II SA/Po 753/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę. /-/ E. Brychcy /-/ J. Szaniecka /-/ E. Podrazik Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] Nr sprawy [...] na podstawie art. 59 ust. 1 i 2 oraz art. 60 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 104 kpa odmówił T. K. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wbudowanym w bryłę budynku przewidzianej do realizacji na terenie działek nr [...] ark. [...] obręb G., położonych w P. przy ul. Z. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu wyznaczono wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek obszar analizowany i przeprowadzono w dniu 25 listopada 2009 r. analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: upzp). Organ zaznaczył, że inwestor planuje budowę budynku dwukondygnacyjnego z dachem skośnym, o pow. zabudowy ok. 130 m2 z garażem o pow. ok. 60 m2. Wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu (3900 m2) wynosi ok. 5 %. Inwestor zamierza zlokalizować obiekt w odległości 10 m od frontu działki. Prezydent Miasta P. ustalił, że na obszarze analizowanym wzdłuż ul. Z. występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca (nr [...]) i bliźniacza (nr [...]). Na zachód i południe od terenu inwestycji znajdują się tereny oznaczone w obowiązującym planie miejscowym "Malta" jako tereny lasów ochronnych (ZL) oraz tereny zalesień (RL1), zaś na północ tereny niezabudowane stanowiące klin zieleni, przez który przebiega ciek Szklarka (w dalszej odległości zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna przy ul. D.). Budynki mieszkalne jednorodzinne położone w obszarze analizowanym zlokalizowane zostały wzdłuż jednej z obowiązujących linii zabudowy ukształtowanej w odległości 5-10 m od frontowych granic działek (od ul. Z.). Wskaźnik intensywności zabudowy dla działek zabudowanych domami jednorodzinnymi wynosi 11 % (ul. Z.), do maks. 21 % (Z.), średni zaś ok. 16 %. Wzdłuż ul. Z. występuje zabudowa mieszkaniowa dwukondygnacyjna o szerokości elewacji frontowej od 9 do 13 m, budynki mają dachy płaskie lub strome. Teren, na którym zaplanowano inwestycję ma dostęp do drogi publicznej – ul. Z. i posiada wystarczające uzbrojenie. Reasumując organ I instancji uznał, że inwestycja spełnia wszystkie warunki o których mowa w art. 61 ust. 1 upzp. Jednakże w ocenie Prezydenta Miasta wnioskowany teren stanowi część obszarów cennych przyrodniczo, tworzących klin zieleni nad jeziorem Maltańskim, obszary leśne wokół Ogrodu Zoologicznego oraz tereny zielone wzdłuż strumienia Szklarka. Organ zaznaczył, że na końcowym etapie opracowania jest plan miejscowy "Strumień Szklarka", w obrębie którego znajdują się wnioskowane działki. Organ wskazał, że przeprowadził ponowną analizę na skutek zmiany przez inwestora lokalizacji zabudowy na odległość 21 m od frontowej granicy działki. Analiza ta doprowadziła do ustalenia, że taka lokalizacja oznacza, iż nie zostanie spełniony wymóg kontynuacji cech i wskaźników kształtowania zabudowy, w szczególności w zakresie braku kontynuacji linii zabudowy sąsiednich budynków. Przypomniał, że sąsiednie budynki zlokalizowane są w odległości 5-10 m od frontu. Nadto Prezydent Miasta stwierdził, że w dniu 2 lutego 2010 r. Rada Miasta Poznania podjęła uchwałę o planie miejscowym "Strumień Szklarka" (Nr LXVII/916/2010), która obejmuje przedmiotowe tereny i która zgodnie z jej § 11 wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. T. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł, iż przepis § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dz. U. Nr 164, poz. 1588) zezwala na inne wyznaczenie obowiązującej linii zabudowy, jeżeli wynika to z analizy. Organ nie wziął pod uwagę, że w odniesieniu do wniosku złożonego w niniejszej sprawie pojecie frontowej części działek należy rozumieć inaczej. Podał, że postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] 2006 r. sygn. akt [...] utworzono dla działek nr [...] drogę konieczną, która zapewnia taki dostęp- do drogi publicznej, jaki jest niezbędny do prawidłowego korzystania z nieruchomości. Gdyby uznać możliwość wytyczenia nowej linii zabudowy wzdłuż drogi koniecznej, która dla działki nr [...] jest przedłużeniem funkcji drogi publicznej – ul. Z., wówczas front wnioskowanego budynku znajdowałby się w odległości 4 m od drogi. W ten sposób zostałyby spełnione wszystkie wymogi określone w art. 61 ust. 1 upzp. Odnosząc się do kwestii uchwalenia planu miejscowego "strumień Szklarka" odwołujący wskazał, że jest ona bez znaczenia, ponieważ w chwili rozpatrywania sprawy plan ten nie obowiązywał. Na marginesie zaznaczył, ze przedmiotowej tereny są własnością jego rodziny od 1935 r.. w połowie lat 80-tych XX wieku zostały nieodwracalnie, ekologicznie zdegradowane podczas prac związanych z budową kolektora sanitarnego. Od tamtego czasu okolica cieku wodnego "Szklarka" to dzikie wysypisko śmieci, bez żadnych wartości krajobrazowych. T. K. podniósł też, iż organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 35 kpa. Wnosząc zaś w dniu 26 stycznia 2010 r. zażalenie na bezczynność organu nie otrzymał odpowiedzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie administracyjne organu I instancji. W motywach decyzji organ odwoławczy stwierdził, w dniu 2 lutego 2010 r. Rada Miasta Poznania podjęła uchwałę Nr LXVII/916/V/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Strumień Szklarka". Zgodnie z jej § 11 uchwała wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym województwa Wielkopolskiego. Skoro zatem uchwała została ogłoszona w Dzienniku Nr 95 pod pozycją 1817 z dnia 13 maja 2001 r. to weszła w weszła w życie w dniu 13 czerwca 2010 r. Bezsprzecznie działki objęte wnioskiem inwestora znajdują się na terenie objętym wyżej wymienionym planem miejscowym. Skoro zaś decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wydaje się w sytuacji, gdy teren nie jest objęty planem miejscowym (art. 59 ust. 1 upzp), to należało uznać, że po wejściu w życie planu miejscowego dla przedmiotowego terenu postępowanie o ustalenie warunków zabudowy stało się w rozumieniu art. 105 § 1 kpa bezprzedmiotowe. T. K. zaskarżył powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący podniósł argumentację tożsamą ze stanowiskiem zawartym w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazał, że w trakcie trwania postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie uchwalony został plan miejscowy, który nie przywiduje na przedmiotowej nieruchomości możliwości zabudowy. skarżący wskazał, że w decyzji z [...] 2010 r. Prezydent Miasta P. nie poinformował go o ograniczeniach właścicielskich wynikających z nowo uchwalonego planu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 2 grudnia 2010 r. skarżący podniósł, iż zwłoka w załatwieniu sprawy spowodowała niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie. Następnie w piśmie z 14 grudnia 2010 r. J. K. wskazał, iż popiera skargę T. K. i wnosi o uchylenie uchwały Rady Miasta Poznania w przedmiocie planu miejscowego "Strumień Szklarka" w części dotyczącej przeznaczenia działek nr [...]. Na rozprawie prze Sądem dniu 17 grudnia 2010 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze oraz piśmie z 2 grudnia 2010 r., wskazał też, iż wnosi o wyłączenie z aktualnie uchwalonego planu miejscowego należących do niego nieruchomości i przeznaczenie ich pod zabudowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z zasadą wyrażona w art. 4 ust. 1 upzp ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku zaś braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2 pkt 1 upzp). Przepis art. 59 ust. 1 upzp przewiduje zaś, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy wyklucza się z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania terenu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 709/08, Lex nr 532209). Dla terenu, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lokalizacja inwestycji następuje na podstawie postanowień planu. Nie wydaje się wówczas decyzji o warunkach zabudowy. Lokalizacja inwestycji na danym terenie na podstawie decyzji o warunkach zabudowy następuje jedynie wtedy, gdy brak jest planu miejscowego dla tego obszaru. Z powołanych wyżej przepisów wynika zasada niedopuszczalności wydania decyzji o warunkach zabudowy lub o zmianie takiej decyzji dla inwestycji znajdującej się na obszarze obowiązywania planu miejscowego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wobec wejścia w życie planu miejscowego obejmującego swym zakresem nieruchomości będące przedmiotem wniosku o ustalenie warunków zabudowy (uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 2.02.2010 r. Nr LXVII/916/V/2010, Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 95, poz. 1817) miało obowiązek uchylić decyzję organu I instancji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji i umorzyć postępowanie (art. 138 § 1 pkt . 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa). Wskazać trzeba, iż przepis art. 105 § 1 kpa zakłada, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądowoadministacyjnym przyjmuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia m.in. w przypadku, gdy brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok NSA z 24.04.2003 r., III SA 225/01. Biul. Skarb. 2003/6/25). W niniejszej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe w chwili wejścia w życie uchwały w przedmiocie planu miejscowego "Strumień Szklarka", a więc w dniu 13 czerwca 2010 r. Wówczas to bowiem dla terenu objętego inwestycją zaczęły obowiązywać postanowienia uchwalonego planu, z wszystkimi tego konsekwencjami dla terenu objętego wnioskiem T. K. o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Zatem na dzień wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...] 2010 r. w obrocie prawnym znalazł się plan miejscowy, którego obowiązywanie wyłączyło możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji zaplanowanej na terenie objętym planem. Stwierdzić przy tym należy, iż przesłankę do umorzenia postępowania stanowi bezprzedmiotowość, która zaistniała w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego i powstała na skutek zdarzeń prawnych. W rozpoznawanej sprawie takim zdarzeniem było uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem o wydanie warunków zabudowy, które w świetle powołanych wyżej przepisów uniemożliwiało merytoryczne rozpoznanie tego wniosku i czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Skoro także bezprzedmiotowość powstała w toku postępowania administracyjnego (na etapie postępowania odwoławczego) stanowi przesłankę jego umorzenia to a powstanie tego skutku nie ma wpływu fakt, że w momencie wszczęcia postępowania i wydania decyzji przez organ I instancji możliwe było rozpatrzenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2006 r., II OSK 65/06, Lex nr 319181). Odnosząc się do kwestii uchybienia przez organy orzekające w niniejszej sprawie terminów załatwienia sprawy, wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 pkt 8 p.p.s.a. stronom postępowania przysługiwało prawo wniesienia skargi na bezczynność zarówno Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., jak również Prezydenta Miasta P. Mając na względzie, że skarżący występuje w niniejszej sprawie bez adwokata lub radcy prawnego Sąd kierując się dyspozycja art. 6 p.p.s.a. poucza skarżącego, że jeżeli w jego ocenie postanowienia uchwalonego planu miejscowego (uchwała Rady Miasta Poznania Nr LXVII/916/V/2010 z 2.02.2010 r. naruszają jego interes prawny, może on - po bezskutecznym wezwaniu Rady Miasta Poznania do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego (art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Winien uczynić to w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcie naruszenia prawa, a w przypadku nieudzielania przez Radę Miasta Poznania odpowiedzi w tym terminie, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E. Brychcy /-/ J. Szaniecka /-/ E. Podrazik