VI SA/Wa 1672/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego R. W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 1, 2, 18 ust. 1 i 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. cofającą R. W. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: W dniu 2 kwietnia 2010 r. Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień diagnosty R. W. Wszczęcie postępowania nastąpiło w związku z otrzymaniem przez organ I instancji prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 czerwca 2008 r. skazującego R. W. za popełnienie czynu określonego w art. 271 § 3 kk. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z mocy art. 33 § 2 i § 3 kk. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Starosta [...] cofnął R. W. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy stwierdzając, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające cofnięcie uprawnień R. W. do wykonywania badań diagnostycznych pojazdów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przywołało treść art. 84 ust. 3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchy drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) zgodnie, z którym Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Podkreśliło, że R. W. został uznany winnym tego, że w dniu [...] stycznia 2007 r. w Ł. jako diagnosta z uprawnieniami nr [...] zatrudniony w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów [...] działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poświadczył nieprawdę w zaświadczeniach dopuszczających pojazdy do ruchu w ten sposób, że nie wykonując czynności kontrolnych i bez sprawdzenia czy pojazd odpowiada warunkom technicznym wydał zaświadczenie przeprowadzenia badań technicznych na pojazdy: ciągnik siodłowy [...] oraz naczepę [...] stanowiące własność A. Ś. tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 271 § 3 kk. Kolegium powołało się na wyrok NSA wydany w sprawie I OSK 1450/07 z dnia 1 października 2008 r., w którym Sąd wyraził pogląd, iż biorąc pod uwagę cel przepisu art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym należy uznać, iż nie może mieć podstawowego znaczenia, dla oceny możliwości zastosowania danej sankcji, sam sposób ujawnienia dopuszczenia się określonego naruszenia. Z uzasadnienia tegoż wyroku należy wywnioskować, że do interpretacji przepisu art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym należy zastosować wykładnię celowościową. Celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Konsekwencje naruszenia podstawowych zasad i dopuszczenie do ruchu pojazdów o niesprawnym stanie technicznym są oczywiste. Biorąc pod uwagę cel przepisu, należy uznać, iż nie może mieć podstawowego znaczenia dla oceny możliwości zastosowania danej sankcji, sam sposób ujawnienia dopuszczenia się określonego naruszenia. Praktyczna możliwość stwierdzenia naruszeń podczas kontroli istniałaby tylko wtedy, gdyby diagnosta dokonywał stosownego wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu bez przeprowadzenia badań technicznych, co z oczywistych względów jest mało prawdopodobne. Ujawnienie tych naruszeń możliwe jest więc w inny sposób, co nie oznacza, że starosta jest pozbawiony możliwości cofnięcia uprawnień osobie, która nie daje rękojmi należytego wykonywania czynności diagnosty w imieniu właśnie starosty. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. złożył R. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji organu I i II instancji, zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyrok karny uprawnia starostę, na podstawie tegoż przepisu, do cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych, podczas gdy wykładnia gramatyczna i funkcjonalna przepisu prowadzi do wniosku, iż upoważnienie do cofnięcia uprawnień diagnoście przysługuje staroście jedynie, jeżeli w czasie przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 83b ust. 2 pkt 1) stwierdzi przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydania zaświadczenia wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, co skutkowało mylną subsumcją i wadliwym przyjęciem, iż do ustalonego stanu faktycznego należy zastosować przepis art. 84 ust. 3 ustawy, podczas gdy wskazany przepis zawiera zamknięty katalog przesłanek jego stosowania, a jego redakcja wyklucza zastosowanie wykładni rozszerzającej, 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 15 kpa w związku z art. 138 § 1 kpa mające wpływ na wynik sprawy polegające na niedopełnieniu, wynikającego z w/w przepisów, obowiązku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, skutkujące nierozpoznaniem zarzutu rażącej sprzeczności decyzji z treścią art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez ich proste zestawienie, skutkujące, w ocenie skarżącego, nieważnością decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie przywołując argumentacje zawartą w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy zauważyć, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięć organów administracji publicznej wydanych w wyniku przesłania odpisu prawomocnego wyroku karnego Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt [...] mocą którego skarżący został uznany winnym tego, że pełniąc obowiązki diagnosty poświadczył nieprawdę, co do stanu technicznego pojazdu, nie wykonując czynności kontrolnych. Zgodnie z art. 83b ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta. W ramach wykonywanego nadzoru starosta co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji pojazdów w zakresie: zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 3 powołanej ustawy, prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów oraz prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji (art. 83b ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Stosownie do art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 (obecnie 83b ust. 2) ustawy, stwierdzono: - przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania (pkt 1): - wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (pkt 2). Z przytoczonej regulacji wprost wynika, że niezbędnym warunkiem podjęcia decyzji o cofnięciu diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych jest stwierdzenie określonych uchybień w wyniku kontroli przeprowadzonej w trybie określonym w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Oznacza to, że jeżeli przeprowadzona kontrola nie wykaże by diagnosta dopuścił się przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, pozbawienie go uprawnienia do wykonywania badań technicznych jest wyłączone. Ustalenie dotyczące stwierdzenia uchybień w wykonywaniu obowiązków diagnosty powinno więc wynikać z czynności o charakterze kontrolnym. W związku z tym, że ustawa tylko w takim trybie przewiduje możliwość wydania decyzji pozbawiającej diagnostę uprawnień, nie powinno to nastąpić bez jakichkolwiek czynności kontrolnych. Przepis art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest przepisem o charakterze sankcyjnym. Musi być stosowany ściśle. W wypadku, gdy w drodze decyzji administracyjnej dochodzi do pozbawienia określonego uprawnienia, wykładnia rozszerzająca przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę podjęcia decyzji, nie może mieć miejsca. W związku z tym cofnięcie diagnoście wspomnianego uprawnienia nie może nastąpić przy zaistnieniu innych przesłanek, niż wymienione w powołanym przepisie. Powyższe stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 25 kwietnia 2007 r. II GSK 395/06 i 20 października 2009 r. II GSK 87/09, które to stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela. Stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartego w wyroku z dnia 1 października 2008 r. I OSK 1450/07, na które powołują się organy, jako odosobnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie rozpoznającym sprawę, nie podziela. W rozpoznawanej sprawie cofnięcie uprawnień skarżącemu nie nastąpiło w wyniku stwierdzenia w wyniku kontroli przeprowadzonej przez starostę, w ramach wykonywania nadzoru nad stacją kontroli pojazdów, naruszeń wymienionych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W aktach sprawy brak jest protokołu kontroli, z którego wynikałoby, że skarżący dopuścił się naruszeń uzasadniających cofnięcie uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnienia było następstwem uzyskania przez Starostę [...] informacji o uznaniu winnym R. W., przez Sąd Rejonowy w S. w sprawie [...] tego, że w dniu 26 stycznia 2007 r. w Ł. jako diagnosta z uprawnieniami [...] zatrudniony w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów [...] działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poświadczył nieprawdę w zaświadczeniach dopuszczających pojazdy do ruchu w ten sposób, że nie wykonując czynności kontrolnych i bez sprawdzenia czy pojazd odpowiada warunkom technicznym wydał zaświadczenie przeprowadzenia badań technicznych na pojazdy: ciągnik siodłowy [...] oraz naczepę [...] stanowiące własność A. Ś. tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 271 § 3 kk. i decyzje obu organów odwołują się do ustaleń zawartych w wyroku skazującym R. W. za popełnienie przestępstwa, którego opis odpowiada naruszeniu wymienionemu w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skazanie diagnosty w postępowaniu karnym, co do popełnienia przestępstwa przez skarżącego nie stanowi podstawy cofnięcia mu uprawnienia do wykonywania badań technicznych w postępowaniu administracyjnym. Postępowania karne i administracyjne postępowania toczą się niezależnie od siebie i możliwość zastosowania przewidzianych prawem środków jest uzależniona od spełnienia odpowiednich przesłanek określonych właściwymi przepisami prawa. W ustawie Prawo o ruchu drogowym ustawodawca ściśle powiązał uprawnienie do cofnięcia uprawnienia diagnoście z wykonywaniem przez starostę nadzoru nad stacjami kontroli pojazdów w zakresie określonym w art. 83b ust. 2 ustawy. Takie ukształtowanie kompetencji starosty wyklucza wydanie decyzji, o której mowa w art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym w wypadku, gdy naruszenia nie zostaną stwierdzone w toku czynności kontrolnych. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie, doszło do naruszenia prawa materialnego - art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez zaaprobowanie przez organy orzekające, że istniały podstawy do cofnięcia skarżącemu uprawnienia diagnosty, podczas gdy brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki wymienione w powołanym przepisie. Wskazane naruszenie miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy. Powoduje ono konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien jeszcze raz ocenić, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia R. W. uprawnień w trybie art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, mając na uwadze wskazania zawarte powyżej. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku, czego konsekwencją było stwierdzenie w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 152 p.p.s.a., że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a.