I SA/Bd 754/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-10-21
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi (symbol "Ws") podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, czy też mogą być zwolnione na podstawie przepisów dotyczących nieużytków lub użytków rolnych?Ratio decidendi
Grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi (symbol "Ws") podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Klasyfikacja ta jest wiążąca dla organów podatkowych, a podatnik kwestionujący prawidłowość danych powinien wszcząć procedurę ich zmiany przed właściwym organem prowadzącym ewidencję. Zwolnienia przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy nie mają zastosowania do gruntów oznaczonych symbolem "Ws", gdyż decydujące są zapisy ewidencji, a nie rzeczywiste wykorzystanie gruntu czy jego pochodzenie.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2010 r. Skarżący twierdził, że część gruntów, od których naliczono podatek od nieruchomości, stanowi staw i powinna być zwolniona z podatku na podstawie art. 7 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe uznały, że grunty te, sklasyfikowane w ewidencji jako "Ws" (wody powierzchniowe stojące), podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym, ponieważ ewidencja gruntów jest wiążąca.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy C. ustalił M. Ś., właścicielowi nieruchomości położonej w miejscowości B. gmina C., łączne zobowiązanie pieniężne za 2010 r. w kwocie [...] zł. Przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym objęto użytki rolne o pow. [...] ha, zaś podatkiem od nieruchomości grunty pozostałe o pow. [...] m2. Wysokość podatku ustalono na podstawie złożonych informacji podatkowych (wykazu nieruchomości) i zapisu w ewidencji gruntów i budynków, stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych.
W złożonym odwołaniu podatnik wniósł o skorygowanie wyliczenia zawartego
w zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej podatku od nieruchomości. Strona podała, że na gruncie, od którego naliczono podatek znajduje się staw. Zdaniem strony, naliczenie podatku od gruntu, który nie jest wykorzystywany do działalności gospodarczej i jest praktycznie nieużytkiem jest niezgodne z ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych albowiem takie grunty na mocy art. 7 pkt 10 tej ustawy podlegają zwolnieniu od podatku.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2010 r. gruntów o pow. [...] m2, które według zapisu w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowane są jako grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, oznaczone symbolem "Ws".
Organ II instancji podzielił zaprezentowane przez Burmistrza Miasta i Gminy C. stanowisko, że przy opodatkowaniu gruntów, wymiar podatku odbywa się na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, która jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza,
jak i o samej nieruchomości, a więc stanowi podstawę do ustalenia przez organ podatkowy osoby, na której spoczywa obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. W tym zakresie organ wskazał, że z treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, iż podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ stwierdził, że przepis ten ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji, dla których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. Dopóki zapis w ewidencji nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu wiążąca.
Powołując się na art. 2 ust. 1 i 2, art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 67, § 68 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 09 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ wskazał, że analiza powyższych przepisów skłania do stwierdzenia, iż grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oznaczone symbolem "Ws" podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie mieszczą się one bowiem ani w pojęciu użytków rolnych jak i innych wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oznaczone symbolem "Ws" nie mieszczą się również w żadnej z kategorii gruntów wymienionych w art. 2 ust. 3 pkt 2 i 2a ustawy, w którym wskazano grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi i kanałami żeglownymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych oraz grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi, które również nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie proste zestawienie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z zapisami w ewidencji gruntów i budynków było wystarczającą podstawą do dokonania prawidłowego wymiaru podatku. Skoro zatem decydujące dla określenia przedmiotu opodatkowania były dane zawarte
w ewidencji gruntów, to brak było podstaw do zakwalifikowania gruntów skarżącego jako nieużytków. Jeżeli grunt oznaczony byłby w ewidencji symbolem "N" jako nieużytek, dopiero wtedy na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlegałby zwolnieniu przedmiotowemu. Dopóki zatem sporne grunty będą widniały w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oznaczone symbolem "Ws", to będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ewentualna zmiana oznaczenia gruntów w ewidencji spowoduje zmianę charakteru tych gruntów dla celów podatkowych. Jeżeli podatnik nie zgadza się
z zapisami w ewidencji gruntów i budynków to powinien wszcząć procedurę zmiany danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym. Organ wskazał, że nie jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o zmianę danych w ewidencji, ani też nie jest uprawniony do zmiany tych danych z urzędu, nie może również weryfikować poprawności dokonanej klasyfikacji gruntów.
Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją. Skarżący podniósł, że nie prowadzi działalności gospodarczej, tylko rolniczą. Zdaniem skarżącego, oznaczenie gruntu symbolem "Ws" nie oznacza prowadzenia na nim działalności gospodarczej. Taki symbol działki istniał już w momencie jej kupna. Sporne grunty nie nadają się do użytkowania w ogóle albowiem znajdują się na nim dwa oczka wodne położone między polem uprawnym a terenem zadrzewionym. Skarżący nie zgodził się z opodatkowaniem gruntów pod wodami stojącymi, w sytuacji gdy grunty pod wodami płynącymi nie podlegają opodatkowaniu. Zwrócił tez uwagę, że grunty pod jeziorami są opodatkowane według niższej stawki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest ustalenie, czy grunty będące
w posiadaniu skarżącego, sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "Ws" - grunty pod wodami stojącymi, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W toku postępowania podatkowego skarżący twierdził, że grunty pod wodami to dwa stawy przy dawnym siedlisku przedwojennego właściciela.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej u.p.o.l.) podatkowi od nieruchomości podlegają:
1) grunty;
2) budynki lub ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2). Stanowią one przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym lub leśnym. Aby zatem ustalić, czy grunt podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, należy uprzednio stwierdzić, że nie jest objęty przepisami o podatku rolnym lub leśnym.
Podstawę do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów
i budynków. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 1a ust. 3 u.p.o.l., w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający
o klasyfikowaniu gruntów. A zatem przy opodatkowywaniu gruntu należy brać pod uwagę klasyfikację z ewidencji gruntów, a nie to, co na tym gruncie w rzeczywistości ma miejsce albo w jakim charakterze jest on wykorzystywany. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (starosta). Danych tych nie może zmienić organ podatkowy.
Zgodnie z § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy: użytki rolne, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, grunty zabudowane i zurbanizowane, użytki ekologiczne, nieużytki, grunty pod wodami, tereny różne.
W myśl § 68 ust. 1 rozporządzenia użytki rolne dzielą się na: grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami - oznaczone symbolem – "Wsr", rowy.
Z kolei grunty pod wodami dzielą się na: 1) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi, oznaczone symbolem – "Wm", 2) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, oznaczone symbolem – "Wp", 3) grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, oznaczone symbolem – "Ws" (§ 68 ust. 4 rozporządzenia).
W świetle powyższego grunty pod wodami oznaczone symbolem "Ws" nie stanowią użytków rolnych i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Aby zaliczyć je do gruntów pod stawami, które stanowią użytki rolne powinny być one oznaczone symbolem "Wsr". Grunty te nie podlegają również opodatkowaniu podatkiem leśnym.
Zdaniem Sądu grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości na mocy art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Grunty te nie zostały wyłączone spod opodatkowania tym podatkiem na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 2 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem podatkowi temu nie podlegają grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi i kanałami żeglownymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych.
Przedmiotowe grunty nie są też zwolnione od podatku od nieruchomości. W myśl
art. 7 ust. 1 pkt 8 a u.o.p.l. zwolnione są będące własnością Skarbu Państwa: grunty pokryte wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz grunty zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne. Przedmiotem zwolnienia na podstawie tego przepisu są grunty o szczególnych cechach. Są mianowicie pokryte wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne, ale co równie istotne, a nawet decydujące, są własnością Skarbu Państwa. Zatem zwolnienie to dotyczy jedynie ściśle określonych gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa. Tego rodzaju grunty korzystają ze zwolnienia nawet wówczas, gdy znajdują się w posiadaniu innego podmiotu. Grunty pod jeziorami i sztucznymi zbiornikami będące, np. własnością jednostek samorządu terytorialnego lub własnością prywatną są opodatkowane (wyrok WSA z dnia 5 grudnia 2008 r., I SA/Gl 812/08).
W rozpatrywanej sprawie nie wchodzi również w grę zwolnienie od podatku przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 10 u.o.p.l., zgodnie z którym zwolnione są grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. O zaliczeniu gruntów do nieużytków decydują zapisy ewidencji gruntów. Jednakże tylko grunt oznaczony symbolem "N" stanowiłby nieużytek podlegający zwolnieniu podatkowemu.
W konsekwencji dopóki sporne grunty będą widniały w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod wodami powierzchniowymi stającymi (symbol "Ws"), to będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Jeżeli podatnik nie zgadza się z tą kwalifikacją, to powinien wszcząć procedurę zmiany danych przed właściwym organem administracji. Organ podatkowy nie jest uprawniony do zmiany tych danych.
Także w literaturze przedmiotu jest wyrażany pogląd, że grunty sklasyfikowane jako "Ws", co do zasady, objęte są przepisami dotyczącymi podatku od nieruchomości, a grunty sklasyfikowane jako "Wsr" – przepisami ustawy o podatku rolnym (R. Dowgier,
M. Popławski, Opodatkowanie gruntów pod wodami – wybrane problemy, Finanse Komunalne 2006, nr 9, s. 22-23).
Bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy jest fakt, że skarżący nie prowadzi na wskazanych gruntach działalności gospodarczej. Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania przedmiotu opodatkowania. Nie ma także znaczenia okoliczność, że w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego grunty te są przeznaczone na uprawy rolne. Studium nie jest dokumentem, na podstawie którego organy podatkowe mogą ustalać dane niezbędne do opodatkowania określonego gruntu.
W skardze strona sugeruje też, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia
z gruntami pod jeziorami i w związku z tym powinna być zastosowana inna stawka podatkowa – 3,90 zł za 1 ha.
Ustawodawca na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych posługując się pojęciem "jeziora" nie definiuje tego terminu, ani nie odsyła do innego aktu, w którym taka definicja mogłaby się znaleźć. Zatem w myśl zasad wykładni należy sięgnąć do potocznego znaczenia tego pojęcia. Słownik języka polskiego (pod red. M. Szymczaka tom I, Warszawa 1978, s. 842) przez jezioro nakazuje rozumieć "naturalne zagłębienie lądu tworzące zbiornik wodny, niemające połączenia z morzem". Powyższa definicja pozwala stwierdzić, że podstawową przesłanką pozwalającą na uznanie, że dany zbiornik wodny stanowi jezioro, jest jego naturalne pochodzenie. Tak więc wszelkie zbiorniki, które powstały w następstwie działalności człowieka (stawy, zbiorniki pokopalniane), nie mogą być uznawane za jeziora (por. wyrok WSA z dnia 16 grudnia 2009 r., III SA/Po 765/09, wyrok WSA z dnia 28 stycznia 2009 r., I SA/Bk 571/08).
W postępowaniu podatkowym skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, że zbiorniki wodne będące jego własnością powstały w sposób naturalny i związku z tym są jeziorami.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.
D. Dudra L. Kleczkowski U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło