I SA/Wa 1145/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-16

Skład orzekający: Joanna Skiba, Gabriela Nowak, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje wywłaszczeniowe z 1964 roku, które doprowadziły do urządzenia na wywłaszczonej nieruchomości dróg publicznych, wywołały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa, uniemożliwiające stwierdzenie ich nieważności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadanie wywłaszczonej nieruchomości charakteru drogi publicznej powoduje nieodwracalne skutki prawne, ponieważ stanowi zdarzenie prawne, którego organ administracji nie może cofnąć, znieść ani odwrócić w ramach przysługujących mu kompetencji. W związku z tym, stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowych w tej części nie jest możliwe. W odniesieniu do części działki nr [...] pozostającej w użytkowaniu wieczystym spółki, sąd uznał, że prawo użytkowania wieczystego powstało w wyniku uwłaszczenia, a nie wywłaszczenia, a ocena ewentualnych nieodwracalnych skutków prawnych powinna być przeprowadzona przy ocenie legalności decyzji uwłaszczeniowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą, że decyzje wywłaszczeniowe z 1964 roku zostały wydane z naruszeniem prawa oraz stwierdzającą ich nieważność w pozostałej części. Skarżący kwestionowali ustalenia organu dotyczące nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych decyzjami wywłaszczeniowymi, zwłaszcza w odniesieniu do działek, które stały się drogami publicznymi oraz działki pozostającej w użytkowaniu wieczystym spółki. Sprawa miała długą historię postępowań administracyjnych i sądowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant starszy inspektor Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2010 r. sprawy ze skarg M. S., J. S. oraz [...] S.A. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargi. Zaskarżoną decyzje z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] stwierdzająca, że decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1964 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1964 r. nr [...] – o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] o pow.[...] ha ( działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] ), stanowiącej współwłasność C. J. , J. S. oraz S. i F. G. - w części dotyczącej wywłaszczenia działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...],nr [...] i nr [...] zostały wydane z naruszeniem prawa oraz stwierdzającą nieważność w/w decyzji z dnia [...] października 1964 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 1964 r. nr [...] w pozostałej części. Organ nadzorczy orzekający w niniejszej sprawie ustalił następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...] maja 1964 r. Nr [....] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] o pow. [...] ha, stanowiącej współwłasność C. J., J. S. oraz S. i F. G. W/w decyzją zostało przyznane na rzecz współwłaścicieli odszkodowanie z tytułu wywłaszczonej nieruchomości odpowiednio w [...] części na rzecz C. J., w [...] części na rzecz J. S. oraz w [...] części na rzecz S. i F. małż. G. Decyzją z dnia [...] października 1964 r. Nr [....] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych zmieniła zaskarżone orzeczenie z dnia [...] maja 1964 r. w ten sposób, że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości przyznała na rzecz współwłaścicieli w częściach odpowiadających udziałowi we współwłasności przedmiotowej nieruchomości . Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa wystąpił M. S. – następca prawny J. S. Sprawa niniejsza była wielokrotnie rozpatrywana przez organy administracji publicznej oraz WSA w Warszawie. Ostatnią decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził , iż obie kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa w kwestii dotyczącej działki nr [...], jednocześnie stwierdzając ich nieważność w pozostałej części. Następnie Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. uchylił powyższą decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji wywłaszczeniowych w części dotyczącej wywłaszczonej działki nr [...], stwierdził nieważność tych decyzji w części dotyczącej działki nr [...] w części stanowiącej własność Skarbu Państwa oraz stwierdził, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej działki nr [...] w części będącej w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. w P. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1722/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. i poprzedzająca ją decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK524/07 oddalił skargę kasacyjną [...] S.A. w P. Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą i mając na uwadze ocenę prawną zawartą w powołanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Minister Infrastruktury uznał iż kwestionowane decyzje Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1964 r. Nr [...] oraz Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1964 r. Nr [...] wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Organ nadzoru wskazał , iż właściwy organ jest władny orzec o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji administracyjnej tylko wówczas gdy stwierdzi, iż wystąpiła przynajmniej jedna z podstaw stwierdzenia nieważności wyczerpująco wyliczonych w art.156 § 1 Kpa oraz ,że nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności a więc nie wpłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanej decyzji, ani też decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych ( art.156 § 2 Kpa ). Organ nadzoru ustalił, iż z materiałów geodezyjnych wynika, iż w skład wywłaszczonej działki nr [...] wchodzą: obecna działka ewidencyjna nr [...] stanowiąca własność [...] S.A. w P. na której znajduje się budynek dawnej części działki nr [...], która stanowi współwłasność spadkobierców byłych właścicieli wywłaszczonego gruntu, a także działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow.[...] ha które leżą w pasie drogowym ulic [...] oraz [...]. W skład wywłaszczonej działki nr [...] wchodzą obecne działki nr [...] o pow.[...] ha, nr [...] o pow.[...] ha oraz nr [...] o pow.[...] ha stanowiące drogi publiczne. Z nadesłanych materiałów geodezyjnych wynika również, iż granicach wywłaszczenia znajduje się również część działki nr [...] o pow.[...] ha. zgodnie z odpisem księgi wieczystej KW [...] właścicielem działki nr [...] jest "[...]" Sp.z o.o., która nabyła jej własność na podstawie aktu notarialnego Rep.A Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. od następców prawnych byłych właścicieli wywłaszczonych działek nr [...] i [...], co w ocenie organu wskazuje, iż działka nr [...] nie znajdowała się w granicach wywłaszczenia, a ewentualne naniesienie granic wywłaszczonej nieruchomości na jej część mogło być wynikiem nowych pomiarów geodezyjnych. Zdaniem organu skoro część własności tej działki została nabyta od osób fizycznych, które nie zostały pozbawione przysługującego im prawa rzeczowego w drodze wywłaszczenia, to tym samym w odniesieniu do tej działki nie można rozpatrywać kwestii wywołania przez decyzje wywłaszczeniową nieodwracalnych skutków prawnych. Ponadto organ nadzorczy stwierdził na podstawie materiałów geodezyjnych iż obecne działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] stanowią część dróg publicznych oznaczonych jako ulice [...] i [...]. Organ przywołał przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007 r. ,Nr 19,poz.115), zgodnie z którymi drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu lub gminy i jako drogi publiczne nie mogą być przedmiotem obrotu i stanowić własności prywatnej. Tym samym w ocenie organu nie jest możliwe cofnięcie skutków prawnych kwestionowanych decyzji wywłaszczeniowych w części dotyczącej obecnych działek nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Odnosząc się do kwestii wywołania przez kwestionowane decyzje wywłaszczeniowe nieodwracalnych skutków prawnych w odniesieniu do działki nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził , iż w wyroku z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1722/06 oraz w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 542/07 Sądy uznały, iż samo przekształcenie [...] Zakładów [...] w spółkę akcyjną na mocy aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1993 r. w związku z posiadaniem przez przedsiębiorstwo prawa użytkowania wieczystego do części wywłaszczonej nieruchomości, nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art.156 § 2 Kpa. Jednocześnie Sądy zobowiązały organ naczelny do zbadania czy dalsze przekształcenia spółki mogły wywołać w/w skutki w odniesieniu do nieruchomości, w stosunku do której [...] S.A. w P. przysługują obecnie prawa rzeczowe. Minister w związku z powyższym podniósł, że jak wynika z postanowienia Sądu [...] W. – wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] maja 1999 r. sygn. akt [...] połączenie [...] S.A. w W. z [...] P. S.A. w P. nastąpiło w trybie przejęcia przez [...] P. S.A. [...] S.A. jako spółki przejmowanej, a zatem w wyniku przekształcenia to [...] S.A. została wykreślona z rejestru handlowego, natomiast [...] P. S.A. zmieniła jedynie nazwę. Zgodnie z obowiązującym w dacie połączenia art.463 pkt.1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks Handlowy, który odpowiadał w swej treści art.492 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94,poz.1037) połączenie mogło być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejętej) na inną (przejmującą) w zamian za udziały lub akcje, które spółka przejmująca przyznawała wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie). W takim przypadku działalność spółki inkorporowanej jest kontynuowana przez spółkę inkorporującą w jej ramach organizacyjnych. Oznacza to, że w połączonym w ten sposób podmiocie nadal obowiązują takie akty korporacyjne jak statut, umowa spółki oraz regulaminy i inne regulacje wewnętrzne spółki przejmującej. Minister wskazał, iż [...] P. S.A. funkcjonująca obecnie pod nazwą [...] S.A. w struktury której inkorporowana została [...] S.A. przejęła cały majątek [...], zatem powyższe przekształcenie nie miało bezpośredniego wpływu na prawa rzeczowe przysługujące dotychczas [...] P. S.A. w stosunku do obecnej działki nr [...]. W wyniku przekształcenia nie powstał również nowy podmiot, a tym samym w ocenie organu nie można przyjąć iż przekształcenie prowadzi do powstania nieodwracalnych skutków prawnych. Zdaniem organu nie prowadzi również do powstania nieodwracalnych skutków prawnych obecność spółki na giełdzie jak również dokonana przez nią emisja akcji, bowiem powyższe nie powoduje bezpośrednich przekształceń w zakresie praw rzeczowych przysługujących spółce w odniesieniu do jej nieruchomości stanowiących majątek trwały przedsiębiorstwa, a tym samym nie powinna mieć wpływu na wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji wywłaszczeniowej w następstwie której spółka nabyła prawa rzeczowe do nieruchomości. Ponadto Minister wskazał, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, jeżeli nieodwracalność skutków prawnych wynika z późniejszych niż orzeczenie nacjonalizacyjne decyzji lub zdarzeń, nie występuje wynikająca z art.156 § 2 Kpa negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji o nacjonalizacji. Tak ustalony stan faktyczny i prawny doprowadził do wydania przez Ministra Infrastruktury decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] stwierdzającej iż decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1964 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1964 r. Nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] i [...] – zostały wydane z naruszeniem prawa zaś w pozostałej części stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] października 1964 r. Nr [...] oraz decyzji z dnia [...] maja 1964 r. Nr [...]. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł [...] S.A. wskazując, iż w części dotyczącej działki gruntu o nr [...] o pow.[...] ha stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. S. i J. S. podnieśli, iż w sprawie nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury stwierdził, iż sprawa zakończona decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. zawiera prawidłową ocenę prawną kwestionowanych decyzji wywłaszczeniowych. Organ uznał, iż w odniesieniu do działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] stanowiących drogi publiczne nastąpiły nieodwracalne skutki prawne i w tym zakresie należało stwierdzić, iż decyzje obu instancji wydane zostały z naruszeniem prawa. Natomiast w odniesieniu do pozostałej części nieruchomości w ocenie organu nieodwracalne skutki nie nastąpiły. Odnośnie działki nr [...] znajdującej się użytkowaniu wieczystym [...] S.A. organ wskazał, że organ bada bezpośredni skutek prawny wydania decyzji o wywłaszczeniu, a nie skutek prawny późniejszych decyzji administracyjnych, a w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1992 r. Nr [...] na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości stwierdził nabycie przez [...] Zakłady [...] w P. prawa użytkowania wieczystego m.in. obecnej działki nr [...] i zdaniem organu ocena ewentualnych nieodwracalnych skutków prawnych powinna być przeprowadzona przy ocenie legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. S. i J. S. oraz [...] S.A. w P. M. S. i J. S. zaskarżyli powyższą decyzję w części stwierdzającej wydanie decyzji wywłaszczeniowych z naruszeniem prawa, zarzucając jej rażące naruszenie art.7,77 i 107 Kpa oraz art.156 § 2 Kpa i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż kwestia istnienia drogi publicznej jako budowli i rozporządzania przez publicznego zarządcę nie ma wpływu na prawo własności i powyższa okoliczność zdaniem skarżących nie powoduje wywołania przez decyzję wywłaszczeniową nieodwracalnych skutków prawnych. Skarżący podnieśli również, iż w przedmiotowej sprawie w stosunku do działek zajętych pod ul. [...] i [...] wydane zostały decyzje w trybie art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przez Wojewodę [...] i Ministra Infrastruktury w dniu [...] listopada 2006 r. [...] S.A. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art.7 oraz 77 § 1 Kpa i art.107 § 3 Kpa błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w części dotyczącej części działki gruntu o nr [...] o pow.[...] ha stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym skarżącego, która stanowiła część dawnej działki nr [...] z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ rozpatrujący sprawę błędnie przyjął, że decyzje wywłaszczeniowe dotyczyły całości działki nr [...], której powierzchnia wynosi [...] ha gdy tymczasem z mapy do celów prawnych wynika, iż wywłaszczeniem została objęta część działki nr [...] o pow.[...] ha ( część dawnej działki nr [...] ) i o pow.[...] ha ( część dawnej działki nr [...] ). W ocenie skarżącego w przypadku części działki nr [...] stanowiącej część dawnej działki nr [...] zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieodwracalności skutków prawnych z uwagi na fakt, iż na przedmiotowej części działki postawiony jest w [...] części budynek o funkcji oświaty, który stanowi własność skarżącego, reszta zaś budynku posadowiona jest na pozostałej części działki nr [...] nie będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Zdaniem skarżącego przysługująca użytkownikowi wieczystemu własność budynków na użytkowanym gruncie jako prawo związane z użytkowaniem wieczystym stanowi część składową tego prawa i jako taka nie może być przedmiotem samodzielnego obrotu. W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sprawy o sygn. akt. I SA/Wa 1145/10 i I SA/Wa 1146/10 zostały połączone do łącznego rozpatrzenia i orzekania pod sygn. akt I SA/Wa 1145/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje : Sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sad rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto zgodnie z art.153 powołanej ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wymienione w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Rozpatrując sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów należy uznać skargi za niezasadne. Ponieważ sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – wyrok z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa1722/6 oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 542/07 oddalił skargę kasacyjną od wyroku sądu I instancji. Sądy obu instancji uznały, iż decyzje wywłaszczeniowe zostały wydane z rażącym naruszeniem art.6 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, do rozważenia pozostała kwestia czy decyzje te wywołały nieodwracalne skutki prawne. Pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych jakkolwiek nie wyjaśnione szczegółowo w kodeksie postępowania administracyjnego, było wyjaśnione w orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie prawniczym. Na tej podstawie można przyjąć, iż pojęcie to winno być oceniane w kontekście możliwości działania, jakie organ administracji posiada na podstawie przepisów obowiązujących w momencie rozpoznawania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji (por .Kodeks postępowania Administracyjnego Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2006 r. Nr 732). Nieodwracalność skutku prawnego wywołanego decyzją ma zatem miejsce wtedy, gdy przepisy procesowe nie upoważniają organów administracji do jego cofnięcia lub gdy wykonanie decyzji wywołało takiego rodzaju stan prawny lub faktyczny, że w świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest możliwy powrót do stanu pierwotnego. (B. Adamiak, glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r. syg. akt nr AZP 4/92, OSP 1993/5/104.Sytuacja taka występuje m.in. wtedy, gdy przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło. Taki przypadek występował w niniejszej sprawie . W wyniku wykonania decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] maja 1964 r. na wywłaszczonej nieruchomości zostały urządzone drogi publiczne (obecnie działki nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Działki oznaczone nr [...] i [...] stanowią pas drogowy ulicy [...], która na podstawie uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 1999 r. Rady Miasta P. została zaliczona do kategorii dróg powiatowych, natomiast działki nr [...], [...] i [...] stanowią pas drogowy ulicy [...], która na podstawie uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 1999 r. Rady Miasta P. zaliczona została do kategorii dróg gminnych. Nie istnieje już zatem nieruchomość w takim stanie, by po stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej mogła stanowić własność osób fizycznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że nadanie wywłaszczonej nieruchomości charakteru drogi publicznej powoduje nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art.156 § 1 Kpa, bowiem powoduje zdarzenie prawne, którego organ administracji nie może cofnąć, znieść, odwrócić działając w granicach przysługujących mu kompetencji. Stosownie do art.2.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. (Dz .U. z 2007 r. Nr 19,poz.115) drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: 1)drogi krajowe, 2)drogi wojewódzkie, 3)drogi powiatowe, 4)drogi gminne. Stosownie do art.2 a ust.1 powołanej ustawy drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu ( województwa, powiatu lub gminy). Z artykułu tego wyraźnie wynika zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz innych podmiotów, niż wymienione w tym przepisie – zatem osoba fizyczna nie może być właścicielem drogi publicznej. Wobec powyższego fakt prawomocnego zaliczenia nieruchomości do kategorii dróg gminnych i powiatowych świadczy o nieodwracalności skutków prawnych (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1378/05 z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1013/09 z dnia 4 luty 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 627/09). Decyzja w tej części jest prawidłowa, organy obu instancji należycie wykazały, iż kwestionowane decyzje wywłaszczeniowe wywołały nieodwracalne skutki prawne. W ocenie Sądu fakt wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. w trybie art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, a następnie utrzymującą w mocy decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r. nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, a ocena ich legalności nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Drugą kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie, czy kwestionowane orzeczenia z 1964 r. wywołały ,czy tez nie nieodwracalnych skutków prawnych w odniesieniu do części działki nr [...] pozostającej w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. z siedzibą w P. Prawo użytkowania wieczystego do spornego gruntu powstało wskutek uwłaszczenia z mocy prawa w związku ze spełnieniem się przesłanek określonych w ustawie z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79,poz.464 ze zm. ), który to fakt potwierdziła decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. nr [...]. Jednostką uwłaszczoną były wówczas [...] Zakłady [...] w P., które następnie aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1993 r. Rep.[...] przekształcone zostały w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa, a następnie połączono spółkę [...] Zakłady [...] S.A. ( spółka przejmująca ) ze spółką [...] S.A. w W. ( spółka przejęta) w wyniku czego powstała [...] S.A., która zmieniła nazwę na [...] S.A. z siedziba w P. Powyższe wynika z postanowienia Sądu [...] W. – Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] maja 1999 r. sygn. akt [...] jak również pełnego odpisu KRS nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Powyższe dowodzi – zdaniem Sądu, że wszelkie działania mające za przedmiot prawo użytkowania wieczystego do części działki nr [...] były bezpośrednio następstwem decyzji uwłaszczeniowej, a nie wywłaszczenia. Podnieść należy, że uchwale z dnia [...] marca 2000 r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził że założenie , iż skutki prawne wywołane przez późniejszą decyzję dotyczą tego samego przedmiotu, którego dotyczyła decyzja wcześniejsza, nie mogą być automatycznie utożsamiane ze skutkami prawnymi wywołanymi przez wcześniejszą decyzję. Odwrotne założenie oznaczałoby bowiem praktycznie wyłączenie możliwości wzruszenia późniejszej decyzji z tego powodu , że stan prawny ukształtowany wcześniejszą decyzją był wadliwy. W świetle powyższego należy uznać, iż organ nadzorczy prawidłowo stwierdził iż ocena ewentualnych nieodwracalnych skutków prawnych w odniesieniu do części działki nr [...] powinna być przeprowadzona przy ocenie legalności decyzji uwłaszczeniowej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia w uzasadnieniu decyzji organu I instancji , że wywłaszczeniem z 1964 r. objęta była cała działka nr [...], to uznać należy powyższe uchybienie za nieistotne , nie mające żadnego wpływu na wynik sprawy. Ponadto należy stwierdzić, że znajdującej się w aktach administracyjnych mapy do celów prawnych jak i rozliczenia działek o łącznej powierzchni [...] ha (wywłaszczonej) z dnia [...] września 2008 r. w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż część działki nr [...] o pow.[...] ha stanowi część dawnej działki nr [...], a część tej działki o pow.[...] ha pochodzi z dawnej działki nr [...]. Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Organ orzekający zastosował się w pełni do wytycznych zawartych w wyroku sądu z dnia 7 listopada 2006 r. i oceny prawnej w nim wyrażonej, jak również w wyroku NSA z dnia 3 kwietnia 2008 r. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy Prawo przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło