II OSK 1677/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-12-07

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Maria Czapska-Górnikiewicz, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa poddania się przez stronę badaniom lekarskim uprawnionych jednostek orzeczniczych może skutkować negatywnym rozstrzygnięciem w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa poddania się badaniom lekarskim przez stronę, bez obiektywnie uzasadnionej przyczyny, uniemożliwia organom administracji zebranie niezbędnego materiału dowodowego i może skutkować negatywnym rozstrzygnięciem w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Organ nie ma obowiązku zastępowania braku współdziałania strony i może wywieść negatywne wnioski z takiego zachowania.
Stan faktyczny
J. M. wniósł o stwierdzenie choroby zawodowej narządu głosu na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. Po kilku decyzjach odmownych i badaniach lekarskich, które nie potwierdziły choroby zawodowej, organ odwoławczy utrzymał decyzję odmowną. Skarżący odmówił poddania się aktualnym badaniom lekarskim, co uniemożliwiło organom wydanie pozytywnej decyzji. Skarżący kwestionował decyzję i orzeczenia lekarskie, powołując się na badania z innej placówki medycznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska -Górnikiewicz ( spr.) sędzia del. WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 727/09 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. II OSK 1677/ 10 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] września 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie choroby zawodowej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Cieszynie orzekł "o odmowie wydania decyzji" odnośnie stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu u J. M. Powyższa decyzja została wydana na skutek pisma J. M. z dnia 1 czerwca 2007 r., w którym zwrócił się on o anulowanie decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Cieszynie z dnia [...] grudnia 2003 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu i wydanie decyzji w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115- zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.). Inspektor Sanitarny stwierdził, że sprawa choroby zawodowej narządu głosu strony była już przedmiotem postępowania administracyjnego, zakończonego ww. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., która jest prawomocna. Składają odwołanie od powyższej decyzji J. M. wskazał, iż orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu wydane zostało na podstawie nieaktualnych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.), w związku, z czym wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Szczegółowo opisał przebieg pracy zawodowej, swoje schorzenia, jak też proces leczenia. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny sygn. akt IV SA/Gl 1043/07 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd zwrócił uwagę, iż skarżący zarówno w piśmie z dnia 19 czerwca 2007 r., jak też w pisemnym oświadczeniu z dnia 21 czerwca 2007 r. wskazał, iż "składa wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.". W konsekwencji tego ustalenia, Sąd zalecił organom ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie właściwych przepisów prawa t.j. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., bowiem ostateczna decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Cieszynie z dnia [...] grudnia 2003 r., nie byłaby decyzją tożsamą z decyzją, której wydania wymagało przeprowadzone postępowanie. Ponadto Sąd podkreślił, iż organ I instancji wydał orzeczenie nieznane procedurze administracyjnej, bowiem orzekł "o odmowie wydania decyzji", a takie rozstrzygnięcie nie znajduje uzasadnienia oraz podstawy w przepisach prawa. Ponownie prowadząc postępowanie, przesłuchano J. M., który potwierdził, iż domaga się wydania decyzji w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Dopuszczono następnie dowód z karty oceny narażenia zawodowego, z której wynikał okres zatrudnienia J. M., jako nauczyciela w latach 1957- 2002 r. Stwierdzono tam, iż warunki pracy J. M. stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej, bowiem wykonywał pracę wymagającą nadmiernego wysiłku głosowego. Przeprowadzone w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Sosnowcu badanie przy pomocy diagnostyki laryngologicznej i foniatrycznej z oceną laryngostroboskopową krtani przed i po obciążeniu głosu, pomiarów parametrów fonacyjnych oraz komputerowej analizy akustycznej nie doprowadziło do stwierdzenia w narządzie głosu zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. W orzeczeniu lekarskim z dnia 31 października 2008 r. uznano natomiast, iż stwierdzone u badanego zmiany mają charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani i nie uzasadniają one rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. W wyniku zakwestionowania powyższego orzeczenia przez Jana Macurę, organ sanitarny zwrócił się do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu o wydanie orzeczenia. Pismem z dnia 26 marca 2009 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu zwrócił się do J. M. o wyrażenie zgody na przeprowadzenie ponownych badań w Instytucie, informując stronę, iż wydanie orzeczenia lekarskiego w sprawie możliwe jest jedynie po uprzednim przeprowadzeniu aktualnych badań. J. M. nie zgłosił się w placówce medycznej, pomimo dwukrotnego wyznaczania terminu i pisemnie poinformował, iż zgłaszał się już na badania osiemnaście razy. W dniu 30 kwietnia 2009 r. wydana została przez Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, na zlecenie organu inspekcji sanitarnej, opinia lekarska, w której nie stwierdzono u badanego guzków głosowych twardych ani wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, jak również niedowładu mięsni przewodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, a w związku z tym nie zostały spełnione, wymagane w wykazie chorób zawodowych zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., przesłanki do rozpoznania u J. M. przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Cieszynie odmówił stwierdzenia u J. M. przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż rozstrzygnięcie podjęto w oparciu o postępowanie wyjaśniające oraz orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek medycznych. Nie spełnione zostało w sprawie kryterium do stwierdzenia choroby zawodowej, bowiem nie rozpoznano u J. M. schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych zawartego w zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Ponadto zaznaczono, iż Jan Macura, który nie zgadzał się z treścią orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i wystąpił w wnioskiem o powtórne badanie, dwukrotnie wezwany, nie stawił się w placówce medycznej, mimo uprzedzenia, iż badanie takie jest konieczne w celu uzyskania aktualnej diagnozy. Strona odwołała się od powyższej decyzji, podkreślając, iż przeprowadzone u niego w latach 2002 i 2003 r. badania wykazywały brak zwarcia fonacyjnego głośni, stałą chrypkę, słaby głos i niewydolność w sposobie jego tworzenia, stan taki istnieje u niego od dziewięciu lat. Zmiany, jakie stwierdzone zostały u niego w czasie badań foniatrycznych przez prof. dr hab. M. Z. figurują w wykazie chorób zawodowych. Ponadto był badany osiemnaście razy w Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu, a od kierownika Poradni uzyskał informację, że nie otrzyma pozytywnego orzeczenia. W związku ze zmianą prawną, jaka nastąpiła w okresie postępowania międzyinstancyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach zwrócił się do Instytuty Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o wydanie orzeczenia lekarskiego zgodnie z wykazem chorób nowego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869- zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.). Organ zlecił również ustosunkowanie się do rozbieżności pomiędzy wynikami badań z Centrum Endoskopii Laryngologicznej "[...]" przedstawionych przez J. M., a orzeczeniem lekarskim Instytutu Medycyny Pracy. W odpowiedzi, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego poinformował organ inspekcji sanitarnej, iż wydanie orzeczenia lekarskiego zgodnie z wykazem chorób zawodowych nowego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. byłoby możliwe jedynie po przeprowadzeniu u pacjenta aktualnych badań foniatryczno-laryngologicznych. Natomiast diagnoza prof. dr hab. M. Z. nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ zwrócił się zatem do Jana Macury, informując go o konieczności przeprowadzenia aktualnych badań, o wyrażenie zgody na poddanie się im. Mimo uzyskania takiej informacji J. M. odmówił stawienia się w Instytucie. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu swej decyzji organ wskazał, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że J. M. był narażony na wysiłek głosowy. Strona była badana w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Sosnowcu (orzeczenie lekarskie z dnia 30 października 2008 r.) i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu (orzeczenie lekarskie z dnia 10 kwietnia 2009 r.). Lekarze specjaliści wykluczyli jednak u niego istnienie choroby zawodowej narządu głosu, uznając charakter stwierdzonych zmian jako pozbawiony cech organicznej patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Tym samym organ inspekcji sanitarnej uznał, że nie można zakwalifikować rozpoznanego schorzenia jako choroby z poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Organ podkreślił, iż wniosek J. M. o powtórne badanie został przekazany do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, jednakże odwołujący nie zgłosił się na badania. Natomiast nieusprawiedliwiona ważnymi, udokumentowanymi powodami postawa odwołującego- odmowa poddania się badaniom lekarskim- nie mogła przynieść korzystnych dla strony skutków w postaci decyzji administracyjnej stwierdzającej chorobę zawodową. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. M., wskazując, iż nie zgadza się z decyzją organu odwoławczego i treścią orzeczeń lekarskich zapadłych w sprawie. Ponownie podkreślił, że przez 45 lat pracował jako nauczyciel w warunkach narażenia zawodowego i na skutek złego stanu zdrowia leczył się farmakologicznie i fizykoterapeutycznie oraz nadal pozostaje pod opieką laryngologa i foniatry. Podniósł, iż z braku zaufania do placówek medycznych, wydających w jego sprawie orzeczenia lekarskie, udał się na badania do Centrum Endoskopii Laryngologicznej we Wrocławiu, gdzie uzyskał informację, iż prosty nieżyt błony śluzowej, gardła i krtani nigdy nie przyczynia się do dysfonii oraz braku zwarcia fonacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniesioną skargę stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] czerwca 2009 r., a zatem jeszcze pod rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., które w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. P 23/07 (Dz. U. Nr 116, poz. 740) utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. W tej dacie weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., a organ odwoławczy rozpatrywał odwołanie już pod rządami nowego rozporządzenia, stosownie do treści § 11 ust. 1 obowiązującego rozporządzenia. Trafnie zdaniem Sądu organ odwoławczy wskazał, że przepisy wymienione w załączniku do rozporządzenia z 2002 r., jak i rozporządzenia aktualnie obowiązującego dotyczące przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat znajdują się w załączniku do tych aktów wykonawczych pod tą sama pozycją. Jednakże przepisy te nie są identyczne. O ile, bowiem rzeczywiście istnieje zgodność brzmienia dwóch pierwszych schorzeń w przepisach rozporządzenia z roku 2002 i rozporządzenia aktualnie obowiązującego pod poz. 15, to różnica występuje w brzmieniu trzeciego schorzenia. Według poprzednio obowiązujących przepisów - tym schorzeniem był "niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią", natomiast według aktualnych przepisów "niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną i trwałą dysfonią". Słusznie, zatem organ uznał za niezbędne przeprowadzenie u skarżącego aktualnych badań w uprawnionej placówce medycznej, bowiem poprzednio przeprowadzono je pod rządami rozporządzenia z 2002 r. Organ dostrzegł zmianę w obowiązujących normach prawnych i zasadnie uznał za konieczne rozważyć sprawę pod kątem ewentualnego rozpoznania u skarżącego schorzenia widniejącego w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Jednakże, jak podkreślił Sąd, wyłącznie z woli skarżącego nie doszło do ponownego badania, ze względu na jego odmowę stawienia się w placówce medycznej. W tym zakresie Sąd podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, co do skutków, jakie wiązały się z odmową zgłoszenia się skarżącego na powtórne badania. Wskazując na materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.) oraz na podmioty uprawnione do wydania orzeczenia lekarskiej w tych sprawach (art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie zdrowia medycyny pracy- tekst jedn. Dz. U. z 2004 Nr 125, poz. 1317 ze zm.), Sąd zaznaczył, że jeżeli strona odmówi poddania się badaniom lekarskim przeprowadzonym przez uprawnione podmioty, to nie może w to miejsce przedstawić orzeczenia innych placówek medycznych. Skoro zatem skarżący bez obiektywnie uzasadnionej przyczyny zrezygnował z możliwości udokumentowania niezbędnych dla stwierdzenia choroby zawodowej przesłanek, organ inspekcji sanitarnej mógł wywieść negatywne dla niego wnioski. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy inspekcji sanitarnej wypełniły obowiązki ciążące na nich z mocy art. 7 i art. 77 k.p.a., gromadząc w sposób odpowiadający tym przepisom, a także unormowaniu zawartemu w Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., właściwy materiał dowody. Wbrew twierdzeniom skarżącego wydane w sprawie orzeczenie placówki medycznej szczebla pierwszego, jak też uzupełniająca je opinia lekarska są wewnętrznie spójne i logicznie uzasadnione wypełniając rolę wiarygodnego dowodu, pozwalającego przyjąć jako słuszne, iż brak jest możliwości prawnych do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządów słuchu. Wskazując na powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę: Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. M., zaskarżając go w całości i zarzucając mu w trybie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez przyjęcie, że schorzenia rozpoznane u skarżącego nie są chorobą zawodową, 2. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi poprzez naruszenie art. 3 § 1 w związku z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. wobec nie dostrzeżenia przez Sąd, że organ administracji naruszył zasady określone w powołanych wyżej przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, nie pouczając skarżącego o przepisach, skutkach postanowień procesowych w zakresie dopuszczonych dowodów oraz o zasadach postępowania dowodowego i skutkach niestawiennictwa na wyznaczone badania, a także wyjaśnienia prawdziwych przyczyn, z powodu których skarżący nie mógł stawić się na wyznaczone badania, także przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności. Zdaniem skarżącego organy powinny były go pouczyć o skutkach nie stawienia się na kolejne badania. Tymczasem chciał się stawić na ostatnie badanie, jednakże wskutek uszkodzenia stawu skokowego prawego nie był w stanie dojechać na wyznaczony termin badań. O przyczynie nieobecności poinformował telefonicznie Instytut Medycyny Pracy oraz przesłał stosowne zaświadczenie lekarskie. Powyższe uchybienie proceduralne, Sąd pierwszej instancji winien był dostrzec i uwzględnić skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W związku ze sposobem skonstruowania zarzutów rozpatrywanej skargi kasacyjnej koniecznym jest przypomnienie, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami kasacji. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia przedstawionymi w skardze kasacyjnej. Podkreślić przy tym trzeba, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Stawiając zarzut uchybienia przepisom prawa, trzeba w niej wskazać konkretną normę prawa materialnego lub procesowego, która zdaniem strony wnoszącej kasację została naruszona przez Sąd pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej powinien, więc wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. Tymczasem badanie złożonej w przedmiotowej sprawie skargi kasacyjnej pod kątem wymogów, o jakich mowa powyżej wskazuje na znaczące uchybienia. I tak, należało zauważyć, że strona skarżąca wskazując na podstawę skargi kasacyjnej określoną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. ograniczyła się do przedstawienia jako zarzutu naruszenia "prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez przyjęcie, że schorzenia rozpoznane u skarżącego nie są chorobą zawodową". Takie sformułowanie zarzutu sprowadza się w istocie do żądania przez skarżącego zbadania z urzędu przez Sąd kasacyjny ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy w całości, co przy uwzględnieniu zakresu postępowania kasacyjnego określonego w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niedopuszczalne. Ponadto owa ogólnikowość zarzutu, uniemożliwia również ustalenie granic zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji. Sformułowanie tegoż zarzutu w sposób, jaki to uczynił jej autor w niniejszej sprawie uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do jego treści. Przechodząc z kolei do kolejnej podstawy skargi kasacyjnej opartej na naruszeniu zdaniem skarżącego "art. 3 § 1 w związku z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a." stwierdzić trzeba, że jest ona chybiona. Zdaniem skarżącego uchybienie powyższym przepisom zaistniało na skutek braku pouczenia skarżącego "o przepisach, skutkach postanowień procesowych w zakresie dopuszczonych dowodów oraz o zasadach postępowania dowodowego i skutkach niestawiennictwa na wyznaczone badania, a także na braku wyjaśnienia prawdziwych przyczyn z powodu, których skarżący nie mógł stawić się na wyznaczone badania. Stawiając powyższy zarzut strona skarżąca pominęła treść pisma kierowanego przez Inspektora Sanitarnego do J. M. z dnia 10 sierpnia 2009 r., jak treść odpowiedzi z dnia 14 sierpnia 2009 r. sporządzonej przez Jana Macurę, iż "czuje się pokrzywdzony przez Poradnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu i uważa, że ponowne badania w Sosnowcu nie miałyby sensu, bo ich wynik jest z góry przesądzony". Na treść znajdującej się w aktach sprawy korespondencji organów administracji ze skarżącym zwrócono uwagę w skarżonym wyroku. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, ale strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Strona postępowania administracyjnego nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza, jeżeli nieudokumentowanie określonej czynności faktycznej zależy tylko od woli strony, a organ nie ma żadnych instrumentów prawnych upoważniających go do zastąpienia braku działania przez stronę skarżącą. Taka sytuacja szczególna ma właśnie miejsce w przypadku, gdy brak poddania się przez skarżącego badaniom lekarskim uniemożliwia organom ocenę stanu zdrowia skarżącego inną aniżeli ta, która została już dokonana przez upoważnione do tego jednostki orzecznicze. W konsekwencji stwierdzić trzeba, iż zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wydanie kontrolowanej w sprawie decyzji zostało poprzedzone kompletnie zgromadzonym materiałem dowodowym, organ bowiem nie miał nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających zasadność twierdzeń skarżącego, jeżeli sam zainteresowany odmówił wprost poddania się badaniom lekarskim. Mając powyższe okoliczności na uwadze, wobec braku zasadności przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów oraz wobec nie stwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania z art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło