I SA/Kr 1391/10

WyrokWSA w Krakowie2011-01-14

Skład orzekający: Maja Chodacka, Paweł Dąbek, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury, dokumentującej transakcję, która zdaniem organu nie została dokonana, a także czy prawidłowo wykorzystał protokoły z przesłuchań w charakterze podejrzanych jako dowód w postępowaniu podatkowym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że materiał dowodowy zebrany przez organy podatkowe był niewystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. W szczególności, organy nie podjęły wystarczających czynności w celu wyjaśnienia sprzeczności w zeznaniach kluczowych świadków, a także mogły nieprawidłowo wykorzystać protokoły z przesłuchań w charakterze podejrzanych jako dowody w postępowaniu podatkowym. Brak wyjaśnienia tych kwestii uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2001r. Organ zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej rzekome przekazanie do realizacji kontraktu. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego, wykorzystanie nieprawidłowych dowodów oraz naruszenie czynnego udziału strony w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1391/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Inga Gołowska ( spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2011r., sprawy ze skargi P. S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14 marca 2006r. Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2001r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 3.501zł (trzy tysiące pięćset jeden złotych). Zaskarżoną decyzją z 14 marca 2006r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P.S. , Dyrektor Izby Skarbowej utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z 29 września 2005r. Przedmiotem decyzji było określenie Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2001r. w wysokości 429.065,00 zł. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. Z ustaleń tych wynika, że przeprowadzone przez Urząd Kontroli Skarbowej postępowanie kontrolne, potwierdzone protokołem kontroli z dnia 4 lipca 2005r. wykazało, że Skarżący w marcu 2001r. ujął w deklaracji podatkowej VAT-7 podatek naliczony w kwocie 36.149,52 zł wykazany w fakturze VAT nr [...] z 15 marca 2001r. wystawionej przez Przedsiębiorstwo Handlowe ,,K" J.B. z siedzibą w Krakowie, dokumentującej ,,przekazanie do realizacji kontraktu S". Skarżący twierdził, że faktura ta dotyczyła wynagrodzenia prowizyjnego z tytułu realizacji ustnej umowy zawartej pomiędzy Skarżącym a firmą ,,K" zgodnie z którą firma ,,K" doprowadziła do wskazania inwestora budowlanego tj. firmy ,,S" jako podmiotu gotowego do realizacji inwestycji, którą to wykonać miała firma Skarżącego. Organ kontroli zakwestionował prawo Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z powyższej faktury z uwagi na fakt, iż faktura ta dokumentowała transakcję, której nie dokonano co skutkowało naruszeniem §50 ust. 4 pkt 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U Nr 109, poz. 1245). Odnosząc się do poszczególnych zarzutów i argumentacji Skarżącego przedstawionych w odwołaniu i w piśmie uzupełniającym z 27 stycznia 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że ocena stanu faktycznego i prawnego dokonana przez organ I instancji jest prawidłowa. Skarżący zarzucił bowiem organowi I instancji, iż nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego jak również wykorzystał dokumenty, które nie powinny być dopuszczone jako dowody w postępowaniu podatkowym a także nie zapewnił stronom czynnego udziału w sprawie. Skarżący zarzucił także: naruszenie art. 199a§1 i §2 , art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej-O.p.) poprzez zakwestionowanie w decyzji wykonania czynności przez firmę ,,K" oraz stwierdzenie, że skoro zaistniały rozbieżności to należało zwrócić się do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, naruszenie art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U Nr 11, poz. 50 ze zm. dalej- u.p.t.u.a.) poprzez brak uzasadnienia podwyższenia w wyliczeniach podatku należnego do kwoty 1.059.973,00 zł (różnica 648.000,00 zł), naruszenie art. 187 O.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących kontraktu z firmą ,,S", naruszenie art. 181 O.p. poprzez wykorzystanie w decyzji protokołów z przesłuchania J.B. i A.K. w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K., naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991r.o kontroli skarbowej (tekst jedn. Dz. U z 2004r. Nr 8, poz. 65 ze zm.) z uwagi na nie włączenie do postępowania kontrolnego wyników kontroli prowadzonej w stosunku do J.B. oraz błędne powołanie się przez organ I instancji na informacje zawartą na stronie internetowej firmy "A" z której organ wywiódł, że to za pośrednictwem tej firmy Skarżący nawiązał kontakt z firmą ,,S". W ocenie organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, że czynność określona jako ,,przekazanie do realizacji kontraktu "S" udokumentowana kwestionowana fakturą wystawiona przez Firmę ,,K" J. B. dla firmy Skarżącego nie została wykonana przez wystawcę faktury. Z ostatecznym w toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się Skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Autor skargi występując o uchylenie lub stworzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, postawił zarzut naruszenia art. 21§3, art.120, art.121, art. 122, art.123, art. 187, art.199a, art. 210 O.p. oraz art. 27 ust. 5 u.p.t.u.a. Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że organ podatkowy uzasadniając fakt niewykonania czynności wynikającej z faktury powołał się na rażące rozbieżności jakie zaistniały pomiędzy Skarżącym a J.B. i A.K. zatem zaistniały przesłanki do wystąpienia przez organ podatkowy do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego pomiędzy Skarżącym a firmą ,,K". Organ naruszył tym samym art. 122 O.p. Organ nie wyjaśnił również wszystkich okoliczności związanych ze współpracą z formą "A". Podniesiono także, że organy podatkowe włączyły do postępowania i wykorzystały protokoły przesłuchania podejrzanych J.B. i A.K. mimo, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogły być materiały zgromadzone w toku prawomocnie zakończonego postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Organ wykorzystał protokoły z przesłuchania w charakterze podejrzanych natomiast nie przedstawił żądnych dowodów potwierdzających, że wobec A.K. i J.B. toczyło się postępowanie karne prawomocnie zakończone. Dodatkowo wskazano, że Skarżący kwestionował prawidłowość wyliczenia zobowiązania podatkowego a w szczególności kwoty 576,00 zł ,która była objęta zaniechaniem poboru i w tym zakresie organ podatkowy uwzględnił zarzut Skarżącego. Oznacz to, iż kwota podatku podlegającego wpłacie do Urzędu Skarbowego winna wynosić 428.489,00 zła nie 429.065,00 zł. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Ponadto podniósł, że Skarżący z żadną inna firmą nie zawierał tego rodzaju ustnych umów, główna księgowa w firmie Skarżącego B.F. nie wskazała żadnych istotnych okoliczności związanych ze świadczeniem usługi wynikającej ze spornej faktury. J.B. słuchany w charakterze świadka zeznał, że usługi, które świadczył na rzecz Skarżącego polegały na kopaniu rowów, które wykonał podwykonawca A.K. a faktura potwierdzała wykonanie tych usług budowlanych. Organ odwoławczy wskazał również, że Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, notatek , analiz, faksów, opracowań technicznych ani jakichkolwiek innych pism potwierdzających kontakt z J. B. Zdaniem organu odwoławczego pośrednictwo J.B. w nawiązaniu kontaktów z firmą ,,S" było zbyteczne gdyż Skarżący współpracował z nią przed 2001r. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2008r. wydanym do sygn. akt: I SA/Kr 797/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2007r. sygn. akt: I SA/Kr 585/06 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. NSA wyrokiem z dnia 16 października 2009r. sygn. akt: II FSK 356/08 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2010r. wydanym do sygn. akt: I SA/Kr 478/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm. dalej- p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., jak również dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia. Analiza akt postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2009r. sygn. akt: II FSK 356/08 w którym uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie było tego rodzaju rozstrzygnięciem, które miało istotny wpływ na niniejsze postępowanie w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2001r. Rozstrzygnięcie bowiem kwestii fikcyjności transakcji wynikającej z faktury fakturze VAT nr [...] z 15 marca 2001r. wystawionej przez Przedsiębiorstwo Handlowe ,,K" J.B. z siedzibą w K., dokumentującej ,,przekazanie do realizacji kontraktu "S" było zagadnieniem istotnym oraz miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług. Zaznaczyć również należy, że wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011r. sygn. akt: I SA/Kr 567/10 wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na skutek ponownego rozpoznania sprawy ( wyrok uchylony wyrokiem NSA sygn. akt: II FSK 356/08), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok oraz decyzję określającą wysokość odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 rok. Najważniejszym aspektem rozpatrywanej sprawy stałam się zatem kwestia wyjaśnienia sprzeczności w zeznaniach J.B., złożonych w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego (zeznania złożone w charakterze podejrzanego) oraz zeznań złożonych w toku postępowania kontrolnego przed UKS, które wzajemnie wykluczały się. Z uwagi na fakt , iż organy zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę o sygn. akt: I SA/Kr 567/10, nie podjęły żadnych czynności by wyjaśnić powstałe rozbieżności, materiał dowodowy zebrany przez organy podatkowe okazał się niewystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Organy winny uzupełnić postępowanie dowodowe. Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) – uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.)-ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również decyzję z dnia 29 września 2005r. wydaną przez organ I instancji gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej. Stwierdzenie przez Sąd, że na podstawie art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny. Mając na uwadze powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło