I SA/Bk 484/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi B. M. M. & P. w Z. na negatywną ocenę wydaną przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w B. z dnia [...] czerwca 2010 r.. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu pt. "[...]" 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w B., 2. zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w B. na rzecz skarżącego kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. M. (dalej przywoływany, jako Skarżący), prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "M" w Z., złożył do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w B., pełniącego rolę Instytucji Wdrażającej, wniosek o dofinansowanie projektu: "S" w ramach konkursu "Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych oraz doradztwa dla przedsiębiorstw" (Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007–2013). W piśmie z [...].08.2009 r. Instytucja Wdrażająca poinformowała Skarżącego, że wniosek został negatywnie rozpatrzony przez Komisję Oceny Projektów. W końcowej ocenie otrzymał 58 punktów, nie spełniając wymogu zdobycia minimum 60 punktów w ocenie ogólnej oraz minimum 60% punktów w poszczególnych pozycjach wniosku o dofinansowanie. Tym samym projekt nie został rekomendowany do dofinansowania. Pismem z [...].10.2009 r. Instytucja Wdrażająca negatywnie rozpatrzyła protest Skarżącego. Następnie pismem z [...].11.2009 r. Urząd Marszałkowski Województwa [...] (Zarząd Województwa) poinformował Skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu odwołania. Wyrokiem z 25.01.2010 r., sygn. akt I SA/Bk 570/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na negatywny wynik procedury odwoławczej. Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób, który nie narusza prawa. W wyniku skargi kasacyjnej B. M. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24.03.2010 r., sygn. akt II GSK 230/10 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Białymstoku oraz uwzględnił skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa [...]. W ocenie NSA Instytucja Pośrednicząca naruszyła procedurę odwoławczą, albowiem uwzględniła w części wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nadto stwierdziła, że instytucja rozpatrująca protest nie odniosła się do zarzutów wnioskodawcy dotyczących "produktów projektu", jak również nie uwzględniono informacji dotyczących zrealizowanych przez wnioskodawcę projektów. Uregulowania procedury odwoławczej przewidują tymczasem, że w przypadku stwierdzenia uchybień w sprawdzaniu zgodności wniosku z kryteriami wyboru projektu – co miało miejsce w niniejszej sprawie – czyli uwzględnienia zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Instytucja Pośrednicząca powinna uwzględnić tenże wniosek "wraz z uzasadnieniem swojego rozstrzygnięcia, w którym w szczególności wskazuje na czym polegało niewłaściwe przeprowadzenie danego etapu oceny wniosku o dofinansowanie projektu, kieruje wniosek o dofinansowanie projektu, będący przedmiotem postępowania odwoławczego, do ponownej oceny na tym etapie, którego wyniki były przedmiotem postępowania odwoławczego" z właściwym pouczeniem precyzyjnie określonym w ww. dokumencie. Instytucja Pośrednicząca pismem z [...].05.2010 r. przekazała powyższy wyrok Instytucji Wdrażającej – Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w B. celem przeprowadzenia procesu ponownej oceny wniosku. Pismem z [...].06.2010 r. Instytucja Wdrażająca poinformowała Skarżącego, że jego wniosek o dofinansowanie realizacji projektu został negatywnie oceniony przez Komisję Oceny Projektów. W końcowej ocenie otrzymał 56,5 pkt nie spełniając tym samym wymogu zdobycia minimum 60 pkt w ocenie ogólnej oraz minimum 60 % w poszczególnych pozycjach wniosku o dofinansowanie. W konsekwencji projekt nie został zakwalifikowany do dofinansowania. W informacji zawarto pouczenie, że od ponownej oceny merytorycznej wniosku przeprowadzonej w wyniku pozytywnie rozpatrzonego środka odwoławczego, nie przysługuje żaden dodatkowy odwoławczy. Protest złożony przez Skarżącego Instytucja Wdrażająca pismem z [...].08.2010 r. pozostawiła bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że z zapisów Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z 01.04.2009 r. wynika, że zakończenie postępowania sądowego w zakresie danego projektu, którego wnioskodawca wniósł skargę do sądu administracyjnego, oznacza również zakończenie procedury odwoławczej w tym zakresie, a wnioskodawcy nie przysługują żadne dodatkowe środki odwoławcze. Dotyczy to również rozstrzygnięcia IZ lub IP wydanego w związku z przekazaniem przez sąd sprawy do ponownego rozpatrzenia, o którym mowa w art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z 06.12.2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), i od którego nie przysługują żadne dodatkowe środki odwoławcze. Ponadto, zgodnie z ww. Zasadami, protest pozostaje bez rozpatrzenia m.in. w przypadku, kiedy został wniesiony od wyników oceny powtórnie przeprowadzonej w wyniku pozytywnego rozstrzygnięcia środka odwoławczego na poziomie Systemu Realizacji PO KL lub uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Skarżący zaskarżył negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie z [...].06.2010 r. oraz informację z [...].08.2010 r., w której pozostawiono bez rozpatrzenia złożony protest. Skarżący pierwszemu z aktów zarzucił naruszenie Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007 — 2013 w zakresie punktów 3.1 oraz 3.5 oraz ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez naruszenie zasady rzetelności oceny wniosku. Informacji z [...].08.2010 r. zarzucono, iż ustawa o zasadach prowadzenia polityki nakazuje, aby system realizacji programu operacyjnego uwzględniał co najmniej jeden środek odwoławczy przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie, nadto odmowa przyznania środka odwoławczego nastąpiła w Programie Operacyjnym, który nie mieści się w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oceny projektu Instytucji Wdrażającej z [...].06.2010 r., ewentualnie nakazanie Instytucji Wdrażającej rozpoznanie środka odwoławczego od ponownie dokonanej negatywnej oceny wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w art. 30b ust. 2 stanowi, że system realizacji programu operacyjnego musi uwzględniać co najmniej jeden środek odwoławczy przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie. Ustawodawca nie rozróżnia zatem oceny pierwotnej, od tej dokonanej na skutek ponownego rozpoznania sprawy w wyniku wyroku sądu administracyjnego. W konsekwencji od każdej oceny powinien przysługiwać środek odwoławczy i skarga do sądu administracyjnego. Skarżący podkreślił, że w innym przypadku przyznana ochrona byłaby pozorna, bowiem po rozstrzygnięciu sądu ocena organu nie podlegałaby kontroli sądowej. Strona przedstawiła także rozległe zarzuty dotyczące merytorycznej oceny projektu. Nadto na rozprawie w dniu 05.10.2010 r. pełnomocnik Skarżącego podniósł, iż organ II stopnia nie zrealizował wskazań zawartych w wyroku NSA. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 27.10.2020 r. pełnomocnicy Instytucji Wdrażającej i Instytucji Pośredniczącej wnieśli o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na ocenę projektu w sytuacji pozostawienia bez rozpatrzenia protestu złożonego przez wnioskodawcę. Zgodnie z art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4 ww. ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej zwanej "p.p.s.a."). W ocenie Sądu, dokonując wykładni przywołanego przepisu trzeba mieć przede wszystkim na uwadze konieczność zapewnienia stronie ochrony sądowej w sytuacji faktycznego zakończenia postępowania dotyczącego oceny projektu ze względu na pozostawienie bez rozpatrzenia środka odwoławczego. Przez wyczerpanie środków odwoławczych należy zatem rozumieć już samo wniesienie środka odwoławczego, zaś pojęcie negatywnego wyniku procedury odwoławczej obejmuje zarówno ponowną negatywną ocenę projektu, jak i nierozpoznanie środka odwoławczego. Trzeba zaznaczyć, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – m.in. wyrok z 24.03.2010 r., sygn. akt II GSK 248/10, czy wyrok z 10.06.2010 r., sygn. akt II GSK 565/10, (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego w tej sprawie Skarżący po złożeniu protestu od negatywnej oceny projektu i otrzymaniu informacji z [...].08.2010 r. o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia był uprawniony do złożenia skargi do tut. Sądu. Skarżący dochował też 14-dniowego terminu do wniesienia skargi (art. 30c ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu należy stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia art. 30b ust. 1 i 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz art. 78 Konstytucji RP, co musiało skutkować uwzględnieniem skargi. Stosownie art. 30b ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca, po otrzymaniu informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3, może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych. W takim przypadku w pisemnej informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3, właściwa instytucja zamieszcza uzasadnienie wyników oceny projektu oraz pouczenie o możliwości wniesienia środka odwoławczego, wraz ze wskazaniem terminu przysługującego na jego wniesienie, sposobie wniesienia oraz właściwej instytucji, do której środek ten należy wnieść. Według ust. 2, co należy podkreślić, system realizacji programu operacyjnego musi uwzględniać co najmniej jeden środek odwoławczy przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie. Natomiast z zapisów Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z 01.04.2009 r. (dalej jako "Zasady"), na które powołał się Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w B., wynika, że zakończenie postępowania sądowego w zakresie danego projektu, którego wnioskodawca wniósł skargę do sądu administracyjnego, oznacza również zakończenie procedury odwoławczej w tym zakresie, a wnioskodawcy nie przysługują żadne dodatkowe środki odwoławcze. Dotyczy to również rozstrzygnięcia IZ lub IP wydanego w związku z przekazaniem przez sąd sprawy do ponownego rozpatrzenia, o którym mowa w art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy, i od którego również nie przysługują żadne dodatkowe środki odwoławcze. Ponadto, zgodnie z Zasadami, protest pozostaje bez rozpatrzenia m.in. w przypadku, gdy został wniesiony od wyników oceny powtórnie przeprowadzonej w wyniku pozytywnego rozstrzygnięcia środka odwoławczego na poziomie Systemu Realizacji PO KL lub uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, zapisu zawartego w art. 30b ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, iż system realizacji programu operacyjnego musi uwzględniać co najmniej jeden środek odwoławczy przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie nie można rozumieć w ten sposób, że wnioskodawcy powinna przysługiwać jedynie możliwość jednokrotnego wniesienia środka odwoławczego w toku całej procedury oceny złożonego przez niego wniosku. Twierdzenie takie jest nieracjonalne i sprzeczne z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania. Dopuszczenie takiej interpretacji w istocie oznaczałoby, że rozstrzygnięcie organu I instancji, do którego trafia sprawa w związku z uwzględnieniem środka odwoławczego nie podlegałoby żadnej kontroli. Rację ma strona skarżąca, że ustawodawca w art. 30b ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie rozróżnia oceny pierwotnej, od tej dokonanej na skutek ponownego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, czy organ wyższego stopnia. W konsekwencji od każdej oceny powinien przysługiwać środek odwoławczy i skarga do sądu administracyjnego. W innym przypadku przyznana ochrona byłaby pozorna. W związku z tym, przepis art. 30b ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju należy rozumieć w ten sposób, że system realizacji programu operacyjnego musi uwzględniać co najmniej jeden środek odwoławczy, także wtedy gdy wniosek o dofinansowanie poddany został ponownej ocenie wobec uwzględnienia środka odwoławczego lub skargi do sądu administracyjnego. Tylko taka interpretacja, jest zgodna z art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Sprzeczne ze wskazaną powyżej normą zapisy Zasad nie mogą znajdować zastosowania w sprawie. W toku ponownego rozpatrywania sprawy Instytucja Wdrażająca winna zatem przeprowadzić procedurę odwoławczą, w szczególności bezzwłocznie rozpoznać protest Skarżącego. Trzeba też zauważyć, że w sytuacji negatywnego rozpatrzenia protestu Skarżącemu przysługiwało będzie także prawo wniesienia odwołania, bowiem taki środek odwoławczy został przewidziany w systemie realizacji programu operacyjnego. Odnośnie zarzutu niezrealizowania wskazań zawartych w wyroku NSA z 24.03.2010 r., trzeba zauważyć, że Instytucja Pośrednicząca pismem z [...].05.2010 r. przekazała wniosek Skarżącego o dofinansowanie realizacji projektu w celu przeprowadzenia procesu ponownej jego oceny (zgodnie ze wskazaniami wyroku). Informacja ta nie była kwestionowana przez stronę, zaś jej formalna wadliwość nie miała wpływu na przedmiot kontroli w niniejszej sprawie, czyli ponowną ocenę projektu. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że ocena spornego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w zakresie rozpoznania protestu, za podstawę rozstrzygnięcia przyjmując art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1-3 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wyrażoną w niniejszym wyroku jej ocenę prawną.