I SA/Bd 762/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-10-05
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT może zostać zakwestionowane w sytuacji, gdy faktury zakupu dokumentują transakcje z podmiotami, które nie istnieją lub nie prowadzą faktycznej działalności gospodarczej, mimo że towar został następnie sprzedany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT może zostać zakwestionowane, jeśli faktury zakupu dokumentują transakcje z podmiotami nieistniejącymi lub nieuprawnionymi do ich wystawienia, lub gdy transakcje te nie zostały faktycznie dokonane. Nawet jeśli towar został następnie sprzedany, nie stanowi to wystarczającej podstawy do uznania, że sporne transakcje zakupu miały miejsce w sposób dokumentowany fakturami. Kluczowe jest ustalenie, czy nabycie towaru od wskazanych na fakturach sprzedawców było rzeczywiste.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki "MM G." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła spółce wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za poszczególne miesiące 2007 r. oraz wysokość zobowiązania podatkowego za czerwiec 2007 r. Organy zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez dwunastu kontrahentów, uznając te transakcje za fikcyjne lub niedokonane, ponieważ wskazane podmioty nie istniały lub nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów i odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 października 2010r. sprawy ze skargi "MM G." Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty 2007 r. oraz poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2007 r. oddala skargę
Syg akt I SA/Bd 762/10
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określającą skarżącej wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w VAT do zwrotu za styczeń i luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2007r. oraz określającą wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku za czerwiec 2007r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w następstwie przeprowadzonego postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2007r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wydał [...]. decyzję w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lutego 2007r. oraz od kwietnia do grudnia 2007r. Podstawą wydania decyzji było ustalenie, że strona bezpodstawnie odliczyła podatek naliczony w fakturach od następujących podmiotów:
1) A. Spółka z o.o. w Cz.,
2) C.-S. Spółka z o.o. w W.,
3) P. Spółka z o.o w P.,
4) N.-W S. z o.o. w W.,
5) H. Spółka z o.o. w Sz.,
6) N. B. Spółka z o.o. w W. K.,
7) V.-N.-C. Spółka z o.o. w W. K.,
8) B. Spółka z o.o. w P. Ś.;
9) F. Spółka z o.o. w Sz.,
10) T.-A. N. V. S., ul. S. [...], B.; ul. H.
[...], [...]-[...] G. W.,
11) S.-O. Spółka z o.o. w W.,
12) PHU L. C. M. W.,
Powyższe ustalenie skutkowało uznaniem, że doszło do zawyżenia podatku naliczonego za poszczególne miesiące, co organ przedstawił w konkretnym wliczeniu. Wskazał przy tym, że na podstawie art. 86 ust. 1 i 2 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004r o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 54, poz. 535 ze zm. dalej ustawa o VAT) stwierdzono, iż przedmiotowe faktury, na których jako wystawcę wskazano wymienione podmioty, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o wynikający z nich podatek naliczony, ponieważ nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT).
Organ pierwszej instancji stwierdził, iż podmioty: Spółki "A.", "C. S.", "P.", N.-W, H., N. B., V.-N.-C., "B., F. oraz "T.-A." N. V. S. nie istnieją w miejscach wskazanych jako siedziby lub miejsce prowadzenia przez nie działalności gospodarczej. W związku z tym do ww. faktur wystawionych przez wskazane podmioty zastosowanie znajdzie art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o VAT, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając: 1) naruszenie art. 191 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej przez nieuzasadnione przyjęcie, że nierzetelność podatkowa dostawców towarów do skarżącej spółki oznacza jednocześnie "fikcyjność" samych dostaw, sprzeczność ustaleń organu kontroli skarbowej z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, potwierdzającym nabycie towaru (odzieży) i jej wywóz w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej na Litwę, 2) naruszenie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej przez naruszenie domniemania prawdziwości faktów stwierdzonych dokumentem urzędowym w postaci potwierdzenia przez organy podatkowe Litwy w ramach procedury kontroli dostaw wewnątrzwspólnotowych faktu dostaw towaru przez skarżącą Spółkę do odbiorcy z Litwy, nabytego uprzednio na terenie RP, 3) naruszenie art. 193 § 1 i 2 w związku z art. 194 § 4 Ordynacji podatkowej przez naruszenie domniemania prawdziwości ksiąg rachunkowych Spółki, a w szczególności zdarzeń gospodarczych w niej ujętych, 4) naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej przez wskazanie dwóch wykluczających się podstaw prawnych wydanej decyzji, tj. art. 88 ust. 3 a pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3 a pkt 4a ustawy o VAT, 5) naruszenie art. 180 § 1, art. 188, art. 187 § 1 i § 2, art. 197 § 1 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 14 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z drugiej opinii biegłego w zakresie wyceny wartości rynkowej sprzedawanych przez skarżącą samochodów w sytuacji, gdy przedłożony przez Spółkę dokument potwierdza zasadność przeprowadzenia kolejnej opinii w celu ustalenia rzeczywistej wartości sprzedawanych samochodów, 6) błędną wykładnię art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o VAT przez przyjęcie, iż podmiot zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym w Polsce zgodnie z wymogami prawa może być uznany za podmiot nieistniejący, 7) naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o VAT przez jego zastosowanie w stosunku do podatników dokonujących czynności podatnika podatku od towarów i usług.
W uzupełnieniu odwołania Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka R. R. na okoliczność dokonywania w 2010r. zakupu towarów w tym samym miejscu, co miejsce kwestionowane przez organy podatkowe, możliwości zakupu towarów w W. K. od firm niemających tam swojej siedziby (T.), a także firm, nie istniejących w rejestrze najemców boksów handlowych (B. T.); przeprowadzenie dowodu z kopii faktur z [...]. wystawionej przez Spółkę T. w G. W. oraz faktury z [...]., wystawionej przez B. T. sp. z o.o. w W. K., z informacji internetowych o Ch. C. H. w W. K., z załączonych do pisma skarżącej z dnia [...]. kopii pism Spółki kierowanych do Komendy Powiatowej Policji w T. i Komendy Wojewódzkiej Policji w G. oraz uzyskanych odpowiedzi.
Postanowieniem z [...]., Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
W odpowiedzi na zakreślenie skarżącej terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału Spółka wniosła o uzyskanie informacji od organów podatkowych Litwy w przedmiocie dokonania dostaw określonych w załączonym do pisma załączniku na rzecz kontrahenta litewskiego. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z pisma od kontrahenta litewskiego z [...], w którym potwierdził on, że towar ujęty na wskazanych fakturach został przez niego otrzymany.
Postanowieniem z [...] organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Kolejnym pismem Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu ze spisu rozmów nagranych z przedstawicielem Ch. C. H. w W. K. w zakresie wiedzy i tolerowania przez administratora tej nieruchomości faktu, że w boksach funkcjonują podmioty, które nie posiadają umów najmu oraz przesłuchania świadka, R. R., na okoliczność nagrania ww. rozmów oraz faktu ich dokładnego odtworzenia.
Postanowieniem z [...] organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej, wskazał, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w toku postępowania organy podatkowe mają obowiązek ustalić dokładny stan faktyczny, na którego podstawie następnie są formułowane wnioski w zakresie zobowiązań podatkowych. Aby zrealizować ten wymóg, organy podatkowe są obowiązane, zgodnie z art. 187 Ordynacji podatkowej, zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym jako dowód powinny dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem.
Z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji wydający przedmiotową decyzję, przeprowadził szereg czynności w celu uzyskania dowodów wyjaśniających stan faktyczny sprawy angażując organy podatkowe o innej właściwości miejscowej dla ustalenia istotnych okoliczności, szczególnie dotyczących identyfikowania kontrahentów, których faktury zostały zakwestionowane.
Przesłuchano świadków, R. R., dyrektora ds. logistyki, który, obok M. W., zajmował się w 2007r. transakcjami handlowymi Spółki, M. H., księgową w Spółce w 2007r., D. A., prowadzącą w 2007r. rachunkowość skarżącej. Podjęto również próbę przesłuchania M. W., który w 2007r. był Prezesem Zarządu Spółki i który według wyjaśnień Spółki zajmował się w 2007r. transakcjami handlowymi Spółki. Dokonano również czynności sprawdzających w PHU L. C. M. W. oraz przeprowadzono dowód z akt dotyczących kontroli podatkowej i postępowania kontrolnego prowadzonego u tego podmiotu w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2007r. oraz protokołów z czynności sprawdzających przeprowadzonych w związku z kontrolami u skarżącej w zakresie podatku od towarów i usług za luty, październik i grudzień 2007r., a także wyjaśnień udzielonych przez Spółkę w trakcie kontroli oraz protokołu przesłuchania M. W.
Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany materiał dowodowy pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. Jednym z kluczowych dowodów były zeznania dyrektora ds. logistyki Spółki, R. R., który wskazał na okoliczności zawieranych transakcji. Z zeznań tych wynikało, że zakup towaru odbywał się w C. Ch. w W. K., dokąd świadek zawsze jeździł z M. W.; transakcja handlowa była zorganizowana w ten sposób, że otrzymywali oni od odbiorcy zapotrzebowanie na określony towar. W Wólce K. współpracowali z osobą narodowości wietnamskiej, która wyszukiwała towar na terenie Centrum według przekazanych jej dyspozycji; obaj panowie dokonujący zakupów nie znali danych personalnych tej osoby, poza imieniem - N. Nie mieli żadnych danych kontaktowych do niego; gdy przyjeżdżali do C. osoba ta sama zjawiała się przy nich. Towar do samochodu dostarczała wraz z fakturą. Po sprawdzeniu towaru następowało rozliczenie, tzn. M. W. płacił gotówką. W międzyczasie, gdy świadek sprawdzał towar, Nam szukał towaru, który był potrzebny do realizacji następnego zamówienia w związku z czym szli do wskazanych przez N. boksów, gdzie fotografowali towar i opisywali go. Jednocześnie świadek zeznał, że nie kontaktował się z żadnymi przedstawicielami kontrahentów, Spółek A., C.-S., P., N.-W, H., N. B., V.-N. C., B., F., T.-A. N. V. S. i S.-O. Kupując towar od tych podmiotów kontaktował się z N.; jednocześnie nie wiedzieli czy był on pracownikiem lub reprezentantem wymienionych firm.
Organ wskazał, że świadek R. R., po okazaniu mu planu C. Ch., nie potrafił wskazać konkretnych miejsc, co pozwoliłoby na identyfikację faktycznych najemców tych boksów.
Organ pierwszej instancji podjął próbę przesłuchania M. W., który pełnił obowiązki Prezesa Zarządu Spółki M. G., pomimo orzeczonego zakazu pełnienia powyższej funkcji, jednakże odmówił on odpowiedzi na zadane pytania. Ustalono, że wyrokiem sądu M. W. uzyskał zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu na okres trzech lat. Mimo tego zakazu pełnił w skarżącej spółce funkcję prezesa. Organ ustalił, na podstawie zeznań M. W., złożonych na okoliczność współpracy ze spółką "A.", że w imieniu tego podmiotu występował N., którego danych adresowych nie znał, nie ma z nim kontaktu od września 2008r, w tym telefonicznego, ponieważ jego słaba znajomość języka i tak nie umożliwiała rozmowy telefoniczne. Z pozostałymi dostawcami był taki sam kontakt.
Na podstawie zeznań obu świadków organ ustalił, że kwestionowane transakcje były realizowane z jedną osobą, tj. A. o imieniu/nazwisku N., którego pozostałych danych personalnych nie znał zarówno Prezes Zarządu Spółki, M. W., jak i dyrektor ds. logistyki, R. R., Jednocześnie organ ustalił, że w KRS wskazanych kontrahentów, osoba o imieniu/nazwisku Nam nie była umocowana do reprezentowania żadnego z podmiotów prawa handlowego wykazanego na fakturach zakupu posiadanych przez Spółkę; żaden z tych podmiotów nie miał też wskazanego miejsca prowadzenia działalności w W. K.
Organ odwoławczy wskazał, że z informacji otrzymanych od zarządców pomieszczeń C. Ch. wynikało, że żaden z kwestionowanych podmiotów nie wynajmował i nie podnajmował w 2007r. pomieszczeń na terenie C., nadto z treści umów najmu wynikało, że najemcy nie mieli prawa oddawać lokalu w podnajem lub do bezpłatnego używania osobom trzecim bez pisemnej zgody Wynajmującego i że takie przypadki nie wystąpiły. Organ odwoławczy podkreślił, iż tylko na fakturach wystawionych przez Spółkę N. B. wskazano, jako miejsce wystawienia faktury W. K.
Przy takich ustaleniach za niewiarygodne organ uznał nie tylko dokonywanie transakcji zakupu towarów w okresie od maja do grudnia 2007r., na parkingu C. Ch. w W. K., ale także przekazywanie przez M. W., anonimowej osobie gotówką, jednego dnia, znacznych kwot pieniędzy, od kilku do kilkunastu tysięcy złotych jako zapłaty za kwestionowane faktury.
Organ wskazał, że Spółka nie przedłożyła wiarygodnych dowodów na poniesienie wydatków związanych z zakupem towaru. Wszystkie zakwestionowane faktury zakupu zostały opłacone gotówką.
Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie nie jest kwestionowana sprzedaż towarów, lecz nabycie towaru od podmiotów wskazanych na kwestionowanych fakturach zakupu. W toku prowadzonego postępowania Spółka nie podała żadnych informacji, które mogłyby się przyczynić do ustalenia źródła pochodzenia towarów, które były przez nią sprzedawane w ramach wewnątrzwspólnotowych dostaw. W piśmie z [...]. Spółka wyjaśniła, że towar wysyłany przez skarżącą na Litwę nie był magazynowany; zamówiony towar był odbierany w W. K. i następnie transportem własnym lub firmy przewozowej, był od razu transportowany do odbiorcy. Potwierdziła to Spółka w piśmie z [...]., wskazując że wszelkie transakcje (z wyłączeniem firmy PHU "L. C.") czyli odbiór faktur za zakup towaru jak również odbiór zakupionego towaru i zapłata za niego następowała we W. K.
Jak wynika z akt sprawy Spółka w 2007r. wystawiła [...] faktur dokumentujących wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, potwierdzonych dokumentami przewozowymi CMR, w tym: [...] dokumentów, wystawionych przez obcego przewoźnika, gdzie w [...] przypadkach wskazano miejsce załadunku W. K., [...] dokumentów, wystawionych przez Spółkę, gdzie w [...] przypadkach wskazano miejsce załadunku B., a w [...] przypadkach W. Wskazuje to na sprzeczność materiału dowodowego z twierdzeniami strony. Litewski kontrahent potwierdził dokonanie zakupów towarów od spółki "M. G." w pierwszych dwóch kwartałach 2007r.
Organ odwoławczy nie kwestionował twierdzenia strony, że skoro dany towar wyjechał z Polski, to musiał być wcześniej nabyty przez skarżącą, jednak nie została w sprawie zakwestionowana sprzedaż, lecz prawo do odliczenia podatku naliczonego ze wskazanych faktur nabycia. Zdaniem organu odwoławczego, słusznie organ pierwszej instancji uznał, iż przedmiotem obrotu były towary niewiadomego pochodzenia. Przedstawione fakty potwierdzają prawidłowość stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie zakwestionowania prawa Spółki do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, wystawionych przez ww. podmioty.
Ponadto, okoliczności dotyczące dokonywania transakcji w powiązaniu z informacjami uzyskanymi z właściwych miejscowo, dla podmiotów wskazanych na kwestionowanych fakturach, organów podatkowych, także wskazują, iż osoby działające w imieniu skarżącej wiedziały lub powinny były wiedzieć, iż podmioty wskazane na fakturach zakupu nie były dostawcami towarów, a faktury są fikcyjne.
Organ przedstawił szczegółowo poszczególnych obszernie ustalenia dotyczące poszczególnych kontrahentów, od których pochodziły zakwestionowane faktury. W efekcie zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. okoliczności przedmiotowej sprawy jednoznacznie potwierdzają, iż wykazane transakcje zakupów nie miały miejsca, natomiast sam wywóz towaru, zakupionego z nieznanego źródła, nie został zakwestionowany.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. zaznaczył, iż zasadniczą cechą podatku od towarów i usług jest prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, co wynika z zasady neutralności VAT. Prawo to wynika, z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Ograniczenia w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikające z art. 88 ust. 3a pkt l oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT wprowadzone zostały w celu ochrony interesów budżetu państwa przed nadużyciom i oszustwom podatkowym.
Zdaniem organu, okoliczności zawieranych transakcji, rozbieżności odnośnie podanych miejsc i dat załadunku towaru, a także brak jakiegokolwiek kontaktu z osobami reprezentującymi poszczególne podmioty wykazane na fakturach jako podmioty, z którymi zawierano transakcje - nie pozwalają na stwierdzenie, iż strona nie wiedziała lub nie mogła wiedzieć, iż dokonywane transakcje nie odbywają się z podmiotami, których dane zmieszczono na ww. fakturach.
Zdaniem organu odwoławczego chybiony jest zarzut naruszenia art. 193 § 1 i § 2 w związku z art. 194 § 4 Ordynacji podatkowej przez naruszenie domniemania prawdziwości ksiąg rachunkowych Spółki, a w szczególności zdarzeń gospodarczych w niej ujętych. Stosownie do art. 290 § 5 Ordynacji podatkowej organ wskazał, że w protokole kontroli mogą być zawarte również ustalenia dotyczące badania ksiąg w zakresie przewidzianym w art. 193. W tym przypadku nie sporządza się odrębnego protokołu badania ksiąg, o którym mowa w art. 193 § 6. Tym samym zarzut niepozbawienia ksiąg podatkowych Spółki mocy dowodowej i nieuznania ich za rzetelne w części, w jakiej zawierają zapisy dokonane na podstawie zakwestionowanych faktur jest niezasadny.
Organ nie uznał za zasadny zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez wskazanie dwóch wykluczających się podstaw prawnych wydanej decyzji, tj. art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji szczegółowo przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne, wskazując fakty, które uznał za udowodnione ze wskazaniem dowodów, którym dał wiarę oraz przepisy prawa wraz z ich wykładnią odniesioną do stanu faktycznego sprawy. Podstawą jej wydania był art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy o VAT. Stronie odmówiono bowiem prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, na których wskazano 12 wymienionych podmiotów, albowiem faktury te nie potwierdzały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Dodatkowo, w decyzji wskazano przepis art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o VAT albowiem w trakcie postępowania ustalono także, iż [...] podmiotów wskazanych na zakwestionowanych fakturach, tj. Spółki "A.", "C.-S.", "P.", "N. - W", H., "N. B.", "V. – N.- C.", "B.", "F." oraz firma T. – A. N. V. S. - to podmioty nieistniejące.
Zdaniem organu dodatkowe wskazanie przez organ pierwszej instancji art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o VAT nie stanowi o nieprawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w przedmiotowej decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie zgadza się również z zarzutem Strony odnośnie naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 1 a ustawy o VAT przez jego zastosowanie w stosunku do podatników dokonujących czynności podatnika podatku od towarów i usług. W zaskarżonej decyzji wskazano bowiem, iż podmioty figurujące jako wystawcy faktur nie dokonały dostaw towarów do Spółki, tym samym nie można mówić, iż podmioty te dokonały czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
W skardze do sądu administracyjnego skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, zarzucając decyzji
- naruszenie art. 187 Ordynacji podatkowej w związku z 188 tej ustawy przez naruszenie zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, przez tendencyjne oddalanie wszystkich wniosków dowodowych strony skarżącej, mających na celu podważenie wątpliwych ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie i dokonanie ustaleń faktycznych tylko na wybranym materiale dowodowym, z którego tylko niewielka część mogłaby być uznana za niekorzystną dla podatnika i z których znaczna część w żaden sposób nie może być dowodem na fikcyjność zakupów towarów w centrum hurtowym w W. K.
- naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania dowodowego, bez pogłębiania zaufania podatnika do działania organów podatkowych,
- naruszenie art. 127 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania dowodowego wyłącznie w celu potwierdzenia ustaleń faktycznych organu I instancji
- naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 122 tej ustawy w postaci sprzeczności ustaleń Izby Skarbowej z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności a) dokumentem urzędowym uzyskanym od organów podatkowych Litwy potwierdzającym wywóz kupionego towaru do odbiorcy na terenie Litwy, co zdaniem strony przeciwnej nie musi oznaczać dowodu, iż towar ten został kupiony na terenie RP przez skarżącą Spółkę, choć z RP wyjechał, a jednocześnie przedmiotem tych dostaw jest towar nie występujący w "drugim" obiegu i w sytuacji, gdy ten sam towar kupiony w tym samym miejscu jego nabycia, nie jest uznany za zdarzenia fikcyjne, b) pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z czerwca 2007 r. dot. H. D. spółka z o.o. oraz pisma Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w Z. G. z [...] r. i pisma Dyrektora UKS z [...]. dot. T. spółka z o.o potwierdzających, że w 2007r. skarżąca od tych właśnie podmiotów zakupiła towar w W. K. - przez pominięcie tych dowodów przy ocenie całokształtu zebranego materiału dowodowego, mimo iż potwierdzają zakup towaru w takich samych okolicznościach i w tym samym miejscu, c) pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. B. z [...]. dot. S.-O. spółka z o.o., pisma z [...] r. dot. V. S. N. spółka z o.o. (występowała także pod firmą T. sp. o.o.), zaświadczenia Naczelnika III Urzędu Skarbowego w R. z [...]. o czynnym statusie podatnika VAT firmy N. B. spółka z o.o., pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] r. dot. V.-N.-C. spółka z o.o, pisma Dyrektora UKS w W. z [...]. dot. N.-W. z o.o., pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sz. z [...] r. dot. H. spółka z o.o. i pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-Ś. z [...]r. dot. P. spółka z o.o., wraz z kopiami wypisów z KRS następujących Spółek: N. B., V.-N.-C., N.-W, H., P. na okoliczność, iż osoba prawna wpisana do KRS, dopełniająca także formalności w zakresie formalnych obowiązków podatkowych ( status podatnika VAT, deklaracje podatkowe) nie może być uznana za podmiot fikcyjny, czyli nie istniejący, jak również sprzeczność wniosku o fikcyjnym charakterze dostaw, skoro zebrany materiał kontrolny potwierdza fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez każdą z tych Spółek w 2007 i wykonywanie przez nie w 2007r. określonych obowiązków podatkowych, a ewentualne oceny dotyczące tych Spółek mogą wiązać się z rzetelnością ich rozliczeń podatkowych, ale nie fikcyjnego charakteru dokonywanych przez nie dostaw.
- naruszenie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej przez naruszenie domniemania prawdziwości faktów stwierdzonych dokumentem urzędowym w postaci potwierdzenia przez organy podatkowe Litwy, w ramach procedury kontroli dostaw wewnątrzwspólnotowych, faktu dostaw towaru przez skarżącą Spółkę do odbiorcy z Litwy, nabytego uprzednio na terenie RP,
- naruszenie art. 193 § 1 i 2 w związku z art. 194 § 4 Ordynacji podatkowej przez naruszenie domniemania prawdziwości ksiąg rachunkowych Spółki, w szczególności zdarzeń gospodarczych w niej ujętych tj. zakupu odzieży i następnie jej sprzedaży do kontrahentów Spółki ( np. na Litwie ),
- naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4a ustawy o VAT przez jego zastosowanie w stosunku do podatników dokonujących czynności podatnika podatku od towarów i usług
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu ze:
- spisu rozmów przeprowadzonych z przedstawicielem administratora C. H. w W. K. przez R. R. wraz z kopią faktury z [...]. na zakup towaru od B. T. spółka z o.o. w W. K. tj. spółki mającej siedzibę w W. K. ale nie będącej najemcą boksu w tym centrum handlowym i kopią faktury potwierdzającą zakup towaru od T. spółka z o.o. w G. W., będącej najemcą boksu w W. K., którą to sprzedaż w tym przypadku obsługiwał D. V. D. na okoliczności: zakupu towaru w centrum handlowym w W. K. od podmiotu mającego tam siedzibę, ale nie będącego w rejestrze najemców, zakupu towaru od podmiotu, którego sprzedaż obsługuje nieznany skarżącej A. oraz zakupu towaru od podmiotu mającego siedzibę w innym mieście niż centrum handlowe miejsca zakupu i którego to sprzedaży do skarżącej wcześniej nie zakwestionowano oraz na okoliczność faktu, że zarządca centrum hurtowego potwierdza możliwość sprzedaży towaru w centrum handlowym przez podmioty podnajmujące boksu.
- pisma od S. A. i. i. w W. na L. z dnia [...] r. potwierdzającego fakt dostaw towaru (odzieży) od strony skarżącej przez cały okres 2007 r. jako uzupełnienie dowodu w postaci dokumentu od władz podatkowych Litwy na okoliczność, że towar kupowany przez skarżącą był wysyłany w sporej części na Litwę
- kopii tłumaczenia rachunku zakupu za gotówkę ładowarki K. wraz z kopią protokołu zajęcia tego urządzenia przez organy podatkowe - na okoliczność, że płatność gotówkowa nie oznacza braku transakcji, skoro inna rzecz o wartości [...] euro netto kupiona za gotówkę, została przez organy podatkowe zajęta.
- kopii pism skarżącej z [...]. i [...]., adresowanych do. Komendy Powiatowej Policji w G. i w T. wraz z odpowiedziami, iż Policja nie może udzielać szczegółowych wyjaśnień o innych podmiotach gospodarczych wraz z kopią materiałów informacyjnych o centrum chińskim w W. K. - na okoliczność niemożności uzyskania przez podatnika szczegółowych informacji o działalności innego podmiotu gospodarczego, czyli niemożność uzyskania informacji uzyskanych w toku szerokiego postępowania prowadzonego przez organy kontroli państwa przy użyciu Policji oraz na okoliczność informacji o miejscu dokonywania transakcji tj. ogromnym centrum sprzedaży hurtowej odzieży z wieloma działającymi w niej dostawcami - dowody te oddalono postanowieniem strony przeciwnej z dnia [...] r.
Podkreśliła, że przedmiotem sporu w sprawie są dwie grupy okoliczności, ale zasadniczy spór dotyczy oceny podmiotów, od których podatnik nabywał towar w C. Ch. w W. K. Zdaniem skarżącej w odniesieniu do dwóch podmiotów ustalono co następuje:
1) H. D. spółka z o.o., z pisma Naczelnika III Urzędu Skarbowego w R. z czerwca 2007 r., wynika potwierdzenie, że faktura zakupu towaru przez skarżącą ([...] z [...] r. ) jest w rejestrze VAT sprzedającej za luty 2007,
2) T. spółka z o.o. w G. W., z pisma Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w Z. G. z [...]. wynika, że czynności kontrolne potwierdziły, że rejestrach sprzedaży VAT tej Spółki za luty 2007 r. ujęto obie faktury dokumentujące sprzedaż towaru do skarżącej, ponowione czynności kontrolne potwierdziły, że faktury sprzedaży towaru do M. G. z [...]i z [...]. są w księgach tej Spółki.
W tych dwóch przypadkach, mimo analogicznych okoliczności zakupu towaru (odzież, miejsce zakupu: c. ch. w W. K., sprzedawca azjata, spółka nie mająca swojej siedziby w boksie w W. K.), transakcje nie zostały uznane za fikcyjne. Natomiast w innych spółkach zebrano de facto zbliżony materiał dowodowy a transakcje zostały podważone.
Zdaniem skarżącej, tu można wskazać dalszą niekonsekwencję organu w zakresie konieczności nie tylko zebrania całego materiału dowodowego, ale także całościowej jego oceny. Dostawy tego samego towaru, kupionego w W. K. potwierdził w całości organ podatkowy Litwy, co polski organ podatkowy winien respektować. Tym bardziej, że potwierdza to dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Stąd racjonalne wydawałyby się wnioski dowodowe strony skarżącej, że procedurę tę należy rozszerzyć o dostawy innej odzieży z tego samego źródła ( W. K.), tym bardziej, że podmiot litewski złożył oświadczenie, że otrzymał każdą sztukę odzieży zakupionej w 2007 od M. G. Żaden z tych wniosków nie został uwzględniony, choć jak by się wydawało skoro coś zostało dowiezione na Litwę, to "coś" było albo wcześniej wyprodukowane albo kupione. Skarżąca dysponowała własnymi środkami transportowymi ( nie ustalono, iż pojazdy dostawcze Spółki też są fikcyjne). Co więcej, przy niektórych dostawach korzystała z zewnętrznych przewoźników, co przy "fikcyjnych" towarach nie wydaje się być racjonalne.
W przeciwieństwie do decyzji w· sprawie CIT, w tym przypadku organ podatkowy wskazuje, że dostawy na Litwę nie oznaczają faktu zakupu tego towaru od tych
dostawców w Polsce, ale są towary z nieznanego źródła pochodzenia. W tym też przypadku z uzasadnienia do wydanej decyzji wynika jasno, że nie chodzi tu faktury od podmiotów nieuprawnionych lub fikcyjnych, ale o fakt nieistnienia dostaw, czyli chodzi o art. 88 ust. 3a pkt 1a, a nie art. 88 ust. 3a pkt 4a ustawy o VAT.
Skarżąca zarzuciła także, wzorem odwołania, że niezasadne jest twierdzenie organu, że transakcje zakupu odzieży nie były dokonywane w niejasnych okolicznościach, miejscach nietypowych, lecz były dokonywane w miejscu do tego przeznaczonym, jakim jest wielkie, hurtowe centrum sprzedaży odzieży, zlokalizowane w W. K. Podniosła, że organ nie uwzględnił wniosku dowodowego, potwierdzającego, że nadal tj. w 2010r., można tam kupić towar od podmiotu nie będącego najemcą lub podmiotu, który ma siedzibę gdzie indziej, a w jego imieniu sprzedaje A. Skarżąca wskazała, że żaden przepis prawa nie wymaga od podatnika, aby dokonywał zakupu w siedzibie Spółki. Skoro jednak podatnik kupuje towar w miejscu do tego przeznaczonym, to nie powinien dziwić fakt, że nie musiał widzieć siedziby Spółki.
W ocenie skarżącej zebrany materiał dowodowy może świadczyć wyłącznie o tym, że część z podmiotów sprzedających towar w W. K. nie należy do podatników rzetelnych. Spór z tego wynikający w zakresie praw podatkowych skarżącej mógłby mieć z pewnością znaczenie przy sporze o prawo odliczenia naliczonego podatku VAT, ale ten materiał dowodowy nie pozwala wyprowadzić wniosku o fikcyjności dokonywanych zakupów. Jest to zdaniem strony skarżącej wniosek zbyt daleko idący. Nawet jeżeli pewne czynności dowodowe dokonane w sprawie mogą budzić wątpliwości, to przecież drobne niejasności w stanie faktycznym nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika
Skarżąca podkreśliła, że żaden jej wniosek dowodowy nie został przyjęty, mimo iż ich celem było podważenie tzw. ustaleń faktycznych strony przeciwnej. Wskazuje to na tendencyjność prowadzenia postępowania dowodowego, co jest niewątpliwie nie tylko ograniczeniem prawa do obrony podatnika, ale także ewidentnym naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych z art. 121 § 1 ordynacji podatkowej,
Taka okoliczność, zdaniem strony skarżącej, ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż całe ustalenia faktyczne dotyczą wyłącznie wątpliwości co do rzetelności rozliczeń z fiskusem kontrahentów skarżącej Spółki, negatywna ocena dostawców jest w całości przerzucana na skarżącą Spółkę. Żadne zaś inne wnioski dowodowe, które mogą być podstawą do zakwestionowania ustaleń Izby, nie są przyjęte do rozpatrzenia. Dowody zaś potwierdzające logiczność ciągu pewnych zdarzeń ( kupno towaru w W. K., sprzedaż i transport na Litwę) nie są uwzględniane, choć przychód ze sprzedaży tego samego towaru jest uwzględniony i księgach i w podstawie ustalenia zobowiązania podatkowego w VAT za poszczególne miesiące 2007 r.
Skarżąca podniosła, że każdy z dostawców towarów był w okresie dokonywania kwestionowanych transakcji czynnym podatnikiem VAT, spełniając przesłankę uzyskania przez skarżącą prawa do odliczenia naliczonego VAT, wynikającego z transakcji zakupu odzieży od tych podmiotów. Orzeczenia wydawane w analogicznych sprawach jasno podkreślają, że dla odliczenia naliczonego podatku nie ma nawet znaczenia fakt, iż dostawca nie dopełnił obowiązku rejestracji jako czynny podatnik VAT, istotny jest bowiem jedynie fakt dokonania czynności z którą wiąże się powstanie obowiązku podatkowego, potwierdzony wystawieniem faktury. Jest to zresztą zgodne z przepisami art. 167 i art. 178 nowej dyrektywy VAT ( 2006/1121WE ), które stanowią, że prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT powstaje z chwilą, kiedy u dostawcy powstaje obowiązek podatkowy, a nabywca otrzymał i posiada oryginał wystawionej faktury VAT, dokumentującej określoną transakcję. Żaden z tych przepisów, nie przewiduje konieczności rejestracji jako podatnik podatku od towarów i usług.
Nadto skarżąca ponownie podniosła, że ocena stanu faktycznego jest raczej odmienna. Wielomiesięczne postępowanie kontrolne, oparte na uprawnieniach władczych, doprowadziło wyłącznie do ustalenia, że w pierwszej grupie dostawców występują podmioty, które mogą sprawiać wrażenie, iż nie do końca rzetelnie rozliczają się z fiskusem. Skarżąca nie może ponosić negatywnych aspektów działań innych, niż ona podmiotów. Konieczność odrębnej oceny podmiotów występujących w łańcuchu podmiotów dokonujących transakcji mających znaczenie dla podatku od towarów i usług jest widoczna także w polskim orzecznictwie, na które strona wskazała.
Skarżąca zarzuciła, że zakwestionowanie rzetelności ksiąg powinno znaleźć wyraz w przeprowadzeniu czynności badania ksiąg i stwierdzenia tego w odrębnym protokole; wynikałoby z niego za jaki okres organ kontroli skarbowej uznałby te księgi za nierzetelne. Stanowisko takie, w ocenie strony, potwierdza wyrok NSA z 5.1.2007 r. (II FSK 1474/06 ),gdzie Sąd uznał, że zakwestionowanie prawdziwości ujętych w ewidencji podatni a zdarzeń gospodarczych musi być poprzedzone podważeniem w sposób przewidziany przez prawo rzetelności jego ksiąg. Złamanie tej zasady narusza art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas reprezentowane w sprawie stanowisko wraz z całą argumentacją, je uzasadniającą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór między stronami w sprawie dotyczył ustalenia stanu faktycznego. Organy zakwestionowały faktury ( prawo do obniżenia o naliczony w nich podatek od towarów i usług), wystawione przez dwunastu kontrahentów. Zdaniem skarżącej postępowanie przeprowadzone przez organ, które doprowadziło do ustaleń przyjętych w zaskarżonej decyzji, dotknięte było wieloma uchybieniami, obowiązujących w tym zakresie zasad. W efekcie, jak podniosła to strona skarżąca w skardze, "drobne niejasności w stanie faktycznym nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika".
W celu oceny zarzutu niezasadności zakwestionowania transakcji zakupu dokonanych od wskazanych podmiotów, należy przeanalizować treść dokonanych przez organ ustaleń faktycznych w tym zakresie oraz wywiedzione wnioski.
W odniesieniu do "A." Spółka z o.o. organ zakwestionował transakcję wykazaną w jednej fakturze wartości netto [...] zł plus VAT [...] zł wystawionej w dniu [...], należność z tego tytułu zapłacona została w gotówce; faktura wystawiona komputerowo, jako miejsce wystawienia wskazano Cz. Ustalona przez organ, a niezakwestionowana przez stronę, historia tego podmiotu wskazuje, że spółka ta została wykreślona z ewidencji podatników VAT w 2005r, ostatnie zgłoszenie aktualizacyjne złożone było w 2003r w urzędzie skarbowym w R., gdzie przeniesiono siedzibę firmy; w trakcie kontroli ustalono, że pod wskazanym adresem nie funkcjonuje żadna spółka; kolejne uzyskane dane o tym podmiocie wskazywały na to, że jego prezesem był P. S., który okazał się przypadkową osobą nie mająca ze spółką nic wspólnego, dane zaczerpnięto z ukradzionego mu dwa lata wcześniej dowodu osobistego. Niemożność zlokalizowania jakiejkolwiek osoby odpowiedzialnej za tę spółkę skutkowała ustaleniem przez sąd dla tego podmiotu kuratora procesowego. Ustalono jednocześnie, że począwszy od lutego 2007 roku, z W. nadsyłane były niepodpisane deklaracje VAT-7 do Urzędu Skarbowego w Cz., które przesyłano wg. właściwości organowi w R. Z uwagi jednak na wykreślenie podmiotu z rejestru podatników VAT, deklaracje te nie były wprowadzane do systemu organów.
Spółka z o.o. "C.-S." w W., organ zakwestionował cztery komputerowe faktury (dwie z lipca i dwie z czerwca) o łącznej wartości netto [...] zł plus VAT [...] zł. Z przeprowadzonych ustaleń wynika, że podmiot ten był zarejestrowanym dla potrzeb VAT podatnikiem w okresie od [...] do [...], spółka w przedmiocie działalności wskazała działalność gastronomiczną; w okresie od czerwca 2007 do września 2008r do organu wpływały niepodpisane deklaracje VAT-7.
Spółka z o.o. "P." – z tytułu tej współpracy organ zakwestionował [...] faktur wystawionych komputerowo, wystawionych we wrześniu i październiku, na łączną kwotę netto [...] zł plus VAT [...] zł. Kontrola wykazała, że podmiot ten [...] złożył zgłoszenie identyfikacyjne, aktualne do chwili obecnej oraz złożył oświadczenie o wyborze zwolnienia/rezygnacji ze zwolnienia od podatku od towarów i usług VAT-6, w którym wybrane zostało zwolnienie na podstawie art. 14 ust 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 1993r, spółka ta nie złożyła zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, nigdy nie była czynnym podatnikiem VAT; ustalono, że pod wskazanym adresem spółki funkcjonuje pasaż handlowy. Także w tym przypadku odnotowano napływ niepodpisanych deklaracji VAT-7 za okres od lutego do grudnia 2007r. Spółka nie złożyła zeznania CIT-8 za 2007r.
Spółka z o.o. "N.-W" – organ zakwestionował [...] komputerowo wystawionych faktur (wszystkie z maja 2007, z dat wynika, że transakcje realizowano dwa dni) na łączną kwotę netto [...] plus VAT [....]. Mimo wysokich kwot (ponad równowartość [...] EUR zapłacono należność gotówką); w wyniku czynności sprawdzających ustalono, że pod wskazanym na fakturze adresem spółka nie prowadzi działalności, ustalono że jeszcze w 2006r z powodu zalegania z zapłatą czynszu podmiotowi temu wypowiedziano umowę najmu. Z danych KRS wynika, że jedynym członkiem zarządu jest W., Q. T. T., którego nie udało się zlokalizować w Polsce. Spółka ta została wykreślona z rejestru Podatników VAT-EU oraz krajowego rejestru w tym zakresie w 2008r
Spółka z o.o. "H." – organy zakwestionowały jedną fakturę wystawioną w czerwcu, wartości netto [...] zł plus VAT [...] zł; należność została zapłacona gotówką; w trakcie czynności sprawdzających ustalono, że pod wskazanym adresem w Sz. spółka nie prowadzi żadnej działalności, aczkolwiek zgłoszenie rejestracyjne VAT-R zostało złożone przez T. Ch., jedynego udziałowca i prezesa spółki, który zmarł [...]; ustalono, że w siedzibie spółki, jego miejscu zamieszkania była melina. Podobnie jak w powyższych przypadkach, nadsyłane były deklaracje VAT-7, niepodpisane, nadsyłane z urzędu pocztowego w W. od lutego 2007 do grudnia 2008, przy czym ostatnia deklaracja za 2008r została nadesłana [...], a więc po śmierci jedynej osoby związanej ze spółką. Na marginesie należy wskazać, że pod tym samym adresem, wg takiej samej zasady działania (deklaracje VAT-7 nadsyłane z W.) zarejestrowana została Spółka "H." zajmująca się handlem odzieżą.
Spółka "N. B." w W. K.– organy zakwestionowały trzy faktury z grudnia 2007r na łączną kwotę netto [...] zł plus VAT [...] zł; ustalono, że pod wskazanym adresem spółka nie prowadzi działalności, nie udało się ustalić adresu, pod którym podmiot ten rzeczywiście funkcjonuje; jedynym członkiem zarządu jest N. V. P., zamieszkały w W., wskazany w KRS polski adres tej osoby okazał się fikcyjny; spółka zarejestrowana została na potrzeby VAT z dniem [...].
Spółka z o.o. "V.-N.-C." w W. K. – organy zakwestionowały jedną fakturę, z lipca na kwotę netto [...] zł plus VAT [...] zł, wystawioną w Warszawie; w ramach czynności sprawdzających ustalono, że podany na fakturze adres dotyczy niezabudowanej działki, prezes spółki, C. D. V., pod wskazanym polskim adresem nie zamieszkuje z uwagi na fikcyjność tego adresu.
Spółka z o.o. B. w P. Ś. – organ zakwestionował [...] faktury wystawione od czerwca do grudnia 2007r. na łączną kwotę netto [...] zł plus VAT [...] zł, wszystkie należności zapłacono gotówką; w ramach czynności sprawdzających nie udało się ustalić miejsca, pod którym podmiot ten rzeczywiście prowadził działalność gospodarczą; nadsyłano deklaracje VAT-7 (za czerwiec – "zerowa"). W odniesieniu do tego podmiotu skarżąca wystąpiła [...] do Pierwszego Ś. Urzędu Skarbowego w G. o wydanie zaświadczenia że przedmiotowa spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług; wniosek ze względów formalnych pozostawiony został bez rozpoznania.
Spółka z o.o. "F." – organy zakwestionowały trzy faktury z grudnia 2007r na łączną kwotę netto [...] zł plus VAT [...] zł, faktury wystawiono komputerowo, miejscem wystawienia był Sz.; w ramach czynności sprawdzających ustalono, że pod wskazanym adresem znajduje się mieszkanie prywatne, spółka była zarejestrowanym podatnikiem VAT, nie udało się skontrolować Spółki ani ustalić miejsca faktycznego jej funkcjonowania.
Spółka z o.o. "S.-O." w W. – organy zakwestionowały dwie faktury z lipca 2007r na łączną kwotę netto [...] zł plus VAT [...] zł; przeprowadzone czynności sprawdzające potwierdziły posiadanie u tego kontrahenta przedmiotowych faktur, podmiot ten wskazał podmioty od których nabył towar sprzedany skarżącej (okazało się że są to podmioty nieistniejące, które w 2007r nie składały deklaracji VAT-7); jednocześnie ustalono, że skarżąca w swojej dokumentacji posiadała dowody kasowe KP wystawione "in blanco" z pieczątką Spółki "S.-O.".
Spółka T.-A. N. V. S.– zakwestionowano trzynaście faktur na łączną wartość netto [...] zł plus VAT [...] zł ze wskazanym adresem w B[...], w jednym przypadku W.; przeprowadzone czynności sprawdzające nie przyniosły ustalenia, gdzie funkcjonuje rzeczywiście ten podmiot, nie udało się nawiązać kontaktu z prezesem, N. V. S., który nie przebywa w Polsce.
PHU L. C. Mo. W. – organy zakwestionowały [...] faktur na łączną kwotę netto [...] zł plus VAT [...] zł; M. W. była żoną M. W., który faktycznie prowadził tę działalność, jednocześnie w 2007r pełnił funkcję prezesa zarządu skarżącej spółki; szczegółowa analiza działalności tego kontrahenta skarżącej pozwoliła na ustalenia, że podmiot ten nie mógł sprzedać skarżącej towaru wg kwestionowanych faktur albowiem nie posiadał żadnego towaru.
Powyższe ustalenia nie zostały zakwestionowane przez skarżącą, podnosiła ona jedynie, że nie może odpowiadać za rzetelność swoich kontrahentów oraz nie można uznać, że miała obowiązek odwiedzać siedziby podmiotów, z którymi współpracowała.
Skarżąca jednak wskazała, że wszystkie te podmioty łączył A., N., który organizował praktycznie wszystkie kwestionowane transakcje. Jednocześnie nie ma żadnych przesłanek, by traktować go jako pełnomocnika wymienionych podmiotów. Nadto jest to osoba, której w postępowaniu nie udało się zidentyfikować, nie ma z nim żadnego kontaktu.
Zdaniem Sądu przedstawione wyżej okoliczności faktyczne dotyczące funkcjonowania podmiotów figurujących jako wystawcy spornych faktur, pozwalały na zakwestionowanie tych transakcji przez organy. Wnioski wywiedzione na podstawie zebranych danych są logicznie uzasadnione.
Wątpliwości co do przebiegu tych transakcji pogłębiają dowody związane z transportem spornego towaru; z dokumentów przewozowych wynika, że miejscem załadunku była B. bądź W. K., co pozostaje w kolizji z twierdzeniami samej skarżącej. Niewątpliwie płyną stąd wnioski, że okoliczności nabycia spornego towaru były bardzo niejasne zarówno co do miejsca, pochodzenia jak i rzeczywistej osoby sprzedającego.
Zdaniem Sądu powyższe ustalenia w pełni pozwalały na wnioski, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji. Należy podkreślić, że chodzi o transakcje zakupu towaru od podmiotów wskazanych w tych fakturach. Skarżąca domaga się prawa do odliczenia podatku od towarów i usług z konkretnych faktur. Stąd twierdzenia, że towar objęty tymi fakturami musiał być wcześniej nabyty, żeby następnie został sprzedany, nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania, że sporne transakcje dokumentują rzeczywiste transakcje w zakresie wskazanym przez skarżącą.
Strona skarżąca zarzucała, że niezasadnie nie zostały uwzględnione jej wnioski dowodowe w sytuacji, gdy chodziło o ustalenie spornych okoliczności. Były to następujące wnioski:
- o przesłuchanie w charakterze świadka R. R. na okoliczność dokonywania w 2010r zakupu towarów tym samym miejscu tj W. K. od firm nie mających tam swoje siedziby a także firm nieistniejących nieistniejących rejestrze najemców boksów handlowych, T. handlowych B. T.
- o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci kopii faktur z [...] wystawionej przez Spółkę T. oraz [...] wystawionej przez Spółkę B. T., jak również informacji internetowych o miejscu kwestionowanych transakcji, Ch. C. H. w W. K.,
- o dowód z dokumentu w postaci pism skarżącej z 2010r kierowanych do Komendy Powiatowej Policji w T. i Komendy Wojewódzkiej Policji w G. o informacji o podmiotach gospodarczych wraz z odpowiedziami na te pisma
- o wszczęcie procedury administracyjnej mającej na celu uzyskanie informacji od organów podatkowych Litwy dotyczących dokonania dostaw na rzecz kontrahenta litewskiego S. A. i. i.
- o dowód z dokumentu w postaci pisma z [...] od odbiorcy towaru podatnika wymienionego wyżej, w którym potwierdza on że towar objęty fakturami w całości został przez niego odebrany
- dokumentów dowód z kopii dokumentów w postaci rachunku i wydania urządzenia – ładowarki K. – wraz z tłumaczeniem, kopią protokołu zajęcia tego urządzenia w toku postępowania zabezpieczającego na okoliczność, że płatność gotówkowa nie oznacza braku transakcji
- o dowód ze spisu rozmów nagranych z przedstawicielem Ch. C. H. w W. K. w zakresie wiedzy i tolerowania przez administratora tej nieruchomości faktu, że w boksach funkcjonowały podmioty, które nie posiadają umów najmu oraz przesłuchania w charakterze świadka R. R. na okoliczność tej rozmowy
- z wystąpienia skarżącej do Spółki GD P. D. z siedzibą w W. K. o wyjaśnienia dotyczące oznaczenia wynajmowanych boksów handlowych
Analiza powyższych wniosków dowodowych skarżącej wskazuje, ze organy miały podstawę prawną w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, by odmówić ich przeprowadzenia. Zgodnie ze wskazanym przepisem, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis ten nakazuje organom przeprowadzenie nie wszelkich dowodów w sprawie, lecz wyłącznie tych, które prowadzą do wyjaśnienia sprawy. Oznacza to, że organ ocenia, czy dany zgłoszony dowód ma na celu ustalenie istotnej okoliczności faktycznej, jak również, czy okoliczność taka w sprawie w ogóle wymaga dowodzenia.
Z uwagi na powyższe należało uznać za zasadne odmawianie przez organ przeprowadzenia postępowania na okoliczność dokonanej przez skarżącą spółkę sprzedaży na rzecz kontrahenta litewskiego. Okoliczność, że dostawa wspólnotowa w zakresie wynikającym ze sporządzonych na tę okoliczność faktur, została wykonana nie była w sprawie kwestionowana przez organy. Zaakceptowały one w tym zakresie stanowisko skarżącej, więc wszelkie wnioski zmierzające do wykazania takiej okoliczności uznać należało za niezasadne.
Pozostałe, nieuwzględnione wnioski dowodowe strony skarżącej, także – z punktu widzenia istotnych okoliczności w sprawie, nie mogły wnieść do sprawy niczego nowego. Należy podkreślić, że organ nie kwestionował, że W. K. funkcjonuje centrum handlowe, w którym podmioty nabywają towar. Okolicznoś ta daleka pozostaje względem ustalenia, że skarżąca nabyła towar ze spornych faktur. Podobnie, strona skarżąca starała się wykazać możliwość funkcjonowania pewnych praktyk na targowisku w W. K., które jednak w żaden sposób nie mogły przesądzić o tym, że skarżąca ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanych faktur. Skarżąca nie podważyła ustaleń organów, co do okoliczności funkcjonowania kontrahentów, którzy wskazani zostali w zakwestionowanych fakturach jako sprzedawcy. Koncentrując się na wykazywaniu, że towar został sprzedany, wywodzi, że oznacza to uprzednie jego nabycie. Na tym jednak skarżąca kończy swoją argumentację, nie wskazuje podmiotów, od których to nastąpiło. Wbrew jej twierdzeniom zakup towarów na warunkach określonych spornymi fakturami nie jest taki ewidentny. Jednocześnie przeprowadzone postępowanie dowiodło, że skarżąca z pewnością nie nabyła towaru wykazanego na fakturach od podmiotów, które zostały na nich wskazane jako sprzedający.
Tak ustalony stan faktyczny należy odnieść do przepisów, które znajdują zastosowanie w sprawie. Zgodnie z art. 88 ust 3a pkt 1 lit a Ordynacji podatkowej nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury, gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących. Z kolei na podstawie art. 88 ust 3a pkt 4 lit a stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, w części dotyczącej tych czynności.
Wbrew zarzutom skargi powołanie obu przepisów w odniesieniu do niektórych transakcji nie podważało istotny ustaleń, że czynności dokumentowane zakwestionowanymi fakturami nie miały miejsca. Część podmiotów nadto nie istniała, przy czym przez podmiot nieistniejący należy rozumieć także podmiot, który zachowując formalne pozory istnienia, faktycznie nie dokonuje rzeczywistych czynności w życiu gospodarczym.
Co do zarzutu naruszenia art. 193 Ordynacji podatkowej, zasadnie organ wskazuje na art. 290 § 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w protokole kontroli mogą być zawarte również ustalenia dotyczące badania ksiąg w zakresie przewidzianym w art. 193 Ordynacji podatkowej. W protokole kontroli w sprawie znalazły się takie ustalenia. Okoliczność, że nie zostało to stwierdzone w osobnym protokole nie stanowi naruszenia, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło