II SAB/Bd 49/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. S., W. S. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie wydania rozstrzygnięcia dotyczącego nielegalnego składowania odpadów 1. zobowiązuje Wójta Gminy G. do wydania, w terminie jednego miesiąca od doręczenia akt sprawy, rozstrzygnięcia w sprawie wniosku T. i W. S. z dnia [...] dotyczącego usunięcia odpadów nawiezionych na działki nr [...], [...] i [...] w M. R., 2. zasądza od Wójta Gminy G. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. S. i W. S. wnieśli skargę na bezczynność Wójta Gminy G. w sprawie odpadów w postaci mas ziemnych, nawożonych na działki nr [...], [...] i [...] w M. R. Skarżący wskazali, że odpady zaczęto nawozić wiosna 2006 r. w celu podwyższenia i wyrównania terenu ww. działek, naturalnie położonych wyżej od ich wcześniej zabudowanej działki nr [...]. Wskutek ich interwencji Wójt wydał wprawdzie decyzję nr [...] z dnia [...], nakazującą usunięcie nawiezionych odpadów, jednakże postanowieniem z dnia [...], wyjaśniającym wątpliwości odnośnie decyzji z [...] uznał, że odpadami, o których mowa w tej decyzji były jedynie konary drzew, szczątki betonu, szklane butelki, opakowania po napojach typu PET i guma. Skarżący podnieśli także, że w latach 2006 – 2009 na ww. działki nadal nawożono odpady. Pomimo ich interwencji Wójt nie zajął się tą sprawą. Wobec tego w dniu [...] skarżący zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Kolegium w dniu [...] wydało w tej sprawie decyzję, a następnie w dniu [...] postanowienie - których Wójt nie wykonał. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie, wskazując na uchwałę Rady Gminy G. z dnia [...] nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji czy innego aktu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok NSA z 5 listopada 1987 r., SAB 23/87, ONSA 1988/1/13; wyrok NSA z 22 grudnia 1998 r., III SAB 77/98, LEX nr 36590; wyrok WSA w Warszawie z 8 czerwca 2004 r., III SAB/Wa 8/04, LEX nr 160109), czy też wiąże się z błędnym przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt II SAB/Łd 3/08, LEX nr 532755). Bezczynność organu administracji może polegać nie tylko na braku wydania decyzji, ale także na braku podjęcia innych czynności, do których organ jest zobowiązany, warunkujących merytoryczne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SAB/Wa 57/07, LEX nr 497988 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 48/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpatrywanej sprawie należy przede wszystkim określić, w stosunku do jakiego żądania skarżących istnieje ewentualna bezczynność Wójta Gminy G. Zdaniem Sądu z treści skargi, w konfrontacji z aktami sprawy, wynika, iż żądanie skarżących zostało sprecyzowane w ich piśmie z dnia [...]. Nie dotyczyło ono udzielenia informacji publicznej (w której to kwestii wypowiada się Rady Gminy G. w uchwale z dnia [...] nr [...]), ale zawierało żądanie zajęcia się sprawą odpadów nawożonych na działkach nr [...], [...] i [...]. W piśmie tym skarżący nie żądają udzielenia informacji publicznej, ale określonego rodzaju rozstrzygnięcia – wydania przez Wójta decyzji "w sprawie odpadów (mas ziemi) nawiezionych wiosną 2006 r. i dowożonych później" lub wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania. Pismo z dnia [...] zostało wprawdzie skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., jednakże jak wynika z akt sprawy – zostało ono przekazane do rozpatrzenia Wójtowi. Uznał on, że pismo z dnia [...] zawiera żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] nr [...] i wobec tego decyzją z dnia [...] nr [...] (k. 12 akt sądowych) odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...]. Wskutek odwołania skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] nr [...] (k. 25) uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że nieuprawnionym było przyjęcie przez Wójta, iż pismo skarżących z dnia [...] jest wnioskiem o wznowienie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania prowadzącego do wzruszenia decyzji ostatecznej nie może być bowiem dorozumiane. Kolegium wskazało też, że w razie jakichkolwiek wątpliwości co do intencji wnioskodawców obowiązkiem organu I instancji było wystąpienie do strony o sprecyzowanie żądania. Wobec braku podjęcia czynności przez Wójta po decyzji z dnia [...], wskutek zażalenia skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., postanowieniem z dnia [...] nr [...] (k. 26) na podstawie art. 37 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a."). wyznaczyło Wójtowi 14 – dniowy termin do załatwienia sprawy. Z powyższego wynika, że wskutek pisma skarżących z dnia [...] toczyło się postępowanie, które początkowo Wójt bezpodstawnie zakwalifikował jako postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania. Z przedstawionych Sądowi akt nie wynika jednakże, by Wójt ostatecznie załatwił sprawę wywołaną pismem skarżących z dnia [...]. W aktach znajduje się wprawdzie późniejsze tj. z dnia [...] pismo Wójta, kierowane do skarżących i powołujące się na ich pismo z dnia [...], brak jest jednak dowodu doręczenia tegoż pisma, a ponadto pismo Wójta nie daje odpowiedzi na pytanie w jakiej konkretnie sprawie (tj. o jakim przedmiocie) następuje rozstrzygniecie. Należy podkreślić, że wypowiedź skarżących zawarta w piśmie z dnia [...] dotyczy usunięcia odpadów tj. kwestii, co do której zgodnie z treścią ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243; z późn. zm.) istnieje możliwość podejmowania rozstrzygnięć w formie decyzji administracyjnej (por. art. 34 ww. ustawy), a jednocześnie wcześniejszej decyzji Wójta w przedmiocie usunięcia odpadów z nieruchomości sąsiedniej względem nieruchomości skarżących, tj. rozstrzygnięcia w postępowaniu, w którym skarżący mieli status strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 77/08, LEX nr 512261). Przedmiot postępowania ma zatem charakter administracyjny. W tej sytuacji obowiązkiem organu I instancji było wystąpienie do strony o sprecyzowanie żądania, w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Wynika to zarówno z określonego w art. 9 k.p.a. zobowiązania organu do czuwania nad tym, aby strony uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i udzielania w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, jak też z określonego w art. 8 k.p.a. obowiązku organów administracji prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Nie spełnia tych wymogów takie zachowanie organu, z którego wynika, że nie jest on w stanie określić przedmiotu sprawy, ani nie podejmuje żadnych, przewidzianych prawem działań w tym kierunku. Wezwanie do usunięcia braków podania poprzez sprecyzowanie zawartego w nim żądania warunkuje możliwość konkretnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a następnie poddania go kontroli instancyjnej ewentualnie kontroli sądu administracyjnego. Bezczynność w tym zakresie jest równoznaczna z uchylaniem się przez organ od podjęcia rozstrzygnięcia wymaganego przepisami prawa. Sąd nie przesądza przy tym, jakie – na obecnym etapie sprawy, powinno być rozstrzygnięcie organu I instancji. W zależności od odpowiedzi skarżących na ww. wezwanie do sprecyzowania żądania organ może mieć do czynienia bądź z kwestionowaniem prawidłowości decyzji Wójta z dnia [...] Nr [...] w którymś z trybów przewidzianych przepisami k.p.a. (np. art. 154 k.p.a.), żądaniem wykonania tej decyzji, ewentualnie wydania nowej decyzji – co wymaga prowadzenia postępowania w odmienny sposób i ewentualnego wydania odpowiedniego rodzaju rozstrzygnięcia. W przypadku braku sprecyzowania przez skarżących wniosku możliwe jest także pozostawienie ich wniosku z dnia [...] bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Ze względu na powyższe, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. W dalszym postępowaniu organ powinien podjąć rozstrzygnięcie w terminie wskazanym w sentencji wyroku, stosownie do powyższego stanowiska Sądu. O kosztach (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu.