I OSK 34/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-08
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Małgorzata Borowiec, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby, wydany na podstawie prawomocnego wyroku skazującego za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, jest zgodny z prawem, nawet jeśli postępowanie administracyjne dotknięte było uchybieniami formalnymi, które nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że prawomocne skazanie policjanta za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia ze służby na mocy art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Nawet jeśli postępowanie administracyjne zawierało uchybienia formalne, takie jak brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ okoliczność skazania była oczywista i niepodważalna w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia st. sierż. J.G. ze służby w Policji na mocy rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu, wydanego w związku z prawomocnym skazaniem go za przestępstwa umyślne. Policjant odwołał się od tej decyzji, a organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po uchyleniu tego postanowienia przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, sprawa wróciła do organu II instancji, który utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu. J.G. złożył skargę do WSA, a następnie skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 357/10 w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...]kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 357/10 oddalił skargę J.G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...]kwietnia 2010 r. nr [...]w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Miejski Policji we Wrocławiu rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...]maja 2008 r., na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – zwolnił st. sierż. J.G. – referenta Referatu Wywiadowczego Sekcji Wywiadowczej Interwencyjnej KMP we Wrocławiu ze służby w Policji z dniem 15 maja 2008 r. z rygorem natychmiastowego wykonania decyzji. W uzasadnieniu swojej decyzji Komendant Miejski Policji we Wrocławiu powołał się na fakt skazania st. sierż. J. G. prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2008 r. za mprzestępstwo określone w art. 231 §1 k.k., art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11§ 2 k.k. Wskazana okoliczność stanowiła obligatoryjną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji.
St. sierż. J. G. za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu odwołał się od tego rozkazu personalnego do Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu wnosząc "o uchylenie zaskarżonej decyzji – rozkazu w całości oraz wstrzymanie na podstawie art. 135 k.p.a. natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji".
W konsekwencji złożenia odwołania, organ II instancji w toku postępowania podjął czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu.
Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...]z dnia [...]maja 2008 r. oraz brak wniosku o ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Powyższe wnioski zostały zawarte w postanowieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...]listopada 2008 r.
Na postanowienie to J. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W wyniku rozpatrzenia skargi, wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu. Po rozpatrzeniu w dniu 26 lutego 2010 r. na rozprawie skargi kasacyjnej KWP we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 606/08, wyrokiem z dnia 26 lutego 2010 r. – Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną (...).
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej w II Wydziale Karnym z dnia 1 czerwca 2007 roku (sygn. akt II K 21/05) st. sierż. J. G. został uznany winnym zarzucanych mu przestępstw i skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonywania na okres 2 lat próby, dodatkowo Sąd orzekł od oskarżonego na rzecz Fundacji "Na ratunek Dzieciom z Chorobą Nowotworową" we Wrocławiu nawiązkę w kwocie 700 zł. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, prawomocnym wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu I instancji.
Biorąc pod uwagę kategoryczny charakter cytowanej dyspozycji art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (" policjanta zwania się ze służby"), fakt wydania prawomocnego wyroku skazującego w przedmiotowej sprawie stanowił obligatoryjną podstawę do wydania przez Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu rozkazu personalnego o zwolnieniu st. sierż. J. G. ze służby w Policji.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że jak wynika z analizy odwołania, przyjęta przez organ I instancji podstawa faktyczna zwolnienia policjanta ze służby, czyli fakt skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego stanowił okoliczność, której strona była świadoma jako, że dotyczyła jej bezpośrednio i osobiście. Tym samym, zarzut odwołania polegający na zarzuceniu temu rozstrzygnięciu braku podstawy faktycznej należy uznać za bezzasadny. Biorąc pod uwagę wieloletni staż służby st. sierż. J. G. oraz zachowane w aktach osobowych policjanta " Pouczenie o podstawowych aktach prawnych w Policji" potwierdzone jego odręcznym podpisem w dniu 20 sierpnia 1996 r. – należy przyjąć, iż miał świadomość konsekwencji oraz wpływu skazania prawomocnym wyrokiem sądowym na treść dotychczasowego stosunku służbowego. W kontekście powyższego zarzuty odwołania strony dotyczące nierównego traktowania czy dyskryminacji są bezpodstawne.
Wskazane w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia wymagań formalnych podjętego rozstrzygnięcia w sprawie oraz przyjęcia wadliwej formy rozstrzygnięcia w postaci "rozkazu" a nie "decyzji" – nie znalazły uzasadnienia w oparciu o wyniki dokonanej analizy kwestionowanego rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu. Rozkaz personalny organu I instancji dotyczący zwolnienia ze służby st. sierż. J. G. zawiera wszelkie niezbędne elementy decyzji administracyjnej, określone art. 107 § 1 kpa (...). Należy zaznaczyć, iż wskazany rozkaz personalny jest także zgodny z § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów z dnia 2 września 2002 r. ( Dz. U. nr 151, poz. 1261), określającym wymagania formalne rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta ze służby.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania, wskazującego na podjęcie decyzji bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego i tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w tym postępowaniu, organ odwoławczy nie podzielił podniesionych zarzutów. Strona nie wykazała w jakim zakresie zarzucane uchybienie uniemożliwiło dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zdaniem organu odwoławczego rozpatrującego odwołanie, sam zarzut naruszenia art. 10 kpa bez wykazania związku tego naruszenia z treścią przyjętej decyzji, nie daje wystarczających podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego (...). Wskazane uchybienie w kontekście okoliczności rozpatrywanej sprawy oraz braku jakichkolwiek dowodów podważających zasadność podjętego rozstrzygnięcia przez organ I instancji – nie miało żadnego wpływu na ostateczny wynik sprawy. Zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji – policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Kategoryczny charakter sformułowanej w przywołanym przepisie przesłanki zwolnienia, wyklucza w tym względzie podejmowanie przez właściwy organ jakichkolwiek rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym. Podstawą wydania przedmiotowego rozkazu był cytowany wyżej prawomocny wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy, który zgodnie z art. 76 § 1 kpa stanowił dowód tego co zostało w nim potwierdzone i którego strona nie kwestionuje zgłaszając wprost w swym odwołaniu gotowość "uszanowania" go. Biorąc pod uwagę wyjątkowy charakter zastosowanej przesłanki zwolnienia policjanta ze służby, skazanego prawomocnym wyrokiem sądu – przyjęty tryb wydania decyzji w sprawie należy uznać za prawidłowy oraz uzasadniony szczególnym charakterem zadań realizowanych przez funkcjonariuszy Policji. W konsekwencji powyższego, nadanie przez Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zwolnieniu st. sierż. J. G. było w pełni uzasadnione interesem społecznym wyrażającym się szczególnym statutem i zadaniami Policji, które nie mogą być realizowane przez osoby skazane prawomocnym wyrokiem sądu. Komendant Miejski Policji we Wrocławiu był organem właściwym do podjęcia przedmiotowej decyzji w sprawie zgodnie z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji.
Do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu strony, dotyczących naruszenia: art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej , art. 30 § 1 kpa, przepisów Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie etyki zawodowej policjanta, art. 2 pkt 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 r., oraz art. 114 ust. 4 ustawy o Policji, przepisów Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r. jako niemających bezpośredniego zastosowania w sprawie organ odwoławczy nie odniósł się.
Organ wskazał, iż obszerne wyjaśnienia przedstawione w odwołaniu dotyczące: relacji skarżącego z przełożonymi, oceny zasadności jego skazania prawomocnym wyrokiem sądu, czy oczekiwanych przez stronę działań organów Policji w sprawie, przekraczają możliwości dokonania ich oceny przez organ odwoławczy. Okoliczności te nie stanowiły bowiem podstawy faktycznej podjętego rozstrzygnięcia lub nie mogły być przedmiotem oceny organu administracji (np. zasadność skazania wyrokiem sądu). Podniesione zaś przez stronę okoliczności sprawy, wynikające ze szczególnej sytuacji osobistej lub psychicznej st. sierż. J. G., w ocenie organu odwoławczego nie mogą mieć decydującego znaczenia dla oceny zasadności oraz prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Tym bardziej, iż postępowanie strony w okresie bezpośrednio następującym po wydaniu prawomocnego wyroku sądowego w sprawie karnej do dnia 3 września 2008 r. nosiło znamiona działania zaplanowanego i zorganizowanego w celu utrudnienia lub uniemożliwienia jakiegokolwiek skutecznego działania organu Policji. O powyższym zachowaniu strony świadczą między innymi: fakt niepowiadomienia pisemnym raportem przełożonego w sprawach osobowych (Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu) o prawomocnym wyroku skazującym w sprawie karnej do czego zobligowany był zgodnie z § 13 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, niepowiadomienia pisemnym raportem o zmianie miejsca zamieszkania do czego zobowiązuje § 13 pkt 6 cytowanego rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002 r., przesyłanie własnej korespondencji przez osoby trzecie, niepodejmowanie bezpośredniego kontaktu z przełożonymi pomimo oczywistych przesłanek uzasadniających wyjaśnienie np. powodów wstrzymania wypłaty uposażenia. W szczególności, dwa początkowe przykłady działania/zaniechania strony, stanowią naruszenie przepisów pragmatyki służbowej obowiązującej w Policji. Tym samym, działanie strony polegające na wyciąganiu korzystnych dla siebie konsekwencji prawnych swego postępowania, które jak wykazano wiązało się z naruszeniem obowiązujących w Policji zasad pragmatyki służbowej, czyni to działanie sprzecznym ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Stąd, zdaniem organu odwoławczego, takie działanie nie może być uznawane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Mając na uwadze obowiązek organu administracji do informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w przedmiotowym rozkazie personalnym, organ I instancji prawidłowo określił zakres prawa zwolnionego policjanta do odprawy. Zgodnie z dyspozycją art. 114 ust. 4 ustawy o Policji, określającym zakres świadczeń finansowych należnych policjantowi w związku ze zwolnieniem ze służby, policjant zwolniony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy, co do zasady pozbawiony jest prawa do odprawy. Jednakże Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50% odpraw.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględneinie.
Sąd stwierdził, że w sprawie nie budzi wątpliwości ani stan faktyczny, ani norma prawna mająca w nim zastosowanie. Skarżący bowiem został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabrycznej z dnia 1 czerwca 2007 r., sygn. akt IIK 21/05 za czyn z art. 231 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Zgodnie zaś z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, (Dz. U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 ze zm.) funkcjonariusza Policji zwalnia się ze służby w przypadku skazania za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
Biorąc to pod uwagę Komendant Miejski Policji we Wrocławiu, rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...]maja 2008 r. zwolnił J. G. ze służby w Policji z dniem 15 maja 2008 r.
Odwołania J. G. od tej decyzji nie uwzględnił Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu, który decyzją z dnia [...]kwietnia 2010 r., nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Sąd I instancji wskazał, że obu decyzjom nie można odmówić zasadności, a zarzuty skarżącego przeciw nim zgłaszane, mimo ich szczegółowego umotywowania, nie zasługują na uwzględnienie. Stwierdził, że w świetle oczywistego stanu faktycznego, to, iż nie zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania, a tym samym uniemożliwiono mu udział w sprawie, nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia skoro popełnienie przestępstwa umyślnego było udziałem skarżącego, a faktu tego nie można było podważać w postępowaniu administracyjnym przed organami administracji policyjnej. Tym bardziej, że został on potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu karnego, a żadne inne okoliczności faktyczne, w których konkretyzowaniu podlega norma prawna nie wymagały dodatkowych ustaleń. Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa wymagają od organu orzekającego w sprawie administracyjnej jedynie ustalenia okoliczności, istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej. Należy zwrócić uwagę, że norma zawarta w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, poprzez zamieszczony w niej zwrot: "zwalnia się", nie zezwala na jakiekolwiek wartościowanie wobec czego – z jednej strony: organ administracyjny ogranicza swoją aktywność w postępowaniu jedynie do włączenia do akt sprawy prawomocnego wyroku skazującego policjanta za przestępstwo umyślne, z drugiej zaś wnioski o dokonanie czynności zmierzających do jego scharakteryzowania, jak i dotychczasowego przebiegu służby, w sposób pozytywny, nie mogą mieć żadnego znaczenia prawnego. Podobnie rzecz się ma z uwagami skarżącego w kwestii czy był pouczony o podstawowych aktach prawnych w Policji, czy też nie. Wcześniejsza argumentacja ma zastosowanie do tego zarzutu, jak i do kwestionowania, że nie został zapoznany z materiałami sprawy. Materiał dowodowy bowiem stanowił w istocie wyrok sądu karnego, skazujący J. G., który znał – choćby ze sprawy karnej, w której odwoływał się do sądu apelacyjnego. Wbrew temu, co twierdzi skarżący organy administracyjne działają na podstawie obowiązującego prawa czego wyraźnym potwierdzeniem jest powołanie w podstawach prawnych obu rozkazów, obowiązujących przepisów prawa, w szczególności zaś ustawy o Policji.
W ocenie Sądu wojewódzkiego, skutecznym nie może się też okazać zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej przez to, że w I instancji działał organ niewłaściwy; ta niewłaściwość miałaby wynikać stąd, że funkcjonariusz, który wydał rozkaz w I instancji, został następnie Zastępcą Komendanta Wojewódzkiego Policji, wydającego decyzję w II instancji. Jest wprost niezrozumiałe jak w tej sytuacji organ administracyjny (który?) miałby wystąpić "na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 5 (kpa) o wyłączenie pana podinspektora M.S. od postępowania administracyjnego w sprawie skarżącego chociaż jest to obligatoryjna przesłanka do wyłączenia go z postępowania". M S. wydał rozkaz w I instancji, następnie awansował – został Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji, ale w postępowaniu odwoławczym orzekał Komendant Wojewódzki, a nie jego zastępca. Żadna z podstaw wyłączenia organu przewidziana w art. 24 § 1 kpa, zwłaszcza w pkt 1 i pkt 5, nie ma tu zastosowania. Zastępca Komendanta Wojewódzkiego bowiem nie był ani stroną, ani nie pozostawał z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy mógł mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki (pkt1), ani też nie orzekał w sprawie w obu instancjach (pkt 5).
Co się zaś tyczy kwestii doręczenia decyzji (rozkazu) zwalniającej z organów Policji nie budzi wątpliwości , że orzeczenie to zostało skarżącemu doręczone, co własnoręcznie potwierdził . Od rozkazu tego J. G. wniósł odwołanie, a następnie od decyzji ostatecznej wniósł skargę do sądu administracyjnego. Stało się to po tym jak postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...]listopada 2008 r. stwierdzające pierwotnie spóźnienie odwołania J. G. zostało uchylone wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/WR 606/08, a skarga kasacyjna od tego wyroku – oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny dnia 26 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1237/09.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.G., zaskarżając go w całości zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego:
- art. 2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię zlekceważenie zasady państwa prawnego wskutek naruszenia prawa skarżącego do rzetelnej i sprawiedliwej procedury administracyjnej,
- art.7 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i uznanie, że organy władzy publicznej działały w sprawie skarżącego we wszystkich czynnościach na podstawie i w granicach prawa,
- art.32 ust.1 i 2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię, zlekceważenie zasady równości w okolicznościach gdzie ze sprawy wynikało, że ten sam organ administracji państwowej działający w Polsce na podstawie jednolitego prawa wobec różnych stron postępowania administracyjnego ,w identycznych stanach faktycznych, na gruncie identycznych stanów prawnych wydaje sprzeczne ze sobą interpretacje indywidualne,
- art. 32 ust. 2 i 3 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżącego można było zwolnić z policji na podstawie rozkazu personalnego,
- art.114 ust.4 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżącemu nie należy się uznaniowa odprawa w sytuacji gdy Komendant Miejski Policji we Wrocławiu w decyzji nr [...]z dnia [...]maja 2008 prawo skarżącego do takiej odprawy przyznał,
- art.114 ust.1 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu ,że skarżącemu nie należy się ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy za 2008 rok,
- § 22 ust.1 pkt. 11 oraz § 22 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów przez błędną wykładnię i uznanie, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu nr [...]z dnia [...]maja 2008 r. została doręczona skarżącemu w oryginale z pozostawieniem w aktach osobowych kopii tego rozkazu z potwierdzeniem odbioru oryginału, mimo że skarżący nie otrzymał oryginału lecz jedynie kopię,
- § 24 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że problematyka wydania skarżącemu kopii świadectwa służby nie mieści się w zakresie rozpatrywanej sprawy;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art.6 i art. 19 P.p.s.a. poprzez zaniechanie pouczenia skarżącego, występującego wówczas w tej sprawie bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika o prawie do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego,
- art.106 § 3 P.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez WSA dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci decyzji z dnia [...].05.08 i odwołania skarżącego z dnia [...].09.2008 odnośnie potwierdzenia zarzutu skarżącego, że w aktach sprawy nie ma oryginału decyzji z dnia [...].05.08 oraz oryginału odwołania skarżącego z dnia [...].09.2008 wraz z załącznikami oraz, że skarżący jest w posiadaniu kopii decyzji z dnia [...].05.2008,
- art.113 § 1 P.p.s.a. poprzez zamknięcie przez WSA rozprawy bez wyjaśniania wszystkich okoliczności sprawy,
- art.133 § 1 P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku przez WSA na podstawie kopii decyzji z dnia [...].05.2008 i kopii odwołania skarżącego z dnia [...].09.2008 oraz na podstawie dokumentów uzupełnianych w trakcie postępowania odwoławczego a także na podstawie niekompletnego materiału dowodowego,
- art.135 P.p.s.a. poprzez zaniechanie przez WSA zastosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do decyzji objętych skargą tj. uchylenia tych decyzji, stwierdzenia nieważności, zobowiązanie organu do ich doręczenia albo stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa,
- art.141 § 4 P.p.s.a. polegające na braku ustosunkowania się przez WSA do istotnych zarzutów podniesionych przez skarżącego oraz na braku ich oceny i należytego umotywowania powodów ich nieuwzględnienia, co uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania Sądu i sformułowanie skutecznych zarzutów kasacyjnych,
- art.145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie ,że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 6, 7, 9, 10, 24, 39, 40, 42 § 3, 44, 61 § 4, 110, 136 KPA w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 151 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż skarga skarżącego z dnia [...].05.2010 nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone nią decyzje Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu z dnia [...].05.2008 oraz organu administracji z dnia [...].04.2010 - odpowiadają prawu, podczas gdy w rzeczywistości decyzje te, wobec wskazanych wyżej naruszeń prawa materialnego i procesowego KPA, rażąco prawo naruszają,
- art.153 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez sąd orzekający oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt IV SA/Wr 606/08 oraz Naczelnego Sadu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 1237/09,
- art. 269 § 1 P.p.s.a. poprzez niestosowanie się do zaleceń i ocen prawnych zawartych w uchwałach NSA.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Z uwagi na oparcie jej na zarzutach naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów o charakterze procesowym.
Dotyczą one naruszenia przez Sąd I instancji art. 6, 19, 106 § 3 113 § 1, 135, 141 § 4 145 § 1 pkt. 1 lit. c, 151, 153 i 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm. ) zwanej dalej Ppsa.
Przepis art. 6 Ppsa określający ogólną zasadę udzielania pomocy stronom ma zapobiec nierówności stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która może wynikać z nieznajomości prawa przez jedną stronę i posiadania w tym zakresie wiadomości przez drugą stronę. Pouczenia Sądu powinny dotyczyć czynności procesowych dokonywanych przez stronę na danym etapie postepowania. Sąd nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań strony. Nie ma też obowiązku informowania strony o tym kto będzie rozpatrywał konkretną sprawę. Analizowany przepis nie nakłada w szczególności na Sąd obowiązku pouczania strony o możliwości złożenia wniosku o wyłączenie sędziego, w sytuacji gdy nie są znane powody uzasadniające takie wyłączenie.
Skarżący uczestniczył w rozprawie w dniu 6 października 2010r. i nie zgłaszał żadnych wątpliwości co do składu Sądu. W takim przypadku nie można zarzucać Sądowi naruszenia art. 6 Ppsa. Także art. 19 Ppsa nie mógł zostać naruszony, a to wobec braku wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego.
Zarzuty naruszenia art. 106 § 3, 113 § 1 i 133 §1 Ppsa w istocie sprowadzają się do tego, że Sąd rozpatrzył sprawę na podstawie akt osobowych, w których zamiast oryginałów znajduje się kopia decyzji z dnia 5 maja 2008r. i kopia odwołania skarżącego.
W tym miejscu trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 174 pkt. 2 Ppsa zarzut naruszenia przepisów postepowania stanowiący podstawę skargi kasacyjnej wymaga dla swej skuteczności wykazania, że tego rodzaju uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie wskazuje jednak na to jaki wpływ na treść wyroku miałby fakt oparcia go na dokumentach w postaci oryginału decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji oraz oryginału odwołania. Istotnie w aktach osobowych skarżącego znajduje się potwierdzona za zgodność kopia rozkazu z dnia [...]maja 2008r. na której jest odnotowane że skarżący rozkaz otrzymał w dniu [...]września 2008r. Jest też kopia odwołania skarżącego z dnia [...]września 2008r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, którym dysponował Sąd I instancji pozwalał na pełną ocenę zaskarżonej decyzji.
Nie można uznać także za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zarówno w doktrynie (por. np. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. II, 2006 r., s. 303; J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. II, Warszawa 2006 r., s. 296), jak i w orzecznictwie (por. np. wyroki NSA z dnia 16 lutego 2006 r., I OSK 440/05, z dnia 16 maja 2006 r., II OSK 822/05, z dnia 28 lipca 2004 r., OSK 678/04) dominuje stanowisko, iż przepis ten ma zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Skoro Sąd I instancji oddalił skargę strony, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., to brak było podstaw do zastosowania art. 135 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie naruszył też art. 141 § 4 Ppsa . Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że spełnia ono wymogi określone w w/wym. przepisie.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej art. 153 Ppsa nie znajdował zastosowania w rozpoznawanej sprawie i z tych względów nie mógł zostać naruszony. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2009r., którym oceniono postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie została zawarta żadna ocena prawna odnosząca się do rozkazu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Kwestia ta nie była w ogóle w zakresie rozważań Sądu. Identycznie Naczelny Sąd Administracyjny nie formułował nigdy oceny prawnej, która wiązałaby Sąd I instancji przy rozpoznaniu sprawy związanej ze zwolnieniem skarżącego ze służby.
Nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 269 § 1 Ppsa, zgodnie z którym jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Przytoczony przepis ustalający sformalizowany tryb odstąpienia przez skład sądu administracyjnego od stanowiska zajętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi podstawy skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt. 2 Ppsa.
Sąd I instancji prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję w wyniku czego oddalił skargę. Niewątpliwie przeprowadzone postępowanie administracyjne dotknięte było pewnymi nieprawidłowościami w postaci np. nie zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postepowania. Trzeba jednak zgodzić się z Sądem i instancji, że z uwagi na przyczyny zwolnienia skarżącego ze służby ( popełnienie umyślnego przestępstwa ) obligujące organ do podjęcia decyzji w tym przedmiocie, zaistniałe uchybienia nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia i jako takie nie uzasadniały zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Ppsa.
Nieuzasadnione są również zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego.
Powołany art. 32 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( Dz. U.z 2007r. Nr. 43, poz. 277 ze zm ) jest przepisem kompetencyjnym określającym organ właściwy do rozpatrzenia odwołania policjanta od decyzji m. in. o zwolnieniu ze służby, nie jest przepisem prawa materialnego.
Zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie rozkazu personalnego, a nie decyzji o jakiej mowa w wymienionym przepisie nie narusza prawa w sytuacji gdy rozkaz personalny zawiera wszystkie elementy decyzji administracyjnej i w istocie jest taką decyzją.
W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że o tym, czy dany akt jest decyzją czy też nie, przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu załatwiającego tę sprawę (por. wyr. NSA z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSP 1982, z. 9, poz. 169 z aprobującą glosą J. Borkowskiego). Tak więc, gdy określony akt nie jest nazwany decyzją, to jest nią w istocie, jeżeli tylko zawiera niezbędne charakterystyczne elementy przewidziane dla decyzji administracyjnej. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji.
Za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 114 ust. 1 i ust. 4 ustawy o Policji.
Przywołany przepis stanowi o odprawie należnej policjantowi zwalnianemu ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie dokonywał wykładni wymienionego przepisu, rozpoznawał bowiem skargę na rozkaz o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt. 4 ustawy o Policji. Tak określony przedmiot sprawy nie obejmował swoim zakresem należności pieniężnych , co do których Sąd nie wypowiadał się i nie mógł wypowiadać.
Zupełnie niezrozumiałe wydaje się oparcie skargi kasacyjnej na zarzutach naruszenia § 22 ust. 1 pkt.11 i § 24 pkt.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (DZ. U. Nr. 151, poz. 1261 ).
Pierwszy z przepisów określa elementy rozkazu o zwolnieniu policjanta ze służby do których m.in. należy podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby uprawnionej do wydania rozkazu. Rozkaz o zwolnieniu skarżącego element ten zawiera, natomiast § 24 dzieli się na ustępy, z których tylko ust. 3 posiada punkty, podczas gdy skarga kasacyjna nie określa o jaki ustęp chodzi, co uniemożliwia ocenę tak postawionego zarzutu, tym bardziej że § 24 dotyczy świadectwa służby, a więc sprawy wykraczającej poza ramy zaskarżonego wyroku.
W końcu niezasadne są zarzuty naruszenia art.2, 7, 32 Konstytucji RP. poprzez ich błędną wykładnię.
I w tym przypadku Sąd I instancji w ogóle nie dokonywał wykładni wymienionych przepisów Konstytucji RP. podczas gdy dokonywał wykładni art. 41 ust. 1 pkt. 4 ustawy o Policji. Ten zaś nie stanowi podstawy skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego.
W przypadku tym dochodzi więc do obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby. Art. 41 ust. pkt.4 ustawy o Policji nakłada na właściwego komendanta obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji w sytuacji prawomocnego skazania wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne. W rozpoznawanej sprawie skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo umyślne, co skutkowało obowiązkiem właściwego organu zwolnienia go ze służby w Policji.
Dokonana przez Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem ocena decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby nie narusza obowiązującego prawa, co na podstawie art. 184 Ppsa skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło