III SA/Lu 178/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia NSA Danuta Małysz, Protokolant Referent stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u K. T. choroby zawodowej narządu głosu. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny: K. T. przepracował w zawodzie nauczyciela 24 lata i przez ten okres był narażony na nadmierny wysiłek głosowy, który mógł być przyczyną powstania choroby zawodowej narządu głosu. W jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia, to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, ani w jednostce orzeczniczej drugiego stopnia - Instytucie Medycyny Pracy– choroby zawodowej u skarżącego jednak nie rozpoznano. Na podstawie orzeczeń lekarskich wydanych przez te jednostki organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u K. T.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2007 r. oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...]. Realizując wskazania Sądu, organ pierwszej instancji zwrócił się do WOMP o wydanie nowego orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej skarżącego. W odpowiedzi na powyższe lekarz posiadający kwalifikacje do orzekania w sprawie chorób zawodowych stwierdził, że w tej sprawie orzeczenie lekarskie zostało wydane w 2007 r., a zważywszy, że od tego czasu K. T. nie wykonywał pracy w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy nie ma podstaw do zmiany tego orzeczenia. Ponadto jednostka orzecznicza pierwszego stopnia nie ma uprawnień do oceny czy zmiany orzeczeń ostatecznych jednostki drugiego stopnia. W związku z tym organ pierwszej instancji wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy z prośbą o dodatkową konsultację. Z orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] oraz z pisma Instytutu Medycyny Pracy z dnia 5 marca 2010 r. wynika, że wykonane badania oraz analiza dokumentacji medycznej z Poradni Laryngologicznej i Poradni Foniatrycznej oraz kart leczenia szpitalnego w Klinice Chirurgii Klatki Piersiowej i Oddziale Laryngologicznym Szpitala nie dają podstaw do rozpoznania u K. T. choroby zawodowej narządu głosu. Instytut stwierdził, że przeprowadzona aktualnie ocena wydolności głosowej krtani wykazała, że fałdy głosowe są symetryczne przy fonacji i oddychaniu, a zwarcie fonacyjne jest pełne i prawidłowe. W czasie badania nie stwierdzono guzków głosowych twardych, ani wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych – niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. W ocenie IMP, którą przytoczył organ odwoławczy, "za wtórną zmianę przerostową fałdu głosowego uznaje się polip położony brzeżnie na fałdzie głosowym uniemożliwiającym pełne zwarcie fonacyjne". Tymczasem w rozpoznaniu ustalonym w czasie leczenia skarżącego w szpitalu w 1997 r. podano: "przewlekłe zapalenie oskrzeli, polip narządu fałdu głosowego", bez wskazania jego lokalizacji. Ponadto z wywiadu lekarskiego wynika, że polip został usunięty. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że rozpoznany w 1997 r. polip fałdu głosowego uległ samowyleczeniu w czasie udzielonego K. T. rocznego urlopu zdrowotnego. Po roku 1997 r. istnienia polipa nie potwierdził żaden specjalista laryngolog. Dolegliwości ze strony krtani, podnoszone przez skarżącego w treści odwołań, uznał organ za niemające związku z rozpoznanym przed 12 laty polipem fałdu głosowego. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że K. T. nie przedstawił żadnego argumentu, który mógłby podważyć zasadność i rzetelność zawartej w orzeczeniach lekarskich oceny stanu jego narządu głosu. Mając powyższe na uwadze Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2009 r. jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została na właściwych podstawach prawnych. Na decyzję organu odwoławczego K. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy opiera się tylko na orzeczeniach jednostek medycyny pracy, pomijając inne dowody zgromadzone w tej sprawie, m.in. dokumentację lekarską złożoną przez skarżącego. Podniósł, że wielokrotne badania przeprowadzone przez foniatrę konsultanta wojewódzkiego wskazywały na istnienie choroby zawodowej. Odnosząc się do argumentów organu drugiej instancji zawartych w uzasadnieniu decyzji wskazał, że nie jest zgodne z prawdą twierdzenie, że polip został usunięty. Na skutek powstrzymywania się od nadmiernego wysiłku głosowego podczas zwolnienia lekarskiego oraz urlopu zdrowotnego trwających łącznie około półtora roku, polip przysechł. Skarżący podkreślił, że polip nie musi być wymieniony w wykazie chorób zawodowych, ponieważ jest wtórną zmianą przerostową. Potwierdzają to materiały opracowane przez Instytut Medycyny Pracy. Ponadto zwrócił uwagę, na to, że orzeczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2009 r. nie różni się od poprzedniego i wydał je ten sam lekarz. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny , zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl przepisu art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: k.p.a.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, uznawane jest za uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. Ocena dowodów powinna być, zgodnie z art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Organ administracji publicznej jest więc na podstawie powołanych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie dążyły do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając tym samym powołane przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a., co w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest warunkiem niezbędnym prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie niniejszej, w związku z podejrzeniem występowania u skarżącego choroby zawodowej, wszczęte zostało w 2006 r. Organy administracji rozpoznawały sprawę dwukrotnie, na skutek uchylenia decyzji organów obu instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2008 r. w sprawie III SA/Lu 373/08, wydanym po uchyleniu pierwszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie III SA/Lu 581/07 przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia19 września 2008 r. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że orzekając o chorobie zawodowej organ inspekcji sanitarnej powinien mieć na względzie, iż orzeczenie lekarza uprawnionego do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a. Bez tego orzeczenia bądź sprzecznie z nim organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Jednakże nie zwalnia to organu od oceny orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do złożonej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. W uzasadnieniu wyroku z dnia 1 grudnia 2008 r. w sprawie III SA/Lu 373/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny , kierując się wskazaniami zawartymi w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślił, że opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny. Tymczasem w sprawie niniejszej orzeczenia lekarskie, wydane przez uprawnione jednostki nie odniosły się w sposób należyty do przedstawionej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej, w tym do wyników badania endoskopowego z dnia 10 lipca 1997 r., wskazującego na istnienie na prawym więzadle głosowym w biegunie dolnym widocznego, zmienionego zapalnie polipa pokrytego białawym nalotem oraz do badania stroboskopowego krtani z dnia 3 października 2006 r., wykazującego zmiany morfologiczne i czynnościowe nasilone w porównaniu do badań z lipca 2005 r. Sąd wskazał, że w świetle tej dokumentacji oraz podnoszonych przez skarżącego zarzutów co do techniki badania wideostroboskopowego obowiązkiem organu było wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego bądź o dodatkową konsultację jednostki orzeczniczej drugiego stopnia. Orzeczenia lekarskie w sprawach chorób zawodowych mają bowiem walor opinii biegłego i podlegają ocenie organu stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie, organy administracji, mimo wskazania przez Sąd okoliczności wymagających dodatkowych ustaleń i zalecenia uzupełnienia postępowania dowodowego oraz dokonania jego oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a., nadal nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie dokonały jego prawidłowej oceny, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. Postępowanie w sprawie chorób zawodowych regulują przepisy kodeksu pracy oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), powoływanego dalej w skrócie jako "rozporządzenie'. Zgodnie z art. 2351 kodeksu pracy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2009 r., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wykaz chorób zawodowych zawarty jest w załączniku do rozporządzenia. W punkcie 15 załącznika za choroby zawodowe uznano przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: 1) guzki głosowe twarde, 2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych i 3) niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Rozporządzenie to obowiązuje od dnia 3 lipca 2009 r. Dla stwierdzenia przez organ administracji choroby zawodowej konieczne jest zatem ustalenie występowania przynajmniej jednego z wymienionych w wykazie schorzeń. Ustalenia tego dokonują lekarze specjaliści. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia. Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 rozporządzenia stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Organem tym jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji –Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny , mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , zwrócił się wprawdzie do jednostki orzeczniczej II stopnia o uzupełnienie orzeczenia tej jednostki z dnia [...] czerwca 2009 r., jednak nie sposób uznać, że pismo Instytutu Medycyny Pracy z dnia 5 marca 2010 r. wyjaśniło wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i wątpliwości. Jak wynika z orzeczenia wymienionego wyżej Instytutu z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz jego uzupełnienia zawartego w piśmie z dnia 5 marca 2010 r., zmiany chorobowe rozpoznane u skarżącego nie są objęte wykazem chorób zawodowych, w szczególności nie mają one charakteru niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, nie występują też u skarżącego wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych. Uzasadniając swoje stanowisko w orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2009 r. Instytut nie ustosunkował się jednak do dokumentacji medycznej przedstawianej przez skarżącego, w szczególności do wyników badań stroboskopowych krtani z dnia 3 października 2006 r., ogólnikowo tylko stwierdzając, że "wnioskowanie w toczącym się postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym oparte jest o wyniki badania laryngologicznego, foniatrycznego i videostroboskopowego oraz analizę dokumentacji z Poradni Laryngologicznej i Poradni Foniatrycznej oraz kart leczenia szpitalnego w Klinice Chirurgii Klatki Piersiowej i Oddziale Laryngologicznym Szpitala ". Takie ogólnikowe odniesienie się do przedstawianej przez skarżącego dokumentacji nie jest wystarczające. W orzeczeniu lekarskim powinno być zawarte szczegółowe omówienie wyników badań wykonywanych przez skarżącego w innych niż jednostka orzecznicza II stopnia poradniach, szpitalach czy gabinetach lekarskich, zwłaszcza że wyniki tych badań wskazują na występowanie u skarżącego schorzeń, mogących mieć charakter choroby zawodowej. Również w piśmie z dnia 5 marca 2010 r., stanowiącym uzupełnienie orzeczenia z dnia [...] czerwca 2009 r. nie udzielono w istocie odpowiedzi na podstawowe w sprawie pytania i wątpliwości. Wprawdzie pismo to zawiera jednoznaczne i stanowcze stwierdzenie, że zmiany chorobowe rozpoznane u skarżącego nie mają charakteru niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjna i trwałą dysfonią, jednak nie wyjaśnia, dlaczego nie może być uwzględniony wynik badania z dnia 3 października 2006 r., gdzie stwierdzono brak zamknięcia głośni na całej długości. Ponadto w piśmie tym stwierdzono, że brak jest jakichkolwiek danych o położeniu polipa fałdu głosowego, wykrytego u skarżącego w 1997 r., co nie pozwala na uznanie go za zmianę przerostową wtórną, kwalifikowaną jako choroba zawodowa. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy (k. 51 akt administracyjnych), umiejscowienie polipa zostało dokładnie opisane w wyniku badania endoskopowego z dnia 10 lipca 1997 r. Do opisu tego Instytut jednak w ogóle się nie ustosunkował. Co więcej, w dalszej części pisma stwierdzono, że "jak wynika z wywiadu, polip został usunięty", podczas gdy w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu na operacyjne usunięcie polipa, stwierdzonego u skarżącego w 1997 r. Skarżący wielokrotnie wyjaśniał, że polip nie został usunięty, lecz prawdopodobnie przysechł na skutek zmniejszenia wysiłku głosowego. Okoliczność ta nie została jednak w ogóle wyjaśniona. W tej sytuacji nie było podstaw do uznania, że orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej II stopnia, wydane w sprawie niniejszej stanowić może dowód braku choroby zawodowej u skarżącego. Orzeczenie to, wraz z jego uzupełnieniem zostało przyjęte przez organ jako wystarczające do rozstrzygnięcia, mimo iż nie ustosunkowuje się szczegółowo do wyników badań, przedstawianych przez skarżącego i nadal nie udziela odpowiedzi na stawiane przez skarżącego pytanie, czy rozpoznany u niego, w okresie kiedy był czynny zawodowo, polip fałdów głosowych jest wtórną zmianą przerostową, uzasadniającą rozpoznanie choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie w tym zakresie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Na podstawie orzeczeń, na których oparły się organy administracji, nie można nawet stwierdzić, czy u skarżącego nadal występuje polip, czy jest to schorzenie, które uległo wyleczeniu. Co za tym idzie, brak jest podstaw pozwalających na uznanie tej kwestii medycznej za wyjaśnioną. Organ administracji nie ma niezbędnej wiedzy specjalistycznej, nie jest więc w stanie samodzielnie rozstrzygnąć, czy rozpoznany w 1997 r. polip fałdu głosowego uległ rzeczywiście samowyleczeniu, ani czy takie samowyleczenie jest w ogóle możliwe. W tej sytuacji nie można uznać, iż wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy i stan faktyczny sprawy ustalony został zgodnie z regułami wskazanymi w art. 7 k.p.a. Nie sposób też podzielić dokonanej przez organy oceny dowodów. Zasada swobodnej oceny dowodów, wyrażona w art. 80 kpa, nakłada na organy obowiązek oceny wszystkich dowodów, a więc zarówno orzeczeń lekarskich, jak i dowodów przedstawianych przez stronę. Ocena ta powinna być oparta o analizę całokształtu materiału dowodowego, a nie tylko poszczególnych dowodów, wybranych przez organ. Oceniając w rozpoznawanej sprawie orzeczenia lekarskie organ nie mógł nie zauważyć ich lakoniczności, ogólnikowości i braku wyjaśnienia podstawowych dla sprawy kwestii. Nie mógł też pominąć faktu, że stwierdzenia dotyczące polipa fałdu głosowego nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, co więcej są z nim częściowo sprzeczne. Organ nie miał zatem podstaw do uznania orzeczenia lekarskiego za wiarygodne i wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, doprowadziło bowiem do wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do takiego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zważywszy na rodzaj stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania za celowe uznał Sąd uchylenie także decyzji organu pierwszej instancji, jest to bowiem konieczne dla końcowego załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.). Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji wyjaśnią wszystkie wskazane wyżej okoliczności, mając na względzie, iż w szczególności istotne dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy rozpoznany u skarżącego w okresie aktywności zawodowej polip fałdów głosowych jest wtórną zmianą przerostową fałdów głosowych, które to schorzenie ujęte jest w wykazie chorób zawodowych. Konieczne będzie także odniesienie się do najnowszych wyników badań skarżącego. Z przedstawionego na rozprawie wyniku badania stroboskopowego krtani z dnia 21 czerwca 2010 r. wynikałoby, że zamknięcie i otwarcie głośni są nieprawidłowe. Nie wykluczone, że zajdzie w związku z tym potrzeba powtórzenia szczegółowych badań przez jednostkę orzeczniczą. Ponownie podkreślić należy, że orzeczenie lekarskie podlega ocenie w sprawie na podstawie art. 80 k.p.a., a organ administracji orzekający w sprawie choroby zawodowej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Dopiero zebranie całego materiału dowodowego pozwoli na jego ocenę zgodną z regułami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. i ustalenie stanu faktycznego sprawy. Ponownie należy podkreślić, że prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy jest warunkiem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Uzasadnienie decyzji organów obu instancji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Należy podkreślić, że obowiązkiem organów jest odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących w toku postępowania. Z tych względów i na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 litera "c" p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.