III SA/Wr 421/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-07
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska w W. mogła w regulaminie korzystania z boisk sportowych przy szkole podstawowej, na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, ustalić zasady odpowiedzialności cywilnej za szkody oraz wprowadzić sankcję usunięcia z terenu boisk za naruszenie regulaminu?Ratio decidendi
Rada Miejska w W. nie mogła w regulaminie korzystania z boisk sportowych, na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, ustalić zasad odpowiedzialności cywilnej za szkody ani wprowadzić sankcji usunięcia z terenu boisk. Ustalenie zasad odpowiedzialności deliktowej należy do Kodeksu cywilnego, a przepisy porządkowe, w tym sankcje, mogą być wprowadzane tylko na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego, którego w tym przypadku zabrakło. Wprowadzenie takich zapisów stanowi istotne naruszenie prawa.Stan faktyczny
Wojewoda D. wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w W. wprowadzającą regulamin korzystania z boisk sportowych, kwestionując ust. 8 i ust. 12 załącznika. Ust. 8 dotyczył odpowiedzialności za szkody materialne, a ust. 12 przewidywał usuwanie z terenu boisk za naruszenie regulaminu. Wojewoda argumentował, że Rada wykroczyła poza zakres upoważnienia wynikający z art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, wprowadzając przepisy karno-administracyjne i cywilnoprawne. Gmina W. wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że zapisy te miały charakter porządkowy i informacyjny, a analogiczne postanowienia funkcjonowały w innych uchwałach bez zastrzeżeń.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej ust. 8 i ust. 12 załącznika nr 1 "Regulaminu korzystania z zespołu boisk ze sztuczną nawierzchnią przy szkole podstawowej w C. W." oraz orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w tej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sędziowie : Sędzia WSA Marcin Miemiec, Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA (sprawozdawca), Maciej Guziński, , Protokolant: Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi Wojewody D. na ust. 8 i ust. 12 załącznika nr 1 "Regulaminu korzystania z zespołu boisk ze sztuczną nawierzchnią przy szkole podstawowej w C. W." uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia regulaminu użytkowania obiektu użyteczności publicznej o nazwie "Boiska sportowe ze sztuczną nawierzchnią przy Szkole Podstawowej w C. W." I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej ust. 8 i ust. 12 załącznika nr 1 "Regulaminu korzystania z zespołu boisk ze sztuczną nawierzchnią przy szkole podstawowej w C. W."; II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie I.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Wojewoda D. wniósł o stwierdzenie nieważności ustępu 8 oraz ustępu 12 załącznika nr 1 "Regulaminu korzystanie z boisk sztuczną nawierzchnią przy szkole podstawowej w C. W." do uchwały Rady Miejskiej w W. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w W. w sprawie wprowadzenia regulaminu użytkowania obiektu użyteczności publicznej o nazwie "Boiska sportowe ze sztuczną powierzchnią przy Szkole Podażowej w C. W.", z powodu istotnego naruszenia art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym.
W uzasadnieniu skargi organ nadzoru podał, że w dniu [...] r. wpłynęła do organu nadzoru uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w W. w sprawie wprowadzenia regulaminu użytkowania obiektu użyteczności publicznej o nazwie "Boiska sportowe ze sztuczną nawierzchnią przy Szkole Podstawowej w C. W.".
Wojewoda wyjaśnił, że podejmując przedmiotową uchwałę Rada dokonała nowelizacji uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w W. w sprawie wprowadzenia regulaminu użytkowania obiektu użyteczności publicznej o nazwie "Boiska sportowe ze sztuczną nawierzchnią przy Szkole Podstawowej w C. W.". Rada nadała nowe brzmienie § 1 uchwały Nr [...] i w załączniku nr 1 określiła Regulamin korzystania z zespołu boisk ze sztuczną nawierzchnią przy szkole podstawowej w C. W..
W trakcie postępowania nadzorczego dotyczącego uchwały Nr [...] organ nadzoru ustalił, że w załączniku nr 1 stanowiącym "Regulamin korzystania z zespołu boisk ze sztuczną nawierzchnią przy szkole podstawowej w C. W.", Rada zamieściła następujące regulacje:
,,Za szkody materialne powstałe na skutek nieprawidłowego korzystania z obiektu, jego urządzeń i sprzętu odpowiadają korzystający, a w przypadku niepełnoletnich - ich opiekunowie/rodzice", (ustęp 8)
"Osoby naruszające przepisy niniejszego regulaminu będą usuwane z terenu boisk niezależnie od ewentualnego skierowania sprawy na drogę postępowania administracyjnego ". (ustęp 12)
W ocenie organu nadzoru ustęp 8 oraz ustęp 12 Regulaminu korzystania z boisk nie znajduje uzasadnienia w normie kompetencyjnej upoważniającej do podjęcia przedmiotowej uchwały. Rada, zdaniem organu nadzoru, wykroczyła poza zakres przyznanego jej przez ustawodawcę upoważnienia do uregulowania zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, jakimi są boiska sportowe.
Zdaniem organu nadzoru stanowienie przez radę gminy aktu prawa miejscowego na podstawie ogólnej normy kompetencyjnej zawartej w art. 40 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym możliwe jest tylko w ramach przyznanych gminie kompetencji, związanych z realizacją nałożonych na nią zadań.
W argumentacji Wojewody, zarówno uprawnieniem jak i obowiązkiem gminy jest dbałość o należyty stan gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, a do takich niewątpliwie należy boisko sportowe. Tym samym, wywodził skarżący, działając na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, rada gminy może wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Podejmowanie działalności uchwałodawczej w tym przedmiocie nie oznacza jednak niczym nie skrępowanej swobody rady w tworzeniu aktów normatywnych w takich sytuacjach. Tak więc zasady ustanowione przez radę gminy nie mogą wykraczać poza istotę korzystania z tych obiektów i urządzeń, zwłaszcza wtedy, gdy cechy prawne i granice owego korzystania zostały zdefiniowane w przepisach wyższego rzędu.
Organ nadzoru wywodził, powołując się na stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne, że upoważnienie zawarte w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym nie obejmuje stanowienia przepisów karno-administracyjnych. W oparciu o powyższe wywody, Wojewoda D. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych przepisów załącznika do uchwały.
W odpowiedzi na skargę Gmina W. wniosła o jej oddalenie, zwracając uwagę na poprzednie brzmienie zaskarżonych fragmentów oraz okoliczności uzasadniające dokonanie zmiany.
Gmina wyjaśniła, że w związku ze zmianą zarządzającego sztucznym boiskiem przy Szkole Podstawowej w C. W., Dyrektor Szkoły zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w W. o wprowadzenie poprawek w regulaminie obiektu i przedstawił proponowane zmiany.
W związku z powyższym Rada Miejska W. dokonała zmian w Regulaminie. Jak wyjaśniła, zmiany te polegały głównie na zmianie podmiotu zarządzającego boiskiem i kilku niewielkich poprawkach innych postanowień załącznika. Zaskarżone przez organ nadzoru fragmenty nie uległy żadnej istotnej zmianie w porównaniu z ich poprzednim brzmieniem. Zatem funkcjonowały one przez cztery lata nie zakwestionowane przez organ nadzoru.
Dodatkowo Gmina podniosła, że stanowiąc prawo miejscowe kieruje się wyłącznie swoimi uprawnieniami, nie wykraczając poza kompetencje ustawowe.
Gmina wskazała również, że w innych uchwałach Rady, dotyczących użytkowania obiektów publicznych znajdują się zapisy o analogicznym brzmieniu i również nie były nigdy kwestionowane przez organ nadzoru. W ocenie Gminy wybiórcze kwestionowanie tych samych regulacji przez organ nadzoru wprowadza brak stabilizacji i niepewność do procesu stanowienia aktów prawa miejscowego.
W odpowiedzi wywodzono również, że zamiarem Gminy nie było przypisanie sobie upoważnienia do stanowienia regulacji nieznajdującej uzasadnienia w normie kompetencyjnej, w trym do stanowienia przepisów karno-administracyjnych czy określających zasady odpowiedzialności cywilnej. W ocenie Gminy zakwestionowane przepisy mają charakter porządkowy i informują osoby korzystające z boiska o odpowiedzialności za wyrządzone szkody i naganne zachowanie. Z wiedzy strony wynika bowiem, że szczególnie młodzież, nie ma świadomości istnienia takich regulacji. Zawarcie tych zasad było więc podyktowane koniecznością informowania o zasadach odpowiedzialności.
Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik Wojewody D. podtrzymał skargę i wskazał, że fakt, że podobne regulacje nie zostały zakwestionowane w trybie nadzoru nie może Stanowic przesłanki legalizacji zaskarżonych przepisów.
Pełnomocnik Gminy W. wniósł o oddalenie skargi i podniósł że zaskarżone przepisy nie zmieniały się od 2006 r., natomiast wywód organu nadzoru opiera się na przepisach z 1995 r., które nie przystają do obecnej rzeczywistości. Wyjaśnił, że stale pojawiają się nowe obiekty, z których korzysta cała społeczność lokalna. Ustalenie zasad korzystania z tych obiektów jest istotne, ze względu na świadomość korzystających, którzy muszą sobie zdawać sprawę z konsekwencji prawnych naruszenia tych zasad.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego.
Sąd administracyjny oceniając legalność zaskarżonej do niego uchwały rady gminy (miasta) ocenia jej zgodność z prawem na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie podejmowania tej uchwały. Na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142 poz. 1591 ze zm.) nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Przesłanki nieważności aktu organu gminy określa art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Zgodnie z art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym wyróżniają zatem dwie kategorie naruszeń prawa przez uchwały lub zarządzenia organów gminy: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa. Podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy może być tylko istotne naruszenie prawa.
Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (T. Woś [w:] T.Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 310). Pojęcie istotnego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane, jednakże w judykaturze przyjmuje się, że tego rodzaju naruszeniami prawa są w szczególności: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Nieistotne naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy stwierdzone uchybienia nie maja wpływu na zgodność uchwały z prawem.
Według art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Z tą treścią normy konstytucyjnej koresponduje art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Z zacytowanych regulacji oraz z konstytucyjnej zasady praworządności, zapisanej w art. 7 Konstytucji RP wynika wymóg regulowania przez akt prawa miejscowego na podstawie delegacji ustawowej i wyłącznie w granicach zawartego w ustawie upoważnienia, ponieważ w hierarchii źródeł prawa akty prawa miejscowego zajmują pozycję zależną - jako uwarunkowane normami zawartymi w aktach prawnych wyższego rzędu nie mogą regulować materii ustawowych ani nie mogą wykraczać poza unormowania ustawowe. Każdorazowo w akcie rangi ustawowej zawarte być musi upoważnienie dla lokalnego prawodawstwa, czyli tzw. delegacja. Upoważnienie to musi być przy tym wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikające z przepisów ustawowych, nie jest bowiem dopuszczalne domniemywanie kompetencji prawodawczych (por. D. Dąbek, op. cit., s. 135) i wskazywać winno organ administracji publicznej właściwy do wydania danego aktu normatywnego.
Każde wykroczenie poza udzielone upoważnienie jest istotnym naruszeniem normy kompetencyjnej i stanowi jednocześnie o naruszeniu konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego.
Ponadto wypada przy tym zauważyć, że przepisy aktów prawa miejscowego powinny być uchwalane zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908). W myśl § 143 załącznika do tegoż rozporządzenia do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziału 2-7, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej. Według § 134 - podstawą wydania uchwały i zarządzenia jest przepis prawny, który:
1) upoważnia dany organ do uregulowania określonego zakresu spraw;
2) wyznacza zadania lub kompetencje danego organu.
W świetle brzmienia § 135 - w uchwale zamieszcza się przepisy prawne regulujące wyłącznie sprawy z zakresu przekazanego w przepisie, o którym mowa w § 134 pkt 1, oraz sprawy należące do zadań lub kompetencji organu, o których mowa w § 134 pkt 2.
Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej w części uchwały Rada wskazała art. 40 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 2010 r. o samorządzie gminnym, zgodnie którym do organy gminy mogą wydawać akta prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
Nadto w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego (art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym). Przepisy porządkowe mogą przewidywać za ich naruszanie karę grzywny wymierzaną w trybie i na zasadach określonych w prawie o wykroczeniach (art. 40 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym ).
W orzeczeniach sądów podkreśla się, że rady gmin stanowiące akty prawa miejscowego zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym winny treść swoich regulacji dostosować ściśle do zakresu przyznanego im upoważnienia i przysługujących im kompetencji, wynikających z ich zadań, a w razie wątpliwości co do zakresu tego upoważnienia wyjaśnić te wątpliwości przez zastosowanie wykładni zawężającej (wyrok NSA z 26 V 1992 r., SA/Wr 310/92 ). Gmina nie może przykładowo w ramach określenia zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym) ustanowić opłat za korzystanie z gminnych dróg wewnętrznych (wyrok NSA z 16 XII 1996 r., SA/Kr 1377/96). Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się, że brak upoważnienia ustawowego do stanowienia aktów prawa miejscowego w danej materii oznacza, że nie podlega ono regulacji w tej formie prawnej, przy czym bez znaczenia pozostaje czy dotyczyłoby ono uprawnień czy nakładania obowiązków (wyrok NSA z 4 IV 2008 r. II OSK 102/08, wyrok NSA z 3 X 2006 r. I OSK 1035/06, podobnie też: wyrok WSA we Wrocławiu z 15 III 2007 r. II SA/Wr 745/06).
Oceniając legalność zaskarżonych postanowień załącznika do uchwały, Sąd w kontekście cytowanych upoważnień ustawowych do ustanawiania przez radę gminy (miasta) zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej uznał, że skarga jest zasadna, wymienione postanowienia bowiem zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa.
Podjęta przez Radę Miejską w W. uchwała Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] r. w sprawie wprowadzenia regulaminu użytkowania obiektu użyteczności publicznej o nazwie "Boiska sportowe ze sztuczną nawierzchnią przy Szkole podstawowej w C. W." wskazuje w podstawie prawnej przepis art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Niewątpliwie formułując w uchwale regulamin korzystania z obiektów należących do Gminy, Rada Miejska uprawniona była do uregulowania w nim zasad i trybu korzystania z tych obiektów.
Przedmiotem sporu w sprawie jest w istocie możliwość wprowadzenia w drodze uchwały zasad odpowiedzialności cywilnej karno-administracyjnej.
Nie może też budzić wątpliwości, iż użyte w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym pojęcie "zasady i tryb korzystania" zawiera w sobie kompetencję organu stanowiącego gminy do formułowania w stosunku do urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania, ustalania obowiązujących reguł zachowania się, określenia ustalonego porządku zachowania się. Oznacza to w konsekwencji uprawnienie rady gminy do wprowadzenia reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów, które przebywają w obiektach o jakich mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminy.
Odnosząc poczynione uwagi do kontrolowanych postanowień ustanowionego przez Radę Gminy w W. regulaminu korzystania z boiska, wskazać należy, że podejmując dwa zaskarżone ustępy Rada Gminy przekroczyła swe kompetencje i delegację ustawową.
Użyty w regulaminie zwrot "za szkody materialne powstałe na skutek nieprawidłowego korzystania z obiektu, jego urządzeń i sprzętu odpowiadają korzystający, a w przypadku niepełnoletnich – ich opiekunowie/rodzice" ( ustęp 8 ) stanowi de facto ustalenie zasad odpowiedzialności deliktowej i podmiotów stosunku prawnego powstałego w wyniku czynu niedozwolonego. Tymczasem, w polskim systemie prawnym, zasady odpowiedzialności odszkodowawczej, zarówno z tytułu czynów niedozwolonych, jak i niewykonania, czy też nienależytego wykonania zobowiązań, regulowane są w drodze ustawowej (ustawa z dnia 18 maja 1964 r. – Kodeks cywilny, Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zasady odpowiedzialności deliktowej, szeroko regulują przepisy art.. 415 i n. k.c. Ustawa ta reguluje w sposób wyczerpujący kwestię odpowiedzialności cywilnej i roszczeń odszkodowawczych, dopuszczając jednakże możliwości ich modyfikacji w drodze umowy stron. Podkreślić należy, że zarówno Gmina, jak i poszczególni jej członkowie, korzystający z obiektu miejskiego, zobowiązani są do przestrzegania prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów prawa cywilnego. Nie budzi bowiem wątpliwości, że stosunki prawne pomiędzy zarządcą boiska, a osobą uprawnioną do korzystania z niego, mają charakter cywilnoprawny i podlegają regulacjom prawa cywilnego. Zbytecznym zatem jest regulowanie w drodze prawa miejscowego materii objętej przepisami hierarchicznie wyższymi.
Odnośnie do drugiego z zakwestionowanych zapisów regulaminu ("osoby naruszające przepisu niniejszego regulaminu będą usuwane z terenu boisk niezależnie od ewentualnego skierowania sprawy na drogę postępowania administracyjnego"), z całą stanowczością stwierdzić należy, jak słusznie wywodził skarżący, iż w uchwale podjętej na podstawie przepisu art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy organ stanowiący Gminy nie był uprawniony do określenia sankcji za naruszenie ustanowionego regulaminu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który Sąd w obecnym składzie w całości podziela, iż rada gminy może wprowadzać regulaminy korzystania z obiektów użyteczności publicznej, zawierające nakazy i zakazy określonego zachowania się osób. Zakazy te i nakazy nie mogą być jednak zagrożone sankcjami karnymi przewidzianymi w kodeksie wykroczeń. Nie można jednak wykluczyć, że ustanowione w formie regulaminu korzystania z obiektów użyteczności publicznej zakazy i nakazy mieścić się mogą w dyspozycji czynu zakazanego i zagrożonego karą w kodeksie wykroczeń. Tego rodzaju informacja może być zamieszczona na tablicach informacyjnych i innych obwieszczeniach o ustanowionych zakazach regulaminowych. Informacja ta jednak musi być ścisła i zgodna z normą karną kodeksu wykroczeń (wyrok NSA z dnia 27 maja 1994r. sygn. akt SA/Wr 470/94 Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych z 1994r. nr 4-5, poz. 175). Wydając przepisy gminne na podstawie ogólnej normy kompetencyjnej, określonej w art. 40 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy nie może stanowić przepisów karno-administracyjnych; do stanowienia tych przepisów konieczne jest wyraźne upoważnienie ustawowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 1995 r. IV SA 1511/94 ).
Konkludując, stwierdzić należy, że wskazany przez organ nadzoru fragment Regulaminu, wbrew stanowisku Gminy, nie może zawierać przepisów porządkowych. Uchwała nie może bowiem przewidywać kar, albowiem uprawnienie do ich wprowadzenia ograniczone zostało przez ustawodawcę wyłącznie do trybu wydawania przez radę gminy przepisów porządkowych. W tym zakresie należy w pełni podzielić i zaaprobować stanowisko wyrażone w skardze.
Sąd pragnie również podkreślić, iż fakt, że zaskarżone obecnie przepisy funkcjonowały na obszarze Gminy przez cztery lata, ani fakt, że analogiczne postanowienia zawarte w innych uchwałach gminy nie zostały przez organ nadzoru zmienione ani zaskarżonego, nie może być decydujący o tym, że powinny one pozostać w obrocie prawnym. Wobec stwierdzenia ich niezgodności z prawem rangi ustawowej, Sąd zobligowany był do wyeliminowania ich z obrotu. Natomiast co do innych wskazanych w odpowiedzi na skargę uchwał o identycznych zapisach, Sąd nie mógł się wypowiedzieć o ich zgodności z prawem, nie są one bowiem przedmiotem rozpoznawanej skargi.
Wobec stwierdzonych istotnych naruszeń prawa, Sąd był zobligowany do stwierdzenia nieważności zaskarżonych części uchwały, kierując się dyspozycją art. 147 § 1 p.p.s.a. (I punkt wyroku).
Natomiast orzeczenie pomieszczone w punkcie II wydano na podstawie art. 152 tej samej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło