III SA/Kr 1032/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Z. Z. na Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2010 r. w sprawie II SA/Wa 195/10 postanawia: odrzucić skargę Z. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przesyłką pocztową nadaną w dniu 30.08.2010 r. skargę zawierającą wniosek o wymierzenie w trybie art.154 ustawy - Prawo o postępowaniu przed administracyjnymi grzywny Komendantowi Wojewódzkiemu Policji za bezczynność w przedmiocie nie rozpatrzenia w ustawowym terminie wezwania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21.04.2010r. sygn. akt II SA/Wa 195/10 w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, który dotyczył skarżącego. Podniósł, że po uprawomocnieniu się wskazanego wyroku pismem w dniu 9.07.2010r. wezwał Komendanta Wojewódzkiego Policji o spowodowanie naliczenia i wypłacenia zaległych należności finansowych z tytułu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz bieżącego naliczania i wypłatę przysługującego skarżącemu świadczenia. Pismem z dnia 14.07.2010 r. KWP poinformowała skarżącego, że do dnia 14.07.2010 r. nie wpłynął wyrok WSA w Warszawie i akta mieszkaniowe. W dniu 3.08.2010 r. zwrócił się pismem /wezwaniem-skargą/ do Komendanta Głównego Policji o zarządzenie naliczenia i wypłacenia zaległych należności finansowych z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz bieżącego naliczania i wypłatę świadczenia wynikających z powyższego wyroku. Jednocześnie poinformował KGP o bezczynności KWP. Ustalił, iż wyrok jest ogólnie dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych a w KGP jest fizycznie od dnia 14.07.2010 r. Uważa, że Komendant Wojewódzki Policji miał wystarczającą ilość czasu by wypracować i zająć stanowisko po wezwaniach. WSA w Warszawie zastosował w wyroku art. 152 p.p.s.a. Oznacza to, że skutki wyroku były natychmiastowe od daty ogłoszenia i wiązały w sprawie organ. Nie podejmując żadnych czynności przewidzianych przepisami prawa materialnego organ pozostał w bezczynności. Uważa to za celowe działanie. Wniósł o wymierzenie grzywny organowi w najwyższym wymiarze -10 średnich pensji krajowych. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że wskazanym wyrokiem Sąd uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2007r nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2007r nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji z dnia [...] 1994r. o przyznaniu Z. Z. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zatem w obrocie prawnym ponownie znalazła się decyzja przyznająca skarżącemu równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Z treści art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed administracyjnymi wynika, że grzywna może być wymierzona w przypadkach: wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Żadna z tych sytuacji w sprawie nie nastąpiła, bowiem organ nie pozostaje w bezczynności. Wyrok WSA w Warszawie zamyka postępowanie administracyjne, a Komendant Wojewódzki Policji (ani też Komendant Główny Policji) nie był zobowiązany do wydania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej - a i w przeciwnej sytuacji można byłoby podnosić zarzut niewykonania orzeczenia sądu administracyjnego i domagać się wymierzenia grzywny na podstawie art. 154 § 1 w/w ustawy. Tym bardziej, że w dniu 19 sierpnia 2008r. Z. Z. (jako emeryt policyjny) złożył w Komendzie Powiatowej Policji podanie o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 maja 2007r. uzupełnione złożeniem wymaganego oświadczenia mieszkaniowego. Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym (w tym także po wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2010r. sygn. III SA/Kr 249/09) pozostaje w obrocie prawnym decyzja nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2010r. (zaskarżona do WSA w Krakowie przez Z. Z. sygn. akt III SA/Kr 720/10), która utrzymała w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji o odmowie przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym aktualnie istnieją w obrocie prawnym decyzje: 1. o przyznaniu Z. Z. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dnia [...] 1994r., 2. o odmowie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dnia [...] 2010r. Pierwsza z nich była wydana gdy Z. Z. był policjantem. Na jej podstawie Z. Z. otrzymywał równoważnik do daty zwolnienia ze służby. Natomiast druga decyzja została wydana gdy Z. Z. był już emerytem policyjnym i dotyczy odmowy przyznania tego samego świadczenia od daty zwolnienia ze służby. Prawomocny wyrok WSA w Warszawie oraz akta mieszkaniowe zostały przekazane z Komendy Głównej Policji do Komendy Wojewódzkiej Policji w dniu 9 września 2010 r. Z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt postępowania, z załączników do skargi oraz z akt WSA w Krakowie do sygn. III SA/Kr 720/10 wraz z aktami administracyjnymi wynika, że skarżący pismem z dnia 1.07.2010 r. nadanym przesyłką pocztową w dniu 9.07.2010r., zwrócił się do Komendanta Wojewódzki Policji z wezwaniem w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 195/10 z dnia 21.04.2010 r. o spowodowanie naliczenia i wypłacenia zaległych należności z tytułu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz bieżącego naliczania i wypłatę przysługującego mu świadczenia. Pismo to wpłynęło do organu w dniu 12.07.2010r. Z. Z. pismem z dnia 3.08.2010 r., nadanym przesyłką pocztową w tym dniu, zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z wezwaniem o zarządzenie naliczenia i wypłacenia zaległych należności finansowych z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz bieżącego naliczania i wypłatę przysługującego mu świadczenia oraz o uiszczenie kwoty 90 zł zasądzonej wyrokiem WSA sygn. akt II SA/Wa 195/10. Pismo to wpłynęło do KWP w dniu 5.08.2010r. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 195/10 stał się prawomocny prawomocnym od dnia 24 czerwca 2010 r. Postępowanie administracyjne w sprawie w odniesieniu do której WSA w Warszawie wydał powyższy wyrok zostało wszczęte zawiadomieniem KWP z dnia 28 czerwca 2007 r. wydanym na podstawie art. 61 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Akta tego postępowania nie zawierają żadnego rozstrzygnięcia podjętego po wydaniu powyższego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., przyznaje stronom postępowań administracyjnych, różne środki służące ochronie ich praw w przypadku bezczynności organów administracji publicznej. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.). Inny środek ustawodawca przewidział w art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. w szczególnej sytuacji bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. W takim przypadku stronie przysługuje skarga o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a.: w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). W niniejszej sprawie Z. Z. w skardze domagał się wymierzenia w trybie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. grzywny Komendantowi Wojewódzkiemu Policji za bezczynność w przedmiocie nie rozpatrzenia w ustawowym terminie wezwania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21.04.2010r. sygn. akt II SA/Wa 195/10. Skarżący wskazał, że po uprawomocnieniu się wyroku wezwał organy o spowodowanie naliczenia i wypłacenia zaległych należności z tytułu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz bieżącego naliczania i wypłatę przysługującego skarżącemu świadczenia. Pomimo, że wystosował stosowne pisma zarówno do KWP jak i KG Policji świadczenia nie zostały wypłacone. Tak sformułowane żądanie nie odpowiadało żądaniu wydania orzeczenia o jakim mowa w art. 149 p.p.s.a., natomiast w skardze zawarty został wniosek o wymierzenie organowi grzywny opisanej w art. 154 § 1 p.p.s.a. W tym miejscu Sąd zauważa, że nie znajduje oparcia w którymkolwiek z przepisów zarówno ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., jak również ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że żadna z tych sytuacji określonych w art. 154 p.p.s.a. w sprawie nie nastąpiła, bowiem organ nie pozostaje w bezczynności a w szczególności, że wyrok WSA w Warszawie zamyka postępowanie administracyjne, a Komendant Wojewódzki Policji (ani też Komendant Główny Policji) nie był zobowiązany do wydania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej - a i w przeciwnej sytuacji można byłoby podnosić zarzut niewykonania orzeczenia sądu administracyjnego i domagać się wymierzenia grzywny na podstawie art. 154 § 1 w/w ustawy. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.04.2010r. sygn. akt II SA/Wa 195/10 nie "zamykał" postępowania administracyjnego a eliminował jedynie z obrotu prawnego wydaną w toku tego postępowania decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2007 r. nr [...], oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2007 r. nr [...], stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 1 maja 2007 r. decyzji Zastępcy Naczelnika Wydziału Inwestycji Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...] 1994 r. o przyznaniu Z. Z. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Postępowanie administracyjne w tej sprawie, zostało wszczęte zawiadomieniem KWP z dnia 28 czerwca 2007 r. na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. Akta tego postępowania nie zawierają żadnego rozstrzygnięcia podjętego po wydaniu powyższego wyroku - czyli to postępowanie administracyjne nie zostało do chwili obecnej zakończone w formie przewidzianej w kodeksie postępowania administracyjnego w czym przejawia się bezczynność organu. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Należy jednakże zauważyć, że zgodnie z art. 286 § 1 p.p.s.a. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2). Przepis ten ustanawia generalne terminy do załatwienia sprawy administracyjnej po wyroku sądowym, uchylającym zaskarżony akt. Ustanawia on zatem zasadę "realnej możliwości" wykonania wyroku sądowego. Niewątpliwie, bowiem organ musi dysponować aktami sprawy w sposób możliwy do podjęcia rozstrzygnięcia, a zatem aktami kompletnymi. Dopiero wówczas rozpoczyna się początek biegu terminów do załatwienia sprawy, określonych w k.p.a., a ich niedochowanie skutkować może nałożeniem na organ grzywny. Powyższe znajduje uzasadnienie również z uwagi na okoliczność, iż ocena prawna, którą organ obowiązany jest uwzględnić wynika z uzasadnienia orzeczenia i samo ogłoszenie wyroku nie pozwala jeszcze organowi na zastosowanie się do niej. Ponadto termin do załatwienia sprawy należy liczyć od dnia doręczenia akt sprawy przez sąd administracyjny organowi II instancji, gdyż ani sąd ani strona skarżąca nie mają wpływu na termin, w którym organ II instancji przekaże akta sprawy organowi I instancji, a zatem to na organie II instancji jako na dysponencie akt spoczywa obowiązek ich przekazania organowi I instancji w takim terminie, aby zapewnione było załatwienie sprawy administracyjnej w terminach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 23 września 2010 r. r., sygn. I OSK 1485/10, zgodnie z którym warunek skutecznego wniesienia skargi polegający na uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy jest spełniony, jeżeli wezwanie organu nastąpiło po doręczeniu organowi administracyjnemu odpisu orzeczenia sądowego wraz ze stwierdzeniem prawomocności. Natomiast ta procesowa przesłanka wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego nie jest spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ przed doręczeniem mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Dopiero, bowiem od tej daty zaczyna biec termin do załatwienia sprawy przez organ administracji. Wynika to z treści samego art. 286 p.p.s.a. (podobnie T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 481, J. P. Tarno w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2008, str. 387, tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. IV SA/Po 822/09 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 18 grudnia 2009 r., II SA/Wa 1727/09). Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Wa 195/10 stał się prawomocny od dnia 24 czerwca 2010 r. Jak wskazał skarżący powyższy wyrok w KGP jest fizycznie od dnia 14.07.2010 r. Jak wskazał z kolei organ prawomocny wyrok WSA w Warszawie oraz akta mieszkaniowe zostały przekazane z Komendy Głównej Policji do Komendy Wojewódzkiej Policji w dniu 9.09.2010 r. Skarżący pismem z dnia 1.07.2010 r. nadanym przesyłką pocztową w dniu 9.07.2010r., zwrócił się do Komendanta Wojewódzki Policji z wezwaniem o wykonanie powyższego wyroku. Pismo to wpłynęło do organu w dniu 12.07.2010r. Skarżący pismem z dnia 3.08.2010 r., nadanym przesyłką pocztową w tym dniu, zwrócił do Komendanta Głównego Policji z wezwaniem o wykonanie powyższego wyroku. W związku z tym, że wyrok WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 195/10 z dnia 21.04.2010 r. w KGP jest fizycznie od dnia 14.07.2010 r. należy przyjąć, że w tym dniu zwrócono temu organowi akta administracyjne sprawy, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, co zresztą skarżący potwierdził na rozprawie. Zdaniem Sądu, zgodnie z art. 286 p.p.s.a. od dnia 14.07.2010 r. zaczął bieg termin do załatwienia sprawy wskazany w art. 35 § 3 k.p.a. Powyższe wskazuje, że skarżący wprawdzie wezwał Komendanta Wojewódzkiego Policji jako organ I instancji do wykonania powyższego wyroku ale wezwanie to zostało wystosowane w dniu 9.07.2010r., czyli przed upływem terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. od doręczenia w dniu 14.07.2010r. Komendantowi Głównemu Policji jako organowi II instancji odpisu orzeczenia sądowego wraz ze stwierdzeniem prawomocności. Również wezwanie skierowane do Komendanta Głównego Policji zostało wystosowane pismem z dnia 3.08.2010 r., nadanym przesyłką pocztową w tym dniu, czyli również przed upływem terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. od doręczenia temu organowi odpisu orzeczenia sądowego wraz ze stwierdzeniem prawomocności. Umieszczenie wyroku sądu administracyjnego w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych nie zastępuje czynności określonej w art. 286 p.p.s.a. Nie ma też znaczenia to, że wyrok WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 195/10 z dnia 21.04.2010 r. zawierał rozstrzygnięcie wynikające z treści art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie w wyroku, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane miało tylko takie znaczenie, że do czasu prawomocności wyroku uchylone decyzje rozstrzygające w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej skarżącemu przedmiotowe świadczenie, nie wywoływały skutków prawnych. Zdaniem Sądu, skarżący nie wypełnił warunku dopuszczalności wniesienia skargi o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. przez uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, albowiem przed wniesieniem skargi nie wezwał skutecznie właściwego organu do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 195/10, co stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej.