II GSK 672/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-12
Skład orzekający: Marzenna Zielińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która nie została skutecznie doręczona stronie, może być uznana za istniejącą w obrocie prawnym i czy organ odwoławczy może stwierdzić jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w sytuacji, gdy w obiegu prawnym znajduje się inna, wcześniejsza decyzja rozstrzygająca tę samą sprawę?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, która została sporządzona i podpisana zgodnie z wymogami formalnymi, istnieje w obrocie prawnym, nawet jeśli nie została skutecznie doręczona stronie. Organ odwoławczy, stwierdzając istnienie dwóch decyzji rozstrzygających tę samą sprawę, powinien stwierdzić nieważność decyzji późniejszej na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ późniejsza decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i utrzymaniu jej w mocy przez organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje ze względu na naruszenie zasady dwuinstancyjności. Następnie wydano kolejną decyzję przyznającą płatność, od której skarżąca wniosła odwołanie. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co zostało następnie uchylone przez WSA. Po kolejnych postępowaniach, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję przyznającą płatność, stwierdzając jednocześnie, że wcześniejsza decyzja z lutego 2008 r. nie weszła do obrotu prawnego. WSA uchylił tę decyzję, uznając ją za wydaną z naruszeniem prawa, ponieważ w obrocie prawnym istniała decyzja z lutego 2008 r. Dyrektor ARiMR wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 1010/10 w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 1010/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie może być wykonana. Ponadto Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] maja 2006 r. S. C. wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. G. z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W dniu [...] czerwca 2006 r. skarżąca złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w P. G. zmianę do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. G. przyznał stronie płatność na rok 2006 w wysokości 19.696,98 zł do powierzchni 33,40 ha.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006.
Wyrokiem z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 413/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2007 r. oraz decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2006 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Sąd podkreślił, iż zmiana do wniosku stanowi integralną część wniosku i łącznie z nim powinna być rozpoznana w dwóch instancjach.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. G. przyznał skarżącej płatność na rok 2006 w wysokości 19.696,98 zł do powierzchni 33,40 ha.
Od powyższej decyzji S. C. złożyła w dniu 31 marca 2008 r. odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. stwierdził w myśl art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) uchybienie terminu do wniesienia odwołania, podkreślając, iż decyzja została skutecznie doręczona w dniu 13 marca 2008 r., zaś ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 27 marca 2008 r.
Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. i wskazała, iż pismo skierowane do pełnomocnika zostało błędnie zaadresowane.
Wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 617/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wskazując, iż organ administracji nie zbadał, czy doręczenie przesyłki spełnia przesłanki z art. 44 § 2 k.p.a. Nadto Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości przyjęcia fikcji doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a.
Przeprowadzone przez organ administracyjny przy udziale Poczty Polskiej postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, doprowadziło do wniosku, iż przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. zostały spełnione i tym samym zasadne jest uznanie przesyłki poleconej, zawierającej skierowaną do pełnomocnika S. C. decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. za skutecznie doręczoną w dniu 13 marca 2008 r.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. w dniu [...] września 2009 r., wydał postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Na powyższe postanowienie S. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. zarzucając organowi szereg naruszeń prawa materialnego oraz procesowego skutkujących wydaniem zaskarżonego postanowienia, na mocy którego strona została pozbawiona prawnej możliwości zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym decyzji z dnia [...] lutego 2008 r.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżone postanowienie uwzględniając zarzuty strony. W uzasadnieniu organ podniósł, że kwestionowana decyzja nie została w sensie prawnym skutecznie doręczona, a przez to nie mogła wywoływać skutków prawnych.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego w dniu 31 marca 2008 r. wskazując, iż decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. nie została skutecznie doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony, a zatem nie weszła do obrotu prawnego.
Postanowieniem z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 925/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. organ wyeliminował z obrotu prawnego postanowienie z dnia [...] września 2009 r. będące przedmiotem skargi i w związku z powyższym postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. G. przyznał producentowi płatność na rok 2006 w łącznej wysokości 19.696,98 zł do powierzchni 33,40 ha.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że skoro decyzja z dnia [...] lutego 2008 r., nie została skutecznie doręczona i nie weszła do obrotu prawnego, to w nim nie istnieje.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji. Zarzuciła naruszenie przepisów procedury i prawa materialnego oraz wskazała na brak podstaw do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia z [...] stycznia 2010 r., skoro w obiegu pozostaje decyzja z dnia [...] lutego 2008 r.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem prawa, tj. z pominięciem obowiązku organu odwoławczego wynikającego z art. 156 § 1 pkt 3 i art. 158 § 1 k.p.a.
Sąd I instancji uznał, że decyzja organu pierwszej instancji dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Tym samym zaskarżona decyzja, jako utrzymująca w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności, jest decyzją naruszającą prawo.
Sąd podkreślił, że podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 k.p.a. jest to, że organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy prawa, to znaczy ustawy i wydawane na podstawie ustaw i w celu ich wykonania przepisy wykonawcze, decydują w szczególności o tym, kiedy organ administracji państwowej wydaje decyzję administracyjną. W myśl art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji stwierdza nieważność decyzji, które dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Obowiązek ten ciąży także na organie odwoławczym, który z racji swej kognicji bada sprawę od początku.
Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że obowiązkiem organu odwoławczego było podjęcie działań zmierzających do zaprowadzenia porządku prawnego i orzeczenie o nieważności decyzji, od której skarżąca się odwołała jako rozstrzygającej w sprawie, w której w obrocie prawnym pozostaje inna decyzja organu pierwszej instancji.
Sąd wskazał, że rozpatrując odwołanie strony od decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. organ drugiej instancji powinien zwrócić uwagę, że w obrocie prawnym pozostaje jako nieuchylona w żadnym trybie decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. rozstrzygająca, podobnie jak decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r., o uprawnieniach skarżącej do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 r.
W skardze kasacyjnej Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 182 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na:
1) naruszeniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. (w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a.) oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.), w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 44 k.p.a. w związku z art. 109 § 1 k.p.a. i art. 110 k.p.a. wskutek bezzasadnego zarzucenia organowi naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy to niezastosowanie było konsekwencją braku podstaw dla ich zastosowania w związku z niedopuszczalnością zastosowania przez organ przepisu art. 44 k.p.a. wobec stwierdzonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt: I SA/Gd 617/08 braku podstaw dla przyjęcie fikcji prawnej doręczenia pisma - decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. G. z dnia [...] lutego 2008 r. w trybie ww. przepisu art. 44 k.p.a., czego skutkiem było uznanie, że decyzja ta nie została doręczona stronie (art. 109 § 1 k.p.a. w związku z art. 44 § 4 k.p.a.), wobec czego nigdy nie weszła ona do obrotu prawnego, zaś organ nie jest (i nie był) nią związany po myśli art. 110 k.p.a., co - w związku z naruszeniem przez Sąd I instancji obowiązku należytego przeprowadzenia kontroli zaskarżonej skargą decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. z dnia [...] lipca 2010 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. G. z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 rok (wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej) - w ocenie organu mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) naruszeniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. (w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a.) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 i art. 144, 170 oraz art. 171 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd I instancji wyjścia poza granice skargi (którymi nie był związany) dla rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, jakie warunkowane było znanymi temu Sądowi okolicznościami przedmiotowej sprawy, w tym ustaleniami stanowiącymi podstawę wcześniejszego prawomocnego wyroku WSA w G. z dnia 20 listopada 2008 r. w sprawie o sygn. akt: I SA/Gd 617/08 korzystającego z powagi rzeczy osądzonej, którego ustalenia, a także ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ww. orzeczeniu Sądu, były wiążące także dla Sądu wydającego w niniejszej sprawie zaskarżone orzeczenie, a których pominięcie, pomimo ich przywołania w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku, skutkowało sprzecznością przyjętych za podstawę zapadłego rozstrzygnięcia istotnych ustaleń Sądu I Instancji z treścią zebranego w sprawie materiału, co w ocenie organu mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu organ podniósł, że w rozpoznawanej sprawie brak było przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. celem stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2010 r., ponieważ decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. nigdy nie weszła do obrotu prawnego. Podkreślono, że WSA w G. wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 617/08 prawomocnie orzekł o braku podstaw dla przyjęcia fikcji prawnej doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. w trybie art. 44 k.p.a. Skutkiem powyższego było uznanie, że wskazana decyzja nie została doręczona stronie i nigdy nie weszła do obrotu prawnego, a zatem organ nie był i nie jest nią związany.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., organ podniósł, że Sąd I instancji nie przedstawił zwięzłego stanowiska organu oraz pominął część materiału dowodowego związanego z wyrokiem WSA z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 617/08.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny może na posiedzeniu niejawnym rozpoznać skargę kasacyjną, jeżeli jest ona oparta wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a strona, która wniosła skargę kasacyjną, zrzekła się rozprawy, zaś pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 182 § 3 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego. W rozpatrywanej sprawie powyższe warunki zostały spełnione i z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w trybie, o którym mowa w art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 44 k.p.a. w związku z art. 109 § 1 k.p.a. i art. 110 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z kolei w myśl art. 158 § 1 k.p.a. rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zaprezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną poglądu, iż w rozpoznawanej sprawie brak było przesłanek dla zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ wobec braku skutecznego doręczenia S. C. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. G. z dnia [...] lutego 2008 r., decyzja ta nigdy nie istniała i nie weszła do obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzja jest indywidualnym aktem administracyjnym o charakterze zewnętrznym, skierowanym do konkretnego adresata. Cechą właściwą decyzji administracyjnej jest uzewnętrznienie oświadczenia woli kompetentnego organu administracji publicznej. Według art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronie na piśmie. Doręczenie następuje w formie prawnej przewidzianej w art. 39 - 48 k.p.a. i zachowanie tej formy ma znaczenie prawne dla skutków materialnych i skutków procesowych. Decyzja wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie, co nie oznacza by wcześniej decyzja ta nie istniała. Art. 107 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Już z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji (por. A. Wróbel w: M. Jaśkowska i A. Wróbel " "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie II, Zakamycze 2005, str. 687). Chwilą wydania decyzji jest wobec tego nie data doręczenia stronie, lecz data jej sporządzenia, czyli w przypadku decyzji pisemnej dzień podpisania decyzji zawierającej prawem wymagane składniki. Wydanie, ogłoszenie i doręczenie aktu to trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki tak procesowe jak i materialne (E. Frankiewicz "Wydanie a doręczenie decyzji administracyjnej", Państwo i Prawo, 2/2002, str. 70).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. G. z dnia [...] lutego 2008 r. została sporządzona i podpisana zgodnie z wymaganiami art. 107 k.p.a., a zatem decyzja ta istnieje w obrocie prawnym. Ponadto była ona przedmiotem postępowania toczącego się przed Dyrektorem [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. oraz Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w G., zakończonego wydaniem przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR postanowienia z dnia [...] stycznia 2010 r. stwierdzającego niedopuszczalność wniesionego od niej przez S. C. odwołania. Nie można zgodzić się z twierdzeniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. G. z dnia [...] stycznia 2010 r. była pierwszym i jedynym rozstrzygnięciem w sprawie z wniosku S. C. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2006.
Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznał, że wobec istnienia dwóch decyzji – z dnia [...] lutego 2008 r. i [...] stycznia 2010 r. – rozstrzygających o uprawnieniach S. C. do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, zaskarżona decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. Zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 44 k.p.a. w związku z art. 109 § 1 k.p.a. i art. 110 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ zarzucił również Sądowi I instancji naruszenie art. 3 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl natomiast § 2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei powołany przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. określa zakres działania sądów administracyjnych.
Stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie naruszył żadnego z przytoczonych przepisów, ponieważ skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy naruszyły prawo w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, a tym samym wymierzył sprawiedliwość w zakresie kognicji wyznaczonej sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianych przepisów ustrojowych nie możne być uznany za uzasadniony.
Co do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., to jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, strona wnosząca skargę kasacyjną upatruje go w nienależytym przedstawieniu przez Sąd I instancji stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, a dotyczącego wyjaśnienia powodów decydujących o tym, że w obrocie prawnym nie funkcjonują dwie decyzje administracyjne rozstrzygające tą samą sprawę administracyjną; w takim ustaleniu stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, którego ocena dokonana przez Sąd I instancji nie spełnia wymogu zgodności z prawem oraz niewyjaśnieniu rozstrzygnięcia w związku z przemilczeniem zarzutu organu wykazującego niedopuszczalność zastosowania w sprawie instytucji stwierdzenia nieważności.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wtedy, gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W takim przypadku wadliwość uzasadnienia wyroku może być uznana za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej, przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, udzielił również wskazówek co do dalszego postępowania.
Podniesiony w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 §1 p.p.s.a. w związku z art. 144 p.p.s.a., 153 p.p.s.a., 170 p.p.s.a. oraz 171 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd I instancji wyjścia poza granice skargi dla rozstrzygnięcia sprawy również należy uznać za chybiony. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się bowiem do przytoczenia treści wymienionych przepisów i nie przedstawił uzasadnienia postawionego zarzutu. W szczególności nie zostało wykazane, że naruszenie wskazanych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło