I SA/Gd 867/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-11-10
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawisłość przed Trybunałem Konstytucyjnym skargi konstytucyjnej dotyczącej zgodności przepisu ustawy podatkowej z Konstytucją uzasadnia zawieszenie postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Zawisłość przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy dotyczącej zgodności przepisu ustawy z Konstytucją nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i nie uzasadnia zawieszenia postępowania podatkowego. Organ podatkowy działa na podstawie obowiązującego prawa i nie jest związany samym wniesieniem skargi konstytucyjnej. Strona ma możliwość wznowienia postępowania po ewentualnym stwierdzeniu niekonstytucyjności przepisu przez Trybunał Konstytucyjny.Stan faktyczny
K. D. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 2 lipca 2010 r. odmawiającą zawieszenia postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania w podatku dochodowym za 2004 r. Wniosek o zawieszenie postępowania opierał się na oczekiwaniu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej dotyczącej zgodności art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lipca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia K. D., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 kwietnia 2010 r. odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia 16 kwietnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił K. D. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2004 r.
Od powyższej decyzji podatniczka wniosła odwołanie.
Pismem z dnia 31 marca 2010 r. K. D., reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego [...], na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako "Ordynacja podatkowa", wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny zagadnienia wstępnego, tj. rozpatrzenia skargi złożonej w sprawie o sygn. akt SK 18/09 dotyczącej niezgodności przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 76 ze zm.) – dalej jako "u.p.d.o.f.", w szczególności art. 30 ust. 1 pkt 7, z podstawowymi zasadami Konstytucji RP.
W uzasadnieniu wniosku podano, że podstawą zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji jest m.in. art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. i w przypadku stwierdzenia jego niekonstytucyjności przez Trybunał Konstytucyjny konieczne będzie uchylenie tej decyzji. Zdaniem wnioskodawczyni za uwzględnieniem wniosku przemawia art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny, oraz treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a", na mocy którego sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zawieszenia postępowania.
Zdaniem organu administracji rozpatrzenie przez Trybunał Konstytucyjny skargi
w sprawie o sygn. akt SK 18/09 nie mieści się w pojęciu zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ponadto, z uwagi na szczególne kompetencje Trybunału Konstytucyjnego oraz charakter orzeczeń wydawanych
w odniesieniu do sądów i organów administracji, nie może być on uznany za "inny organ lub sąd" w rozumieniu ww. przepisu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie K. D., reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego [...], zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 217 § 1 i 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw.
z art. 219 tejże ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie, wniosła o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i zawieszenie postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu zażalenia podtrzymano w całości argumentację zaprezentowaną we wniosku z dnia 31 marca 2010 r.
Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji strony żalącej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowieniem z dnia 2 lipca 2010 r. organ odwoławczy podtrzymał stanowisko, że rozpatrzenie przez Trybunał Konstytucyjny skargi w sprawie
o sygn. akt SK 18/09 nie mieści się w pojęciu zagadnienia wstępnego, o którym mowa
w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Następnie wskazał, że określenie "inny organ", jakim posługuje się ten przepis, należy rozumieć jako każdy inny organ państwowy uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie, natomiast kompetencje sądów określone zostały w art. 175, 177, 183 i 184 Konstytucji RP oraz odrębnych ustawach. Dyrektor podał, że do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego należy orzekanie w sprawach: zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją, zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie, zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe,
z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami, zgodności
z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych oraz skargi konstytucyjnej, o której mowa w art. 79 ust. 1 (art. 188 Konstytucji RP). Z uwagi na te szczególne kompetencje oraz charakter orzeczeń w odniesieniu do sądów i organów administracji publicznej Trybunał Konstytucyjny nie może zdaniem Dyrektora być uznany za "inny organ lub sąd". W przypadku bowiem zagadnienia wstępnego chodzi o rozstrzygnięcie sprawy podatkowej (administracyjnej) w drodze orzeczenia materialnoprawnego w postaci wyroku sądowego, ugody sądowej, postanowienia czy decyzji organu administracji publicznej (innego niż ten przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie).
Opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych organ odwoławczy podał, że ustalenie treści i obowiązywania unormowania prawnego, pod które organ podatkowy dokonuje subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy, jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego, do którego uprawniony jest stosujący prawo właściwy organ podatkowy. Organy podatkowe działają na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 7 Konstytucji RP, art. 120 Ordynacji podatkowej), nie posiadają uprawnień do legalnej i skutecznej prawnie oceny zgodności stosowanej ustawy podatkowej z Konstytucją ani też do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o rozstrzygnięcie w tej sprawie. Uprawnienia takie nie służą również stronom prowadzonego postępowania administracyjnego (podatkowego). Zdaniem Dyrektora powyższy stan rzeczy, jak również jednoznaczny zapis uregulowania art. 203 Ordynacji podatkowej egzemplifikującego prawa i obowiązki organu podatkowego i stron postępowania podatkowego w sytuacji zawieszenia postępowania podatkowego
z przyczyn określonych w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (wśród których ustawodawca nie przewidział wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego, jak również oczekiwania na ogłoszenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) dostatecznie dowodzą, że przewidywane ogłoszenie orzeczenia (przedmiotu i wyniku będących w toku czynności) Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego uzależnione jest zgodne z obowiązującym prawem rozpatrzenie prowadzonej indywidualnej sprawy podatkowej zakończone wydaniem w niej decyzji.
Końcowo Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na art. 190 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenie Trybunatu Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Dyrektor podkreślił, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym jest rozłożone w czasie, zaś organy podatkowe są obowiązane działać na podstawie obowiązującego prawa i w terminach tym prawem przewidzianych.
W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej K. D., reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego [...], zarzuciła zarówno zaskarżonemu, jak i poprzedzającemu je orzeczeniu z dnia 21 kwietnia 2010 r., naruszenie następujących przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia 21 kwietnia 2010 r., podczas gdy zaistniały podstawy do jego uchylenia;
2. art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania odwoławczego ze względu na wystąpienie zagadnienia wstępnego. Zdaniem strony skarżącej postępowanie odwoławcze powinno być zawieszone ze względu na postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym o sygn. akt SK 18/09 ze skargi konstytucyjnej o zbadanie zgodności przepisów art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.
z Konstytucją RP.
3. art. 217 § 1 i 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, albowiem postanowienia z dnia 2 lipca 2010 r. i 21 kwietnia 2010 r. zawierają błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, które nie spełniają przesłanek ustawowych. Zdaniem strony skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej błędnie przyjął w uzasadnieniach tych postanowień, że w niniejszej sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne
w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Mając na względzie przedstawione powyżej zarzuty strona skarżąca wniosła
o uchylenie w całości zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia
z dnia 21 kwietnia 2010 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostało ono wydane bez naruszenia prawa.
Przed przystąpieniem do oceny stanowisk stron w pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie podatkowe to prawnie uregulowany ciąg czynności procesowych, podejmowanych przez organy podatkowe i zmierzających do rozstrzygnięcia i rozpoznania sprawy. Jednym z założeń postępowania podatkowego, wynikającym
z zasady celowości, jest jego ciągły charakter, co oznacza, że powinno się ono toczyć bez przerwy, od momentu jego wszczęcia aż do załatwienia sprawy. Oczywiście istnieją jednak takie sytuacje, w których z przyczyn faktycznych lub prawnych nie można w danym momencie kontynuować postępowania. Instytucja zawieszenia postępowania służy właśnie pogodzeniu zasady ciągłości postępowania z koniecznością czasowego zaniechania jego prowadzenia (por. W. Dawidowicz: Zarys procesu administracyjnego, PWN, Warszawa 1989, s. 126). Jak jednak zaznaczono, zasadą pozostaje prowadzenie postępowania
w sposób ciągły, umożliwiający sprawne i możliwie szybkie rozpoznanie sprawy – stąd też zawieszenie postępowania może mieć miejsce tylko w przypadkach określonych
w przepisach prawa.
Ustawodawca instytucję zawieszenia postępowania z urzędu uregulował w art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W treści tej normy wskazał enumeratywnie przypadki, w których jest ono obligatoryjne. Oznacza to, że jeżeli pojawi się jedna z przesłanek tam wymienionych, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie, niezależnie od tego, na jakim etapie ono się znajduje.
Ponieważ – jak już wyżej podkreślono – instytucja ta jest wyjątkiem od zasady szybkości oraz ciągłości postępowania podatkowego, może mieć ona miejsce tylko
w przypadkach wyraźnie określonych (art. 201–206 Ordynacji podatkowej). Zasada ekonomiki postępowania nie jest zasadą bezwzględną, jej granice wyznaczają pozostałe zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym zasada praworządności i zasada zaufania do organu podatkowego. Rzeczą oczywistą jest, że w toku postępowania mogą pojawić się przeszkody, które uniemożliwiają dalszy prawidłowy jego bieg. Jeżeli mają one charakter przejściowy, organ podatkowy musi podjąć działania celem ich wyeliminowania oraz zawiesić postępowanie.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, składając wniosek o zawieszenie postępowania, powołała się na przesłankę wymienioną w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten obligatoryjnie nakazuje organowi podatkowemu zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Za zagadnienie wstępne strona skarżąca uznała konieczność rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi złożonej w sprawie o sygn. akt SK 18/09 dotyczącej zgodności przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 76 ze zm.), w szczególności jej art. 30 ust. 1 pkt 7, z podstawowymi zasadami Konstytucji RP.
Problematyka zagadnienia wstępnego jest najmniej jednoznaczna spośród wszystkich przesłanek zawieszenia postępowania. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zagadnienie wstępne, zwane też kwestią wstępną lub prejudycjalną, dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie osądzone (postanowienie NSA z dnia 21 listopada 1996 r. sygn. akt I SA/Kr 519/96, LEX nr 28934). Inaczej nieco określić można zagadnienie wstępne, że jest to sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r. sygn. akt I SA/Lu 1199/96, LEX nr 32663).
Z kolei, jak podkreśla się w piśmiennictwie (por. G. Łaszczyca, Pojęcie zagadnienia wstępnego w kodeksie postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2002, nr 7,
s. 64) na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się cztery elementy:
1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania;
2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu;
3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy
i wydanie decyzji;
4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego
a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Jeśli chodzi o tę ostatnią przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2004, s. 438). Nie chodzi przy tym o jakikolwiek związek pomiędzy określoną kwestią, istotną prawnie
z punktu widzenia rozpoznania sprawy, ale o istnienie związku przyczynowego pomiędzy kwestią podniesioną jako zagadnienie wstępne, a rozstrzygnięciem sprawy (wyrok NSA
z dnia 10 sierpnia 1983 r. sygn. akt I SA 481/03, ONSA 1983/2/65). Organ podatkowy jest obowiązany ten związek ustalić, a gdy on nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania.
W piśmiennictwie podkreśla się również, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć taką kwestię o charakterze otwartym, tj. jeszcze nie przesądzoną, której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (por. B. Graczyk,
O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno – Społeczne, seria I, 1965,
Nr 38, s. 91 i 92). W sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego zagadnienie wstępne może zatem dotyczyć takich okoliczności, które mogą mieć wpływ np. na ustalenie podmiotu zobowiązanego lub poszczególnych elementów stosunku prawnopodatkowego, co do których zarazem nie jest władny wypowiedzieć się samodzielnie organ podatkowy. Nie może być natomiast mowy o zagadnieniu wstępnym wówczas, gdy na treść decyzji mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne, poczynione przez inny, niż prowadzący postępowanie, organ lub sąd. Takie ustalenia mogą zostać wykorzystane przez organ podatkowy, mogą też tym samym mieć wpływ na przebieg postępowania, wywierać określone skutki procesowe, nie stanowią jednak zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – wbrew zapatrywaniu strony skarżącej – w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego dotyczącego ustalenia skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2004 r.
W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że zawisłość przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy zgodności ustawy z Konstytucją (art. 188 ust. 1 Konstytucji RP) nie powoduje obowiązku zawieszenia przez organ podatkowy postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym co do oceny zgodności ustawowego unormowania podatkowego
z Konstytucją przed jego zakończeniem poprzez zgodne z prawem ogłoszenie orzeczenia Trybunału (art. 190 ust. 3 i 2 Konstytucji RP) nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym stanowi art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r. sygn. akt SA/Łd 2042/98, LEX nr 40848; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1585/04, Monitor Podatkowy 2006/5/46). Wniesienie skargi konstytucyjnej czy pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności aktu ustawowego z Konstytucją, nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego automatycznie zawieszenia postępowania w innej sprawie niż w tej, w związku
z zawisłością której ta skarga lub pytanie prawne zostało skierowane (por. wyrok WSA
w Warszawie z dnia 5 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 2/05, LEX nr 189821).
Również przedstawiciele doktryny zgodni są co do tego, że "innym organem lub sądem", o którym mowa w przepisie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nie jest Trybunał Konstytucyjny, a zatem zawisłość przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy zgodności przepisów prawa z Konstytucją nie powoduje obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (zob. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński,
R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2005, s. 547; zob. również B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski,
R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2009, UNIMEX, s. 804).
Zaprezentowane powyżej poglądy tutejszy Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Zarówno we wniosku z dnia 31 marca 2010 r., jak i w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji strona skarżąca podnosiła, że za uwzględnieniem wniosku
o zawieszenie postępowania przemawia treść art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a.
Zgodnie z pierwszym z przywołanych wyżej przepisów w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny.
Natomiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
A zatem, skoro strona ma możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w przypadku gdyby Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego wydano zaskarżony przez stronę akt, to tym samym jej interes prawny zostaje zabezpieczony, gdyż posiada instrument prawny służący eliminacji z obrotu prawnego aktu wydanego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu. Również z uwagi na powyższe zawieszenie postępowania podatkowego jest niecelowe (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2006 r. sygn. akt I FZ 164/06, LEX nr 194488).
Konkludując stwierdzić należy, że przepis art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej znajduje zastosowanie wówczas, gdy w trakcie toczącego się w danej sprawie postępowania wyłoni się kwestia prawna (zagadnienie wstępne), której rozstrzygnięcie nie leży w kompetencji organu rozpoznającego sprawę, lecz innego organu lub sądu prowadzącego już lub mającego prowadzić z inicjatywy strony lub organu postępowanie zmierzające do jej rozstrzygnięcia, przy czym orzeczenie to w sposób bezpośredni warunkuje możliwość rozpatrzenia danej sprawy i wydania decyzji. W przypadku skargi konstytucyjnej, wniesionej w innej sprawie niż rozpatrywana, zależność taka nie istnieje, gdyż samo jej złożenie nie pozbawia konstytucyjności przepisów, których dotyczy, a organ podatkowy działa na podstawie i w granicach prawa mającego zastosowanie w danej sprawie (art. 120 Ordynacji podatkowej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie podziela także zarzutu naruszenia przepisów art. 217 § 1 i 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie zostało prawidłowo uzasadnione
i zawiera pełne uzasadnienie, zarówno faktyczne jak i prawne. Nie sposób też zarzucić organowi odwoławczemu, że nie dokonał szerokiej i wybiegającej ponad zarzuty zażalenia oceny. W swoim postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych
w zażaleniu, a prawne uzasadnienie postanowienia spełnia wymogi stawiane przez art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Należy również zauważyć, że postanowienie to dotyczy odmowy zawieszenia postępowania, a więc jego uzasadnienie ogranicza się jedynie do kwestii istotnych z punktu widzenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło