VII SA/Wa 355/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-08
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek badać wątpliwości dotyczące oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli skarżący podnoszą zarzuty dotyczące jego prawdziwości?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek wyjaśnić uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli skarżący podnoszą takie zarzuty. Brak takiego badania stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i może skutkować uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S. i E. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego. Skarżące zarzuciły m.in. naruszenie przepisów dotyczących oświadczenia o prawie do terenu, twierdząc, że inwestor nie dysponował całym gruntem na cele budowlane. Wcześniejszy wyrok WSA uchylający decyzję został uchylony przez NSA, który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ponownym postępowaniu WSA uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz E. S. kwotę 760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi E. S. i E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projekty budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. S. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, na wniosek "S." Sp. z o.o. z siedzibą w W., zmienił decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] ([...]), udzielającą pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych, oznaczonych w projekcie symbolami: AI- AII, AIII, AIIII, na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (obręb [...]), w rejonie ulic [...] i proj. [...] w W., w części oznaczonej w projekcie zamiennym symbolem A* cd i A** i pozwolił na budowę według tego projektu.
Decyzja z dnia [...] została uprzednio zmieniona decyzją z dnia [...] (nr [...]) w części oznaczonej symbolem A* cd i A*. W stosunku do projektu zatwierdzonego ww. decyzją z dnia [...] zmiany polegały na: rezygnacji z zadaszonego parkingu na parterze w części północnej budynku i zaprojektowaniu w to miejsce 3 mieszkań, zmianie struktury mieszkań, lokalizacji miejsc postojowych na terenie, zmianie lokalizacji placu zabaw. Pozostałe warunki decyzji z 14 marca 2007r. oraz decyzji z 31 grudnia 2004r. pozostały bez zmian.
Organ uznał, że projekt zamienny jest zgodny z ustaleniami decyzji z [...] ([...]) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zmienionej decyzją z dnia [...] ([...]).
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze. zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. i E. S. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż właściwy w sprawie zmiany pozwolenia na budowę jest organ architektoniczno-budowlany. Następnie odmówił oceny aktu notarialnego złożonego przez odwołujące, a w konsekwencji również oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazując, że oświadczenie to składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej, nie podlega zatem kontroli organu.
Wojewoda podniósł, że zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany przewiduje 51,7 % powierzchni biologicznie czynnej, co odpowiada ww. decyzji z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ dodał również, że lokalizacja placu zabaw nie wymaga zgody skarżących jako stron postępowania i jest zgodna z § 40 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Skargę na to rozstrzygnięcie wniosły E. i E. S., zarzucając naruszenie art. 36a oraz 83 Prawa budowlanego, wobec wydania decyzji przez niewłaściwy organ, gdyż organem właściwym winien być organ nadzoru budowlanego, bowiem w dniu wydania decyzji inwestycja była praktycznie zrealizowana w wyniku samowolnego odstąpienia od pozwolenia na budowę. Ponadto, skarżące zarzuciły naruszenie przepisów dotyczących oświadczenia o prawie do terenu, gdyż inwestor nie dysponował całym gruntem na cele budowlane, a także wymogów dotyczących zagwarantowania powierzchni biologicznie czynnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. O oddalenie skargi wniósł również uczestnik postępowania – inwestor Sp. z o.o. "S." w W.
Wyrokiem z dnia 11 lipca 2007r. (VII SA/Wa 1851/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - uchylił zaskarżoną decyzję. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej inwestora Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2009r. (II OSK 1897/07) uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Do Sądu wpłynęły dwa pisma procesowe skarżącej E. S. oraz inwestora.
W piśmie skarżącej podtrzymano wnioski zawarte w skardze z ich jednoczesnym uzupełnieniem. Skarżąca dodała, że nie kwestionuje właściwości organu architektoniczno- budowlanego do wydania decyzji zamiennej, uważa jednak, że skoro dla części inwestycji w dniu [...] wydano pozwolenie na użytkowanie, to inwestor winien był uzyskać nowe pozwolenie na budowę. W takiej sytuacji nie było możliwe wydanie decyzji "zamiennej".
Projekt zagospodarowania terenu objęty wnioskiem o decyzję zamienną zmieniał lokalizację placu zabaw poza obszar zakreślony we wniosku. Inwestor zlikwidował zatem plac zabaw na tym terenie, lokując go poza obszarem objętym wnioskiem o decyzję zamienną.
Zarzut naruszenia przepisów wymagających złożenia przez inwestora oświadczenia o prawie do terenu, skarżąca poparła orzecznictwem sądów administracyjnych, powołała się na ustalenia poczynione przez Sąd w uchylonym wyroku oraz wskazała na treść aktu notarialnego, z którego nie wynika, że skarżące udzieliły zgody na dysponowanie gruntem, objętym wnioskiem o wydanie decyzji zamiennej, na cele budowlane.
W piśmie inwestora podniesiono, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony, gdyż planowana zmiana dotyczyła budynku, nie była to zatem nieruchomość, w której prawie własności udziały mają skarżące. W pozostałym zakresie tj. lokalizacji miejsc postojowych na terenie oraz zmianie lokalizacji placu zabaw zmiany dotyczyły zagospodarowania terenu. Z mapy stanowiącej załącznik do zamiennego projektu budowlanego nie wynika, aby miejsca postojowe lub plac zabaw były zlokalizowane na działce [...], co wskazuje, że skarżące nie mają interesu prawnego uprawniającego do przyznania im statusu strony. Zdaniem inwestora, nawet gdyby przyjąć, że zmiana zagospodarowania terenu dot. ww. działki, to przymiot strony przysługiwałby wspólnocie mieszkaniowej, a nie skarżącym. Na poparcie swego stanowiska uczestnik powołał orzecznictwo oraz treść art. 22 ust. 3 pkt 4 ustawy o własności lokali podkreślając, że skarżące jednak nie wykazały własnego, indywidualnego interesu prawnego. Niezależnie, w umowie z dnia 18 stycznia 2006r. udzieliły zgody inwestorowi na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
Nadto, z załączonego odpisu z księgi wieczystej, w dziale III wynika służebność przechodu i przejazdu przez działkę nr ew. [...], która została ustanowiona zanim skarżące nabyły lokal w przedmiotowym budynku i związany z nim udział w nieruchomości stanowiącej ww. działkę. Również w § 9 pkt f ww. aktu notarialnego wnika, że Spółka nabyła prawo do korzystania z działki [...] w celu kontynuowania budowy kolejnych etapów osiedla.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje.
Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zw. ppsa, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał ponownej kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze ocenę prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2009r.
W powołanym wyroku Sąd odwoławczy wskazał, że pomimo poinformowania o zmianie adresu do doręczeń pełnomocnika Spółki, zawiadomienie o terminie rozprawy wysłano na dotychczasowy adres pełnomocnika. Przeprowadzenie rozprawy w takiej sytuacji, pozbawiło pełnomocnika uczestniczki postępowania możliwości obrony jej praw.
Sąd odwoławczy dodał również, że - wbrew twierdzeniu skarżącej Spółki - wybudowanie budynku wielorodzinnego i uzyskanie decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie nie czyni kontroli sądowej bezprzedmiotową.
Mając na uwadze powyższą ocenę, po prawidłowym zawiadomieniu pełnomocnika uczestniczki postępowania Spółki z o.o. "S." o terminie rozprawy – Sąd stwierdza, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 7, 77, 107 § 3 kpa w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Jak wynika z zatwierdzonego kwestionowaną decyzją projektu zamiennego planowane przez inwestora zmiany dotyczą również działki o nr ew. [...]. Zgodnie z zapisami aktu notarialnego z dnia 18 stycznia 2008r. (Rep.[...]) skarżące są właścicielkami lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] oraz udziałów w gruncie położonym na działkach nr [...], [...], [...],[...]. Działka nr ew. [...] jest nieruchomością niezabudowaną. Mając na uwadze, iż działka ta stanowi odrębny przedmiot własności, nie można uznać jej za część wspólną nieruchomości [...],[...] i [...]. W związku z tym nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. - o własności lokali (Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), jak wskazywał w swoich pismach inwestor, a jedynie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące współwłasności.
Wskazać trzeba, że wymienione w projekcie zamiennym roboty budowlane są niewątpliwie czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu. Zgodnie z art. 199 kc do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczając zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Zatem zgoda skarżących, jako współwłaścicielek tejże nieruchomości, była niezbędna do złożenia przez inwestora oświadczenia o dysponowaniu przedmiotową działką na cele budowlane. Zgoda ta nie wynika jednak z zapisów aktu notarialnego z dnia 18 stycznia 2008r. Wskazać bowiem należy, że w § 9 pkt f ww. aktu notarialnego nabywcy lokali udzielili jedynie zgody Sp. z o.o. "S." na korzystanie z terenu osiedla, w tym działki [...], z prawem faktycznego dysponowania terenem i kontynuowania budowy kolejnych etapów osiedla (w szczególności etapu III i IV). Natomiast z odpisu z księgi wieczystej Kw. Nr [...]), w dziale III wynika tylko służebność m.in. przechodu i przejazdu przez działkę nr ew.[...].
Wobec powyższego, nie można było również zgodzić się z zarzutami uczestnika postępowania o braku przymiotu strony skarżących w kwestionowaniu decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].
W tym miejscu wyjaśnić należy, że w powołanym przez uczestnika postępowania w załączniku do protokółu wyroku z dnia 9 kwietnia 2009r. (II OSK 576/08), Naczelny Sąd Administracyjny powołując się tylko na zapisy ww. aktu notarialnego nie dokonywał ustaleń w zakresie ww. decyzji z [...] oraz decyzji ją zmieniającej z dnia [...], wskazując wprost, "że ocena prawidłowości tych decyzji oraz posiadanie przez skarżące interesu prawnego do kwestionowania zawartych w nim rozstrzygnięć wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy".
Skoro zatem skarżące, w przedstawionym stanie faktycznym, zakwestionowały w odwołaniu, oświadczenie inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to obowiązkiem organu odwoławczego było zbadanie i ustosunkowanie się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji.
Organ winien mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, w sytuacji ujawnienia się w toku postępowania okoliczności faktycznych, z których wynika uzasadniona wątpliwość co do prawdziwości oświadczenia o posiadaniu tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ administracji publicznej ma obowiązek wątpliwości te wyjaśnić. Możliwość badania takiego oświadczenia wykluczona jest tylko wtedy, gdy organ wydający decyzję nie posiada informacji świadczących o jego nieprawdziwości (por. wyroki WSA: z dnia 15 marca 2006r., VII SA/Wa 1602/05, LEX nr 227771; z dnia 7 października 2004r., IV SA 589/03, LEX nr 160739)
Natomiast Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów skargi.
Podkreślenia wymaga, że do wydania decyzji, o której mowa w art. 36a Prawa budowlanego, uprawniony jest organ archtektoniczno-budowlany, co wynika z art. 83 ust 1 Prawa budowlanego, w którym przepis ten nie został wymieniony.
Zasadnie również ustalił organ odwoławczy, że zatwierdzona w projekcie zamiennym powierzchnia biologicznie czynna (51, 7%) odpowiada decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak również planowana przez inwestora zmiana lokalizacji placu zabaw nie narusza przepisów prawa materialnego, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 20023. Nr 79 poz. 690).
W świetle przedstawionego stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ppsa orzekł jak punkcie I i II sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło