I SA/Bd 937/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-12-15
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Dariusz Dudra, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jeśli samo postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie zostało doręczone w formie wymaganej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Choć postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie zawierało wszystkich wymaganych elementów formalnych (podstawy prawnej, uzasadnienia, pouczenia), jego istnienie nie zostało podważone. Doręczenie uwierzytelnionej kserokopii tytułu wykonawczego z adnotacją o umorzeniu postępowania było wystarczające, a brak pouczenia o środkach zaskarżenia nie dyskwalifikuje postanowienia, lecz otwiera drogę do wniosku o przywrócenie terminu do jego zaskarżenia.Stan faktyczny
Skarżący J. M. domagał się doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku dochodowego za 2000 r. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie w sprawie doręczenia tego postanowienia, uznając, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało już wydane i doręczone w formie uwierzytelnionej kserokopii tytułu wykonawczego z adnotacją o umorzeniu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak doręczenia postanowienia w wymaganej prawem formie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie doręczenia postanowienia oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...]., którym orzeczono umorzyć postępowanie w sprawie doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem dotyczącym umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. Nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...]. do Urzędu Skarbowego we W. wpłynęło zeznanie PIT - 36 J. M. o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2000, w którym podatnik wykazał należny podatek dochodowy od osób fizycznych pomniejszony o sumę należnych zaliczek za rok podatkowy w wysokości [....] zł. Wobec nieuregulowania wynikającego ze złożonego zeznania podatku Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. skierował do zobowiązanego upomnienie, a następnie dnia [...]. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], na podstawie którego wszczęto egzekucję.
W toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia [...]. Nr [...] dokonano zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym w banku P. K. O. S.A. I O. W., doręczając stronie egzemplarz zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego dnia [...].
W wyniku dokonanych w toku postępowania kontrolnego ustaleń Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia [...]. Nr [...] określił dla J. M. dochód za 2000r. w wysokości [....] zł stwierdzając, że po uwzględnieniu ustaleń kontroli podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000r. nie występuje.
W związku z powyższym wierzyciel dnia [...]. powiadomił organ egzekucyjny, że wykazane w tytule wykonawczym zobowiązanie pieniężne wygasło i wniósł o wycofanie tytułu wykonawczego. Na tej podstawie organ egzekucyjny zakończył postępowanie egzekucyjne.
W dniu [...]. skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z wnioskiem o:
- wydanie postanowienia umarzającego wszczęte na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego postępowanie egzekucyjne,
- zwrot niesłusznie wyegzekwowanych kwot wraz z odsetkami za zwłokę.
W związku z żądaniem strony Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. pismem z dnia [...]. Nr [...] udzielił odpowiedzi wskazując, że w toku postępowania egzekucyjnego powstały koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł, na które przekazano całą uzyskaną w toku egzekucji kwotę [...]. Ponadto w związku z decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]. Nr [...] oraz z dnia [...]. Nr [...] tytuły wykonawcze wystawione na zaległy podatek od towarów i usług za m-ce [...]. oraz tytuł wykonawczy obejmujący zaległy podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000r. zostały wycofane, co spowodowało wydanie dnia [...]. postanowień o umorzeniu postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...].
W dniu [...]. J. M. wystąpił do organu egzekucyjnego o doręczenie mu postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], bowiem na uprzednio złożony wniosek otrzymał jedynie pismo informujące o wydaniu takiego postanowienia oraz kopię przedmiotowego tytułu wykonawczego.
W ślad za wnioskiem strony organ egzekucyjny pismem z dnia [...]. poinformował, że w związku z wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dnia [...]. decyzji Nr [...] przedmiotowy tytuł wykonawczy został wycofany z uwagi na wygaśnięcie należności. W związku z powyższym organ egzekucyjny wydał [...]. postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego poprzez wypełnienie części "P" druku tytułu wykonawczego, a kserokopię tytułu wykonawczego z tym zapisem doręczono zobowiązanemu, tym samym w ocenie organu egzekucyjnego podanie strony zostało załatwione w terminie, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Pismem z dnia [...]. skarżący ponownie wystąpił do organu egzekucyjnego o doręczenie mu postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wraz z uzasadnieniem wskazując, że rozstrzygnięcia w sprawie zakończenia postępowania egzekucyjnego w ogóle nie otrzymał.
W wyniku rozpatrzenia podania Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...]. Nr [...]orzekł umorzyć postępowanie w sprawie doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego.
Na to postanowienie strona wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w B. zażalenie, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
- naruszenie art. 61 i art. 105 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z uwagi na to, że umorzono postępowanie wszczęte z wniosku strony w sytuacji, gdy strona takiego wniosku nie składała,
- naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 5-12 kpa bowiem organ egzekucyjny nie załatwił sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa pozostawiając istotę sprawy nadal nie załatwioną.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż wnosił jedynie o zakończenie formalne postępowania egzekucyjnego w przepisanej prawem formie. Stwierdził, że dotychczasowe działania organu egzekucyjnego poprzez udzielanie informacji zobowiązanemu w postaci pism, jak i doręczenie kopii tytułu wykonawczego z adnotacją, o wydaniu w dniu [...]. postanowienia nie jest tożsame z doręczeniem stronie postanowienia wydanego w przepisanej prawem formie. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że z treści wniosku strony z dnia [...]., jak i uprzednio złożonego wniosku z dnia [...]. można ustalić, że pomimo, iż pisma nazwano jako "wniosek o doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem" w istocie stanowiło żądanie wydania i doręczenia stronie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Organ nadmienił, że w świetle obowiązujących przepisów nie ma podstaw do orzekania w przedmiocie doręczania rozstrzygnięć organów administracji, bowiem doręczenie stanowi czynność materialno - techniczną, nie podlegającą rozstrzyganiu w formie orzeczeń administracyjnych.
Odnośnie żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] organ odwoławczy wyjaśnił, że podatnik w zeznaniu podatkowym PIT-36 zadeklarował podatek należny pomniejszony o sumę należnych zaliczek za 2000r. w wysokości [...] zł, którą to kwotę z uwagi na nie dokonanie zapłaty tej należności w terminie ustawowym, skierowano do przymusowego ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej. Wobec powyższego wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem wyegzekwowania zadeklarowanego i nieuiszczonego przez podatnika zobowiązania podatkowego było, w ocenie organu, uzasadnione. Niemniej w wyniku przeprowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postępowania kontrolnego ustalono, że podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000r. (objęty przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym) nie występuje. Wobec powyższego skierowane do egzekucji zobowiązanie przestało istnieć.
Dyrektor wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego zaistniała przesłanka jego umorzenia (wygaśnięcie obowiązku), co skutkuje zakończeniem egzekucji i zakończeniem postępowania egzekucyjnego. Tym samym organ egzekucyjny nie mógł w dniu [...]. orzekać o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, albowiem postępowanie wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], tak w dacie złożenia wniosku o jego umorzenie, jak i w dacie orzekania w tym przedmiocie nie było prowadzone.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego zostało zakończone przed wniesieniem żądania jego umorzenia, bowiem zaistniały przesłanki skutkujące wygaśnięciem dochodzonych zaległości podatkowych, a wierzyciel tytuł wykonawczy wycofał. Wyjaśnił, że dokonano również stosownego zapisu w tytule wykonawczym, potwierdzając umorzenie postępowania egzekucyjnego z dniem [...]. O tym fakcie strona została poinformowana dnia [...]., kiedy odebrała uwierzytelnioną kserokopię tytułu wykonawczego Nr [...] zawierającego powyższą adnotację.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Dyrektora izby Skarbowej w B., brak było w przedmiotowej sprawie podstaw do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez:
- naruszenie art. 105 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez umorzenie postępowania w sprawie, która w rzeczywistości nie została formalnie zakończona z uwagi na nie sporządzenie i nie doręczenie Stronie postanowienia o zakończeniu postępowania egzekucyjnego.
- naruszenie art. 59 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 39 kpa poprzez nie sporządzenie i niedoręczenie stronie postanowienia o zakończeniu postępowania egzekucyjnego.
- naruszenie art. 59 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uniemożliwienie wniesienia skutecznego zażalenia z uwagi na brak doręczenia postanowienia w sprawie, brak postawy prawnej rozstrzygnięcia, brak uzasadnienia, brak pouczenia co do dalszego postępowania.
II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez:
- naruszenie art. 6 w zw. z art 8 kpa i w zw. z art. 124 § 1 i § 2 kpa poprzez twierdzenie, że fakt doręczenia Stronie pisma przewodniego z załączoną kserokopią tytułu wykonawczego zawierającego wypełnioną pozycją "P" poprzez wpisanie daty umorzenia postępowania egzekucyjnego odnosi ten sam skutek, co doręczenie Stronie postanowienia umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 § 3 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w formie określone w art. 124 § 1 i § 2 kpa.
- naruszenie art. 10 kpa poprzez niepowiadomienie strony o zamiarze umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego Nr SM1/00702/2001 i uniemożliwienie wypowiedzenia się Stronie w sprawie, a zatem uniemożliwienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu.
- naruszenie art. 15 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez uniemożliwienie wniesienia skutecznego odwołania.
W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualne uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w jego ocenie organ pierwszej instancji poprzez niesporządzenie, niewydanie i niedoręczenie mu postanowienia o umorzeniu egzekucji w formie wymaganej przepisami kpa pozostaje w bezczynności. Natomiast adnotacja na tytule wykonawczym o wydaniu postanowienia w dniu [...]. nie odpowiada normom określonym w art. 124 kpa.
W ocenie skarżącego przyjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B., iż organ egzekucyjny umarzając postępowanie z wniosku strony o wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie naruszył prawa powoduje, iż postępowanie to jest dotknięte wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 kpa i podlega stwierdzeniu nieważności z uwagi na to, że w sprawie oparto się na postanowieniu, które rażąco narusza art. 124 kpa. Pozostawienie postanowienia w formie zapisu w tytule wykonawczym daty zakończenia egzekucji, bez doręczenia postanowienia stronie, w ocenie skarżącego, stanowi o załatwieniu sprawy z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Wobec powyższego wnoszący skargę stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...] jest formalnie nadal nie zakończone i w związku z tym domaga się doręczenia mu postanowienia o zakończeniu egzekucji, co umożliwi ewentualna drogę odwoławczą na mocy art. 59 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano dotychczasową argumentację.
W piśmie procesowym z dnia [...]. skarżący podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).
Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa w sposób, który mógłby implikować jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest doręczenie postanowienia organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ewentualnie wydanie i doręczenie takiego postanowienia.
Na gruncie obowiązującego systemu administracyjnego prawa procesowego nie ma prawnych możliwości do dwukrotnego czy wielokrotnego doręczania indywidualnych rozstrzygnięć (decyzji, postanowień). Nie ma też podstaw prawnych do rozstrzygania tej samej kwestii w dwóch indywidualnych aktach administracyjnych, inaczej rzecz ujmując do wydania dwóch postanowień w tej samej sprawie. Zagrożone jest to sankcją zaistnienia przesłanki res iudicata, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej k.p.a.
Zdaniem Sądu, w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., Nr [...] dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r., zostało już wydane postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zawarte ono zostało w treści powołanego tytułu wykonawczego, w jego części P, przewidzianej przez Ministra Finansów do tego celu. Wydano je w niniejszej sprawie w dniu [...] r., doręczono skarżącemu w dniu [...]r. Doręczenie nastąpiło przy piśmie z dnia [...]., sygn. akt [...], w którym wskazano, że w załączeniu przesyła się skarżącemu uwierzytelnioną kserokopię tytułu wykonawczego [...], zawierającego w części P postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Z treści przywołanego pisma w sposób jednoznaczny wynika, iż w związku z wygaśnięciem należności wydano z dniem [...] r. postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym można było zasadnie uznać, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego, zostało umorzone na podstawie postanowienia z dnia [...] r., doręczonego skarżącemu w dniu [...] r. Nadmienić w tym miejscu należy, że w zaskarżanym do Sądu postanowieniu organ drugiej instancji także jednoznacznie stwierdził – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dniem [...] r.
Faktem jest, iż nie zawiera ono wszystkich elementów, o których mowa jest w art. 124 § 1 kpa, jednak zawiera te elementy, które dają podstawę do uznania tego dokumentu za postanowienie. W myśl art. 124 § 1 k.p.a. postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. W stanie faktycznym sprawy przedmiotowe postanowienie zawiera w swej treści: oznaczenie organu, datę jego wydania, oznaczenie strony, rozstrzygniecie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, podpis z imieniem i nazwiskiem oraz stanowiskiem osoby upoważnionej do jego wydania. Brak w nim natomiast: podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o środkach zaskarżenia.
Jak wcześniej już zauważono brakujące elementy nie przekreślają bytu tego postanowienia. Brak podstawy prawnej, w świetle zapadłego w tym względzie orzecznictwa sądów administracyjnych, jest tylko istotny w sytuacji, gdy w przepisach prawa w ogóle brak jest podstawy prawnej do określonego działania organu. Jeśli zaś taka podstawa prawna w systemie prawa występuje, to brak jej powołania w indywidualnym akcie administracyjnym, stanowi jedynie uchybienie formalne, które nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.
W orzecznictwie stwierdza się, że braku podstawy prawnej do wydania decyzji nie należy utożsamiać z brakiem powołania podstawy prawnej w decyzji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 695/09, LEX nr 531465). Decyzja, która nie zawiera powołania podstawy prawnej, określa ją ogólnikowo lub błędnie, nie będzie wydana bez podstawy prawnej. W takim bowiem przypadku podstawa prawna realnie istnieje, lecz nie ma o niej prawidłowej informacji w decyzji administracyjnej. W tej sytuacji nie można mówić o braku podstawy prawnej do wydania tego aktu, istotne jest bowiem rzeczywiste istnienie wspomnianej podstawy (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 15 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Op 380/08, LEX nr 510701). Konstrukcja braku podstawy prawnej nie obejmuje samego tylko pominięcia w tekście decyzji powołania się na podstawę prawną lub błędnego powołania tej podstawy prawnej. Decyzja taka będzie naruszać normy prawa procesowego, lecz tego typu wadliwość nie będzie stanowić podstawy do wzruszenia decyzji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/GL 78/08, LEX nr 491384).
Zauważyć w tym miejscu należy, że w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej ustawą o p.e.a., niewątpliwie istnieje podstawa prawna do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stanowi ją art. 59 § 1 ustawy o p.e.a., wynika z niego, że w opisanych w nim przypadkach postępowanie egzekucyjne umarza się.
Także brak uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia nie dyskwalifikuje jego istnienia. Jest to brak podlegający konwalidacji w trybie instancyjnym. Stanowi on o naruszeniu prawa, ale nie przekreśla bytu prawnego takiego postanowienia.
W przedmiocie braku pouczenia o możliwości zaskarżenia zażaleniem wydanego postanowienia, także należy stwierdzić, iż nie jest to brak istotny, dyskwalifikujący wydane postanowienie. W tym zakresie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują szczególny tryb jego uzupełnienia, stanowi o nim art. 111 k.p.a.
Tym samym w okolicznościach faktycznych sprawy skonstatować należy, że przedmiotowe postanowienie nie zawiera trzech elementów, jednak ich brak nie implikuje tezy o braku w sprawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Rzeczone postanowienie zostało też doręczone skarżącemu w dniu[...] r., nie można zatem doręczyć go po raz drugi. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że zaskarżone do Sądu postanowienie wydane w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie doręczenia postanowienia dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego, należało uznać za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Nie mniej jednak w stanie faktycznym sprawy zauważyć należy, że w myśl art. 112 k.p.a., stosowanego do postanowień na podstawie odesłania zawartego w art. 126 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Ujemne skutki błędnego pouczenia strony o trybie i sposobie zaskarżenia rozstrzygnięć nie mogą obciążać strony (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1705/08, LEX nr 574459). Na równi z błędnym pouczeniem należy potraktować brak pouczenia. W jednym ze swych orzeczeń NSA stwierdził, że błędnym pouczeniem jest również brak pouczenia o środkach odwoławczych. Takie naruszenie przez organ obowiązków nie różni się bowiem w skutkach od błędnego wskazania organu odwoławczego i dlatego nie może być inaczej traktowane przez prawo (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2289/01, LEX nr 82672). WSA w Warszawie skonstatował z kolei, że błędnym pouczeniem jest również brak pouczenia o środkach odwoławczych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 924/07, LEX nr 516101).
Fakt mylnego pouczenia strony o trybie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (podobnie jak i o trybie i terminie wniesienia odwołania czy zażalenia) nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka, lecz może stanowić podstawę do przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 271/05, LEX nr 188813). Błędne pouczenie będzie stanowiło, zatem uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli skarżący zechce z tej możliwości skorzystać (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 480/07, LEX nr 494254).
W okolicznościach faktycznych sprawy w związku z brakiem w postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego pouczenia o prawie do złożenia zażalenia skarżącemu będzie przysługiwało prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 58 k.p.a. W myśl art. 58 § 1 w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W związku z informacją dotyczącą przywrócenia terminu siedmiodniowy termin, o którym mowa w § 2 należy liczyć od dnia otrzymania przez skarżącego niniejszego wyroku wraz z uzasadnieniem. Od decyzji skarżącego zależy, czy taki wniosek złoży.
Wobec powyższego argumenty skargi należało uznać za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.
U.Wiśniewska D.Dudra E.Kruppik-Świetlicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło