II SA/Wa 1652/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który faktycznie zaprzestał pełnienia służby wojskowej i korzystał z zaopatrzenia emerytalnego, zachowuje prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych za okres pozostawania w stosunku służbowym po uchyleniu decyzji o zwolnieniu ze służby?
Ratio decidendi
Prawo do uposażenia żołnierza zawodowego przysługuje wyłącznie za okres faktycznego pełnienia służby wojskowej, a nie jedynie z tytułu pozostawania w stosunku służbowym. Uchylona decyzja o zwolnieniu ze służby nie przywraca stanu faktycznego pełnienia służby, a jedynie stan pozostawania w stosunku służbowym, który nie uprawnia do otrzymywania uposażenia i świadczeń za okres, gdy żołnierz nie wykonywał obowiązków służbowych.
Stan faktyczny
Płk T. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa z powodu niezłożenia oświadczenia lustracyjnego. Po serii decyzji i wyroków sądowych data zwolnienia została ustalona na 30 kwietnia 2010 r. Skarżący domagał się przyznania uposażenia i świadczeń za okres od 13 do 30 kwietnia 2010 r., twierdząc, że powinien być traktowany jako pełniący służbę. Organ wojskowy przyznał mu uposażenie za ten okres, ale odmówił za wcześniejszy czas, gdy korzystał z zaopatrzenia emerytalnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę płk T. K. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia sierpnia 2010 r. w przedmiocie należności finansowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant ref. staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie należności finansowych - oddala skargę - Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] przyznającej płk T. K.: 1) uposażenie zasadnicze od dnia 13 kwietnia 2010 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. w kwocie 4.380 zł., 2) dodatek za długoletnią służbę wojskową od dnia 13 kwietnia 2010 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. w kwocie 1.095 zł., 3) ekwiwalent pieniężny za 2 dni urlopu wypoczynkowego i 15 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego, w wysokości 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby woskowej za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego, tj. łącznie w kwocie 7.051,09 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji Szef Sztabu Generalnego WP podniósł, iż płk rez. T. K. pełnił zawodową służbę wojskową do dnia 9 lipca 2008 r. ostatnio na stanowisku z-cy Szefa [...]. Wskutek niezłożenia w terminie oświadczenia lustracyjnego, któremu obowiązkowi żołnierz podlegał, Minister Obrony Narodowej, na mocy art. 13 ust. 1-3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242) w związku z art. 4 pkt 54 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] stwierdził zwolnienie płk T. K. z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa. Na podstawie ww. decyzji wymienionemu oficerowi w dniu [...] lipca 2008 r. wypłacona została odprawa oraz pozostałe należności pieniężne należne żołnierzowi w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, co potwierdza wydane zaświadczenie o wysokości uposażenia i innych - należności pieniężnych żołnierzy zawodowych do celów ewidencyjno-finansowych oraz zaopatrzenia emerytalno-rentowego znajdujące się w aktach sprawy. W związku z wniesionym odwołaniem od powyższej decyzji, Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność tego odwołania. W wyniku rozpatrzenia skargi wniesionej przez płk T. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 227/09 uchylił zaskarżone postanowienie. Następnie, po rozpoznaniu wniosku zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Minister Obrony Narodowej w dniu [...] sierpnia 2009 r. wydał decyzję nr [...], w której zmienił stronie termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień 14 lipca 2008 r., w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Decyzja z dnia [...] lipca 2008 r. została zaskarżona przez oficera do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/09 uchylił zaskarżoną decyzję. Mając na względzie powyższe Minister Obrony Narodowej w dniu [...] marca 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień 30 kwietnia 2010 r., w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Realizując powyższy wyrok oraz decyzję nr [...], płk T. K. w dniu 13 kwietnia 2010 r. zgłosił się w Szefostwie [...], celem pełnienia dalszej służby wojskowej, co znajduje odzwierciedlenie w rozkazie dziennym nr [...] Szefa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Następnie na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dniem [...] kwietnia 2010 r. wymieniony oficer został skreślony z ewidencji Szefostwa [...] rozkazem dziennym nr [...] z dnia 4 maja 2010 r. W związku z powyższym sporządzone zostało świadectwo służby, odpis przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza oraz w dniu 11 maja 2010 r. oficerowi doręczono decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] kwietnia 2010 r. przyznającą żołnierzowi uposażenie i inne należności pieniężne za okres od dnia 13 kwietnia 2010 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. Płk rez. T. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie praw żołnierza zawodowego zwalnianego z zawodowej służby wojskowej. W ocenie odwołującego się, organ powinien przyznać mu uposażenie i świadczenia pieniężne za cały okres nieprzerwanej służby do 30 kwietnia 2010 r. Szef Sztabu Generalnego WP nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, rozstrzygnięciem z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podkreślił, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt. II SA/Wa 1570/09 uchylający zaskarżoną decyzję (organu odwoławczego) nie przywrócił skarżącego do służby. Ponadto, decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2010 r. w swoim rozstrzygnięciu uchyliła decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustaliła nową datę zwolnienia na dzień 30 kwietnia 2010 r. Zatem decyzja ta określiła skutki ex nunc, czyli na przyszłość licząc od chwili uprawomocnienia się tej decyzji. Organ II instancji wskazał, iż w okresie, gdy decyzja zwalniająca skarżącego ze służby korzystała z domniemania legalności, skarżący pozostając w służbie, faktycznie jej nie pełnił, tzn. nie wykonywał obowiązków służbowych (pobierał emeryturę wojskową), a zatem Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nie miał podstaw prawnych do wypłacania uposażenia za ten okres. Zgodnie bowiem z treścią art. 72 ust 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Z treści art. 76 powołanej ustawy wynika, że prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej (art. 76 ust. 1 ustawy). Natomiast prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym żołnierz zawodowy został zwolniony ze służby, zginął lub zmarł (art. 76 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Pełnienie służby wojskowej wiąże się z aktywnym wykonywaniem przez żołnierza powierzonych mu obowiązków, stąd nie można uznać, by uposażenie przysługiwało żołnierzowi wyłącznie z powodu pozostawania w stosunku służbowym. W stosunku do skarżącego było to niemożliwe, ponieważ był on emerytem wojskowym i faktycznie pozostawał poza służbą. Ponadto, z uwagi na wywołany przez decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r. skutek w postaci zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (do chwili uprawomocnienia się wyroku uchylającego ją, nie można uznać skutków decyzji za niebyłe), organ I instancji słusznie zastosował regulację art. 76 ust. 4 przywołanej ustawy i nie przyznał skarżącemu uposażenia oraz innych należności za okres od 1 sierpnia 2008 r. do 12 kwietnia 2010 r. Za takim stanowiskiem przemawia również to że, we wskazanym wyżej okresie skarżący skorzystał z uprawnień, jakie wiąże ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej ustawa pragmatyczna, tzn. otrzymał odpowiednie należności pieniężne (odprawę, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy - 41 dni, dodatkowe uposażenie roczne za 2008 r., gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia ze służby, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany przejazd na koszt wojska w roku za 2008 r.), a także przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane, przez wojskowy organ emerytalny, co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby oraz nabył status emeryta wojskowego. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, iż organ I instancji wydając decyzję zignorował (wydaną po wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2009 r.) decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2010 r. określającą termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień 30 kwietnia 2010 r. organ odwoławczy podniósł, że uchylenie decyzji oznacza jedynie przerwanie biegu jej skutków prawnych, nie zaś wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Decyzja uchylona z dnia [...] lipca 2008 r. wywoływała więc rzeczywiste skutki prawne do czasu jej prawomocnego uchylenia. Decyzja Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] sierpnia 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji nasuszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisów wykonawczych do ustawy regulujących zasady i procedury, które winny być zastosowane po uchyleniu decyzji o zwolnieniu ze służby i po "właściwym" przeprowadzeniu procedury zwolnienia ze służby wojskowej. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż decyzja Ministra Obrony Narodowej ostatecznie ustalająca datę zwolnienia ze służby na dzień [...] kwietnia 2010 r. nie określiła zasad powrotu skarżącego do zawodowej służby wojskowej, zasad rozliczenia i wypłaty z tytułu utraconego wynagrodzenia oraz innych należności przysługujących skarżącemu ze stosunku służby. Po wydaniu przedmiotowej decyzji w dniu [...] marca 2010 r. skarżący nie został powiadomiony o terminie i zasadach powrotu do służby, o procedurze zwolnienia, oraz o konieczności lub braku konieczności zgłoszenia gotowości do służby. Nie otrzymał też żadnego rozkazu, instrukcji, czy nawet informacji ze strony organu. Skarżący nie zgadza się ustaloną przez organ wojskowy datą powrotu do służby i okresem pozostawania w służbie od 13 do 30 kwietnia 2010 r. W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego WP wniósł o jej oddalenie oraz potrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Przy czym, w świetle art. 134 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób istotny, który dawałby podstawę do jej uchylenia, zgodnie z wnioskiem strony. Na wstępie należy przypomnieć, iż do zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej doszło na skutek niezłożenia w terminie oświadczenia lustracyjnego, któremu obowiązkowi żołnierz podlegał na mocy art. 13 ust. 1-3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242) w związku z art. 4 pkt 54 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.). Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r. w części stwierdzająca zwolnienie płk T. K. z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa (doręczona stronie w dniu 14 lipca 2008 r.) nie została uchylona, natomiast na skutek kolejnych wyroków sądowych (z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 227/09 i z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/09) ostatecznie została określona data zwolnienie ze służby na dzień 30 kwietnia 2010 r. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy żołnierz zawodowy, który faktycznie zaprzestał pełnienia zawodowej służby wojskowej i korzystał z zaopatrzenia emerytalnego, zachowuje prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych związanych ze służbą za okres pozostawania w stosunku służbowym, na skutek uchylenia po wyrokach sądowych decyzji w części określającej datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Należy wskazać, że co do zasady jedynie stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje konsekwencje ex tunc (wada istniejąca od samego początku, czyli daty wydania nieważnej decyzji). Wyeliminowanie decyzji administracyjnej z obrotu prawnego przez jej uchylenie powoduje, że skutki prawne tej decyzji są uznawane przez przepisy prawa, a ich przerwanie następuje od dnia doręczenia decyzji uchylającej (ex nunc). Na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia ze szczególnym samoistnym trybem zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej (lex specialis). Z przepisu art. 13 ust. 1-3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw, stanowiącego postawę zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej z mocy prawa wynika, iż oficer (m.in. w stopniu etatowym pułkownika) był obowiązany złożyć oświadczenie lustracyjne w terminie miesiąca od pisemnego powiadomienia organu wojskowego o tym obowiązku. Powiadomienie żołnierza o obowiązku lustracyjnym następowało w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie powołanej ustawy, tj. od dnia 1 stycznia 2008 r. Niedopełnienie zaś przez oficera obowiązku złożenia oświadczenia dotyczącego pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami w okresie od dnia 22 lipca 1944 do dnia 31 lipca 1990 r. skutkowało rozwiązaniem stosunku zawodowej służby wojskowej z mocy prawa. Analiza treści powyższego przepisu prowadzi do wniosku, iż wolą ustawodawcy było, aby po wejściu w życie powołanej ustawy żołnierze zawodowi, którzy wbrew obowiązkowi nie złożą oświadczenia lustracyjnego, zostali zwolnieni ze służby. W tym wypadku zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następowało z mocy prawa (niezależnie od woli organu wojskowego), zaś na organie wojskowym spoczywał obowiązek niezwłocznego rozliczenia żołnierza zawodowego z obowiązków służbowych i wydania decyzji o zwolnień ze służby wojskowe, określającej termin zwolnienia. W praktyce decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu, z mocy samej ustawy, wywiera określone skutki prawne. Wniesienie przez stronę odwołania od takiej decyzji nie wstrzymuje jej wykonania co do samego zwolnienia ze służby (wprowadza zakaz wykonywania służby, pełnienia obowiązków służbowych), wpływa jedynie na termin ostatecznego zwolnienia ze służby (pozostawania w służbie, a ściślej jedynie w stosunku służbowym bez pełnienia obowiązków służbowych). Analogiczne szczególne rozwiązania można odnaleźć na gruncie innych ustaw pragmatycznych. Przykładowo art. 230 ust. 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) stanowi, iż stosunek służbowy wypowiedziany w trybie określonym w ust. 1 pkt 2 powołanego przepisu ulega rozwiązaniu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia funkcjonariuszowi pisma o wypowiedzeniu. W wyroku z dnia 22 sierpnia 2006 r. sygn. akt I OSK 96/06 (publikowany: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/C5C5AE83A1) Naczelny Sąd Administracyjny dokonując wykładni wskazanego przepisu ustawy o ABW oraz AW stwierdził, iż "... jednoznaczne określenie początku i końca terminu biegu okresu wypowiedzenia prowadzi do wniosku, że w stosunku do rozkazu personalnego zwolnień ze służby z zastrzeżeniem terminy wypowiedzenia nie mają zastosowania przepisy k.p.a. uzależniające skuteczność decyzji od uzyskania przymiotu ostateczności. Regulacja zawarta w art. 230 ust. 4 ustawy o ABW, co do rozpoczęcia biegu wypowiedzenia i jego zakończenia ze skutkiem zwolnienia ze służby, odpowiada w istocie hipotezie art. 130 § 3 pkt 2 k.p.a. W tym zakresie przepisy ustawy o ABW stanowią lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. regulujących kwestie wykonalności decyzji administracyjnych". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż usunięcie wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/09 z obrotu prawnego decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] (wydanej po wniesieniu o ponowne rozparzenie sprawy) nie spowodowało przywrócenia pierwotnego stanu prawnego. W dalszym ciągu w obrocie prawnym pozostawała decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] rozwiązująca ze skarżącym stosunek służbowy. Po wydaniu ww. wyroku Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie został on przywrócony do wykonywania służby, lecz został przywrócony stan pozostawania w stosunku służbowym. Pozostawanie w stosunku służbowym zaś nie jest równoznaczne z pełnieniem służby. W znaczeniu prawnym, czym innym jest kwestia ustania obowiązywania rozkazu ustalającego datę zwolnienia ze służby, a czym innym zasadność żądania wypłaty uposażenia i innych świadczeń za okres pozostawania w stosunku służbowym bez wykonywania obowiązków służbowych. Zgodnie z art. 72 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Z treści ust. 2 powołanego artykułu jednoznacznie (bez konieczności stosowania wykładni systemowej i funkcjonalnej) wynika, iż uposażenie i dodatki do uposażenia przysługują żołnierzowi tylko i wyłącznie, gdy "pełni" on służbę wojskową. Należy zatem poszukiwać przepisu wyjaśniającego pojęcie "pełnienia" przez żołnierza służby wojskowej. Otóż prawodawca w powołanej ustawie pragmatycznej w sposób jasny i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych w art. 19 wskazał, iż żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową: 1) na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1, 2) w rezerwie kadrowej, 3) w dyspozycji. Analiza powołanych przepisów prowadzić musi do wniosku, że pozostawanie żołnierza tylko w stosunku służbowym, bez pełnienia służby (wykonywania zadań służbowych), nie uprawnienia do otrzymania uposażenia i stosownych dodatków. Analogiczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 1298/05 stwierdzając, że "... samo pozostawanie w stosunku służbowym nie jest wystarczające, aby domagać się za ten okres uposażenia. Prawo do uposażenia powiązane bowiem zostało z faktycznym podejmowaniem służby.". Wbrew stanowisku skarżącego, należy wskazać, że pełnienia służby nie można utożsamiać jedynie z samym trwaniem stosunku służbowego, albowiem prawo do uposażenia żołnierza związane jest z faktem pełnienia służby, a nie tylko z pozostawaniem w stosunku służbowym. Na materialny związek pomiędzy tytułem do uposażenia oraz faktem pełnienia służby wskazuje treść powołanego art. 72 ust. 2 ustawy pragmatycznej. Inne przypadki uzasadniające przedmiotowe uprawnienia mają charakter wyjątkowy i zostały określone w ustawie. Należą do nich m.in. choroba, urlop, pozostawanie w rezerwie lub dyspozycji - art. 89 ust. 1 tej ustawy. Mając na uwadze, że organ wojskowy uznał, iż skarżący w dniu 13 grudnia 2008 r. zgłosił gotowość do pełnienia służby, co potwierdza rozkaz Szefa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz mając na uwadze przepis art. 134 ust. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy stwierdzić, iż przyznanie skarżącemu za okres od dnia 13 do 30 kwietnia 2010 r. uposażenia zasadniczego wraz z dodatkiem oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy mieści się w granicach prawa. Przyjmując bowiem zastosowaną przez organ korzystną dla strony interpretację przepisów ustawy pragmatycznej, iż skarżący we skazanym okresie pozostawał w dyspozycji (taką możliwość potencjalnie dopuszcza przepis art. 21 ust. 1 i 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), albowiem nie mógł on wbrew ustawowemu zakazowi pełnić służby, przyznanie skarżącemu za wskazany powyżej okres uposażenia i ekwiwalentu należy uznać za prawnie dopuszczalne, jako nieobarczone kwalifikowaną wadą prawną. Natomiast poza sporem pozostaje, iż do dnia 13 kwietnia 2010 r. skarżący służby nie pełnił pozostając na zaopatrzeniu emerytalnym, zatem jego roszczenie o wypłatę należność pieniężnych z tytuły pełnienia służby wojskowej za okres wcześniejszy nie jest zasadne. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło