienia Rektora.
Ponadto, w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 (ONSAiWSA
nr 2/2010, poz. 18) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 Kpa) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 Kpa.
Powyższe oznacza, że nawet wydanie prawomocnego wyroku oddalającego skargę na dany akt administracyjny nie zawsze musi skutkować odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego rozstrzygnięcia przez organ w formie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, należy zauważyć, że odmawiając wszczęcia postępowania w tej sprawie, organ powinien był wydać postanowienie, a nie decyzję administracyjną. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie i w doktrynie (por. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 655/09, LEX nr 574245, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2009 r., II OSK 873/09, LEX nr 563556, postanowienie wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 803/08, LEX nr 566799 oraz J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J., Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2006, str. 759).
Zaznaczyć jednak należy, że prezentowane są także stanowiska odmienne, tak jak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2008r., sygn. akt IV SA/Gl 714/07. Z treści art. 126 Kpa wynika, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. W powołanym wyżej Komentarzu wywiedziono, że "stosownie do aktualnego brzmienia przepisu art. 126 przepisy art. 157 stosuje się do stwierdzenia nieważności postanowienia zaskarżonego zażaleniem. W przepisie art. 126 jest jawna pomyłka w odesłaniu do art. 157, ponieważ powinno być to odesłanie do § 3 (a nie do § 1), co widać z porównania z innymi odesłaniami. Odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia powinna następować przez wydanie postanowienia".
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z tego powodu. Nie można bowiem skutecznie żądać stwierdzenia nieważności, gdy określony przepis wskazuje, że dany akt organu winien przybrać formę decyzji (art. 157 § 3 Kpa). Art. 126 Kpa nie odsyła wprost do art. 157 § 3 Kpa, a właściwe stosowanie tego przepisu zostało wypracowane przez doktrynę i orzecznictwo i jak wskazano wyżej, wynika z błędu redakcyjnego zawartego w art. 126 Kpa. Organ administracji nie jest jednak uprawniony do poprawiania ustawodawcy. Ponadto w orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia winna nastąpić w drodze decyzji. Nie można więc przyjąć, jak wskazuje skarżący, że w sprawie tej wystąpiła przesłanka braku podstawy prawnej, skoro art. 126 nie odsyła wprost do art. 157 § 3 Kpa, a ten ostatni przepis mówi o decyzji.
Nie można zatem podzielić zarzutu skargi, że skarżona decyzja rażąco narusza prawo.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązki. Cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2000 r., sygn. III SA 1935/99, LEX nr 47008). Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe, zwłaszcza w sytuacji naruszenia polegającego na niewłaściwym zastosowaniu przepisu, kiedy uchylenie decyzji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 1999 r., sygn. akt V SA 876/99, LEX nr 50137).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu rażącym, dlatego skarga w tym zakresie nie jest zasadna.
W odniesieniu do przedstawionej argumentacji nie można także uznać, iż wydana decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Rektora z dnia "[...]" na kierunku - "[...]" wydana została bez podstawy prawnej,
Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącego, iż organ dopuścił się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa, polegającego na dwukrotnym rozstrzygnięciu sprawy przez tego samego pracownika organu. Stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 kpa pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Skład orzekający w tym postępowaniu podziela te linię orzecznictwa sądów administracyjnych w odniesieniu do organów monokratycznych zgodnie, z którą podpisanie decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę, która podpisała decyzję wydaną w I instancji nie stanowi naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa (por. np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09 oraz wyroki tego Sądu z dnia: 15 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 291/99 LEX nr 46798; 22 listopada 1999 r., sygn. akt II SA 699/99 LEX nr 46260, 3 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 696/08, LEX nr 522556, 21 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 300/07, 15 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1558/07, z 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 701/09 i z 16 lipca 2010r., sygn. akt I OSK 1088/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa. gov.pl).
W ostatnim z wymienionych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, iż ani Naczelny Sąd Administracyjny podejmujący uchwałę w sprawie sygn. II GPS 2/06, ani Trybunał Konstytucyjny (w wyroku z 15 grudnia 2008 r. P57/07) nie wypowiedziały się co do sytuacji rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ministra. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie zastrzegł, że nie wyszedł poza zakres pytania prawnego i nie badał konstytucyjności trybu i konsekwencji prawnych decyzji wydanych przez ministra w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazano dalej przywołując uchwałę w sprawie II GPS 2/06, w świetle regulacji zawartych w ustawie z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, ze zm.), że kolegia stanowiące jako całość organy jednostek samorządu terytorialnego w znaczeniu strukturalnym ( art. 5 § 2 pkt 6 kpa) w zakresie orzekania w sprawach administracyjnych występują jako poszczególne składy, których członkowie orzekając zachowują niezależność od prezesów kolegiów. Pozycja członka kolegium w zakresie orzecznictwa jest w wysokim stopniu bizona do tej jaka przysługuje sędziom. Uprawnione jest stwierdzenie, że organem rozpatrującym sprawę administracyjną jest skład samorządowego kolegium odwoławczego, a nie kolegium jako całość. Wobec tego i skutkiem regulacji wynikającej z rozpatrywanej przez Trybunał Konstytucyjny normy prawnej zawartej w art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 kpa ukształtował się nieopisywany dotąd model weryfikacji decyzji. Rozpoznawanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez samorządowe kolegium odwoławcze nie odpowiada ani kontroli instancyjnej wskazywanej w art. 15 kpa, ani ponownemu rozpatrywaniu sprawy przez ten sam organ. Podstawową regułą tego nowego modelu jest przeniesienie kompetencji do rozpatrzenia sprawy na inny organ (inny skład kolegium) tego samego stopnia funkcjonujący na tym samym poziomie w hierarchii podporządkowania instancyjnego, co organ wydający weryfikowaną decyzję. Za wprowadzeniem takiego modelu rozpatrywania przez kolegium wymienionych w art. 127 § 3 kpa wniosków ze wszech miar przemawiają względy wynikające ze wskazanych przez Trybunał Konstytucyjny standardów sprawiedliwości proceduralnej. Omawianego modelu weryfikacji decyzji w trybie określonym w art. 127 § 3 kpa nie można odnieść do sytuacji weryfikacji własnych decyzji przez ministrów. Na pewno nie jest to możliwe w przypadku organu kolegialnego (np. Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych, Naczelnej Rady Adwokackiej), który wydaje decyzje działając in pleno przy zachowaniu ustawowego quorum i którego kompetencji, z uwagi na ich specyfikę , nie da się przenieść na inny organ.
W wyroku z dnia 3 lutego 2009 r. wywiedziono dalej, że pracownik organu administracji publicznej nie jest organem nawet wtedy, kiedy jest upoważniony do załatwiania spraw. Wobec tego przeniesienie możliwości wydawania decyzji na innego pracownika nie stwarza sytuacji odpowiadającej omawianemu nowemu modelowi. Zachodzi w tym przypadku realizacja klasycznego wzorca przewidzianego w art. 127 § 3 kpa, to jest weryfikacja decyzji przez ten sam podmiot, który ją wydał, czego nie zmienia okoliczność, że decyzję podpisuje lub przygotowuje upoważniony przez organ pracownik. Już z tego względu odpowiednie stosowanie przepisów o wyłączeniu pracownika, który brał udział w wydaniu wcześniejszej decyzji, nie jest uprawnione. Można by nawet twierdzić, że wręcz pożądane jest, by zasadność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oceniała ta sama osoba, która wcześniej wydała lub przygotowała decyzję, gdyż taki jest najogólniejszy cel regulacji zawartej w art. 127 § 3 kpa, w myśl której ten sam podmiot ma dwukrotnie rozpoznać sprawę. Rozpoznając sprawę ponownie jest obowiązany rozważyć argumentację strony zawartą we wniosku wszczynającym powtórne postępowanie ( por. postanowienie NSA z 27 stycznia 1986r. sygn. I SA 1656 -1659/85, Rada Narodowa-Gospodarka, Administracja, 1986, nr 5 str. 46).
W sytuacji stosowania art. 127 § 3 kpa decyzję wydaje pracownik związany z organem administracji publicznej więzami podległości pracowniczej i służbowej, zależny pod wieloma względami od tego samego organu i jego piastuna, któremu podlegał pracownik biorący udział w wydaniu wcześniejszej decyzji. Jest to sytuacja zupełnie odmienna pod typowych stanów faktycznych, do których odnosi się art. 24 § 1 pkt 5 kpa, to jest takich, w których pracownik biorący udział w wydaniu decyzji przez organ I instancji staje się pracownikiem organu odwoławczego wydającego decyzję w toku instancji.
Argumentacja zawarta w opisanym wyroku NSA z 3 lutego 2009 r. - którą skład orzekający podziela w pełni - ma także zastosowanie w tej sprawie w przypadku wydania decyzji w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prorektora działającego z upoważnienie Rektora.
Wskazać także należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1088/10 wydany po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego, w którym ten Sąd wskazał, że postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest postępowaniem drugoinstancyjnym.
Na marginesie należy zauważyć, że ewentualne przyjęcie proponowanej przez skarżącego wykładni art. 24 § 1 pkt 5 kpa mogłoby stanowić tylko podstawę do uchylenia decyzji, a nie do stwierdzenia jej nieważności. Przedstawione wyżej stanowisko co do rażącego naruszenia prawa nie pozwala na przyjęcie, w szczególności przy tak rozbieżnym orzecznictwie w kwestii wyłączenia organu monokratycznego, by w sprawie zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Nadto, wydanie decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania, nie zaś stwierdzenia jej nieważności.
W tej sytuacji nie można uznać, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa podczas ponownego rozpatrywania sprawy przez organ.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przyjętą przez Sąd wykładnię przepisów prawa procesowego.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 powołanej ustawy, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło