III SO/Lu 11/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. H. o wymierzenie grzywny Komendantowi Powiatowemu Policji za nieprzekazanie w terminie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie postanawia: odmówić wymierzenia grzywny. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. J. H. wystąpił z wnioskiem o wymierzenie grzywny Komendantowi Powiatowemu Policji za nieprzekazanie w terminie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, iż pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r., skierowanym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji . Skarga została przesłana przez sąd do organu pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Mimo upływu terminu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy, określonego w art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) organ administracji nie dopełnił tych obowiązków. Wnioskodawca wystąpił też o zasądzenie na swoją rzecz od organu kwoty [...] zł. W odpowiedzi na wniosek Komendant Powiatowy Policji wniósł o jego nieuwzględnienie. Ponadto organ przekazał odpowiedź na skargę na bezczynność, wraz z aktami sprawy, w których znajduje się również skarga z [...] sierpnia 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż pierwszy wniosek w sprawie żądań, których dotyczy skarga na bezczynność J. H. złożył w l[...] 2008 r. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek. Jak wynika z akt sprawy J. H. wniósł zażalenie na bezczynność do Komendanta Wojewódzkiego Policji , który udzielił na piśmie odpowiedzi odmawiającej zaspokojenia żądań skarżącego. W odpowiedzi na to stanowisko J. H. wniósł wspomnianą wyżej skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Komendanta Powiatowego. Po przekazaniu skargi przez WSA w Lublinie organ przeprowadził czynności w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu skargowym i w dniu [...] września 2010 r. wystosował do skarżącego pismo informujące o podtrzymaniu wcześniejszego negatywnego stanowiska w sprawie zgłaszanych żądań. W konkluzji Komendant Powiatowy przyznał, iż błędem było rozpoznanie sprawy ze skargi przekazanej przez WSA w Lublinie w trybie postępowania skargowego, zamiast nadania jej biegu zgodnie z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ błędnie uznał, że udzielenie odpowiedzi na skargę pismem z dnia [...] września 2010 r. jest prawidłowe. Błąd ten nie był jednak zawiniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z kolei zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W badanej sprawie skarga na bezczynność ostatecznie została przekazana do sądu, ale jak słusznie zauważono we wniosku – po upływie 30-dniowego terminu wskazanego w przytoczonym przepisie. W tym miejscu należy zauważyć, że w świetle aktualnych poglądów orzecznictwa sądowoadministracyjnego przekazanie przez organ skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy administracyjnej po upływie terminu 30-dniowego nie skutkuje ani umorzeniem postępowania, ani oddaleniem wniosku o ukaranie grzywną z tej tylko przyczyny (por. uchwałę NSA z 3 listopada 2009 r.; II GPS 3/09; ONSAiWSA 2010/1/2 oraz postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2010 r.; I OZ 78/10; LEX nr 558239). Ocena zasadności zastosowania żądanego przez wnioskodawcę środka wymaga odwołania się do funkcji, jaką pełni grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak podkreśla się w orzecznictwie przedmiotowa grzywna wymierzana organowi, ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto podkreśla się, iż rozstrzygając o wymiarze grzywny, ze względu na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu grzywny, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, to jest przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczności czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie WSA w Lublinie z 5 kwietnia 2007 r.; II SO/Lu 51/06; LEX nr 516645). Podobny pogląd zaprezentował NSA w wyroku z 5 marca 2008 r.; II OSK 774/06; LEX nr 490151): "Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie, ponieważ grzywna ta ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Niemniej jednak określenie, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że rozstrzygając tą kwestię, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Jeżeli w szczególności sąd dojdzie do przekonania, że niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie dokumentów wskazanych w art. 54 § 2 jest celowym działaniem organu, podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, to wymierzenie organowi grzywny będzie jak najbardziej zasadne" (podobnie NSA w postanowieniu z 19 listopada 2008 r.; I OZ 850/08 LEX nr 528357). W badanej sprawie skarga na bezczynność została wniesiona nieprawidłowo bezpośrednio do sądu, w związku z czym zarządzeniem z [...] sierpnia 2010 r. została przekazana do organu celem podjęcia stosownych działań. Organ – jak sam przyznaje – błędnie udzielił odpowiedzi na skargę J. H., stosując przepisy KPA o postępowaniu skargowym. Przekazanie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy nastąpiło dopiero w dniu [...] stycznia 2011 r., w następstwie wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wymierzenie grzywny Komendantowi Powiatowemu Policji na podstawie art. 55 p.p.s.a. nie jest uzasadnione i stałoby w sprzeczności z funkcjami tego instrumentu prawnego. Niewątpliwie funkcja dyscyplinująca odpadła w chwili, gdy skarga na bezczynność, choć z opóźnieniem została do sądu przekazana. W zakresie funkcji represyjnej należy wskazać, że grzywna wymierzana w trybie cytowanego przepisu winna przede wszystkim piętnować przypadki lekceważenia obowiązujących procedur przez organ i zapobiegać powstawaniu tego typu uchybień w przyszłości. Należy zwrócić uwagę, że w badanej sprawie organ nie zlekceważył żądań wnioskodawcy, lecz rozpatrzył skargę, choć przy zastosowaniu błędnego trybu i udzielił odpowiedzi na żądania pismem z dnia [...] września 2010 r. Działanie organu niewątpliwie było błędne, ale nie wynikało z zawinionego lekceważenia procedur i nie grozi powstawaniem tego typu uchybień w przyszłości. Organ dostrzegł swój błąd i niezwłocznie dopełnił czynności, do których był zobowiązany. W tej sytuacji żądanie wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zgłoszonego we wniosku żądania zasądzenia na rzecz J. H. kwoty [...] zł od Komendanta Powiatowego należy stwierdzić, iż żądanie to podniesione w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma żadnych podstaw prawnych i musi pozostać bez rozpoznania. Nie ma w obowiązujących przepisach podstaw do rozstrzygania przez sąd administracyjny o tego typu roszczeniach. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 160 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.