VII SA/Wa 1821/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. liczba dziennika [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Komendant Wojewódzki Policji w S. decyzją z dnia [...] maja 2010r., nr [...], działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) – po rozpatrzeniu wniosku M. O. o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w C. Nr [...] z dnia [...] października 2009r. w przedmiocie skierowaniu M. O. na kontrolne badania lekarskie z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzji z dnia [...] października 2009r. nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa, jak wskazuje w swoim wniosku strona. Decyzja wydana została w oparciu o obowiązujące przepisy: art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w związku z § 2 ust.2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15). W treści wydanej decyzji nie sposób jest doszukać się wad prawnych powodujących możliwość jej unieważnienia w ramach nadzoru instancyjnego. Bezspornym jest jedynie przekroczenie przez organ I Instancji 30 - dniowego terminu wskazanego w przepisach wykonawczych w przedmiocie przeprowadzania badań lekarskich kierujących pojazdami. Wskazany powyżej termin (30 dni od dnia kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości) nie może pozbawiać sensu ustawowego nakazu kierowania na badania lekarskie osób, które kierowały pojazdem w stanie nietrzeźwości oraz wyższego celu tego skierowania, którym jest faktyczne sprawdzenie czy osoba, która wykazała lekceważenie zasad bezpieczeństwa i porządku ruchu drogowego jak również brak poszanowania dla innych uczestników ruchu drogowego, ma konieczne predyspozycje psychofizyczne do prowadzenia pojazdów silnikowych z uwagi na podejrzenie uzależnienia od alkoholu. Celem ustanowienia terminu, o którym mowa w przepisach wykonawczych, jest maksymalne przybliżenie samego momentu przeprowadzenia badania lekarskiego (i ewentualnie dalszego psychologicznego) od daty zdarzenia wywołującego potrzebę takiego badania, gdyż ułatwia to ocenę, czy istnieją przeciwwskazania lekarskie bądź psychologiczne do kierowania pojazdem. Niedochowanie tego terminu nie wyłącza jednak możliwości badania, a tylko utrudnia zadanie lekarzom ( psychologom), które je przeprowadzają. Powyższe badania (lekarskie i psychologiczne) mają charakter okolicznościowo sytuacyjnych. Organ podniósł, iż Naczelny Sąd Administracyjny zawarł w swoim orzecznictwie stanowisko interpretujące opisany wyżej termin 30- dniowy do wydania skierowania na badania, jako termin instrukcyjny ( por. wyrok z dnia 19 lipca 2007r., o sygn. akt I OSK 883/06, wyrok z dnia 3 marca 2008r. o sygn. I OSK 197/07, wyrok z dnia 03 lipca 2009r. o sygn. akt 1016/08 oraz wyrok z dnia 2 lutego 2010r. o sygn. I OSK 530/09). Ponadto na termin instrukcyjny wskazują liczne orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 października 2007r. o sygn. akt II SA/Ke 343/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 maja 2008r. o sygn. akt II SA/Sz 1259/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 grudnia 2009r. o sygn. akt III SA/Kr 137/09. Organ stwierdził ostatecznie, że wskazany w przepisach wykonawczych termin do wydania skierowania na powypadkowe i kontrolne badania lekarskie i psychologiczne jest terminem instrukcyjnym. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania M. O. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powtórzył argumentację organu I instancji i poparł twierdzenie, iż termin 30-dniowy, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami - jest terminem instrukcyjnym. Dodatkowo, rgan odwoławczy na potwierdzenie swojego stanowiska powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. I OPS 12/09), podjętą na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, w uznano, że termin do wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców jest terminem instrukcyjnym’. Organ wskazał na analogiczną konstrukcję przepisów wykonawczych do art. 122 ust. 1 pkt 3 i art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w zakresie 30-dniowego terminu do wydawania skierowań na badania lekarskie i psychologiczne, podnosząc, że stąd też instrukcyjny charakter terminu do wydawania skierowań na badania psychologiczne, o którym mowa w przytoczonej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego , będzie odnosił się również do terminu dotyczącego skierowania na badania lekarskie. Komendant Główny Policji stwierdził, że badając zaskarżaną decyzję, nie doszukał żadnej z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. złożył M. O. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, niewłaściwe zastosowanie– tj. art. 6, niewłaściwe niezastosowanie art. 7 k.p.a., oraz naruszenie, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy - § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Wskazując na powyższe naruszenia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma nie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r., w sprawie badań psychologicznych kierowców, na które powołuje się Komendant główny Policji , a tylko i wyłącznie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r., w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami Wskazał, że decyzja została wydana po upływie 51 dni od dnia w którym prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości. Stanowisko organów, iż termin 30-dniowy wskazany w cyt. rozporządzeniu można przedłużać lub skracać, prowadziłby do absurdu polegającego na tym, że organ mógłby kierować na badania lekarskie w dowolnym terminie, według swojego uznania, licząc od dnia kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Byłaby to sytuacja permanentnego naruszania zasady praworządności, ustanowionej w przepisie art. 6 k.p.a. potwierdzonej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Zdaniem skarżącego, gdyby termin 30-dniowy, o którym mowa w cyt, rozporządzeniu był terminem instrukcyjnym, to organ zamierzający wydać decyzję o skierowaniu na badania po jego upływie, wydawałby postanowienie o wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy, czego w niniejszej sprawie organ nie uczynił. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 332/06 skarżący stwierdził, że termin ten jest terminem prawa materialnego. A naruszenie terminu przez wydającego skierowanie usuwa możliwość decydowania przez starostę o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W okolicznościach niniejszej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga to, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym jakim jest postępowanie nieważnościowe (art. 156 k.p.a.).. Stwierdzenia nieważności decyzji tworzy możliwość prawną eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Jedną z przesłanek zastosowania trybu stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie ( art. 156 § 1 pkt. 2 kpa). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r. sygn. akt III ARN 13/94 OSN 1994, z. 3, poz. 36, wyrok NSA z 18.07.1994 r. (V SA 535/94), ONSA 1995, z. 2, poz. 91). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa ( porównaj wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04 publikowany zbiór Lex Nr 165717). Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, kontrolowane w postępowaniu nieważnościowym decyzje nie są dotknięte kwalifikowaną wada rażącego naruszenia prawa. Decyzja, kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, wydana została w oparciu o przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w związku z § 2 ust.2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15). W okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzeczne jest, że decyzja ta zapadła z przekroczeniem 30 - dniowego terminu wskazanego w przepisach wykonawczych w przedmiocie przeprowadzania badań lekarskich kierujących pojazdami. Powyższe w ocenie Sądu nie stanowi jednak o wadliwości decyzji, które miałaby skutkować jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd, orzekający w niniejszej sprawie, podziela stanowisko orzecznictwa sądowo - administracyjnego, zgodnie z którym ww. termin ma charakter instrukcyjny, a nie materialnoprawny. Jednak, to stanowisko Sąd wskazuje tylko dla porządku, o ocenie zgodności z prawem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, nie zadecydowała interpretacja charakteru ww. terminu. Jak wskazano wyżej, w postępowaniu nieważnościowym może dojść do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy ta jest obarczona jedną z wad nieważnościowych, o których mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, nie jest obarczona taką wadą. Nie można mówić o wadzie rażącego, zatem kwalifikowanego naruszenia prawa w okolicznościach, kiedy treść przepisu wywołuje potrzebę jego interpretacji. Skoro interpretacja terminu, o którym mowa w ww. przepisie stała się przedmiotem, rozbieżnego często, orzecznictwa sądowo - administracyjnego, to nie można przyjąć, że organ orzekając zgodnie z jedną, a wbrew innej linii orzecznictwa dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).