IV SA/Gl 322/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-01-27

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie orzeczeń lekarskich i oceny warunków pracy jest prawidłowa mimo zarzutów o niepełny materiał dowodowy i błędne ustalenie okresu narażenia zawodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wykazania, że choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenia związku przyczynowego z warunkami pracy. Orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione jednostki są wiarygodnym i podstawowym dowodem, do którego organ sanitarny jest związany. Brak jest podstaw do kwestionowania tych orzeczeń, jeśli nie przedstawiono dowodów przeczących. Nie jest obowiązkiem organu ustalanie, u którego pracodawcy choroba powstała, a ewentualna odpowiedzialność pracodawcy wykracza poza zakres postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.
Stan faktyczny
R.M. była zatrudniona w różnych zakładach pracy od 1987 do 2009 roku na stanowiskach obciążających kończyny górne. U niej stwierdzono chorobę zawodową - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, rozpoznaną przez uprawnione jednostki medyczne. Pełnomocnik ostatniego pracodawcy kwestionował okres narażenia zawodowego oraz zarzucał niepełny materiał dowodowy i błędy proceduralne. Organy sanitarne utrzymały decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, a skarga została oddalona przez WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 104 §1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz w oparciu o art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy, a także o §8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u R.M. chorobę zawodową obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, ujętą w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przywołanym rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż z kart oceny narażenia zawodowego sporządzonych odpowiednio w dniach: [...] i [...] oraz [...] wynika, że wyżej wymieniona będąc zatrudnioną: - od 1987 do 1992 roku w A S.A. w upadłości w C., na stanowisku obuwnika wykrawacza, - od 1996 do 2003 roku w Zakładzie B w C., na stanowisku obuwnika szwacza oraz obuwnika wykrawacza, - od 2003 do 2009 roku w C Spółka z o.o. w T., na stanowiskach szwaczki oraz kontroli jakości, wykonywała prace obciążające kończyny górne wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych, co stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej w postaci cieśni w obrębie nadgarstka. Równocześnie wspomniana choroba zawodowa została u niej rozpoznana w orzeczeniu lekarskim nr [...], wydanym w dniu [...] przez Poradnię Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., w którym rozpoznano zespół cieśni nadgarstka po stronie prawej (zmiany o niedużym nasileniu). W orzeczeniu tym wskazano, że analiza przedstawionej dokumentacji medycznej, całokształt obrazu klinicznego i neurograficznego, przeprowadzona diagnostyka różnicowa (która pozwoliła wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka istniejącego schorzenia), a także prawostronne występowanie zmian chorobowych u osoby praworęcznej dają podstawę do przyjęcia z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii choroby. Jakkolwiek przy tym pełnomocnik ostatniego pracodawcy (C Spółka z o.o. w T.) zwrócił się o uzupełnienie materiału dowodowego o kompletną dokumentację medyczną strony z lat 2003-2008 oraz zażądał wystąpienia o uzupełnienie wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego w zakresie obejmującym odniesienie się do pełnej dokumentacji R.M., zwłaszcza z okresu przed podjęciem pracy na rzecz tego podmiotu, to jednak organ nie uwzględnił tego wniosku uznając, że jest on nieistotny dla prowadzonego postępowania administracyjnego i służy wyłącznie jego wydłużeniu. Niezbędna w sprawie dokumentacja medyczna osoby badanej została bowiem zebrana i jest przechowywana przez lekarzy w jednostce orzeczniczej. Zebrany materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu tej jednostki oraz w formularzach oceny narażenia zawodowego pracownicy pozwala przy tym na stwierdzenie choroby zawodowej. Odwołanie od wskazanej wyżej decyzji złożył pełnomocnik ostatniego pracodawcy - C Spółka z o.o. w T. W pierwszej kolejności wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż okres narażenia zawodowego u R.M. trwa do 2009 r., podczas gdy z dotyczącej jej dokumentacji wynika jednoznacznie, że od 1 maja 2008 r. do lutego 2009 r. wykonywała pracę na stanowisku kontrolera jakości, gdzie nie występuje przeciążenie kończyn górnych w stawach nadgarstkowych, zaś w latach 2006-2008 czterokrotnie przebywała na zwolnieniach lekarskich. Nadto podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 77 §1 i art. 7 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Wywiódł bowiem, że organ pierwszej instancji zaniechał zebrania i dołączenia do akt postępowania dokumentacji medycznej dotyczącej lat 1987-2008, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem przez nią zatrudnienia w wyżej wymienionej Spółce, a także z okresu zatrudnienia u innych pracodawców, w celu wyjaśnienia związku pomiędzy powstaniem rzeczonej choroby a przebywaniem na zwolnieniach lekarskich w okresie od 2006 do 2008 roku. Tymczasem, w ocenie odwołującej się, powyższe było konieczne do ustalenia przyczyn powstania spornej choroby i jej ewentualnego związku z wykonywaną pracą, a także okresu w którym schorzenie to powstało. Równocześnie, w treści odwołania zarzucono naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przejawiające się w stwierdzeniu, iż rozpoznana u pracownicy choroba spowodowana została zatrudnieniem w C, jak również w braku wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy tym schorzeniem a pracą na rzecz wymienionego podmiotu. Mając na uwadze powyższe pełnomocnik odwołującej się Spółki wniósł o uchylenie decyzji zapadłej w pierwszej instancji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej bądź o uzupełnienie materiału dowodowego i wydanie decyzji, "która odpowiada prawu", względnie o uchylenie tego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w T. Wskazał przy tym, iż żąda uzupełnienia materiału dowodowego, poprzez dołączenie do akt dokumentacji jednostki orzeczniczej powstałej nie tylko w czasie zatrudnienia w tym podmiocie, ale również w okresie wcześniejszym, to jest w latach od 1987 do 2003, ewentualnie uzupełnienia orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia o uzasadnienie uwzględniające wnioski płynące z tej dokumentacji. Decyzją z dnia [...] nr [...], [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych, a nadto wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy i rozpoznaną chorobą czyli ustalenie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał to schorzenie istniało w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy zgodził się z dokonanymi w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustaleniami co do przebiegu pracy zawodowej wykonywanej przez R.M. w latach od 1987 do 2009 i co do zajmowanych przez nią stanowisk, gdzie sposób wykonywania pracy związany był z koniecznością częstego prostowania i zginania rąk w stawach nadgarstkowych, a więc z warunkami stwarzającymi ryzyko powstania choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Przyznał jednak, że w okresie od maja 2008 r., do lutego 2009 r., była zatrudniona jako kontroler jakości i wówczas praca tego rodzaju nie była przez nią wykonywana. Równocześnie [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podkreślił, że wspomniana pracownica była badana w Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie lekarskie z dnia [...], nr [...]), a następnie - w toku postępowania odwoławczego - w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...], nr [...]). Lekarze obu tych jednostek rozpoznali wspomnianą chorobę, wymienioną w pozycji 20.1 załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i uznali, że w jej rozwoju znaczącą rolę odegrał sposób wieloletniego wykonywania pracy. W treści drugiego w wymienionych orzeczeń oparto przy tym diagnozę o analizę dokumentacji lekarskiej, wyników badań EMG, ocenę sposobu wykonywania pracy oraz o konsultację neurologiczną i ortopedyczną. W tym stanie rzeczy organ sanitarny podniósł, że okoliczności sprawy pozwalają na przyjęcie z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego pomiędzy pracą wykonywaną przez R.M. a rozpoznaną u niej chorobą. Nadto dodał, że w świetle obowiązujących przepisów nie był obowiązany do ustalania stopnia zawinienia poszczególnych pracodawców, na rzecz których świadczyła ona pracę w spowodowaniu tego schorzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik C Sp. z o.o. w T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, celem prawidłowego ustalenia okresu pracy R.M. w narażeniu zawodowym w poszczególnych zakładach pracy oraz zebrania i dołączenia do akt postępowania pełnej dokumentacji medycznej dotyczącej wyżej wymienionej, zwłaszcza z okresu poprzedzającego zatrudnienie w tej skarżącej Spółce i przeprowadzenia na jej podstawie dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii oraz ortopedii, celem jednoznacznego wyjaśnienia przyczyn powstania spornej choroby (w szczególności, czy została ona wywołana sposobem wykonywania pracy na rzecz tego podmiotu czy też na rzecz innych pracodawców), ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Pełnomocnik strony skarżącej ponownie zakwestionował prawidłowość ustalonego przez organy sanitarne okresu zatrudnienia pracownicy w narażeniu zawodowym podkreślając, że od 1 maja 2008 r. pracowała ona na stanowisku kontrolera jakości, bez narażenia zawodowego, natomiast w okresie od lutego 2006 do marca 2008 r. przebywała kilkakrotnie na zwolnieniach lekarskich. Równocześnie zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 138 §1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo, iż ten rozpoznając sprawę naruszył art. 7, art. 77 §1 wspomnianego Kodeksu, a mianowicie zaniechał zgromadzenia i dołączenia do akt pełnej dokumentacji medycznej pozwalającej na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownicy, - art. 80 K.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego przez instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., podczas gdy z jego treści nie wynika, aby zespół orzekający zapoznał się z dokumentacją medyczną z lat 1987-2008 oraz na braku zbadania związku pomiędzy powstaniem spornego schorzenia a faktem przebywania R.M. na długotrwałych zwolnieniach lekarskich; - art. 10 §1 K.p.a. i §8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., poprzez niedopuszczenie do udziału w sprawie wszystkich pracodawców zatrudniających R.M. w warunkach narażenia zawodowego, a tym samym niezapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu. Reprezentujący stronę skarżącą radca prawny podniósł nadto zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności §8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, poprzez niepodjęcie działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego oraz brak zwrócenia się o wydanie na jego podstawie orzeczenia uzupełniającego. W obszernym uzasadnieniu skargi eksponowano nieprawidłowości postępowania polegające na wydaniu rozstrzygnięcia opartego na niepełnym materiale dowodowym, braku dokonania ustaleń co do istnienia okoliczności wskazujących na samoistną etiologię schorzenia. Akcentowano przy tym, że wydane w postępowaniu orzeczenia lekarskie nie pozwalały na jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ drugiej instancji raz jeszcze podkreślił, że specjalistyczne badania lekarskie przeprowadzone przez dwie kompetentne placówki orzecznicze zakwalifikowały rozpoznane u R.M. schorzenie jako chorobę zawodową, co przy potwierdzonym fakcie pracy w warunkach narażenia zawodowego umożliwiało wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej jej istnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa. W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że z dniem 3 lipca 2009 r., czyli w okresie przed wydaniem decyzji stanowiącej przedmiot skargi (choć już po wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia u R.M. choroby zawodowej) nastąpiła zmiana stanu prawnego w zakresie przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Mianowicie, weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Z kolei poprzednie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., podobnie jak przepisy w oparciu, o które zostało ono wydane (to jest art. 237 §1 pkt 2 i 3 Kodeksu Pracy), uznano za niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Orzeczenie w tym przedmiocie wydał Trybunał Konstytucyjny w dniu 19 czerwca 2008 r., (sygn. akt P 23/07 - Dz. U. Nr 116, poz. 740). Oceniając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd miał zatem na uwadze przepisy nowego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., w tym treść §11 ust. 1 cytowanego aktu wykonawczego, który stanowi, że do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego aktu, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Obowiązująca definicja choroby zawodowej została sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy. Stosownie zatem do brzmienia tego uregulowania, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje więc zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Należy zaakcentować, że wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie przy tym do §8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w §5 omawianego aktu.. W niniejszej sprawie u R.M. stwierdzono chorobę zawodową obwodowego układu nerwowego, wywołaną sposobem wykonywania pracy, w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, ujętą w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, wyżej wymieniona była poddana badaniom w dwóch uprawnionych jednostkach orzeczniczych, a mianowicie w Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które wydały w jej sprawie odpowiednio orzeczenia lekarskie: z dnia [...], nr [...] oraz z dnia [...], nr [...]. W treści obu wspomnianych orzeczeń, wydanych w oparciu o wyniki stosownych badań, u uczestniczki postępowania rozpoznano przewlekłą chorobę, o której mowa wyżej oraz wskazano, że znaczącą rolę w rozwoju tego schorzenia odegrał sposób wykonywania przez nią pracy związany z wymuszoną pozycją ciała i powtarzalnością motoryczną oraz obciążeniem stawów nadgarstkowych. Równocześnie w sprawie jest poza sporem, że R.M. począwszy od 1987 roku pracowała w narażeniu na czynnik patogenny w postaci takiego sposobu wykonywania pracy. W skardze wskazywano wprawdzie na błędne ustalenie okresu jej pracy w narażeniu, jednak zarzut ten należy uznać za chybiony. Jakkolwiek bowiem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego istotnie omyłkowo podano, że wspomniany okres trwał do 2009 roku, to fakt ten nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż już w decyzji organu odwoławczego - podobnie jak i w treści orzeczeń lekarskich placówek obu szczebli - przyjęto prawidłowo, że trwał on do maja 2008 r., kiedy wyżej wymieniona została przeniesiona na stanowisko kontrolera jakości. W tym miejscu należy zaakcentować, że zgodnie z poglądem sformułowanym w orzecznictwie sądowym, dla uznania danego schorzenia za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały. Nie wyklucza to wprawdzie możliwości wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z przyczyn nie związanych z wykonywaniem pracy, jednak nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą tu być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na czynnik szkodliwy (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt II SA 372/82, publ.: ONSA 1982/1/33). Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnych placówek orzeczniczych pierwszego i drugiego szczebla. Lekarze obu tych jednostek wydali jednobrzmiące orzeczenia stwierdzające istnienie choroby zawodowej. Tymczasem trzeba zaznaczyć, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 §1 i art. 107 §3 K.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń. Zaprezentowany wyżej pogląd jest zgodny z utrwalonym stanowiskiem judykatury (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ.: LEX Nr 315089, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 559/06, publ.: LEX Nr 221953 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06, publ.: LEX Nr 508491). W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych Sąd uznał, że wywody podnoszone w skardze nie mogły odnieść skutku. Jakkolwiek pełnomocnik strony skarżącej zarzucał orzekającym w sprawie organom uchybienie polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich, które nie wyjaśniają w sposób dostatecznie wyczerpujący etiologii spornej choroby, to jednak nie powołał się na dowody przeczące wyrażonemu w nich stanowisku ani nie przedstawił argumentów pozwalających na zakwestionowanie poprawności ujętego w nich rozpoznania. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił mianowicie, że w przywołanych orzeczeniach przyjęto zawodowe pochodzenie występującego u pracownicy zespołu cieśni nadgarstka nie badając, czy schorzenie to mogło powstać w wyniku czynników nie związanych z wykonywaną przez nią pracą. Wywód ten nie został jednak poparty wskazaniem konkretnych faktów świadczących o istnieniu takiego prawdopodobieństwa (jak na przykład narażenie pracownicy na czynniki patogenne występujące poza środowiskiem pracy, w szczególności w okresie poprzedzającym zatrudnienie w skarżącej Spółce), ani żadnymi dowodami mogącymi fakty takie potwierdzać. Zasadniczo jedynym argumentem wskazującym, zdaniem pełnomocnika skarżącej Spółki, na możliwość istnienia innej niż zawodowa patogenezy istniejącej dolegliwości było przebywanie przez R.M. na kilku zwolnieniach lekarskich, w okresie pomiędzy lutym 2006 r. a marcem 2008 r., kiedy była zatrudniona w C Sp. z o.o. w T. W ocenie Sądu nie jest to jednak okoliczność wystarczająca do formułowania twierdzeń o naruszeniu zasady wynikającej z art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. Samo powołanie się na fakt, iż wymieniona pracownica przebywała w przeszłości na zwolnieniach lekarskich z powodu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, bez racjonalnego wskazania, dlaczego miałoby to świadczyć o samoistnym czy pozazawodowym charakterze stwierdzonego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka nie może stanowić przeciwdowodu wystarczającego do kwestionowania prawidłowości orzeczeń kompetentnych placówek medycznych, które zostały wszak wydane po przeprowadzeniu stosownych procedur diagnostycznych. Równocześnie trzeba podkreślić, że w orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. podano wyraźnie, iż zawartą w nim diagnozę ustalono po przeprowadzeniu diagnostyki różnicowej wykluczającej inne (czyli pozazawodowe) czynniki ryzyka. W skardze, jak również w dokumentach dołączonych do akt sprawy brak jest natomiast jakichkolwiek informacji prowadzących do odmiennego wniosku, to jest wskazujących na to, aby uczestniczka postępowania była eksponowana na czynniki pozazawodowe. Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że w sprawie brak jest dostatecznych podstaw do podważenia prawidłowości wydanych w stosunku do pracownicy orzeczeń lekarskich oraz zawartego w nich rozpoznania uznającego istnienie związku przyczynowego pomiędzy występującym schorzeniem a sposobem wykonywania pracy zawodowej. Dodatkowo należy zaakcentować, że z obowiązujących przepisów nie wynika, aby na organach sanitarnych orzekających w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej spoczywał obowiązek badania, u którego pracodawcy choroba ta powstała. Zadanie ich polega bowiem jednie na ustaleniu, czy istniejące schorzenie ma charakter zawodowy, to jest, czy stanowi efekt pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy bądź zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy. W przypadku więc, gdy pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym na rzecz kilku podmiotów, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu zostało ono spowodowane zatrudnieniem u każdego z tych pracodawców z osobna. Wniosek taki płynie również z treści §8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., w sprawie chorób zawodowych stanowiącego, iż państwowy inspektor sanitarny przesyła decyzję wydaną w przedmiocie choroby zawodowej pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia tej choroby. W omawianym przepisie chodzi więc o zatrudnienie w warunkach, które mogły spowodować określone skutki zdrowotne, a nie o zatrudnieniu w warunkach, które te skutki spowodowały. Ewentualna odpowiedzialność pracodawcy będąca następstwem stwierdzenia choroby zawodowej u osoby świadczącej na jego rzecz pracę w narażeniu zawodowym stanowi natomiast zupełnie odrębną kwestię, która nie podlega w niniejszej sprawie ocenie Sądu, gdyż wykracza poza zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia choroby zawodowej (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1627/09, publ.: internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Niezależnie od powyższego trzeba zaznaczyć, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, jakoby organy sanitarne - tak pierwszej jak i drugiej instancji - miały nie dopuścić do udziału w postępowaniu wszystkich pracodawców zatrudniających R.M. w warunkach narażenia zawodowego. Tym samym, zdaniem składu orzekającego brak jest podstaw do formułowania twierdzeń o niezachowaniu obowiązku wynikającego z art. 10 §1 K.p.a., które mogłoby rzutować na wynik sprawy. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło