II FSK 2601/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-22
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Bogusław Dauter, Jan Rudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji podatkowej, która stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, skutkuje obowiązkiem zwrotu pobranych od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych, a jeśli tak, to czy obciążają one wierzyciela?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo uchylenie decyzji podatkowej do ponownego rozpatrzenia nie jest równoznaczne z niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kluczowe jest, czy niezgodność z prawem została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. W sytuacji, gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, postępowanie egzekucyjne mogło być prowadzone, a koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, nawet jeśli decyzja została później uchylona.Stan faktyczny
Spółka F. sp. z o.o. została obciążona kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości ponad 46 tys. zł, wszczętego na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej o VAT za okres od lutego do grudnia 2002 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Po uchyleniu tej decyzji do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy, spółka wniosła o umorzenie postępowania i zwrot kosztów egzekucyjnych. Organy administracji utrzymały w mocy postanowienie o obciążeniu spółki kosztami. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jan Rudowski, , Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. sp. z o. o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 533/10 w sprawie ze skargi F. sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od F. sp. z o. o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z 22 września 2010 r., III SA/Wr 533/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę F. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 2 czerwca 2010 r., w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego.
2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. 4 grudnia 2008 r. i 6 stycznia 2009 r. dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunków bankowych spółki. Po wydaniu decyzji z 4 lutego 2009 r. wierzyciel 10 i 12 lutego 2009 r. wystawił na zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2002 r. tytuły wykonawcze. Naczelnik urzędu skarbowego jako organ egzekucyjny poprzez doręczenie bankom zawiadomień o przekształceniu zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne wierzytelności z rachunku bankowego spółki wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku spółki celem wyegzekwowania zaległości w wysokości 485.865,00 zł. Na skutek wyegzekwowania obowiązku prowadzona egzekucja uległa zakończeniu. Na poczet kosztów egzekucyjnych zaliczono kwotę 46.499,80 zł. Spółka 9 lipca 2009 r. zwróciła się do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie wszystkich czynności egzekucyjnych podjętych w celu wykonania decyzji naczelnika urzędu skarbowego z 4 lutego 2009 r. a także wydanie postanowienia w sprawie zwrotu pobranych od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami wskazując, iż decyzja z 4 lutego 2009 r. została uchylona do ponownego rozpatrzenia, co skutkuje tym, że obowiązek podatkowy, który legł u podstaw wystawienia tytułów wykonawczych nie znajduje już oparcia w istniejącej decyzji a w takim przypadku winno zostać umorzone postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z 20 października 2009 r. naczelnik urzędu skarbowego umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie wniosków strony.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z 30 listopada 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ pierwszej instancji postanowieniem z 2 kwietnia 2010 r. w przedmiocie ustalenia kosztów egzekucyjnych postępowania prowadzonego wobec w/w spółki na podstawie tytułów wykonawczych z tytułu zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2002 r. kwoty kosztów określono w wysokości 46.550,30 zł i obciążenie nimi zobowiązanego. Zdaniem organu egzekucyjnego obciążenie jest zasadne, albowiem wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło zgodnie z prawem.
Po rozpoznaniu odwołania dyrektor izby skarbowej postanowieniem z 2 czerwca 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podnosząc, że zasady ponoszenia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym zostały określone w rozdziale 6 działu l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm., dalej: u.p.e.a.). Kwestia umorzenia postępowania została rozstrzygnięta postanowieniem dyrektora izby skarbowej z 24 maja 2010 r. o utrzymaniu postanowienia organu egzekucyjnego orzekającego o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
3. W skardze na powyższą decyzję spółka zarzuciła naruszenie
1) art. 239b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej o.p.), art. 64c § 3 u.p.e.a. oraz art. 262 § 1 pkt 1 Kpa przez obciążenie strony kosztami egzekucyjnymi, mimo iż powstały one z winy organu będącego w tej sprawie jednocześnie wierzycielem, który – mimo braku takiego obowiązku – przystąpił do wykonywania nieostatecznej decyzji podatkowej, uchylonej następnie w administracyjnym toku instancji;
2) art. 59 § 1 w związku z art. 60 § 1 u.p.e.a. poprzez pominięcie okoliczności , iż nielegalność postępowania egzekucyjnego rzutuje na nielegalność egzekucji prowadzonej w ramach tego postępowania;
3) naruszenie art. 7 in medio Kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy objawiającej się przyjęciem, iż doszło w nim do zakończenia postępowania egzekucyjnego.
4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.
5. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, iż istota sporu sprowadza się do oceny, czy uchylenie do ponownego rozpatrzenia decyzji wymiarowej skutkuje bezprawnością prowadzonej na jej postawie egzekucji i zwrotem skarżącej kosztów egzekucyjnych. Powołując się na art. 64 § 1, art. 64c § 1 oraz § 4 i. art. 64c § 3 u.p.e.a. Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne wszczęto na podstawie prawidłowo wystawionych tytułów wykonawczych, obejmujących przedmiotowe zobowiązanie, ponieważ w momencie jego wszczęcia jak i w jego trakcie nic nie wskazywało na niemożność jego prowadzenia i poniesienia przez zobowiązanego kosztów postępowania. Nieostateczna decyzja podatkowa może być podstawą do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W miejsce uchylonej decyzji wymiarowej organu podatkowego pierwszej instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez ten organ została wydana w dniu 8 września 2009 r. decyzja wymiarowa zakresie w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2002 r. w identycznych wysokościach jak w poprzedniej. Wobec braku skutecznego zakwestionowania wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego Sąd pierwszej instancji za bezzasadne uznał zarzuty skargi naruszenia art. 64c § 3 u.p.e.a., gdyż nie zostały spełnione przesłanki w tym przepisie zawarte. Zatem organ prawidłowo obciążył tymi kosztami zobowiązanego, tym samym odmawiając ich zwrotu.
W ocenie Sądu pierwszej instancji podzielić należy stanowisko organu, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozróżnia postępowanie egzekucyjne oraz egzekucję administracyjną. Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest wcześniej niż sama egzekucja. Badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego - stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W sytuacji, gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że egzekucja jest dopuszczalna i tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, nadaje mu klauzulę wykonalności i doręcza jego odpis zobowiązanemu. Tak więc organ egzekucyjny działając na podstawie art. 29 u.p.e.a. bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej.
W opinii Sądu pierwszej instancji wbrew twierdzeniem strony skarżącej także poprawność wyliczenia kosztów nie nasuwa wątpliwości i zastrzeżeń.
Odnosząc się do zarzutów skargi w kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego Sąd pierwszej instancji podniósł, iż kwestia ta została rozstrzygnięta postanowieniem dyrektora izby skarbowej z 24 maja 2010 r. o utrzymaniu postanowienia organu egzekucyjnego orzekającego o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że wobec braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego stwierdzono brak przesłanek do uchylenia czynności egzekucyjnych w trybie art. 60 u.p.e.a. Z uwagi na fakt, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest kwestia kosztów egzekucyjnych skład orzekający w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do oceny zarzutów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego. Tym samy zarzuty naruszenia art. 59 § 1, art. 60 § 1 u.p.e.a. Sąd pierwszej instancji uznał za bezzasadne.
6. W skardze kasacyjnej strona zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając naruszenie:
– na mocy art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.):
I. art. 64c § 3 u.p.e.a. poprzez wadliwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż wszczęcie i prowadzenie egzekucji należności wynikającej z nieostatecznej decyzji, następnie uchylonej, nie było niezgodne z prawem w rozumieniu wskazanego przepisu i nie skutkuje obciążeniem wierzyciela kosztami egzekucyjnymi;
II. art. 262 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż koszty egzekucji prowadzonej w oparciu o decyzję nieostateczną, następnie uchyloną, nie są kosztami powstałymi bez winy strony i że można ją nimi obciążyć;
– na mocy art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
III. art. 151 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 64c § 3 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi, w związku z przyjęciem, iż uchylenie nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie, nie stanowi przesłanki do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucji zobowiązania określonego w tejże decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
IV. art. 151 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 262 § 1 pkt 1 Kpa i art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi, w związku z przyjęciem, iż koszty egzekucji zobowiązania z decyzji nieostatecznej, następnie uchylonej, nie są kosztami powstałymi bez winy strony, co istotnie wpłynęło na wynik sprawy.
W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie skarżonego wyroku WSA w całości i rozpoznanie skargi, po myśli art. 188 p.p.s.a. ewentualnie o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temuż Sądowi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego, świadczonego przez doradcę podatkowego oraz niezbędnymi wydatkami pełnomocnika
7. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie .
Analizę podstaw skargi kasacyjnej poprzedzić należy uwagami dotyczącymi ich konstrukcji oraz granic orzekania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem rozważania tego Sądu mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Podstawy skargi kasacyjnej są sformalizowanymi przyczynami, na podstawie których możliwe jest zaskarżenie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Badanie spełnienia wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej dokonywane jest przez Naczelny Sąd Administracyjny ex officio.
Powołane przez autora skargi kasacyjnej zarzuty zostały poprzedzone wskazaniem, iż dotyczą one obu podstaw z art. 174 p.p.s.a. , z tym że z "ostrożności procesowej" zarzut naruszenia art. 64c § 3 u.p.e.a. i art. 262 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. potraktował jako naruszenie przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. W związku z powyższym należało stwierdzić, że wskazane w skardze kasacyjnej przepisy nie są jednak przepisami prawa materialnego, gdyż nie są normatywnymi źródłami uprawnień lub obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego. Dotyczą one procesowych reguł ponoszenia kosztów administracyjnego postępowania egzekucyjnego oraz procesowej podstawy ich egzekwowania. To, iż mogą być warunkowane zdarzeniami materialnoprawnymi nie zmienia ich charakteru. Jeśli zaś upatruje błędnej wykładni wskazanych przepisów jako norm prawa procesowego, to prawidłowość konstrukcji tej podstawy skargi kasacyjnej, tak jak w każdym przypadku naruszenia prawa procesowego, wymaga postawienia i uzasadnienia zarzutu, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się zatem do tak sformułowanej podstawy kasacyjnej - przyczynie procesowej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uznać należy, że jest on skuteczny. Pogląd ten należy uznać za utrwalony (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008. s. 429; H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 239). Również orzecznictwo potwierdza, że dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisu określającego sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji jest konieczne powiązanie go ze wskazanymi w podstawie skargi kasacyjnej przepisami, które były stosowane przez organ administracji, a sąd, w ocenie skarżącego, dokonał błędnej oceny działań lub zaniechań organu i w jej wyniku oddalił lub uwzględnił skargę (por. wyroki NSA z 26 lipca 2005 r., FSK 2007/04; 3 listopada 2005 r., FSK 2525/04; 16 listopada 2005 r., I OSK 160/05; 14 marca 2006 r., I FSK 548/05; 24 marca 2006 r., II FSK 477/05). Tak warunkowany obowiązek został w omawianej podstawie spełniony. Niewątpliwie zawiera on zarzut procesowy, który zmierza do wykazania, iż powołane przepisy zostały błędnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenione jako nie naruszające prawa i w konsekwencji stanowiące podstawę do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Naruszenie zaś tych przepisów zostało wskazane w skardze kasacyjnej jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc zatem na grunt rozpatrywanej sprawy, trzeba wskazać, że problem dotyczy udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy istnieje podstawa do obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego na podstawie wyjątku o jakim mowa w art. 64 c § 3 u.p.e.a w przypadku uchylenia decyzji stanowiącej podstawą do prowadzenia egzekucji przez organ drugiej instancji na podstawie art. 233 § 2 o.p. do ponownego rozpoznania, jak twierdzi autor skargi kasacyjnej, czy też koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, jak twierdzą organy podatkowe, a co zostało zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji.
Wobec braku skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd pierwszej instancji wskazać należy, że z art. 64c § 3 u.p.e.a. wynika, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a. Art. 64c § 3a zaś stanowi, że jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodowało obce państwo, koszty i odsetki, o których mowa w § 3, pokrywa organ wykonujący po uzyskaniu środków pieniężnych od tego państwa. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie, a więc nie zostały spełnione przesłanki wynikające z powyższego unormowania. Przez określenie okaże się, użytego przez ustawodawcę w art. 64c § 3 u.p.e.a. należy rozumieć takie przypadki, których niezgodność z prawem stwierdzona zostanie orzeczeniem właściwego organu. Będzie to stosowna decyzja organu administracji publicznej bądź wyrok sądowy, które w swej treści przesądzają, że tytuł wykonawczy nie powinien był być wydany lub został niewłaściwie wprowadzony do obrotu prawnego (por. wyrok z 24 sierpnia 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, III SA/Wa 1750/06, LEX nr 276593). Wielokrotnie podkreśla się, iż organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym, a więc wykonawczym bada jedynie dopuszczalność egzekucji, nie bada jednak zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem (art. 29 § 1 u.p.e.a.), gdyż żaden z przepisów ustawy do tego go nie upoważnia; tym samym uznanie tytułu za niezgodny z prawem musi nastąpić prawomocnym rozstrzygnięciem innego organu lub Sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza to również dyspozycja art. 59 u.p.e.a., określająca przyczyny umorzenia postępowania. W art. 59 § 1 pkt 1 do 4 u.p.e.a. podstawą umorzenia może być jedynie inne orzeczenie wiążące organ egzekucyjny; tym samym analizowany przepis art. 64c § 3 u.p.e.a. daje organowi egzekucyjnemu możliwość dokonania zwrotu zobowiązanemu niezasadnie pobranych kosztów z odsetkami zwłoki.
W zakresie pojęcia niezgodności z prawem użytego w art. 64c § 3 u.p.e.a., należy wskazać, iż stosownie do treści art. 239a o.p. nieostateczna decyzja podatkowa nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba, że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że obowiązki określone w tytułach wykonawczych wynikały z nieostatecznej decyzji naczelnika urzędu skarbowego z 4 lutego 2009 roku, opatrzonej dnia 4 lutego 2009 roku rygorem natychmiastowej wykonalności - postanowieniem nr PP II -1/4400-70-81/07.
Komentatorzy podkreślają, iż z art. 64c § 3 u.p.e.a. wynika, że zobowiązanego nie obciążają koszty egzekucyjne, gdy spowodowane zostały niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, a chodzić może o różne sytuacje. Stąd konieczność przeprowadzenia, w sprawie pominiętej, analizy prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy i toku postępowania egzekucyjnego, co pozwoli zastosować prawidłową podstawę prawną orzeczenia w sprawie kosztów postępowania. Zwykle koszty te będą obciążać wierzyciela albo organ egzekucyjny w zależności od tego, który z tych podmiotów postępowania egzekucyjnego spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji (por. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa, 2004, str. 181). Z kolei pojęcie niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego, należy wyjaśnić odwołując się do zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, który ma odpowiednie zastosowanie w sprawach nieuregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 18 u.p.e.a.). W Kodeksie postępowania administracyjnego jest zaś zasadą, że stronę obciążają tylko te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a.).
Aby obciążyć wierzyciela tymi kosztami należy wykazać jego winę. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie wynika, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie nieostaecznej decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 233 § 2 o.p. przez organ odwoławczy nie pozbawiało decyzji pierwszoinstancyjnej możliwości jej wykonania .
Nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej pogląd sformułowany w pkt 9 uzasadnienia skargi kasacyjnej, sprowadzające się do stwierdzenia, że korzystne rozstrzygnięcie NSA jest ostatnią możliwością do naprawienia szkody w wysokości 46 550,30 zł, stanowiącej koszty egzekucyjne. Wskazać bowiem należy, iż stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt wyłącznie z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującym w dacie wydania tego aktu prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Sąd ten nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji publicznej pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, czy też interesem skarżącego. Dlatego też kwestia ewentualnego skorzystania przez stronę skarżącą z dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa na drodze cywilnej nie mogła mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie .
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło