II FSK 361/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-10-18

Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przychód ze zbycia lokalu użytkowego, stanowiącego majątek wspólny małżonków, który był w całości wykorzystywany do działalności gospodarczej prowadzonej przez jednego z małżonków, stanowi przychód z działalności gospodarczej tego małżonka w całości, czy też powinien być dzielony proporcjonalnie do udziału we współwłasności?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przychód ze zbycia lokalu użytkowego, który był w całości wykorzystywany do działalności gospodarczej prowadzonej przez jednego z małżonków, stanowi w całości przychód z działalności gospodarczej tego małżonka. Sąd oparł się na wykładni przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazując, że wspólność majątkowa małżonków jest współwłasnością łączną, a zasady dotyczące określania przychodu ze wspólnej własności w częściach ułamkowych nie mają zastosowania wprost do małżonków. W sytuacji, gdy lokal był w całości wykorzystywany do działalności gospodarczej skarżącej, sprzedaż stanowiła przychód z tej działalności.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania przychodu ze sprzedaży lokalu użytkowego, który nabyła wraz z mężem w ramach wspólności majątkowej. Lokal był wykorzystywany do działalności gospodarczej obojga małżonków, a następnie w całości przez skarżącą. Po sprzedaży lokalu skarżąca uważała, że przychód powinien być dzielony po 50% między małżonków, z zastosowaniem przepisów dotyczących wycofania nieruchomości z działalności gospodarczej dla męża. Dyrektor Izby Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że skoro lokal był w całości wykorzystywany do działalności skarżącej, cały przychód stanowi jej przychód z działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca), Alina Rzepecka, Sędzia WSA (del.), Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 695/10 w sprawie ze skargi A. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 1 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 695/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. S. na indywidualną interpretację Ministra Finansów (działającego z jego upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w P.); dalej jako Minister Finansów, z dnia 1 marca 2010 r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2009 r. A. S. (dalej: skarżąca) wystąpiła o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię wynikało, że w 1997 r. nabyła wraz z małżonkiem, w ramach wspólności majątkowej, własność nieruchomości- lokalu użytkowego. Do 2001 r. podatniczka i jej małżonek prowadzili w przedmiotowym lokalu odrębnie przez każdego z nich zarejestrowaną działalność gospodarczą. W 2001 r. małżonek wnioskodawczyni zrezygnował z wykorzystywania lokalu na potrzeby swojej działalności gospodarczej, a następnie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Podatniczka kontynuowała swoją działalność gospodarczą w tym lokalu do lipca 2009 r. Zarówno przed zaprzestaniem działalności gospodarczej przez małżonka, jak i po tym fakcie, strona prowadziła działalność w lokalu użytkowym, w obu tych okresach wykorzystywała go w całości dla potrzeb swojej działalności gospodarczej, tak samo jak wcześniej jej małżonek. W lipcu 2009 r. podatniczka wraz z małżonkiem dokonała sprzedaży lokalu. Przychody osiągane przez wnioskodawczynię z działalności gospodarczej były opodatkowane w 2009 r. według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r., Nr 51, poz. 307 z późn. zm.; dalej: "u.p.d.o.f."). Na podstawie przedstawionego stanu faktycznego sformułowano pytanie: Na jakich zasadach wyliczany (określany) jest przychód osiągnięty przez wnioskodawczynię ze zbycia lokalu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Strona wyraziła pogląd, że gdyby wnioskodawczyni oraz jej małżonek prowadzili działalność gospodarczą do dnia zbycia lokalu, przychód każdego z nich zostałby ustalony w oparciu o art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 2 pkt 3 i art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f., tj. w proporcji do udziału we własności lokalu. Przychód ten byłby u każdego z nich zakwalifikowany jako przychód z działalności gospodarczej, opodatkowany według skali podatkowej. Przychód uzyskany przez małżonka wnioskodawczyni z udziału we własności nie będzie przychodem podatkowym ze względu na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w 2001 r., ponieważ zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. odpłatne zbycie nieruchomości oraz ich części, a także udziału w nieruchomości stanowi źródło przychodów, o ile to odpłatne zbycie następuje przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości. W związku z czym jedynie wobec małżonka wnioskodawczyni nastąpi wyłączenie przypadającej na niego 50%-owej części przychodu z kategorii źródła przychodów, w rozumieniu art. 10 u.p.d.o.f. Natomiast udział wnioskodawczyni we własności lokalu, czyli 50% przychodu z odpłatnego zbycia lokalu z tego wyłączenia nie korzysta, ponieważ nie został w jej wypadku spełniony warunek wycofania nieruchomości z działalności gospodarczej. Zatem przychód ze zbycia lokalu w części przypadającej na wnioskodawczynię, tj. w 50%, zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. będzie traktowany jako przychód z działalności gospodarczej i zostanie wykazany z innymi przychodami z działalności gospodarczej, a dochód z tej działalności podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych według skali podatkowej. Art. 10 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. znajdzie zatem w przypadku wnioskodawczyni zastosowanie do 50% przychodu ze zbycia lokalu. Minister Finansów w wydanej w dniu 1 marca 2010 r. interpretacji indywidualnej uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe. Stwierdził, że w sytuacji, gdy lokal użytkowy, po wycofaniu go z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża, był w całości wykorzystywany do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawczynię przychodem z działalności gospodarczej będzie cała kwota uzyskana ze sprzedaży tego lokalu, a nie tylko 50% tego przychodu. Nie godząc się z interpretacją strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa podnosząc zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 oraz art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f., gdyż w jej przekonaniu wydana interpretacja pozwala na podwójne opodatkowanie dochodu z tytułu zbycia nieruchomości przez współwłaściciela, któremu można przyporządkować jedynie 50% przychodu ze zbycia nieruchomości. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji. W skardze podatniczka, podtrzymując stanowisko wyrażone we wniosku oraz wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji zarzucając naruszenie przepisów art. 8 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 3 oraz art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f., a także art. 14c § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.; dalej: "O.p."). Zdaniem skarżącej, skoro w chwili sprzedaży małżonkowie byli współwłaścicielami lokalu użytkowego, to przychód z tytułu jego zbycia powinien być co do zasady wykazany w rozliczeniu każdego z nich w kwocie 50% uzyskanej ceny (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.), przy czym w odniesieniu do małżonka zastosowanie będzie miał art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f., albowiem minął 6-letni okres od wycofania nieruchomości z jego działalności gospodarczej, co zostało potwierdzone w indywidualnej interpretacji prawa podatkowego wydanej na wniosek małżonka skarżącej. W przekonaniu strony w jej przypadku do przychodu określonego zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f., czyli do połowy przychodu z transakcji zbycia nieruchomości, zastosowanie znajdą zasady obowiązujące przy opodatkowaniu zbycia majątku związanego z działalnością gospodarczą, tj. art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. W przekonaniu pełnomocnika strony organ interpretacyjny pominął fakt, że w momencie sprzedaży lokalu skarżąca nie była jego jedynym właścicielem, gdyż drugim współwłaścicielem lokalu był jej mąż, który musiałby wykazać, gdyby nie ulga przysługująca mu na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f., 50% ceny ze sprzedaży jako przychód ze zbycia nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą. Skoro jednak po upływie 6 lat małżonek strony nabył prawo do wyłączenia 50% jego przychodu z działalności gospodarczej z "przychodów podatkowych", to nie można go tego prawa pozbawić, poprzez podwójne opodatkowanie danej transakcji, do czego sprowadza się zaskarżana interpretacja. Pełnomocnik skarżącej zarzucił także, iż organ podatkowy myli kwestię przyporządkowania przychodów i kosztów podatnikom w części odpowiadającej udziałowi ze współwłasności nieruchomości z obojętną w zakresie skutków podatkowych kwestią wykorzystywania przez tych podatników tej nieruchomości w określonej części. W ocenie organu interpretującego zakres wykorzystywania przedmiotu współwłasności przez współwłaścicieli miałby mieć wpływ na późniejszy sposób opodatkowania przychodów ze zbycia lokalu użytkowego, co zdaniem strony skarżącej nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa podatkowego. Strona skarżąca zaznaczyła, że u obojga małżonków przychód ze zbycia lokalu użytkowego kwalifikowany był co do zasady jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej ze względu na wykorzystywanie lokalu przez oboje małżonków dla celów działalności gospodarczej, a więc powinien być on małżonkom przyporządkowany w proporcji po 50% na podstawie art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f., przy czym małżonek strony skarżącej nabył prawo do zastosowania wyłączenia tych 50% przychodu z opodatkowania z uwagi na upływ określonego w ustawie czasu. Pełnomocnik strony zarzucił, że Minister Finansów pominął przepis art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f. Zdaniem skarżącej przychód ten zatem nie może być opodatkowany ani u podatnika wycofującego tę nieruchomość z działalności gospodarczej, ani tym bardziej u innego podatnika. Skarżąca podniosła również, iż w interpretacji indywidualnej nie zamieszczono uzasadnienia prawnego dla uznania stanowiska uznanego przez ten organ za prawidłowe, co stanowi naruszenie art. 14c § 2 O.p. Minister Finansów, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w interpretacji indywidualnej oraz odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ interpretacyjny zwrócił uwagę, że z przepisu art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. nie wynika, aby sposób opodatkowania przychodu z odpłatnego zbycia składnika majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej był uzależniony od tego, czy składnik majątku jest we współwłasności małżeńskiej, czy też nie. Ponadto istotna dla organu była informacja, iż skarżąca wykorzystywała przedmiotową nieruchomość w całości, a nie w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Odwołał się do art. 8 u.p.d.o.f. i wskazał, że ogólna regulacja odnosząca się do sposobu określenia przychodu z udziału ze wspólnej własności nie ma zastosowania do ustawowej wspólności majątkowej małżonków, o czym w pierwszej kolejności świadczy ukształtowanie treści ust. 3 jako normy szczególnej (wyjątkowej) w porównaniu z normą generalną zawartą w ust. 1 tegoż przepisu. Zamieszczenie w tym samym artykule w drodze uzupełnienia odniesienia do małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, w kontekście poszerzenia kręgu podmiotów objętych zasadami określania przychodu ze wspólnej własności, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy przemawia za twierdzeniem, iż co do reguły zapis ogólny nie odnosi się do tej kategorii podmiotów. Oznacza to, że co do małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, tylko na podstawie szczególnej normy zastosowanie znajdą ogólne zasady określania przychodu z art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. i to dodatkowo pod warunkiem, że zostały osiągnięte ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f., tj. z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze, w tym również dzierżawy, poddzierżawy działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą. Za trafnością powyższej tezy, w ocenie Sądu pierwszej instancji przemawia również to, iż małżeńska wspólność ustawowa jest jedną z form wspólności łącznej, która charakteryzuje się tym, że do czasu jej rozwiązania i podziału jest bezudziałowa, przez co w trakcie jej trwania nie można określić dochodu (przychodu) przypadającego na poszczególnego współwłaściciela. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uzyskany przychód z odpłatnego zbycia składnika majątkowego (lokalu użytkowego) wykorzystywanego w całości przez wnioskodawczynię w działalności gospodarczej, bez względu na to, czy został on wprowadzony do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, stanowi przychód z działalności gospodarczej zdefiniowany w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. Ponieważ pomiędzy małżonkami istnieje ustrój ustawowej wspólności majątkowej, w wyniku czego małżonek skarżącej na mocy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w równym stopniu czerpał korzyści z działalności gospodarczej przez nią prowadzonej, to na samej skarżącej ciąży obowiązek podatkowy z tego tytułu. Sąd zaaprobował stanowisko organu interpretacyjnego, że w sytuacji, gdy przedmiotowy lokal, po wycofaniu go z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża, był w całości wykorzystywany do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawczynię, przychodem z działalności gospodarczej będzie cała kwota uzyskana ze sprzedaży tego lokalu, a nie tylko 50% tego przychodu. Sąd nie stwierdził również naruszenia przez organ interpretujący art. 14c § 2 O.p. Wyrok ten skarżąca zaskarżyła skargą kasacyjną, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 oraz art. 8 ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną interpretację, a także na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania oraz uchybieniu art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 14c § 2 O.p. Organ nie skorzystał z możliwości udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, a także przedstawienia swojego stanowiska na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, wskazanych w skardze kasacyjnej. Powołany jako naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Naruszenie tego przepisu, wskazanego jako samodzielna podstawa kasacyjna, może polegać wyłącznie na sporządzeniu uzasadnienia wyroku, które nie będzie zawierało wszystkich wymaganych prawem elementów, przy czym braki te będą tego rodzaju, że uniemożliwią Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli instancyjnej, a stronie niezadowolonej w wyroku- prześledzenie toku rozumowania sądu i postawienie zarzutów merytorycznych, odnoszących się do argumentacji uzasadniającej rozstrzygnięcie (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010r., II FPS 8/09, ONSAiWSA z 2010r., nr 3,poz.39). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera zarówno zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów skargi i stanowiska organu interpretującego, jak i wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej w uzasadnieniu wyjaśniono, dlaczego powołane w skardze przepisy prawa nie mogły znaleźć zastosowania do przychodu, osiągniętego ze sprzedaży lokalu wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie było natomiast zadaniem sądu udzielenie odpowiedzi, w jaki sposób mają się opodatkować małżonkowie, aby (jak stwierdzono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej) "uniknąć dwukrotnego opodatkowania przychodu". Sąd administracyjny dokonywał, zgodnie ze swoją kognicją (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.), wyłącznie kontroli zgodności udzielonej interpretacji z prawem. Interpretacja dotyczyła sposobu obliczenia przychodu skarżącej ze sprzedaży lokalu użytkowego, a nie "unikania dwukrotnego opodatkowania". Sąd uznał interpretację za prawidłową i przyjął, że przychód ze sprzedaży lokalu będzie w całości przychodem skarżącej z pozarolniczej działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji nie naruszył także art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.w zw. z art. 14c § 2 O.p., a to z tego względu, że art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. określa środek kontroli, jaki sąd winien zastosować w przypadku naruszenia przepisów postępowania, ale w sytuacji, gdy przedmiotem kontroli jest decyzja lub postanowienie. Środek kontroli, jaki sąd może zastosować w sprawie, w której zaskarżono indywidualną interpretację prawa podatkowego, wskazany jest w art.146 § 1 p.p.s.a. Trafnie poza tym uznano w zaskarżonym wyroku, że uzasadnienie oceny stanowiska skarżącej we wniosku o wydanie interpretacji, nie narusza art.14c § 2 O.p. Organ interpretujący dokonał bowiem oceny stanowiska wnioskodawczyni wskazał, jak powinien być ustalony przychód ze sprzedaży lokalu i do jakiego źródła należało go zaliczyć. Przedstawiono także wyjaśnienie prawne tego stanowiska. Sąd pierwszej instancji nie naruszył także art. 8 ust. 1 i ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez błędną ich wykładnię. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz z zastrzeżeniem ust.1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. Z art. 8 ust. 3 u.p.d.o.f. wynika natomiast, że zasady, o których mowa w ust. 1 i 2, mają również zastosowanie do małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, osiągających ze źródła określonego w art.10 ust.1 pkt 6 przychody ze wspólnej własności, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy, chyba że złożą pisemne oświadczenie o opodatkowaniu całości dochodu osiągniętego z tego źródła przez jednego z nich. W ocenie skarżącej, ust. 1 art. 8 dotyczy również przychodów małżonków pozostających we wspólności majątkowej, osiągniętych w wyniku sprzedaży rzeczy wchodzącej w skład majątku wspólnego, co potwierdza w jej ocenie treść ust. 3 tego przepisu. Poglądu tego nie można podzielić. Wykładnia językowa i systemowa zewnętrzna tego przepisu wskazują bowiem na to, że co do zasady może on dotyczyć tylko współwłasności w częściach ułamkowych, skoro odwołuje się do pojęcia udziału (nie definiując go odmiennie dla celów podatkowych i odwołując się do pojęć zaczerpniętych z prawa cywilnego), a ten jest możliwy do określenia tylko w przypadku współwłasności w częściach ułamkowych (art.196 § 1 i art. 197 Kodeksu cywilnego). Tymczasem wspólność majątkowa małżonków jest współwłasnością łączną (art.31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Ponadto wyłączenie małżonków z zakresu obowiązywania normy, wynikającej z art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. potwierdza ust. 3 art.8 tej ustawy. Przepis ten reguluje sposób opodatkowania dochodu, jaki może być osiągnięty ze wspólnej własności przez małżonków w ramach źródła, o którym mowa w art.10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Gdyby hipotezą art. 8 ust.1 u.p.d.o.f. objęci byli małżonkowie pozostający we wspólności majątkowej regulacja ta, przynajmniej w tej części, która dotyczy zastosowania zasady z ust.1 tego przepisu do małżonków, byłaby zbędna. Wystarczyłoby pozostawienie jedynie regulacji stanowiącej wyjątek od tej zasady (zawartej w art. 8 ust.3 in fine, od słów "chyba że"). Natomiast ustawodawca stosowanie zasad, określonych w art. 8 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.f. nakazuje stosować również (podkreślenie sądu) do małżonków pozostających we wspólności majątkowej i osiągających przychody z określonego źródła. Użycie modulanta "również" oznacza, że zasada wynikająca z ust. 1 nie miałaby do nich zastosowania, gdyby nie przepis szczególny, zrównujący sytuację małżonków pozostających we wspólności majątkowej z sytuacją osób będących wspólnikami spółki niebędącej osobą prawną, współwłaścicieli, współposiadaczy, osób wspólnie użytkujących rzecz lub prawo. Użycie słowa również sygnalizuje, że dany stan rzeczy jest pod jakimś względem podobny do innego stanu rzeczy, zwłaszcza opisanego wcześniej (Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1996, s. 979). Prawidłowość takiej wykładni potwierdza także wykładnia systemowa wewnętrzna. Zasadą, wynikającą z art. 6 ust. 1 u.p.d.o.f., jest odrębne opodatkowanie małżonków od osiąganych przez nich dochodów. Ustawodawca podatkowy skorzystał w tym przypadku z autonomii prawa podatkowego i mimo wynikającej z przepisów prawa rodzinnego, istniejącej z mocy prawa (co do zasady) wspólności majątkowej małżonków, dla celów podatkowych każdego z nich traktuje jako odrębny podmiot. Małżonkowie mogą wprawdzie rozliczać się z podatku wspólnie, jednakże takie rozliczenie jest możliwe tylko pod pewnymi warunkami. Jednym z nich jest wniosek małżonków (art. 6 ust. 2 u.p.s.o.f.). Dochody małżonków, choćby wchodziły w skład majątku wspólnego w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (jak np. pobrane wynagrodzenie ze stosunku pracy- art. 31 § 2 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), dla celów podatkowych stanowią zatem dochód tylko tego z nich, który osiąga przychody z konkretnego źródła. Art. 8 ust. 3 u.p.d.o.f. stanowi wyjątek od tej zasady, ale wyłącznie w odniesieniu do konkretnego, wskazanego przez ustawodawcę źródła przychodów. W tej sprawie skarżąca, co pozostaje poza sporem, wykorzystywała w całości sporny lokal do prowadzenia działalności gospodarczej aż do momentu jego sprzedaży. Jeżeli był on wpisany do jej ewidencji środków trwałych, to zgodnie z art.14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. , przychód z jego sprzedaży stanowił w całości przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej skarżącej, ona bowiem- w rozumieniu przepisów podatkowych- dokonała jego sprzedaży w ramach działalności gospodarczej. Lokal ten nie został zresztą w żadnym momencie wycofany z działalności gospodarczej skarżącej i zawsze, jak wynika z podanych we wniosku danych, korzystała ona z niego w całości. Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalono jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło