II GSK 1492/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-10-23

Skład orzekający: Barbara Stukan-Pytlowany, Joanna Kabat-Rembelska, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kontrolowany podmiot może zostać zobowiązany do uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych produktu, który nie spełnia wymagań jakościowych, mimo że jest dystrybutorem, a nie producentem tego produktu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej kontrolowany podmiot jest obowiązany do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań, jeśli wykazały one, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach lub deklaracji producenta. Brak jest podstaw do odstąpienia od tego obowiązku, nawet jeśli kontrolowany jest dystrybutorem, a nie producentem. Wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium korzystają z domniemania wiarygodności, a kwestionowanie ich wymaga zbadania próbki kontrolnej, z której skarżąca nie skorzystała.
Stan faktyczny
W kwietniu i maju 2010 r. przeprowadzono kontrolę w hurtowni F. H. – P. – U. B. B. B., Z. C., A. S. Spółki jawnej, podczas której pobrano próbkę masła ekstra do badań laboratoryjnych. Badania wykazały, że produkt nie spełniał wymagań jakościowych określonych w przepisach unijnych z powodu obecności tłuszczu obcego i zawyżonej zawartości wody. Organ Inspekcji Handlowej zobowiązał skarżącą do uiszczenia kosztów badań, co zostało utrzymane przez Prezesa UOKiK i Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarżąca, będąca dystrybutorem, kwestionowała obowiązek poniesienia tych kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną; zasądził od skarżącej na rzecz Prezesa UOKiK kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Skupień Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. H. –P. –U. B. B. B., Z. C., A. S. Spółki jawnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2437/10 w sprawie ze skargi F. H. –P. –U. B. B. B., Z. C., A. S. Spółki jawnej na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza F. H. –P. –U. B. B. B., Z. C., A. S. Spółki jawnej na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 16 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2437/10 oddalił skargę F. H.- P. – U. "B" B. B, Z. C, A. S. Spółka jawna w B. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 24 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia równowartości kosztów badań laboratoryjnych. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniach 26 i 28 kwietnia 2010 r. oraz 4 maja 2010 r. pracownicy Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej przeprowadzili kontrolę w hurtowni należącej do F. H. – P. – U. "B" B. B, Z. C, A. S. Spółka jawna w B, z której sporządzono protokół. W trakcie kontroli pobrano - w obecności A. S. - do badań laboratoryjnych próbkę produktu "masło ekstra" (5 opakowań) o zawartości 82 % tłuszczu, masie netto 200 g wyprodukowanego przez F.H.U. M. P.J. w W, oznaczonego numerem partii produkcyjnej 163 i datą minimalnej trwałości "13. 05", w celu sprawdzenia, czy produkt ten spełnia wymagania określone w przepisach oraz w deklaracji producenta. Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w O. (dalej: Laboratorium w O.) wykazały, że produkt nie odpowiadał wymaganiom jakościowym zawartym w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. (zał. XII i XV) ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. L 299 z 16. listopada 2007 r. s. 1 ze. zm.) z powodu obecności steroli pochodzenia roślinnego. Skład trójglicerydów w badanych próbkach wskazywał na występowanie około 65,78% tłuszczu obcego, co jest niezgodne z rozporządzeniem (Komisji WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. L 88 z 29 marca 2008 r. s. 1). Stwierdzono również zawyżoną zawartość wody w masie produktu wynoszącą od 17 do 17,1 % w sytuacji, gdy zgodnie z wymaganiami jakościowymi zawartymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 273/2008 obecność wody w maśle nie powinna przekraczać 16%. Szczegółowe wyniki badań przedstawione zostały w sprawozdaniu z 7 maja 2010 r. nr , które doręczono A. S. w dniu 11 maja 2010 r. Pismem z 25 maja 2010 r. pełnomocnik P. J. złożył wniosek o dopuszczenie dowodu ze sprawozdań badań produktu wykonanych na zlecenie producenta. Do wniosku załączono kopie sprawozdań sporządzonych przez J.S. H. P. Ltd. Sp. z o.o. nr [...] oraz przez I. B. P. R.– S. O.T. M. i T.. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z 14 lipca 2010 r. działając na podstawie art. 5 ust.2 i art. 30 ust.1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. , Nr 151, poz. 1219, dalej: ustawa o Inspekcji Handlowej) zobowiązał skarżącą do uiszczenia 643,28 zł, tytułem kosztów badań laboratoryjnych produktu o nazwie "masło ekstra". Organ pierwszej instancji podał, że w przypadku gdy produkt nie spełnia wymagań określonych w odrębnych przepisach lub deklaracji, kontrolowany obowiązany jest uiścić wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej kwotę stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Wysokość kosztów obliczono na podstawie kosztorysu z 6 maja 2010 r. przygotowanego przez Dyrektora Laboratorium w O.. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK) decyzją z 24 września 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że szczegółowe uregulowania w zakresie metod analiz i wymagań odnośnie laboratoriów wykonujących badania w ramach urzędowej kontroli żywności zawarto w art. 11 i 12 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 30 kwietnia 2004r.). Organ drugiej instancji zaznaczył, że laboratoria muszą być akredytowane zgodnie z normami europejskimi. W Polsce instytucją akredytacyjną uprawnioną do akredytacji laboratoriów badawczych i wzorcujących prowadzących oceny zgodności i weryfikacji jest Polskie Centrum Akredytacyjne. Sprawozdania z badań opatrzone znakiem akredytacji Polskiego Centrum Akredytacyjnego oznaczają, że badania zostały przeprowadzone w akredytowanym laboratorium, zgodnie z obowiązującym prawem i są w pełni wiarygodne. Prezes UOKiK podniósł, że strona skarżąca zrezygnowała z badania próbki kontrolnej w czasie, kiedy przeprowadzenie takiego badania było możliwe a jego wynik mógłby mieć znaczenie w sprawie. W tej sytuacji organ pierwszej instancji mógł uznać, że rezygnacja strony z badania próbki kontrolnej jest równoznaczna z akceptacją przedstawionych wyników badań laboratoryjnych. W tej sytuacji brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie nierzetelnie, gdyż w okolicznościach konkretnej sprawy mógł wydać decyzję jedynie na podstawie wyników badań, którymi dysponował. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę na powyższą decyzję Prezesa UOKiK. Sąd stwierdził, że według przeprowadzonych badań produkt nie spełniał wymagań określonych w odrębnych przepisach, zatem skarżąca powinna na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej uiścić na wskazany przez organ rachunek kwotę stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Sąd pierwszej instancji odniósł się do kwestii akredytacji badan laboratoryjnych i podniósł, że w świetle art. 11 i art. 12 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 istnieje obowiązek wykonywania badań laboratoryjnych w ramach urzędowej kontroli żywności wyłącznie przez laboratoria akredytowane, które powinny posiadać certyfikat akredytacji zgodnie z wymogami europejskimi. W ocenie Sądu pierwszej instancji, obowiązku akredytacji nie wprowadzono w odniesieniu do metod badań laboratoryjnych. W związku z tym niezasadne jest twierdzenie, że badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi. Laboratorium w O. posiada stosowną akredytację przyznaną przez Polskie Centrum Akredytacji i wobec tego jest uprawnione do dokonywania badań próbek masła pobranych w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie skarżącej. W związku z tym brak było podstaw do kwestionowania wiarygodność wyników przeprowadzonych badań a w konsekwencji prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych w oparciu o te wyniki. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. W skardze kasacyjnej F.P.H.U. "B" B. B, Z. C, A S Spółka jawna zarzuciła naruszenie : 1) prawa materialnego tj. : a) art. 30 ust.1 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że w każdym przypadku, gdy wyniki badań ujawnią, że poddane badaniu próbki nie spełniają wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji producenta, kosztami tych badan należy obciążyć kontrolowanego przez uznanie, że zobowiązanym do uiszczenia równowartości kosztów badań jest skarżąca a nie producent, mimo iż to producent wprowadził kwestionowany produkt do obrotu oraz to, że producent był de facto kontrolowany jak również, że niewłaściwość jakościowa produktu powstała na etapie produkcji na co skarżąca nie miała wpływu, w szczególności, w sytuacji gdy skarżąca uczyniła wszystko by zapobiec wprowadzeniu do obrotu produktu nieodpowiadającego wymaganiom jakości handlowej; b) art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z art. 12 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyniki badań częściowo nie objęte akredytacją stanowią przesłankę do założenia, że produkt nie spełnia przepisanych, a w konsekwencji obciążenia skarżącej kosztami przeprowadzonych badań; 2) przepisów postępowania tj. art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ewentualnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 8 oraz art. 138 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez uznanie, że organ w sposób prawidłowy nałożył na skarżącą zobowiązanie do uiszczenia równowartości kosztów badan laboratoryjnych produktu "masło ekstra" 200 g, wyprodukowanego przez F.H.U. M. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że nieprawidłowości jakościowe masła zostały wykryte dopiero poprzez szczegółowe badania kontrolno - analityczne. Skarżąca będąc jedynie dystrybutorem a nie producentem nie miała przed wprowadzeniem tego produktu do obrotu żadnej możliwości wykrycia jego ewentualnych wad. Nie można wymagać od dystrybutora aby badał każdy oferowany przez siebie produkt przed wprowadzeniem do obrotu w specjalistycznym laboratorium. Skarżąca dochowała najwyższej staranności aby skontrolowany produkt posiadał właściwe cechy handlowe określone w obowiązujących przepisach prawa, co zostało wykazane w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Przepisy prawa wspólnotowego rozróżniają pojęcie badań akredytowanych i nieakredytowanych, co oznacza, że przeprowadzenie badań metodą nieakredytowaną świadczy o ich nierzetelności. Według strony wnoszącej skargę kasacyjną, stosowanie metody niekakredytowanej narusza, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 i w konsekwencji wykonanie w ten sposób badania produktu nie może prowadzić do obciążenia skarżącej kosztami badania. Prezes UOKiK w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej (por. wyroki NSA z : 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238595; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385). W rozpoznawanej sprawie został sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ewentualnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 8 oraz art. 138 k.p.a. W skardze kasacyjnej nie wyjaśniono jednak na czym konkretnie miało polegać naruszenie powołanych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jedynie w sposób bardzo ogólny nawiązano do podniesionego zarzutu. Lakoniczne stanowisko skarżącej w omawianej kwestii prowadzi do wniosku, że w istocie zarzut naruszenia przepisów postępowania nie został uzasadniony. Ponadto skarżąca podnosząc uchybienia w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wskazała na czym polegał wpływ tych uchybień na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza między innymi, że Sąd ten nie jest uprawniony do formułowania za stronę przyczyn jakie spowodowały postawienie określonego zarzutu, jak również nie jest rzeczą tego Sądu domyślanie się w tym zakresie intencji strony. W związku z powyższym zarzut naruszenia przepisów postępowania należało uznać za chybiony. Przystępując do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego podnieść należy, że sprowadzają się one do kwestionowania wyników przeprowadzonych badań laboratoryjnych, a w konsekwencji trafności zobowiązania skarżącej do ponoszenia kosztów ich przeprowadzenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nietrafny jest zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z art. 12 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004. Zgodnie z art.12 ust. 1 i ust. 3 powołanego rozporządzenia, właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzić analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, a akredytacja i ocena laboratoriów badawczych może odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań. W myśl art. 29 ust.1 ustawy o Inspekcji Handlowej, co do zasady, badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych przeprowadzają laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji. Z powyższego, jak również z okoliczności stanu sprawy wynika, iż poza sporem jest, że badania próbek pobranych w trakcie kontroli w placówce handlowej skarżącej przeprowadzone zostały przez laboratorium kontrolno-analityczne, o którym mowa w przywołanych przepisach unijnych i krajowych. Poza sporem jest także i to, że sprawozdanie z badań pobranych próbek sporządzone przez to laboratorium, zawiera wyniki badań objętych zakresem akredytacji AB 433, a Laboratorium w O. było uprawnione do badań produktów tłuszczowych. Z treści sprawozdania z badań przeprowadzonych w laboratorium kontrolno- analitycznym Inspekcji wynika, że badania wykonane zostały przy zastosowaniu procedur badawczych spójnych z metodami referencyjnymi określonymi w załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 273/2008 z 5 marca 2008 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że badania próbek masła pobranych w trakcie kontroli, wykonane metodami akredytowanymi wykazały, że masło nie spełniało wymagań jakościowych, gdyż zawartość wody wynosiła 17 – 17,1%, podczas, gdy nie powinno być jej więcej niż 16%, a ponadto zawierało niedopuszczalną obecność tłuszczu obcego w ilości 65,78%. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do kwestionowania treści sprawozdania z badań z 7 maja 2010 r. nr 911/2010. Podkreślenia wymaga również, że wskazane sprawozdanie z badań, jak każdy dokument urzędowy, korzysta z domniemania wiarygodności. Procedura kwestionowania wyników badań zawartych w sprawozdaniu z badań pobranych próbek sprowadza się do poddania badaniu próbki kontrolnej. Próbka kontrolna, o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, została pobrana podczas kontroli przeprowadzonej w placówce handlowej (hurtowni) skarżącej. Z art. 28 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej wynika, że próbka kontrolna jest przechowywana przez kontrolowanego, do czasu jej zwolnienia przez wojewódzkiego inspektora, w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości lub cech charakterystycznych produktu. W sytuacji więc, gdy pobranie próbki kontrolnej ma służyć ewentualnemu weryfikowaniu badań przeprowadzonych na próbce podstawowej pobranej z tej samej partii towaru, a badanie próbki kontrolnej, jak wynika z art. 29 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej odbywa się na wniosek lub z urzędu w laboratorium kontrolno- analitycznym Inspekcji, to wydanie – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 28 ust. 2 powołanej ustawy – przez kontrolowanego próbki kontrolnej osobie trzeciej (producentowi produktu) i przeprowadzenie badań tej próbki z pominięciem uregulowania zawartego w art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej, prowadzi do wniosku, że skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i skutecznie nie poddała weryfikacji wyników badań wskazanych w sprawozdaniu z dnia 7 maja 2010 r. Próbka kontrolna towaru, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, która jest pobierana równocześnie z próbką produktu w celu przeprowadzenia przez organ badania jakości produktu, co do zasady, stanowi bowiem jedyny materiał źródłowy dla przeprowadzenia badania kontrolnego dla zweryfikowania wyniku wcześniejszego badania organu (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 917/11). Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Mając na uwadze istotę zarzutu naruszenia art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej podkreślić należy, że powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Ustawodawca stanowiąc o obowiązku uiszczenia przez kontrolowanego równowartości kosztów przeprowadzonych badań, jeżeli wykazały one, że badany produkt nie spełnia wymagań, nie przewidział żadnej możliwości odstąpienia od obciążenia podmiotu kontrolowanego kosztami badań takiego produktu. Wystąpienie okoliczności objętych hipotezą przywołanego przepisu aktualizuje obowiązek organu administracji do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów przeprowadzonych badań. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest w związku z tym podstaw aby uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w każdym przypadku, gdy wyniki badań ujawnią, że poddane badaniu produkty nie spełniają wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji producenta, kosztami tych badań należy obciążyć kontrolowanego. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie podważyła skutecznie, tj. w trybie procedury przewidzianej w art. 29 w związku z art. 28 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, stanowiska organu, że wprowadzone przez nią do obrotu masło, którego próbki objęto badaniami, było produktem niespełniającym wymagań jakościowych, tj. że artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym. Zauważyć także należy, że jak wynika z okoliczności stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, strona skarżąca była podmiotem kontrolowanym. Konsekwencją tych ustaleń było wydanie, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, adresowanej do strony skarżącej decyzji zobowiązującej do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań, którą Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił jako zgodną z prawem. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło