II GZ 152/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Ż. i B. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 75/11 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi P. Ż. i B. M. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia protestu w sprawie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 75/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi P. Ż. i B. M. (prowadzących działalność gospodarczą jako spółka cywilna [...]) na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie oddalenia protestu w sprawie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie wszczęte pytaniem prawnym, zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1613/09, o treści: czy art. 5 pkt 11, art. 30a ust. 1 i 2, art. 30b ust. 1 i 2 oraz art. 37 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, ze zm.) w zakresie w jakim wyłącza w tym postępowaniu przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej jako: k.p.a.) i zezwala – w ramach systemu realizacji programu operacyjnego – na kreowanie systemu środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w trakcie naboru projektów, które pozostają poza konstytucyjnym systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego, jest zgodny z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 oraz art. 87 Konstytucji? Ponadto, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 973/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne - czy art. 5 pkt 11, art. 30b ust. 1 i 2, art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju są zgodne z art. 2, art. 7, art. 31 ust 3, art. 87 i art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przed rozpoznaniem przez Trybunał Konstytucyjny pytań skierowanych przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne w powołanych wyżej postanowieniach mogłoby skutkować wystąpieniem przez strony z wnioskiem o wznowienie postępowania przed sądem. W związku z tym Sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) postanowił zawiesić postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowań toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawach P 9/10 i P 1/11. Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji złożyli: P. Ż. i B. M. Zaskarżyli to orzeczenie w całości. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do dalszego rozpoznania. Zażalonemu orzeczeniu zarzucili: - naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie wskazanego przepisu, a polegające na błędnym przyjęciu, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innych toczących się postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie P 9/10, będącego następstwem pytania skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz w sprawie P 1/11, wszczętej pytaniem prawnym Sądu w Łodzi i w rezultacie naruszenie zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.) poprzez nieuzasadnione zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie; - naruszenie prawa materialnego, to jest art. 45 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i doprowadzenie do zbędnej zwłoki w merytorycznym rozpoznaniu sprawy. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie stwierdzili, że wprawdzie zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej, jednakże zawieszając postępowanie sąd powinien mieć na uwadze również konieczność rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Ma to znaczenie zwłaszcza w niniejszej sprawie, która dotyczy środków przydzielanych w ramach konkursu realizowanego w ściśle określonym terminie. Zawieszenie postępowania prowadzić może do unicestwienia celu, dla którego zostało wszczęte, a w konsekwencji następcze orzeczenie sądowe, nawet gdyby było dla strony pozytywne, będzie bezprzedmiotowe. Zdaniem wnoszących zażalenie, wskazane przez Sąd pierwszej instancji sprawy wszczęte pytaniami prawnymi skierowanymi do Trybunału Konstytucyjnego z przedmiotową sprawą są zbieżne wyłącznie w zakresie jednego przepisu i to o charakterze proceduralnym, to jest art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, określającego procedurę odwoławczą, z której strona w niniejszej sprawie już skorzystała. W konsekwencji wnoszący zażalenie stwierdzili, że działanie Sądu pierwszej instancji naruszało także art. 8 k.p.a. (poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa) oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP (poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia prejudycjalności i nadużycie instytucji zawieszenia postępowania). W odpowiedzi na zażalenie Zarząd Województwa [...] wniósł o oddalenie tego środka odwoławczego, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia zawieszenia postępowań sądowoadministracyjnych z uwagi na powoływane w sprawie pytanie prawne z jakim wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego WSA w Warszawie w sprawie V SA/Wa 1613/09 była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienia NSA: z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GZ 198/10 oraz II GZ 199/10; z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GZ 287/10 i z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 404/10). W orzeczeniach tych NSA trafnie wskazał, że stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z powołanego przepisu wynika, że między zawieszaną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi wskazany wyżej przepis, istnieć musi związek tego rodzaju, że wynik tego innego toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy, rozstrzygnięcie w tej innej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona. Trafnie jednakże NSA w powołanych wyżej postanowieniach zwrócił uwagę, że zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. W szczególności, zawieszając postępowanie w sprawie, należy mieć na uwadze możliwość wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub aktem. Powyższe okoliczności należało oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W rozpatrywanym przypadku - z uwagi na specyfikę postępowań prowadzonych na zasadach określonych ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju -zagwarantowanie stronie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki uznać należy za priorytetowe. Nie bez znaczenia jest, że strona ma możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w przypadku gdyby Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego wydano zaskarżony przez stronę akt. Tym samym jej interes prawny pozostaje zabezpieczony, gdyż posiada instrument prawny służący eliminacji z obrotu prawnego aktu wydanego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu (por. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 47/10, treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.