II SA/Ol 34/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi P.W. na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Wójta postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Uchwałą "[...]" z dnia "[...]". Rada Gminy, na podstawie art.18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zmianami) oraz art.26 ust. 1 pkt 3 i ust.2 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta (Dz.U. z 2010r. Nr 176, poz.1191), stwierdziła wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy Pana P. W. z powodu utraty prawa wybieralności. W § 2 tejże uchwały stwierdzono, iż podejmuje się ją po umożliwieniu Wójtowi Gminy złożenia wyjaśnień. W uzasadnieniu uchwały Rada podała, iż Sąd Okręgowy w O. orzeczeniem z dnia "[...]"r., sygn. akt II K 169/09 stwierdził, że Wójt Gminy P. W. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne i zakazał mu pełnienia funkcji publicznych przez okres 3 lat. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 14 grudnia 2010r., na skutek utrzymania go w mocy przez Sąd Apelacyjny w B. - sygn. akt II AKa228/10. Wobec tego, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, mandat Wójta Gminy wygasł, na skutek utraty przez P. W. prawa wybieralności, co obliguje Radę do podjęcia przedmiotowej uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia wystąpienia przesłanki wygaśnięcia mandatu. Uchwała została doręczona zainteresowanemu dnia 11 stycznia 2011r. Uchwała ta stała się przedmiotem skargi P. W., wniesionej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, która w polskim urzędzie pocztowym została nadana dnia 17 stycznia 2011r. a wpłynęła do adresata 19 stycznia 2011r. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając Radzie Gminy rażące naruszenie prawa poprzez zaniechanie wysłuchania go przed podjęciem uchwały oraz stwierdzenie wygaśnięcia mandatu na podstawie faksu, a nie na podstawie formalnie doręczonego orzeczenia lustracyjnego, które wpłynęło do Urzędu Gminy dopiero 7 stycznia 2011r. Skarżący stwierdził, iż Przewodnicząca Rady Gminy wprowadziła sprawę stwierdzenia wygaśnięcia mandatu do porządku obrad na Sesji Rady Gminy na podstawie doniesień medialnych. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi, strona przeciwna wyjaśniła, że orzeczenie lustracyjne Sądu II instancji wpłynęło do Urzędu Gminy w dniu 20 grudnia 2010r. Z uwagi na to, że z jego treści nie wynikało, jakie środki karne zostały zastosowane wobec P. W., zwrócono się o doręczenie orzeczenia Sądu I instancji, które faksem zostało nadesłane 27 grudnia 2010r. Ponadto stwierdzono, iż umożliwiono Wójtowi złożenie wyjaśnień w dniu 23 grudnia 2010r., na posiedzeniu Komisji Rolnictwa, Gospodarki Gruntami i Ochrony Środowiska, liczącej 13 spośród 15 radnych. Skarżący odmówił złożenia wyjaśnień deklarując, iż złoży je na posiedzeniu Rady, zaplanowanym na dzień 29 grudnia 2010r., czego jednak nie uczynił, pisemnie informując, że od dnia 28 grudnia 2010r. przebywa na zwolnieniu lekarskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych, poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz, gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy co do meritum, w pierwszej kolejności, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi, wniesionej w niniejszej sprawie. Skarga jest dopuszczalna ze względu na jej przedmiot. Uchwała rady gminy o charakterze aktu indywidualnego podlega bowim kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami, dalej: p.p.s.a.). Uchwała taka podlega zaskarżeniu w oparciu o legitymację skargową, określoną w art.27 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta ( Dz.U. z 2010r. Nr 176, poz. 1191, dalej: ustawa o bezpośrednim wyborze wójta), zgodnie z którym skarga do sądu administracyjnego służy zainteresowanemu. Niewątpliwie wójt gminy jest zainteresowanym w sprawie, a limine jest więc legitymowany do wniesienia skargi na uchwałę, stwierdzajacą wygaśnięcie jego mandatu. Warunki formalne pisma sądowego (w tym skargi) określa art. 46 p.p.s.a..Skarga, wniesiona przez P. W., odpowiada tym wymogom. Mimo jednak, że skarga w rozpoznawanej sprawie jest dopuszczalna ze względów podmiotowych i przedmiotowych, spełnia warunki formalne, przewidziane dla pisma sądowego, to nie mogła być rozpoznana merytorycznie, albowiem została wniesiona z uchybieniem terminu. Stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta wygaśnięcie mandatu wójta następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. Od uchwały takiej służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały. Stanowi o tym art.27 ust.1 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta. Jest to przepis szczególny w stosunku do ogólnej normy, zawartej w art. 53 § 1 p.p.s.a. Ustawodawca nie zawarł jednakże w ustawie o bezpośrednim wyborze wójta żadnych przepisów szczególnych, dotyczących trybu wnoszenia skargi. Oznacza to, iż ma w takiej sprawie zastosowanie zasada ogólna, a mianowicie wnoszenia skargi za pośrednictwem organu. Wnoszenie skargi bezpośrednio do sądu było możliwe i skuteczne jedynie w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest od 1 stycznia 2004r. do 31 grudnia 2005r. Podstawę prawną ku temu dawał przepis art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271). Począwszy od 1 stycznia 2006r. skargę do sądu administracyjnego wnosi się wyłącznie za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność zaskarżono. Przyjęcie innego sposobu wnoszenia skargi, aniżeli przewidziany ustawą, byłoby działaniem niemającym oparcia w obowiązujących przepisach prawa, a zatem nielegalnym. Skoro przepisami rangi ustawowej został określony tryb wnoszenia skargi, to innego, niż przepisany nie można domniemywać, przykładowo z zasad postępowania. ("Skutki procesowe bezpośredniego wniesienia skargi do sadu administracyjnego" - Wiesław Morys Zeszyty Naukowe NSA Nr 2/2007/ str. 41). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, bezpośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu nie można wnioskować ze sposobu określenia terminu do wniesienia skargi w art. 27 ust. 1 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta. Przepis ten reguluje w sposób odmienny od przepisów p.p.s.a. jedynie termin do wniesienia skargi a nie tryb wiesienia skargi. W sytuacji, kiedy zamiarem ustawodawcy byłołoby ustanowienie innego trybu wnoszenia tego środka zaskarżenia, winien był to uczynić w sposób wyraźny, tak jak przykładowo uczynił to w art. 13 ustawy z dnia 5 lipca 1990r. Prawo o zgromadzeniach (Dz.U. Nr 51, poz.297 ze zmianami). Odnosząc te rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi. W przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych znajduje się dowód doręczenia przedmiotowej uchwały P. W., z którego wynika, że doręczono ją skarżącemu za pośrednictwem poczty w dniu 11 stycznia 2011r. Ostatnim dniem do wniesienia skargi był więc dzień 18 stycznia 2011r. Tymczasem wpłynęła ona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 19 stycznia 2011r., który przekazał ją organowi właściwemu 20 stycznia 2011r., a więc już po terminie do wniesienia skargi. Nawet, gdyby Sąd przekazał ją Radzie Gminy w tego samego dnia, kiedy ją otrzymał (choć ze względów technicznych było to niemożliwe), to i tak ustawowy termin do wniesienia skargi został przekroczony, bo upłynął 18 stycznia 2011r. a więc jeszcze zanim skarga dotarła do sądu. Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego lub też za pośrednictwem organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, sąd ten lub organ powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej. W literaturze i orzecznictwie sądowoadministracyjnympodkreśla się, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd lub organ pod adresem właściwego organu administracji publicznej (T. Woś, H Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wyd. LexisNexis Warszawa 2005, str. 54, postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011r. II FSK 2405/10, postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2011r. II GSK 1525/10, postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2011r. II OSK 2483/10). Z uwagi na powyższe zaistniały podstawy do odrzucenia skargi jako spóźnionej, zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.