IV SAB/Wa 98/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wydanego w niniejszej sprawie wraz z aktami administracyjnymi wniosku skarżącego J. W. datowanego na dzień 13 sierpnia 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach w przedmiocie zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie autostrady [...] Z.-K.; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego J. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze z dnia 26 kwietnia 2010 r., sprecyzowanej na rozprawie w dniu 14 września 2010 r., J. W. zarzucił bezczynność Generalnemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. Skarżący wniósł o wyznaczenie przez Sąd w/w organowi terminu do rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach w przedmiocie zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie autostrady [...]. Podniósł, iż wprawdzie akta administracyjne sprawy znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który rozpatruje skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2009 r., wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 497/08, niemniej jednak nie jest to przeszkoda nieusuwalna do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2007 r. o stwierdzenie nieważności decyzji, albowiem organ może zwrócić się do sądu z prośbą o wypożyczenie akt w zakresie umożliwiającym rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że pismem z dnia [...] maja 2010 r. znak [...], na podstawie art. 35 § 5 i art. 36 § 2 kpa zawiadomił J. W., że termin załatwienia sprawy z jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2007 r. uległ przedłużeniu z przyczyn niezależnych od organu. Rozpoczęcie procedowania uzależnione jest od zwrotu akt przedmiotowej sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po otrzymaniu akt organ niezwłocznie dokona zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Tym samym, zdaniem organu, nie można stwierdzić, że pozostaje on bezczynny, albowiem przyczyna zwłoki w załatwieniu sprawy spowodowana jest przyczyną niezależną od niego, a skarżący został o tym fakcie poinformowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy Sygn. akt IV SAB/Wa 98/10 administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1 - 4a, więc m. in. w przypadku bezczynności organu w wydaniu decyzji administracyjnej. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexisnexis, Warszawa 2005, str. 86). Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej — nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 kpa). Rozpoznając skargę na bezczynność w świetle powołanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że z akt sprawy o sygn. IV SA/Wa 1707/09 wynika, że wyrokiem z dnia 30 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Wyrok ten zapadł w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji wskutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1402/08 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 388/08. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Sygn. akt IV SAB/Wa 98/10 Administracyjny, stosując się do oceny prawnej wyrażonej w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że Minister Środowiska nie rozpatrzył w ogóle wniosku J. W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r., a decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2007 r. została wydana po rozpatrzeniu wniosku R. W. Pismem z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Minister Środowiska zawiadomił o wszczęciu postępowania nieważnościowego na wniosek R. W., brak natomiast w aktach sprawy takiego pisma o wszczęciu postępowania na wniosek J. W. Nie było więc żadnych podstaw prawnych do wydania przez Ministra Środowiska decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. dotyczącej wniosku J. W., skoro tego wniosku organ w ogóle nie rozpatrywał. Tym samym postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku J. W, faktycznie było jednoinstancyjne, co rażąco narusza przepisy art. 15 w zw. z art. 127 § 3 kpa, a w konsekwencji również jest niezgodne z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi, określonymi w art. 2 i art. 78 Konstytucji RP. Na mocy powyższego wyroku powinnością organu właściwego w sprawie było zatem, w przypisanym prawem terminie, rozpatrzenie wniosku J. W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2009 r. został doręczony Ministrowi Środowiska w dniu [...] grudnia 2009 r., natomiast odpis sentencji wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności organ otrzymał w dniu [...] lutego 2010 r. Termin do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 kpa należało więc w niniejszej sprawie liczyć od daty otrzymania przez organ sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2009 r. z klauzulą prawomocności. Odnosząc się na tle powyższego do zarzutu bezczynności organu należy stwierdzić, że z ustaleń poczynionych przez Sąd na podstawie akt sprawy wynika ponad wszelką wątpliwość, że określony w Kodeksie postępowania administracyjnego termin do załatwienia sprawy przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska upłynął, a organ nie wydał decyzji w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego. Ponadto stwierdzić należy, że pierwszą i jedyną czynnością, Sygn. akt IV SAB/Wa 98/10 jaką organ podjął do momentu wniesienia przedmiotowej skargi, było zawiadomienie skarżącego pismem z dnia [...] maja 2010 r. o przyczynie uchybienia terminu w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2007 r. Do tego zatem czasu organ nie powiadomił J. W. - stosownie do art. 36 kpa - o zwłoce w rozpatrzeniu sprawy i jej przyczynach, do czego był zobowiązany, zwłaszcza w przypadku, gdy zwłoka wynikała - jego zdaniem - z przyczyn od niego niezależnych. Porównując zatem powyższą datę tj. [...] maja 2010 r. z datą, od której rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy stwierdzić należy, że organ potrzebował niemal 3 miesięcy na stwierdzenie zaistnienia przeszkody w rozpoznaniu wniosku. Powyższe w oczywisty sposób świadczy o naruszeniu przez organ art. 35 § 1 kpa. Wskazać należy także, że organ nie dokonał również formalnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy. Należy bowiem stwierdzić, że nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 kpa, jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy zgodnie z art. 57 kpa (tj. w dniach, tygodniach lub miesiącach) i z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 kpa (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1996 r. sygn. I SAB 28/96, ONSA 1997 r., nr 2, poz. 97). Informacja udzielona skarżącemu, że rozpoczęcie procesowania uzależnione jest od zwrotu akt przedmiotowej sprawy z sądu administracyjnego z całą pewnością nie czyni zadość wymogom określonym w powołanych powyżej przepisach. Ponadto należy stwierdzić, że argumentacja organu podniesiona w odpowiedzi na skargę, iż sprawa nie została dotychczas rozpoznana z tego względu, że akta sprawy znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym jest nie do zaakceptowania. Brak akt sprawy, związany z przesłaniem ich do Sądu, nie jest "przyczyną niezależną od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 kpa, uzasadniającą odliczenie czasu jej trwania od terminów przewidzianych w § 1-3 tego artykułu. Zawsze istnieje możliwość zwrócenia się do Sądu (obecnie akta przedmiotowej sprawy znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym przy sprawie o sygn. IV SA/Wa 497/08 w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2009 r. oddalającego skargę J. W. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia) o wypożyczenie akt w okresie oczekiwania na wyznaczenie rozprawy, a w Sygn. akt IV SAB/Wa 98/10 razie potrzeby, sporządzenia kserokopii dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku strony. Ta ostatnia czynność w dobie dzisiejszej techniki nie nastręcza żadnych trudności. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby organ podjął w tym kierunki jakiekolwiek czynności. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skoro do dnia wydania wyroku w sprawie, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie rozpoznał sprawy w drodze decyzji, przekraczając maksymalny termin na rozstrzygnięcie sprawy oraz nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa, to okoliczności te oznaczają, iż z racji braku innych przeszkód prawnych do wydania decyzji w sprawie, organ pozostaje bezczynny w rozpatrzeniu sprawy, dlatego na podstawie art. 149 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.