I OSK 695/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-29

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Janina Antosiewicz, Zygmunt Zgierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego wydanej na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, czy też przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego wydanej na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, nawet jeśli wydana została z zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jest decyzją z zakresu ubezpieczeń społecznych i podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd powszechny, a nie przez sąd administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na takie decyzje.
Stan faktyczny
M. M. złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie o odmowie uchylenia decyzji z dnia 19.09.2006 r. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego. Minister Obrony Narodowej (MON) dwukrotnie postanowieniem zwrócił to odwołanie, uznając, że właściwy do jego rozpoznania jest sąd powszechny (sąd ubezpieczeń społecznych), a nie organ administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M. na postanowienie MON. M. M. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując właściwość sądu powszechnego i domagając się rozpoznania sprawy przez MON.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia NSA del. Zygmunt Zgierski Protokolant asystent Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 958/10 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu odwołania oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 958/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu odwołania. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia 1 czerwca 2010 r. o zwrocie odwołania M. M. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] września 2006r. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie I instancji o zwrocie wymienionego odwołania wnoszącemu odwołanie M. M. Zaskarżone postanowienie zapadło w toku postępowania w którym ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy: W dniu [...].04.2010 r. M. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika /radcę prawnego/ złożył do Ministra Obrony Narodowej /dalej określany jako "MON", odwołanie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] września 2006r. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł za okres od [...] października 2004r. do dnia [...] lipca 2006r. Minister Obrony Narodowej wspomnianym wyżej postanowieniem z dn. [...].06.2010 r. działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. K.p.a. oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10.12.1993r. o zaopatrzeniu żołnierzy zawodowych oraz członków ich rodzin /Dz. U. z 2004r. nr 8 poz. 66 ze zm./ po rozpoznaniu odwołania M. M. zwrócił powyższe odwołanie wnoszącemu. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia MON podniósł, że w wydanej decyzji od której strona wniosła odwołanie, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie zawarł pouczenie o przysługującym stronie prawie odwołania się od decyzji do Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie. Ponieważ z treści odwołania wynikało, że w sprawie właściwy jest sąd powszechny /sąd ubezpieczeń społecznych/, stosownie do art. 66 § 3 K.p.a. , odwołanie zwrócono wnoszącemu. W środku odwoławczym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do MON, M. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego, wniósł o wydanie decyzji w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z dn. 10.12.1993r. zwalniającej M. M. z obowiązku zwrotu pobranego świadczenia emerytalnego, ewentualnie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dn.10.12.1993r. lub art.154 - 155 K.p.a. uchyleniu decyzji Dyrektora WBE z dn. [...].09.2006r. lub wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie w której wydano przedmiotową decyzję. W ocenie odwołującego się złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w administracyjnym toku postępowania. Organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest w ocenie odwołującego się MON jako organ nadrzędny nad Dyrektorem WBE, a nie Sąd Okręgowy w Warszawie. Należy zauważyć, że strona posłużyła się tymi samymi zarzutami i argumentacją jak w sprawie w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie z dnia [...] września 2006r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. MON, po ponownym rozpoznaniu wniosku, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...].06.2010r., podnosząc w pisemnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że sprawy dotyczące emerytur i rent, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych należą do kategorii spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych stosownie do art. 476 § 2 kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast zgodnie z art. 461 § 2 kodeksu postępowania cywilnego, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych w których wniesiono odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego, właściwy jest sąd w którego okręgu ma siedzibę ten organ. W stanie faktycznym sprawy M. M., należało zatem uznać, że właściwym w sprawie wniesionego odwołania od decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych jest sąd powszechny i dlatego, stosownie do art.66 § 3 K.p.a. , wniesione odwołanie należało zwrócić wnoszącemu. Skargę na powyższe postanowienie MON do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. M. reprezentowany przez pełnomocnika /radcę prawnego/. W skardze wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia MON oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...].06.2010r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonym postanowieniom zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 31 i 32 ustawy z dn.10.12.1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin w związku z art. 117 § 1-2 K.p.a. , poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i w konsekwencji uznanie, że odwołanie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie o usunięcie z obrotu prawnego decyzji organu emerytalnego, rozstrzyga sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, podczas gdy organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest MON jako organ wyższego stopnia w stosunku do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie. Autor skargi w jej uzasadnieniu podniósł, że argumentacja MON zawarta w zaskarżonym postanowieniu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest sprzeczna z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami ustawy z dn. 10.12.1993r. oraz orzecznictwem sądowym w tym zakresie. Na poparcie tez autor przywołał uchwałę SN z dn. 7.04.2010r. sygn. II UZP 3/10 oraz postanowienie SN z dn.14.01.2010r. W orzeczeniach tych, w ocenie skarżącego wyrażono pogląd, że usunięcie rażąco naruszającej prawo decyzji wydanej przez wojskowy organ emerytalny z obrotu prawnego powinno nastąpić w trybach przewidzianych w K.p.a. i powinien dokonać tego MON jako organ wyższego stopnia nad wojskowym organem emerytalnym. Stąd rozpoznanie odwołania od decyzji wydanej przez WBE podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, a nie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W odpowiedzi na skargę MON wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zwartą w zaskarżonym postanowieniu. W replice na stanowisko MON, w piśmie procesowym z dn. [...].11.2010r. pełnomocnik skarżącego odniósł się do argumentacji MON z odpowiedzi na skargę oraz podtrzymał swoje twierdzenia o konieczności rozstrzygnięcia wniosku skarżącego w postępowaniu administracyjnym przywołując na poparcie twierdzeń przytaczane już orzecznictwo sądowe. Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy MON, jak uważa skarżący, jest organem wyższego stopnia od decyzji wydawanych przez wojskowy organ emerytalny i czy od wydanych przez ten organ rozstrzygnięć przysługują środki odwoławcze w administracyjnym toku postępowania. Decyzja z dn. [...].03.2010r. znak [...] o odmowie uchylenia decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Warszawie z dn. [...].09.2006r. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, wydana została na podstawie art. 31 i 32 cyt. ustawy z dn.10.12.1993r./ i jest to decyzja z zakresu zaopatrzenia emerytalnego i rentowego/. Zgodnie z art.180 § 2 K.p.a. sprawy wynikające z przepisów o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z kolei zgodnie z art.181 K.p.a. organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne. W odniesieniu do spraw z zakresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego żołnierzy zawodowych, tryb postępowania i właściwe organy, określają przepisy art. 31-36 cyt. ustawy z dn.10.12.1993r. Z art. 31 i 32 ust. 2 powołanej ustawy zdaniem Sądu pierwszej instancji wynika, iż MON nie może być uznany za organ wyższego stopnia w tego rodzaju postępowaniach z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych nad wojskowym organem emerytalnym i nie jest uprawniony do rozpoznania odwołania od decyzji wojskowego organu emerytalnego w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym odwołanie skarżącego od wspomnianej decyzji wojskowego organu emerytalnego z dnia 19.03.2010r. podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd powszechny w postępowaniu wynikającym z przepisów kodeksu postępowania cywilnego, a nie w postępowaniu administracyjnym regulowanym K.p.a. . Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. M. zarzucając mu: 1. naruszenie art. 180 § 2 K.p.a., art. 181 K.p.a. w zw. z art. 31 i 32 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uznaniem iż w sprawie właściwym jest Wojskowe Biuro Emerytalne i sąd powszechny, w konsekwencji czego decyzje Wojskowego Biura Emerytalnego w przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej pozbawione są kontroli w toku postępowania administracyjnego 2. naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy administracji nie naruszyły prawa (materialnego i procesowego, w szczególności art. 157 § 1 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. , których nie zastosowano w sprawie) wydając decyzje w niniejszej sprawie i niedostrzeżenie nieprawidłowości w działaniu organu administracyjnego II instancji, który będąc do tego zobowiązanym nie naprawił przeoczenia organu administracyjnego I instancji polegającego na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniom następstw prawnych sytuacji w jakiej znalazł się skarżący. Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie w całości na podstawie art. 188 P.p.s.a. zaskarżanego orzeczenia WSA w Warszawie oraz rozpoznanie skargi i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uchylenie w całości postanowienia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...].07.2010 r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...].06.2010 r. o przekazaniu sprawy wg właściwości tj. Dyrektorowi WBE w Warszawie uchylenie w całości - na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. - zaskarżanego orzeczenia WSA w Warszawie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych. W motywach skargi kasacyjnej wskazano, iż możliwym jest usunięcie rażąco naruszającej prawo decyzji wydanej przez WBE w Warszawie z obrotu prawnego w trybach przewidzianych w K.p.a. Emerytalne organy wojskowe, którymi są dyrektorzy wojskowych biur emerytalnych z mocy § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618 ze zm.), mają status organów administracji państwowej, co do których organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 i art. 17 pkt 3 k.p.a. jest Minister Obrony Narodowej (art. 2 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 56 ze zm. jako organ państwa, do którego zakresu działania należy "wykonywanie uprawnień naczelnego organu administracji państwowej w stosunku do terenowych organów administracji wojskowej i innych organów wojskowych"). Dlatego też zdaniem skarżącego co do jego wniosku powinien wypowiedzieć się Minister Obrony Narodowej jako organ przełożony nad Dyrektorem WBE w Warszawie w rozumieniu przepisów K.p.a. Zdaniem skarżącego konieczne jest więc wydanie przez Ministra Obrony Narodowej rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego o usunięcie z obrotu prawnego decyzji WBE z dnia [...].09.2006 r. Rozstrzygnięcie to powinno zapaść w formie decyzji administracyjnej. Skarżący podniósł ponadto, iż argumentacja organu zawarta w uzasadnieniu skarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie stanowisko prezentowane w sprawie przez skarżącego zostało zaakceptowane w uchwale Sądu Najwyższego z 07.04.2010 r. (sygn. II UZP 3/10)) oraz postanowieniu SN z 14.01.2010 r, sygn. I UK 238/09, jeszcze niepubl.). W orzeczeniach tym wyrażono pogląd, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez WBE podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym i sądowo administracyjnym, a nie przed sadem pracy i ubezpieczeń społecznych. Podobne stanowisko zajął też Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14.01.2010 r., sygn. I UK 238/09. Twierdzenia skarżącego znajdują też poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10.01.2006 r., sygn. akt III SA/Lu 547/2005, publ. LexPolonica nr 414838, ONSAiWSA 2006/4 poz. 119 - w aktach sprawy, czy też wyrok WSA w Warszawie z 28.05.2008 r., sygn. II SA/Wa 2068/07 - w aktach sprawy). Skoro bowiem tryb administracyjny jest właściwym do rozpoznania żądania stwierdzenia nieważności (a takie żądanie złożył skarżący) to właściwym do jego rozpoznania jest organ wyższego rzędu nad WBE, czyli Minister Obrony Narodowej. Podsumowując, skarżący nie kwestionuje tezy iż co do zasady sprawa ta powinna być rozpatrzona w trybie postępowania cywilnego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Jednakże nie wyklucza to rozpoznania sprawy w trybie postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji gdy decyzja organu administracji państwowej rażąco narusza prawo. Zdaniem skarżącego, w sytuacji z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie (zamknięta droga do zaskarżenia rozstrzygnięcia w trybie cywilnym), konieczne jest rozstrzygnięcie jej w postępowaniu administracyjnym. Nieuwzględnienie skargi skarżącego oznaczać będzie iż w obrocie prawnym pozostanie nieprawidłowa decyzja, której wykonanie naraziło skarżącego na utratę ponad [...] złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego jak i postępowania. Żaden z podniesionych zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu. W skardze kasacyjnej zakwestionowano orzeczenie Sądu pierwszej instancji oparte na stwierdzeniu niewłaściwości sądu administracyjnego do rozstrzygania skarg na decyzje wojskowego organu emerytalnego wydane na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.). Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, według którego od decyzji wydanej na podstawie art. 32 ust.2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin przysługuje odwołanie wyłącznie do sądu powszechnego. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny zajmował już stanowisko m. in. w postanowieniu z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 279/07, w którym Sąd ten stwierdził jednoznacznie, że skoro sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.), nie jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność w przypadku niewydania przez wojskowy organ emerytalny takiej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela zaprezentowane w powołanym orzeczeniu stanowisko. Przepis art. 32 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin stanowi, że decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. To, że wojskowy organ emerytalny stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zmienia zasady, że decyzje wydawane na podstawie art. 32 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 20 grudnia 1993 r. są decyzjami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Nie można z tego przepisu wyprowadzać wniosku, że skoro przepis nie wskazuje wyraźnie, że od decyzji wydanej na podstawie tego przepisu przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu powszechnego, to tym samym przysługuje zainteresowanemu skarga na taką decyzję do sądu administracyjnego. Zasadą jest, że w sprawach nieuregulowanych w powołanej ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, a mimo stosowania przez organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego przysługuje do sądu powszechnego (art. 11 i 31 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r.). Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie o zmianie lub uchyleniu decyzji ostatecznej, od której przysługiwało zainteresowanemu odwołanie do sądu powszechnego, podejmowane jest na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. w formie decyzji, która dotyczy prawa do zaopatrzenia emerytalnego w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego, co oznacza, że również od tej decyzji przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej, od której nie zostało wniesione odwołanie do sądu powszechnego, to nic innego jak wydanie nowego rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej tego samego stosunku prawnego. Również rozstrzygnięcie w przedmiocie unieważnienia decyzji ostatecznej (stwierdzenia jej nieważności), wydane na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r., dotyczy prawa do zaopatrzenia emerytalnego w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego. Nie jest uprawniona taka wykładnia przepisu art. 32 ust. 2 w związku z art. 31 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r., która prowadziłaby do wniosku, że w sprawach dotyczących tego samego stosunku prawnego byłby właściwy sąd powszechny, ale także sąd administracyjny, w zależności od tego w jakim trybie została wydana decyzja wojskowego organu emerytalnego. Wskazana powyżej argumentacja Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarta w postanowieniu z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 279/07 została wielokrotnie artykułowana w orzeczeniach sądów administracyjnych (w postanowieniach NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1431/08, z dnia 2 lutego 2009 r., I OSK 75/09, z dnia 26 stycznia 2011 r., I OSK 63/11, z dnia 15 czerwca 2011 r., I OSK 800/10 ) wydanych w analogicznych sprawach, dotyczących ustalenia właściwości sądu w sprawach decyzji wydawanych przez wojskowy organ emerytalny. Odnosząc się zaś do powołanej w skardze kasacyjnej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r. (Sygn. akt II UZP 3/10) wyjaśnić należy, iż nie znajduje ona zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bowiem dotyczyła decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności Wojskowego Biura Emerytalnego. Decyzja będąca przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie została wydana w tym trybie. Należy tym samym uznać, iż zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 180 § 2 K.p.a., art. 181 K.p.a. w zw. z art. 31 i 32 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych nie są usprawiedliwione. Powyższe rozważania skutkują również bezpodstawnością zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. W szczególności zawiera wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz prawidłowo wyjaśnia jej zastosowanie w niniejszej sprawie. W ramach zarzutu naruszenia prawa procesowego, skarżący wskazał również przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. Zarzut ten należy ocenić jako nietrafny. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, gdyż ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może czynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Powyższa sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. W sposób podobny należy ocenić kolejny z zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. Powiązanie ze sobą tych przepisów nie może zostać uznane jako prawidłowe przytoczenie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., bowiem powyższe przepisy nie są ze sobą w funkcjonalny sposób powiązane i dotyczą zupełnie innej materii – pierwszy z nich stanowi o oddaleniu skargi, natomiast drugi o jej uwzględnieniu. Jak wynika z powyższych rozważań Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy zastosował art. 151 P.p.s.a. i oddalił skargę M. M. na zaskarżone postanowienie Ministra Obrony Narodowej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło