I SA/Gl 1153/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-01-25
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Przemysław Dumana, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek mieszkalny, który został zaadaptowany na cele usługowe (restauracja) i w którym prowadzona jest działalność gospodarcza przez jednego ze współwłaścicieli, może być opodatkowany podwyższoną stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, mimo że drugi współwłaściciel w nim zamieszkuje?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek, który został zaadaptowany na cele usługowe (restauracja) i w którym prowadzona jest działalność gospodarcza przez jednego ze współwłaścicieli, podlega opodatkowaniu podwyższoną stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Fakt prowadzenia działalności gospodarczej w budynku, nawet jeśli jest on współwłasnością i jeden ze współwłaścicieli w nim zamieszkuje, uzasadnia zastosowanie tej stawki, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zmianie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2006. Spór dotyczył stawki podatkowej zastosowanej do budynku przy ul. [...] w R., który został zaadaptowany z mieszkalnego na usługowy (restauracja). Skarżący podnosili, że budynek nadal pełni funkcje mieszkalne i jest miejscem zamieszkania jednego ze współwłaścicieli, a tylko jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą. Organy uznały, że od 30 kwietnia 2006 r. budynek był wykorzystywany do działalności gospodarczej, co uzasadniało zastosowanie podwyższonej stawki podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Protokolant Katarzyna Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi B. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – w dalszej części uzasadnienia określane słowem "Kolegium" – utrzymało w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2006 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. Nr 79,poz. 856 z 2001 r. z późn. zm. ) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych ( Dz. U. Nr 198, poz. 1925 ) decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2006 B. i K. małżonkom S. (S.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że decyzją z dnia [...] organ I instancji zmienił – na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej – wymiar podatku od nieruchomości na rok 2006 z kwoty [...]zł. na kwotę [...]zł. Od decyzji wniesione zostało odwołanie, w którym podatnicy twierdzili, iż budynek został błędnie zakwalifikowany, jako niemieszkalny. Dodatkowo nie zgadzali się z zastosowaniem do opodatkowania najwyższej stawki podatkowej, przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją Nr [...] z dnia [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta R. wydał nową decyzję Nr [...] z dnia [...], którą zmienił wymiar podatku od nieruchomości na rok 2006 ustalony decyzją Nr [...] z dnia [...] z kwoty [...]zł. do kwoty [...]zł. Od decyzji ponownie wniesione zostało odwołanie, w którym podatnicy nie zgadzając się z decyzją Prezydenta Miasta R. podtrzymali stanowisko zaprezentowane w odwołaniu z dnia 1 kwietnia 2009 r. Rozpoznając odwołanie, Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Organ wskazał ponadto, że stawka podatkowa uzależniona jest między innymi od sposobu wykorzystania nieruchomości oraz od rodzaju przedmiotu opodatkowania. Inna jest więc stawka podatkowa dla budynków mieszkalnych, inna natomiast dla budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, czy też budynków związanych z działalnością gospodarczą. Zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się te budynki, grunty i budowle, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Zasadą jest, że opodatkowaniu stawką właściwą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą podlegają wszystkie budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, za wyjątkiem jednak znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy budynków mieszkalnych chyba że budynki te lub ich części są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
Jak zaakcentował organ odwoławczy, w rozpoznawanej sprawie zasadniczy spór pomiędzy stroną a organem podatkowym I instancji dotyczy kwestii stawki podatkowej jaka winna być zastosowana do opodatkowania budynku przy ul. [...] w R. Kolegium stwierdziło, iż w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy bezspornie ustalono, iż aktem notarialnym Repertorium [...] numer [...] z dnia [...] B. i K. małżonkowie S. zakupili prawo użytkowania działki nr [...] o powierzchni 570 m. kw. oraz budynek mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o powierzchni użytkowej 224,01 m. kw. W dniu 20 lutego 2011 r. podatnicy zgłosili powyższą nieruchomość do opodatkowania (wykaz nieruchomości). W dniu 8 stycznia 2009 r. do podatników skierowane zostało pismo, w którym organ podatkowy I instancji zwrócił się z pytaniem, od kiedy nieruchomość przy ul. [...] w R. jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z wyjaśnień złożonych przez podatników w dniu 26 stycznia 2009 r. wynikało, że nieruchomość była związana z działalnością gospodarczą prowadzoną przez jednego z małżonków od 2006 roku. Wraz z wyjaśnieniami podatnicy dodatkowo skorygowali swoją informację o nieruchomości wskazując dzień 30 kwietnia 2006 roku, jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej przy ul. [...].
Kontynuując, Kolegium odwołało się do treści art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Uchylając decyzję z dnia [...], Kolegium wskazało, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy ustalić, w jaki sposób budynek przy ul. [...] został określony w ewidencji gnatów i budynków prowadzonej dla Miasta R. W przypadku braku takich formacji, rodzaj budyniu powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej, takiej m.in. jak pozwolenie na budowę czy decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania. Zgodnie bowiem z art.194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że z zebranej dokumentacji sprawy wynika, że w operacie ewidencji budynków brak danych odnośnie przedmiotowego budynku. W związku z powyższym organ podatkowy I instancji oparł się na innych dokumentach urzędowych. Nie ulega wątpliwości, że początkowo, zakupiony przez podatników grunt był zabudowany budynkiem mieszkalnym (dowód: akt notarialny). Jednakże decyzją Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...] na Zakład Handlowo – Usługowo – Remontowy – K. S. przeniesiona została decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] o pozwoleniu na adaptację i modernizację istniejącego obiektu mieszkalnego w zespole budynków zabytkowych na budynek mieszkalno – usługowy wraz z budynkiem gospodarczo – garażowym oraz zatwierdzono aneks do projektu budowlanego dotyczący zmiany funkcji pomieszczeń obiektu z mieszkalnych na usługowe ( lokal gastronomiczny). Zatem do momentu zakończenia adaptacji pomieszczeń, budynek nie zmienił swojego charakter, do którego zastosowanie miały stawki podatkowe przewidziane dla budynków mieszkalnych. Cała inwestycja dotycząca adaptacji pomieszczeń mieszkalnych na usługowe (na restaurację "[...]") została zakończona w dniu 30 kwietnia 2006 r. Fakt ten wynika z ze złożonej przez podatników informacji podatkowej (dowód: informacja z dnia 26 stycznia 2009 r.). Fakt ten potwierdza również wniosek z dnia 10 maja 2006 roku, złożony przez K. S. do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta w R. o wydanie zaświadczenia o możliwości samodzielnego funkcjonowania budynku zasadniczego, tj. lokalu gastronomicznego oraz przeprowadzenie jego odbioru technicznego. Zaświadczenie takie zainteresowany otrzymał w dniu 15 września 2006 r. z informacją iż budynek mieszkalny przy ul. [...] podlegał wyłącznie remontowi oraz adaptacji z budynku mieszkalnego na usługowy, w związku z tym nie wymagał do samodzielnego funkcjonowania procedur określonych w art. 54 Prawa budowlanego. Dodatkowo z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej jeszcze przed zmianami dotyczącymi wpisów w poz. 2 i 3 była ul. [...] w R.
W ocenie Kolegium, w odniesieniu do roku podatkowego 2006, nie ma prawnego znaczenia fakt, że w dniu [...] wydana została przez Prezydenta Miasta R. decyzja nr [...], którą zatwierdzono projekt zamienny do projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] oraz decyzji zmieniającej z dnia [...] zawierający zmiany i kubatury i funkcji budynku gospodarczo-garażowego z przeznaczeniem na cele biurowo-mieszkalno-gospodarcze przy restauracji "[...]" w R. przy ul. [...]. Powyższa zmiana dotyczyła wyłącznie budynku o charakterze gospodarczo-garażowym, odrębnym od istniejącego już budynku restauracji "[...]".
Kolegium uznało, że w zakresie stawki podatkowej zastosowanej przez organ I instancji w odniesieniu do budynku nie zostało naruszone prawo a organ ten zastosował prawidłową stawkę przewidzianą dla tego rodzaju budynków, tj. stawkę dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Zebrane w sprawie dowody potwierdzają bowiem zmianę charakter budynku z mieszkalnego na usługowy, z dniem 30 kwietnia 2006 r. Organ zaakcentował ponadto, że z punktu widzenia opodatkowania nie ma znaczenia, że tylko jeden ze współmałżonków prowadził działalność gospodarczą. O tym czy budynek podlega opodatkowaniu według najwyższej stawki decyduje bowiem charakter budynku oraz jego sposób wykorzystania. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Kolegium ustaliło również, iż budynek ten nie podlegał zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy, gdyż zajęty był na prowadzenie działalności gospodarczej.
Odnosząc się do ostatniego z zarzutów, iż w polskim prawie obowiązuje zasada nie działania prawa wstecz, Kolegium podniosło, że obowiązywanie tej zasady nie miało nic wspólnego z rozpatrywaną sprawą W roku podatkowym 2006 wszystkie obowiązki i prawa podatników były uregulowane w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Zgodne z art. 68 Ordynacji podatkowej zobowiązania podatkowe powstające po doręczeniu decyzji ustalającej mogą powstać, jeżeli decyzja ta została doręczona, w okresie 3 lub 5 lat (w okolicznościach wskazanych w § 2), licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. "Do powstania zobowiązania podatkowego w przypadku decyzji tworzącej zobowiązanie podatkowe wystarczające jest zachowanie terminu do orzekania w sprawie wymiaru podatku przez organ podatkowy pierwszej instancji (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2004 r., FSK162/04, POP 2005, z 2). Drugi z wyżej i określonych terminów przedawnienia prawa do ustalania zobowiązania jest wydłużony do 5 lat w przypadkach niezłożenia przez podatnika deklaracji lub też niewykazania w niej wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Jeżeli zatem podatnik nie poinformuje organu podatkowego o powstałym obowiązku podatkowym poprzez złożenie stosownej deklaracji (informacji, zeznania), albo też w tej deklaracji nie poda wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego ustalenia tego zobowiązania, termin przedawnienia wynosi 5 lat.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podatnicy podnieśli, że organ podatkowy w decyzji z dnia [...] [...] wyjaśnił, że budynek położony przy ul. [...], został sklasyfikowany jako niemieszkalny, związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie jako mieszkalny związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak zaakcentowali w swoich odwołaniach – pierwszym datowanym na dzień 1 kwietnia 2009 r., oraz w kolejnym piśmie uzupełniającym odwołanie, datowanym na dzień 30 stycznia 2010 roku, konsekwentnie podnosili, że przeprowadzili adaptację budynku mieszkalnego na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jednak budynek pełni również funkcje mieszkalne i – co wymaga podkreślenia – w dalszym ciągu pozostaje miejscem zamieszkania B. S. Skarżący powołali się na wyrok NSA z 30 października 2003 r. (III SA 2850/02, niepublikowany), w którym Sąd stwierdził, że nieruchomość należąca do małżeństwa na zasadzie współwłasności, gdzie tylko jeden z małżonków jest przedsiębiorcą, nie może być obciążona podwyższoną stawką podatku od nieruchomości. NSA podkreślał w uzasadnieniu, że jeżeli tylko jeden z małżonków prowadzi działalność i jest przedsiębiorcą, zaś w księdze wieczystej oboje małżonkowie figurują jako współwłaściciele na podstawie ustawowej współwłasności łącznej, to do wspólnej nieruchomości podwyższonych stawek zastosować nie można. NSA w pisemnych motywach uzasadnienia wyjaśnił, że organy podatkowe nie sprawdziły, czy budynki były wciągnięte do ewidencji środków trwałych i wyjaśnił, że tylko wtedy można by mówić o spełnieniu warunków koniecznych do zastosowania art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Odnosząc się do zaskarżonej decyzji Kolegium, skarżący w pierwszej kolejności zarzucili, że organ odwoławczy oparł swoje ustalenia na dowodach, z których w sposób jednoznaczny nie wynika sposób wykorzystania nieruchomości. Pierwszym z dowodów wymienionych w decyzji z dnia [...] są wyjaśnienia skarżących z dnia 26 stycznia 2009 r., w których poinformowali oni organ podatkowy, że nieruchomość położona w R. przy ul. [...] jest wykorzystywana do celów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Niewątpliwie wyjaśniania te są niekompletne, a z ich dalszej treści można się jedynie domyślać, że nieruchomość jest wykorzystywana zarówno do celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą jak i do celów mieszkaniowych. Skarżący kwestii tej jasno nie wyjaśnili, jednak organ podatkowy po zapoznaniu się z treścią wyjaśnić powinien "był wezwać podatników do ich sprecyzowania". W dalszej kolejności SKO przywołało dowód w postaci pozwolenia na adaptację i modernizację istniejącego obiektu mieszkalnego na budynek mieszkalno – usługowy. Z treści tego pozwolenia jak i wniosku skarżącego z dnia 10 maja 2006 roku wynikało, że budynek jest wykorzystywany na cele mieszkaniowe oraz na cele usługowe. Czyniąc ustalenia faktyczne w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze całkowicie pominęło fakt, że B.S. na stałe zamieszkuje w budynku przy ul. [...] od 2005 r. i jest w nim zameldowana od 2008 r. Ponadto – jak wskazali skarżący – przedmiotowy budynek nie został uwzględniony w ewidencji środków trwałych do dnia złożenia skargi, nie dokonywane też były odpisy amortyzacyjne od tego budynku.
Końcowo skarżący podnieśli, że Kolegium nie wyjaśniło rozbieżności zachodzących w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (I SA/Bd 201/04) na które powołał się organ podatkowy. Zdaniem skarżących, tezy zawarte w wyroku NSA z 2003 roku w całości potwierdzają zasadność ich stanowiska.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga – wbrew twierdzeniom w niej zawartym – nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności opodatkowania budynku położonego w R. przy ul. [...] stawką podatku od nieruchomości określoną dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. W ocenie skarżących, sporny budynek nie spełniał w roku podatkowym 2006 charakteru budynku niemieszkalnego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Budynek ten był bowiem budynkiem mieszkalnym związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem skarżących przyjęcie przez organy podatkowe kwalifikacji spornego budynku do kategorii budynku niemieszkalnego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, zdeterminowało zastosowanie błędnej stawki podatkowej, a to z tej przyczyny, że art. 5 ust. 2 lit b u.p.o.l. upoważniał radę gminy do określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości z tym, że stawki od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie mogą przekraczać rocznie 20,51 zł. od 1 m. kw. powierzchni użytkowej.
Tak sformułowany pogląd wymaga w pierwszej kolejności analizy treści art. 5 ust. 1 i 2 u.p.o.l., zgodnie z którym "Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie:
1) od gruntów:
a) (8) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,68 zł od 1 m2 powierzchni,
b) (9) pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych - 3,61 zł od 1 ha powierzchni,
c) (10) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,33 zł od 1 m2 powierzchni,
2) od budynków lub ich części:
a) (11) mieszkalnych - 0,56 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
b) (12) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 18,43 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej.
W/w przepis został zacytowany w brzmieniu obowiązującym w 2006 r.
W świetle w/w przepisu nie ulega wątpliwości, że stawka podatkowa dla budynków lub ich części związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej jest identyczna, bez względu na to, czy budynek ma charakter mieszkalny, czy też inny charakter np. biurowy, czy usługowy. Decydującą kwestią dla przyjęcia stawki podatkowej związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest zatem nie charakter budynku (mieszkalny), ale fakt prowadzenia w nim działalności gospodarczej bądź też działalności innej np. mieszkaniowej, rekreacyjnej, oświatowej itp. Jakkolwiek redakcja przepisu art. 5 ust. 2 pkt b posługuje się dwoma kategoriami budynków tj. budynków związanych z działalnością gospodarczą i budynków mieszkalnych zajętych na działalność gospodarczą to jednak zajęcie budynku mieszkalnego na działalność gospodarczą przesądza o tym, że budynek taki podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki przyjętej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Istotnym zatem jest dla oceny prawidłowości przyjętej stawki podatkowej rozstrzygnięcie, czy konkretny budynek – w badanej sprawie budynek położony w R. przy ul. [...] – był w 2006 r. zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, organy podatkowe zasadnie przyjęły, że od 30 kwietnia 2006 r. budynek ten był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług gastronomicznych.
Przede wszystkim należałoby wskazać, że zakupiony przez podatników grunt był zabudowany budynkiem mieszkalnym (dowód: akt notarialny – karta nr 1 ). Z aktu tego wynikało ponadto, że małżonkowie K. i B. S. kupują prawo wieczystego użytkowania działki nr [...] o obszarze 570 m. kw. oraz budynek mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość w celu podjęcia działalności gospodarczej ( § 3 aktu notarialnego ). Istotną dla sprawy okolicznością, jest fakt, decyzją Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...], na Zakład Handlowo – Usługowo – Remontowy – K. S. przeniesiona została decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] o pozwoleniu na adaptację i modernizację istniejącego obiektu mieszkalnego w zespole budynków zabytkowych na budynek mieszkalno – usługowy wraz z budynkiem gospodarczo – garażowym oraz zatwierdzeniu aneksu do projektu budowlanego dotyczącego zmiany funkcji pomieszczeń obiektu z mieszkalnych na usługowe ( lokal gastronomiczny – karta nr 10 ). Zasadnie zatem organy podatkowe przyjęły, że do momentu zakończenia adaptacji pomieszczeń, budynek nie zmienił swojego charakteru i zastosowanie miały stawki podatkowe przewidziane dla budynków mieszkalnych. Inwestycja dotycząca adaptacji pomieszczeń mieszkalnych na usługowe (na restaurację "[...]") została zakończona w dniu 30 kwietnia 2006 r. Fakt ten wynika ze złożonej przez podatników informacji podatkowej (dowód: informacja z dnia 26 stycznia 2009 r.-karta nr 7 ). Fakt ten potwierdza również wniosek K. S. z dnia 10 maja 2006 roku, złożony do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta w R. o wydanie zaświadczenia o możliwości samodzielnego funkcjonowania budynku zasadniczego, tj. lokalu gastronomicznego oraz przeprowadzenie jego odbioru technicznego oraz zaświadczenie z dnia 15 września 2006 r., z którego wynika, że lokal usługowy przy ul. [...] może funkcjonować samodzielnie. Dodatkowo, z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że adresem prowadzonej działalności w R., była ul. [...], na której prowadzona była restauracja "[...]" ( karta nr 6 ). Należy także wskazać, że w wyjaśnieniach z dnia 9 marca 2009 r. skarżący wskazali, że "różnica 73,74 m. kw. powierzchni wynikła z przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego przy ul. [...] na budynek przeznaczony pod działalność gospodarczą" ( karta nr 11 ).
Nie bez znaczenia – dla oceny niniejszej sprawy – jest także okoliczność, że sporny budynek nie był objęty ewidencją gruntów i budynków ( karta nr 31 ). Poza sporem pozostaje także okoliczność, że od dnia 30 kwietnia 2006 r. skarżący w spornym budynku prowadzi działalność gospodarczą – restaurację "[...]" ( karta nr 11 – wyjaśnienia K. S. ).
Odnosząc się do kwalifikacji budynków zauważyć należy, iż biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków – a więc w sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie – to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, a to z tej przyczyny, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależnia obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji.
W przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej, takiej m.in. jak pozwolenie na budowę czy decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania. W badanej sprawie przedstawione powyżej dokumenty w tym dokumenty urzędowe tj. decyzja pozwolenie na budowę oraz zatwierdzony projekt budowlany, a także zaświadczenie nie budzą – zdaniem Sądu – wątpliwości, że sporny budynek z budynku mieszkalnego w wyniku podjętych prac adaptacyjno – budowlanych stał się budynkiem usługowym. Analiza zatwierdzonego projektu budowlanego, stanowiącego podstawę prac budowlano – adaptacyjnych wskazuje, że wszystkie pomieszczenia w tym budynku zostały zaadoptowane dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślić przy tym należy, że ani jedno pomieszczenie – zgodnie z projektem budowlanym – nie zostało przeznaczone do zamieszkania. Podnoszona przez skarżących okoliczność, że skarżąca B. S. jest od 2008 r. zameldowana w tym budynku – jest w ocenie Sądu mało istotna, gdyż po pierwsze skarżący nie wskazali, które pomieszczenie w tym budynku jest zajmowane na cele mieszkalne ( w świetle pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu nie ma żadnego tego typu pomieszczenia ) a po drugie wywodzą, że z tego właśnie tytułu i faktu, że budynek ten stanowi ustawową wspólność małżeńską, a tylko jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą budynek nie mógł być opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Kategorie podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości zawiera art. 3 ust. 1 u.p.d.o.p. Stosownie do treści wskazanego przepisu, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 3, posiadaczami samoistnymi, nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego o ile posiadanie spełnia warunki wymienione w pkt 4 lit. a i lit. b. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie z zastrzeżeniem ust. 5 na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4 ustawy). W myśl powołanego przepisu małżonkowie traktowani są jak inni współwłaściciele.
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że nieruchomość położona przy ul. [...] stanowiła współwłasność skarżących na zasadzie majątkowej wspólności ustawowej. Organy prawidłowo uznały, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2006 r. ciążyło na osobach fizycznych, będących współwłaścicielami nieruchomości. Nieruchomość, która stanowi współwłasność jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego z nich lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy wymierza zatem podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednym nakazie płatniczym, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli (por wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 648/05, publ. System Informacji Prawnej LEX nr 179020).
Decydujące znaczenie dla przyjęcia opisanych reguł opodatkowania współwłaścicieli należy przypisać istocie prawa współwłasności, która wyraża się w tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art. 195 Kodeksu cywilnego), a każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 Kodeksu cywilnego) (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1748/06, publ. System Informacji Prawnej LEX nr 307625). Tym samym żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje prawo do określonej części tej rzeczy, lecz każdy z nich posiada daną rzecz w całości oraz korzysta z całej rzeczy. Innymi słowy żaden ze współwłaścicieli nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją wyłączną własność. Jeżeli zatem tylko jeden ze współwłaścicieli nieruchomości prowadzi na niej działalność gospodarczą, przyjmuje się, że cała nieruchomość ma związek z tą działalnością. Słusznie zatem organy podatkowe wskazały, iż status przedsiębiorcy, choćby w odniesieniu tylko do jednego ze współwłaścicieli, uzasadnia obciążenie podwyższoną stawką podatkową (na zasadach zobowiązania solidarnego) wszystkich współwłaścicieli (por. A. Goetel, M. Goetel "Obowiązek podatkowy małżonka prowadzącego działalność gospodarczą w następstwie podziału nieruchomości quoad usum" Nieruchomości C.H. Beck Nr 2, Luty 2006).
Odnosząc się do twierdzenia skarżących, że NSA w wyroku z dnia 28 października 2003 r., sygn. akt III FSK SA 2850/02 przesądził jakoby, że w sytuacji, gdy nieruchomość wchodzi w skład ustawowej wspólności majątkowej, a tylko jeden małżonek prowadzi działalność gospodarczą z jej wykorzystaniem nieruchomość nie może być opodatkowana stawką podatku związaną z działalnością gospodarczą, Sąd zauważa, że w wyroku tym przesądzono inne zagadnienie, formułując tezę, że "Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej oraz art. 5 ust. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie są oboje małżonkowie, a jedynie jeden z nich".
Z dotychczasowych spostrzeżeń wynika, że brak podstaw do tego, by kwestionować ocenę dokonaną w rozpatrywanej sprawie przez organy podatkowe i dopatrywać się naruszeń prawa, których stwierdzenie skutkować musiałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Wyrażone w decyzji stanowisko organu zostało dostatecznie pod względem formalnym uzasadnione. Decyzja ta nie uchybia także przepisom prawa materialnego, gdyż poczynione rozważania – w zakresie wyżej opisanym – należało podzielić. W istocie bowiem trafnych ustaleń organ wysnuł zasadne wnioski.
Końcowo, należałoby wskazać, że organy podatkowe – zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej – zgromadziły w sposób prawidłowy materiał dowodowy oraz dokonały jego oceny z uwzględnieniem treści art. 191 Ordynacji podatkowej. Z materiału tego wynika bezspornie – czego nie kwestionują też skarżący – że od 30 kwietnia 2006 r. w budynku położonym przy ul. [...] prowadzona była restauracja "[...]". Za sformułowany na potrzeby niniejszego postępowania Sąd uznaje natomiast wywód, że do obowiązku organów podatkowych należało weryfikowanie ich własnych wyjaśnień związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w spornym budynku. Zdaniem Sądu, fakt prowadzenia takiej działalności potwierdzają pozostałe dowody, w tym dokumenty urzędowe (decyzja Nr [...] z dnia [...] wraz z zatwierdzonym aneksem do projektu budowlanego – karta 10; zaświadczenie z dnia [...] Nr [...]), a także załączone do akt podatkowych zdjęcia restauracji ( załączniki do protokołu z dnia 24 kwietnia 2009 r. – karta nr 22 ).
W sumie zatem należało skargę uznać za bezzasadną, co skutkować musiało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło