IV SA/Gl 519/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-10-25
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Wiesław Morys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu zatwierdzająca statut zespołu zakładów opieki zdrowotnej, która modyfikuje stanowiska kierownicze przewidziane w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej (np. poprzez zastąpienie pielęgniarki oddziałowej pielęgniarką koordynującą), stanowi naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały lub jej części?Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu zatwierdzająca statut zespołu zakładów opieki zdrowotnej, która modyfikuje stanowiska kierownicze przewidziane w art. 44a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (np. poprzez zastąpienie pielęgniarki oddziałowej pielęgniarką koordynującą), stanowi istotne naruszenie prawa. Nowe stanowiska mogą być wprowadzane jedynie obok stanowisk wymaganych przez ustawę, a nie w ich miejsce. Ponieważ uchwała została podjęta ponad rok temu, nie można stwierdzić jej nieważności, a jedynie naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżąca Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych zaskarżyła uchwałę Rady Powiatu w Ż. zatwierdzającą Statut Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej. Zarzucono naruszenie przepisów dotyczących obsadzania stanowisk kierowniczych w zakładach opieki zdrowotnej, w szczególności § 9 ust. 4 Statutu, który przewidywał stanowiska Kierownika – Koordynatora Oddziału i Pielęgniarki Koordynującej, zamiast ustawowo wymaganych stanowisk (np. pielęgniarki oddziałowej). Po wcześniejszych postępowaniach nadzorczych i sądowych, które nie zakończyły się merytorycznym rozstrzygnięciem w przedmiocie legalności uchwały, sprawa trafiła ponownie do WSA w Gliwicach. WSA uznał skargę za zasadną w zakresie naruszenia prawa przez § 9 ust. 4 Statutu.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że § 9 ust. 4 zaskarżonej uchwały został wydany z naruszeniem prawa, 2) zasądza od Powiatu Ż. na rzecz skarżącej kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. sprawy ze skargi A w B. na uchwałę Rady Powiatu w Ż. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zakładów opieki zdrowotnej 1) stwierdza, że § 9 ust. 4 zaskarżonej uchwały został wydany z naruszeniem prawa, 2) zasądza od Powiatu Ż. na rzecz skarżącej kwotę 557 zł (pięćsetpięćdziesiątsiedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną uchwałą, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 ze zm.) oraz art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm.), Rada Powiatu w Ż. zatwierdziła Statut Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Ż., uchwalony uchwałą Nr [...] Rady Społecznej przez tymże Zespole z dnia [...] w brzmieniu stanowiącym załącznik do zaskarżonej uchwały. Jednocześnie orzekła o utracie mocy obowiązującej poprzedniej uchwały w tej materii, tj. uchwały Rady Powiatu w Ż. Nr [...] z dnia [...] ze zmianami, wykonanie uchwały powierzyła Zarządowi Powiatu oraz określiła, że wchodzi ona w życie z dniem podjęcia.
Uchwała ta była przedmiotem badania przez organ nadzoru – Wojewodę [...], który rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] stwierdził jej nieważność w części objętej § 9 ust. 4 (stwierdzającym, iż oddziałami Zespołu kierują Kierownicy – Koordynatorzy Oddziału, a pracą pielęgniarek kierują Pielęgniarki Koordynujące) i § 1 ust. 5 lit. e (stwierdzającym, że Zespół działa w oparciu o postanowienie Sądu z dnia[...] ., sygn. akt[...] ) Statutu. Wojewoda [...] doszedł bowiem do przekonania, iż postanowienia te naruszają przepisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz rozporządzenia: Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2000 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać osoby na stanowiskach kierowniczych w zakładach opieki zdrowotnej określonego rodzaju (Dz. U. Nr 44, poz. 520 ze zm.) i Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 30, poz. 300 ze zm.). Przepisy te bowiem nie przewidują tworzenia odrębnego stanowiska kierownika – koordynatora, a stanowią, że oddziałem kieruje ordynator. Niesłusznie jego zdaniem pominięto sprecyzowane tamże stanowiska kierownicze pielęgniarek – naczelnej, przełożonej, oddziałowej. Natomiast wskazanie na postanowienie dotyczące wpisu Zespołu do właściwego rejestru uznał organ ten za nieaktualne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 749/08, uchylił to rozstrzygnięcie. W jego ocenie nie odpowiadało ono wymogom prawa, które zastrzegają obowiązek wskazania w rozstrzygnięciu nadzorczym konkretnego przepisu, który został naruszony, jak też uzasadnienia istotnego naruszenia prawa. Tymczasem organ nadzoru nie określił przepisu naruszonego, a wskazał całe akty prawne. Poza tym Sąd dostrzegł niejednoznaczność interpretacji przepisów obowiązujących w tej materii, zwłaszcza w odniesieniu do ordynatora, które to stanowisko nie jest we właściwych przepisach powiązane z funkcją kierowania oddziałem, jak też brak jest w tych przepisach podstawy dla tworzenia stanowiska kierownika – koordynatora. W tej sytuacji Sąd uznał, iż niepodobna zasadnie twierdzić o oczywistej sprzeczności regulacji uchwały z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 338/09, oddalił skargę kasacyjną Wojewody [...] od tego orzeczenia. Podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji w uzasadnieniu tegoż wyroku stwierdził m.in., iż stosowanie aktów nadzoru nie powinno mieć miejsca wówczas, gdy brak jest przepisu, który został naruszony. Brak ten oznacza, że ustawodawca kwestię tę pozostawił do oceny podmiotowi właściwemu do działania. W zakresie materii sprawnego kierownictwa swoboda tegoż podmiotu winna podlegać ocenie celowościowej, a nie ścisłej regulacji prawnej, której naruszenie obwarowane jest sankcją nieważności.
Pismem z dnia [...][...] Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w B. wezwała Radę Powiatu w Ż. do usunięcia naruszenia prawa tą uchwałą, zarzucając jej naruszenie art. 44a ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 sierpnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, składu komisji konkursowej oraz ramowego regulaminu przeprowadzania konkursu (Dz. U. Nr 115, poz. 749 ze zm.), i przepisów cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2000 r. – poprzez pominięcie w statucie obligatoryjnych stanowisk przełożonej pielęgniarek i pielęgniarki oddziałowej, a utworzenie w ich miejsce innych stanowisk, dla których obsadzenia nie jest wymagane przeprowadzenie konkursu. Podniesiono, że zabieg ten ma na celu ominięcie procedury konkursowej w tej materii i dowolność w obsadzie stanowisk. Zarzucono także naruszenie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 ze zm.) oraz ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie zawodowym pielęgniarek i położnych (Dz. U. Nr 41, poz. 178). Zarzuty odniesiono zwłaszcza do § 9 ust. 4 i § 1 ust. 5 lit. e Statutu. Uzasadniając swoją legitymację, Izba wskazała na przyznane jej zadania w sferze wykonywania zawodu, reprezentowania pielęgniarek i położnych, udziału w komisjach konkursowych. Jednocześnie wyrażono pogląd, wedle którego przywołane powyżej wyroki kontrolujące legalność rozstrzygnięcia nadzorczego obejmującego zakwestionowaną uchwałę nie sprzeciwiają się rozpatrzeniu niniejszego żądania, jako że sprawy, w których zapadły toczyły z udziałem innych podmiotów i de facto dotyczyły innego przedmiotu, a Sądy obu instancji nie orzekały w nich merytorycznie.
Uchwałą z dnia [...] Zarząd Powiatu w Ż. odmówił uwzględnienia tegoż wezwania, przede wszystkim negując, aby podważone zapisy uchwały z dnia [...] naruszały interes prawny wzywającej. Ponadto zajęto stanowisko, wedle którego uchwała ta nie narusza prawa, gdyż obowiązujące w tej materii przepisy nie zabraniają tworzenia stanowisk zakwestionowanych przez Izbę. W uchwale szeroko ten pogląd umotywowano.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaskarżono wspomnianą na wstępie uchwałę w całości, domagając się jej uchylenia (stwierdzenia nieważności), a ostatecznie ewentualnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa, eksponując uchybienia w obrębie § 9 ust. 4 i § 1 ust. 5 lit. e Statutu. W uzasadnieniu skargi Izba przytoczyła zarzuty i argumenty zaprezentowane już w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, dowodząc zwłaszcza naruszenia art. 44a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i przepisów wykonawczych, które wprowadzają generalną regułę obsadzania stanowisk kierowniczych w drodze konkursu. Zaskarżona uchwała tworząc inne stanowiska, dla których ten tryb nie jest przewidziany, tę regułę złamała. W ocenie skarżącej organom nie przysługuje swoboda wyboru procedury obsadzania stanowisk wymienionych w cytowanym przepisie. Takie działanie stanowi niedopuszczalne obejście prawa. Podtrzymano także twierdzenia mające dowodzić legitymacji do zaskarżenia uchwały, oraz co do braku wpływu postępowania nadzorczego (a następnie sądowego) na niniejszą sprawę. Wreszcie podniesiono zarzut dotyczący uchwały w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, którą podjął Zarząd Powiatu zamiast Rada Powiatu. Na poparcie swych twierdzeń skarżąca przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 666/08, i będący przedmiotem kontroli kasacyjnej w tamtej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W odpowiedzi na skargę postulowano jej oddalenie, podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu uchwały z dnia [...]. W szczególności wskazano na brak legitymacji skarżącej Izby, której interesu prawnego zaskarżona uchwała nie narusza. Zakwestionowany § 9 ust. 4 Statutu nie dotyczy ustawowych kompetencji Izby (na marginesie wskazano, iż żądanie dotyczące całej uchwały w świetle sformułowania zarzutów przeciwko dwóm jej paragrafom jest nieporozumieniem). Podniesiono, iż art. 44a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej nie zobowiązuje do tworzenia stanowisk ordynatora czy pielęgniarki oddziałowej. Stwarza on wyłącznie obowiązek przeprowadzenia konkursu na wymienione w nim stanowiska, a wiec nie dotyczy tych zakładów, w których owych stanowisk nie przewidziano. Zauważono, że w dziedzinie ochrony zdrowia wchodzi w życie nowy model kierowania oddziałami, odchodzący od tzw. systemu ordynatorskiego. Zaakcentowano, że przepisy rozporządzenia z dnia [...] przewidują stanowisko pielęgniarki koordynującej. Wreszcie podniesiono, że zaskarżona uchwała była przedmiotem badania przez organ nadzoru i sądy administracyjne. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2008 r. wskazał na niejednoznaczność przepisów w tej materii, co sprzeciwia się uznaniu uchwały za sprzeczną z prawem, bo możliwość różnych interpretacji nie powinna prowadzić do uznania za istotne naruszenie prawa wyboru jednego z kilku wariantów wykładni.
Pierwszym zapadłym w sprawie wyrokiem w dnia 5 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 114/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. W jego uzasadnieniu wskazał na przepis art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, wedle którego skargę na akt organu powiatu może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ w sprawie z zakresu administracji publicznej. Dokonując wykładni przepisów art. 29 i art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a., doszedł Sąd do przekonania, że skarżąca jest podmiotem generalnie uprawnionym do zaskarżenia tego rodzaju uchwał. Jakkolwiek uchwała zatwierdzająca statut zakładu opieki zdrowotnej nie posiada charakteru prawa powszechnie obowiązującego, to jednak należy do kategorii spraw z zakresu administracji publicznej. Wyczerpany został także wymagany tryb postępowania. Jednakowoż w ocenie Sądu skarżąca nie posiada legitymacji do wniesienia skargi w sprawie. Nie wykazała bowiem naruszenia swego interesu prawnego. Nie ma ona uprawnienia do zaskarżania uchwał zasadzającego się na ochronie interesu publicznego, bowiem w tej materii upoważniony jest wyłącznie organ nadzoru. Odwołując się do definicji interesu prawnego sformułowanej w orzecznictwie i doktrynie na bazie regulacji art. 28 k.p.a. i art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a., Sąd ten doszedł do przekonania, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże przyznanie mu korzyści realizowanych na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, mających oparcie w przepisie prawa materialnego, a więc wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Realizuje przy tym własny interes. W tym kontekście, ograniczając zakres rozpoznania do zaskarżonego § 9 ust. 4 Statutu (tu przywołano orzecznictwo dotyczące związania granicami zaskarżenia w sprawach tego rodzaju, w których nie ma pełnego zastosowania art. 134 § 1 P.p.s.a.), w jego ocenie, skarżąca nie ma interesu prawnego w skarżeniu przedmiotowej uchwały, gdyż nie dotyczy ona jej praw i obowiązków (reguluje jedynie organizację podmiotu wykonującego świadczenia zdrowotne), nadto nie pozbawia jej żadnych uprawnień w sposób bezpośredni i realny. Zatem skarżąca legitymuje się wyłącznie interesem faktycznym, który nie upoważnia do zaskarżenia spornej uchwały organu jednostki samorządu powiatowego.
Na skutek skargi kasacyjnej [...] Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w B., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 119/10, uchylił tenże wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego. W jego uzasadnieniu stwierdził, iż końcowe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo w pełni zasadnych wywodów dotyczących naruszenia interesu prawnego, które daje prawo do zaskarżenia uchwały, nie nadaje się do akceptacji. Przepisy rangi ustawowej, w tym zwłaszcza art. 44a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej przewidują obowiązek przeprowadzenia konkursów na określone stanowiska. Jest to norma bezwzględnie obowiązująca, a zmiana jej postanowień poprzez likwidację tych stanowisk prowadzi do pozbawienia samorządu pielęgniarek ustawowych uprawnień związanych ze sprawowaniem pieczy nad wykonywaniem zawodu, uregulowanych w art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych. Pominięcie przepisów o konkursowej obsadzie stanowisk może być, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznane za obejście prawa. W konsekwencji czego za zasadne uznał ten Sąd wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, zwłaszcza w kontekście tego, czy wprowadzone zmiany nie wykraczały poza zakres uregulowań statutowych i czy nie powinny być ujęte w formie uchwały o przekształceniu. Wyraził Sąd ten na koniec pogląd, wedle którego nowatorskie rozwiązania nie mogą być wprowadzane z pominięciem obowiązujących norm prawnych, szczególnie w drodze aktu wewnętrznego.
W toku ponownego rozpoznania sprawy skarżąca powołała się na dotychczasowe argumenty, a nadto na potwierdzający jej stanowisko wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1060/10, z tym iż podczas rozprawy jej pełnomocnik wycofał zarzut naruszenia § 1 ust. 5 lit. e Statutu. Jednocześnie wyraził pogląd, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, zatem wówczas należałoby stwierdzić jej nieważność. Wskazał na uzasadnienie zapadłego w niniejszej sprawie postanowienia z dnia 2 marca 2009 r., w którym zamieszczono taką myśl, i na zmianę struktury Zakładu, oświadczając, że nie ma pełnej wiedzy w tym przedmiocie, lecz wiadomo mu, że zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych nie uległ zmianie.
Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe twierdzenia, wywodząc, że nie doszło do przekształcenia Zespołu, zatem zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego. Nadto wskazał, iż skoro wedle Statutu pracą pielęgniarek miały kierować Pielęgniarki Koordynujące, które to stanowisko jest przewidziane w przepisach powszechnie obowiązujących, ustanawiających wyższe wymagania niż dla pielęgniarek oddziałowych, to nie zachodzi obawa o pominięcie wykształcenia w obsadzie tego stanowiska, nadto nie ma do tej sprawy zastosowania pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 666/08. Powołano się wreszcie na motywy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 749/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga okazała się zasadna. Dokonując kontroli legalności aktów organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (p. art.1 i art.3 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), sądy administracyjne badają czy objęte skargą akty nie uchybiają przepisom prawa w stopniu istotnym, uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności po myśli art.147 § 1 ostatnio przywołanej ustawy. Oceniając legalność zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały Sąd w obecnym składzie jest związany wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku uchylającego pierwsze zapadłe w niej orzeczenie (art. 190 P.p.s.a.). Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010 r. uchylił wyrok tutejszego Sądu z dnia 5 października 2009 r. oddalający skargę z powodu braku legitymacji czynnej, nie rozpoznając wszak sprawy merytorycznie. Przeto uchylenie wyroku nastąpiło wyłącznie z powodu przyjęcia wadliwości poglądu w tej materii. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny nie zajął wiążącego stanowiska odnoszącego się do meritum sporu. Zawarte w motywach wyroku uwzględniającego skargę kasacyjną wywody w tym zakresie stanowią więc sugestie co do kierunku rozpoznania sprawy. Natomiast bezpośrednim jego skutkiem jest związanie Sądu co do legitymacji skarżącej w sprawie, odnośnie spełnienia wymogów formalnych skargi, jak też co do znaczenia dla sprawy wyroków sądów administracyjnych obu instancji oceniających legalność rozstrzygnięcia nadzorczego, jakim zaskarżona uchwała została objęta. Przesądzona jest zatem legitymacja skarżącej w sprawie, jak też możliwość merytorycznego rozpoznania skargi. Brak jest więc podstaw do uznania sprawy za już osądzoną (res iudicata), gdyż w przeciwnym wypadku Naczelny Sąd Administracyjny uchyliłby wyrok i odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 w związku z art. 189 P.p.s.a., (p. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń). W tym zakresie zbędne są więc szersze wywody.
Przechodząc do meritum sporu w pierwszej kolejności godzi się ocenić charakter zaskarżonej uchwały. W istocie bowiem w orzecznictwie dominuje pogląd, wedle którego uchwała o przekształceniu ma charakter aktu prawa miejscowego, zaś uchwała dotycząca pozostałych kwestii (zmiany statutu) nosi znamiona aktu wewnętrznego. Rada Powiatu uchwałę tę zaliczyła do drugiej kategorii. Nie ma to stanowisko znaczenia przesądzającego, lecz w przekonaniu obecnego składu Sądu jest ono prawidłowe. Zarówno z treści tej uchwały, jak i z praktycznego jej oddziaływania potwierdzonego przez pełnomocników stron na rozprawie, wynika, że nie przekształciła ona zakładu opieki zdrowotnej, ani nie zmieniła zakresu świadczonych przezeń usług medycznych. Wskazana przez pełnomocnika skarżącej zmiana struktury Zespołu jest gołosłowna. Powołanie się na uzasadnienie postanowienia tutejszego Sądu z dnia 2 marca 2009 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu nie może być uznane za mające wpływ na ocenę charakteru uchwały. Po pierwsze nie jest to ustalenie wiążące, bo nie zostało wyrażone podczas oceny merytorycznej aktu, a w orzeczeniu dotyczącym kwestii wpadkowej, po wtóre w motywach wyroku z dnia 5 października 2009 r. wyraźnie stwierdzono, że uchwała ta nie może być traktowana jako akt powszechnie obowiązujący (str. 7), po trzecie obecny skład Sądu się z tym poglądem nie zgadza. Uchwała (zatwierdzony nią Statut) nie zawiera regulacji mających charakter generalny, wykraczający poza ramy statutowe, zatem nie nosi znamion aktu powszechnie obowiązującego. Skarżąca nie wykazała ani rozszerzenia działalności, ani też choćby jednej normy o charakterze abstrakcyjnym i ogólnym.
Zagadnienie to ma wypływ na zakres rozpoznania skargi oraz na treść rozstrzygnięcia w razie jej uwzględnienia. W pierwszym z aspektów odwołać się wypadnie do przedstawionych w motywach przywołanego wyroku z dnia 5 października 2009 r. orzeczeń zawężających kognicję sądu administracyjnego kontrolującego legalność aktu lub czynności do ich części objętej zaskarżeniem (str. 10). Oznacza to, że w niniejszej sprawie Sąd oceniał zgodność z prawem § 9 ust. 4 Statutu zatwierdzonego zaskarżoną uchwałą. Wedle zapisu tej jednostki redakcyjnej Oddziałami Zespołu kierują Kierownicy – Koordynatorzy Oddziału, a pracą pielęgniarek kierują Pielęgniarki Koordynujące. Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika organu złożonego podczas rozprawy, pielęgniarki koordynujące miały zastąpić pielęgniarki oddziałowe, przełożonej pielęgniarek nie powołano, a funkcję naczelnej pielęgniarki przejął dyrektor ds. pielęgniarstwa. W istocie doszło więc w Statucie do modyfikacji stanowisk określonych w przepisach powszechnie obowiązujących. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r. uznał to za zabieg niezgodny z prawem; podobnie zresztą oceniły go inne jego składy w wyrokach cytowanych wyżej i dołączonych do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny obecnie rozpoznający tę sprawę pogląd ten podziela, gdyż w rzeczy samej nie jest możliwe odmienne uregulowanie w akcie wewnętrznym zagadnienia ujętego w ustawie. Tymczasem przepis art. 44a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej przewiduje w punktach od 4 do 6 następujące stanowiska: naczelnej pielęgniarki, przełożonej pielęgniarki zakładu, pielęgniarki oddziałowej, dla których to stanowisk zastrzegł wymóg przeprowadzenia konkursu. W konsekwencji podjęcia zaskarżonej uchwały doszło do usunięcia tych stanowisk i wprowadzenia innych, dla obsadzenia których konkurs nie jest wymagany. W ocenie Sądu stanowi to obejście prawa, a pogląd ten potwierdzają przywołane orzeczenia. Jakkolwiek stanowisko pielęgniarki koordynującej ujęte w Statucie nie jest obce rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (p. poz. 30 części I Taryfikatora Kwalifikacyjnego będącego załącznikiem do tegoż rozporządzenia), a nawet obwarowane jest ono wysokim wymogiem wyższego wykształcenia pielęgniarskiego, to jednak skoro bezsprzecznie przepisy rozporządzenia nie mogą inaczej kształtować objętego nimi stanu niż przepisy ustawy, to brak jest możliwości odejścia od stanowisk określonych w ustawie i wprowadzenia tylko stanowiska sprecyzowanego w akcie wykonawczym. Nie ma przy tym znaczenia niższy cenzus wykształcenia wymaganego na pozostałych stanowiskach, bo nie broni on ich usunięcia. Niższe wykształcenie wymagane od pielęgniarki oddziałowej nie jest argumentem przemawiającym za legalnością zaskarżonej uchwały w tym aspekcie. Na marginesie od pielęgniarki naczelnej i przełożonej też wymaga się wykształcenia wyższego, lecz niekoniecznie pielęgniarskiego.
W konsekwencji czego obecny skład Sądu opowiada się za tezą, wedle której możliwe byłoby wprowadzenie stanowisk przewidzianych w Statucie (zwłaszcza pielęgniarki koordynującej), ale tylko i wyłącznie obok tych, które są wymagane przez ustawę. Tak jednak w tej sprawie się nie stało. Doszło zatem do istotnego naruszenia przepisu art. 44a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Uzasadnia ono stwierdzenie nieważności zaskarżonej części uchwały. Z powodu jednak upływu roku od jej podjęcia jest to wykluczone (art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym), a możliwe jest tylko stwierdzenie naruszenia prawa.
Co mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 niniejszego wyroku na zasadzie art. 147 § 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 tej ustawy, a składają się nań: wpis od skargi, koszty zastępstwa procesowego oraz opłata skarbowa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło