I FSK 1133/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-11
Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Krzysztof Stanik, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej może zostać uwzględniony, gdy strona uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu z powodu nieobecności za granicą i przekonania o terminie wydania decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania staranności strony oraz niezależności przeszkody od niej. Nieobecność za granicą i przekonanie, że decyzja zostanie wydana nie wcześniej niż w ostatnim dniu przedłużonego terminu postępowania, stanowiło wystarczające uprawdopodobnienie braku winy. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a wyrok WSA utrzymany.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję z 27 listopada 2008 r. dotyczącą rozliczenia podatku VAT i solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki. Decyzja została doręczona zastępczo po dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Skarżący przebywał za granicą w okresie przewidywanego doręczenia i złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, twierdząc, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, co zostało uchylone przez WSA, a następnie skarga kasacyjna Dyrektora została oddalona przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1578/10.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Krzysztof Stanik (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Roman Wiatrowski, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1578/10 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21.03.2011 r., sygn. III SA/Wa 1578/10, w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10.05.2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie.
Z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia 27.11.2008 r. dokonał rozliczenia zobowiązań W. A. C. A. A. K. s.c. w podatku od towarów i usług za 2003 r. oraz orzekł solidarną odpowiedzialność wspólników tej Spółki, tj. P. C. i skarżącego za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2003 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona obu wspólnikom spółki, zastępczo w dniu 19.12.2008 r., po dwukrotnym awizowaniu przesyłki przez pocztę (pierwsze awizo w dniu 05.12.2008 r., drugie awizo w dniu 12.12.2008 r., zwrot do nadawcy w dniu 22.12.2008 r.).
Pismem z dnia 15.01.2009 r. skarżący zwrócili się do organu z wnioskiem o przekazanie decyzji z dnia 27.11.2008 r. Skarżący podjęli odpisy decyzji w dniu 19.01.2009 r. W. dniu 20.01.2009 r. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 27.11.2008 r. wraz z wnioskiem każdy ze skarżących wniósł odwołanie.
We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skarżący wskazał, że mając na uwadze fakt poinformowania go przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o przewidywanym terminie wydania decyzji do dnia 31.12.2008 r., pomiędzy 03 a 12. 23.2008 r. przebywał poza granicami kraju i nie mógł odebrać wysłanej na jego adres decyzji i złożyć odwołania w terminie. Zdaniem skarżącego uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia 04.05.2009 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z faktem doręczenia zastępczego decyzji w dniu 19.12.2008 r., ustawowy termin do wniesienia odwołania przypadał na dzień 02.01.2009 r.
Na postanowienie to skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 16.12.2009 r. sygn. III SA/Wa 1170/09 uchylił zaskarżone postanowienie.
W ocenie Sądu, wbrew wywodom organu odwoławczego, nie można było stwierdzić, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona pocztą skarżącemu w dniu 19.12.2008r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz.60 ze zm.) – dalej "Op". Z uwagi na ustanowienie w tym przepisie tzw. fikcji prawnej doręczenia, wymienione w nim warunki muszą być spełnione w sposób nie nasuwający wątpliwości z uwagi na fakt, że stanowi ona wyjątek od zasady bezpośredniego doręczania pism adresatowi. Przepis ten wymaga, aby o złożeniu pisma w placówce pocztowej pozostawić zawiadomienie w skrzynce pocztowej lub na drzwiach adresata. Sąd stwierdził, że zarówno na kopercie jak i na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki nadanej w dniu 02.12.2008 r. brak jest informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce, nie wypełniono na potwierdzeniu odbioru zarówno pola 2 i 3. Brak jest nawet jakiejkolwiek adnotacji o pierwszym awizie; przy czym samo napisanie daty powtórnego awizowania nie może stanowić o tym, że tego dnia doręczyciel awizował przesyłkę. W piśmie z dnia 30.03.2009 r. pracownik urzędu pocztowego stwierdził, że przesyłka została po raz pierwszy awizowana w dniu 05.12.2008 r.
Zdaniem Sądu organy podatkowe nie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący był zawiadomiony o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać. Sąd zawarł w wyroku wytyczne dla Dyrektora Izby Skarbowej, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien zwrócić się do urzędu pocztowego z oficjalną reklamacją dotyczącą przesyłki poleconej zawierającej decyzję z dnia 27.11.2008 r. w celu wyjaśnienia, czy i w jaki sposób skarżący został powiadomiony o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać, skoro takiej adnotacji brak na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Ponadto na kopercie istnieje adnotacja, że przesyłkę awizowano powtórnie 18.12.2008 r., tymczasem jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia powtórna awizacja miała miejsce 12.12.2008 r.
Realizując wytyczne zawarte w opisanym wyroku, Dyrektor Izby Skarbowej w W. pismem z dnia 11.02.2010 r. wystąpił do Poczty Polskiej z reklamacją oraz żądaniem uzupełnienia wszystkich braków formalnych zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nadanej z Urzędu Skarbowego W., tj. wskazania czytelnej daty pierwszego i drugiego awiza, daty zwrotu przesyłki do nadawcy, ewentualnego powiadomienia skarżącego o nadejściu przesyłki, miejsca jej przechowywania, stosownych podpisów doręczyciela.
W odpowiedzi na reklamację Poczta Polska pismem z dnia 05.03.2010 r. wskazała, że przesyłkę poleconą nr [...] kierowana do skarżącego nadeszła do UP W. 91 dnia 5 grudnia 2008 r. i tego samego dnia została awizowana z adnotacją "mieszkanie zamknięte". Zawiadomienie listonosz umieścił w skrzynce oddawczej przynależnej do lokalu nr [...] przy ul. G. [...]. Powtórne zawiadomienie zostało sporządzone w dniu 12.12.2008 r. i pozostawione w skrzynce oddawczej tego lokalu. Przedmiotowa przesyłka została zwrócona do nadawcy w dniu 22.12.2008 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie".
Do wyjaśnień Poczty Polskiej został dołączony duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru. W oparciu o te ustalenia Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 27.11.2008 r. zaadresowana do skarżącego została awizowana po raz pierwszy w dniu 05.12.2008 r., po raz drugi w dniu 12.12.2008 r., zwrot przesyłki do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nastąpił w dniu 22.12. 2008 r. Zastępcze doręczenie skarżącemu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 27.11.2008 r. nastąpiło zatem z dniem 19.12.2008 r.
Postanowieniem z dnia 10.05.2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu. Podkreślił, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zdaniem organu odwoławczego zachowanie należytej staranności uprawdopodabniającej brak winy można byłoby przyjąć w sytuacji, w której skarżący po powrocie do kraju w dniu 23.12.2008 r. skontaktowałaby się z Urzędem Skarbowym i powziął wiadomość o wydaniu w dniu 27.11.2008 r. decyzji - czego skarżący nie uczynił.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie:
- art. 122 i art. 187 § 1 Op poprzez odstąpienie od przeprowadzenia wnikliwej i wszechstronnej oceny wszystkich dowodów w sprawie,
- art. 121,122 i 162 Op polegające na pobieżnej i niezbyt wnikliwej analizie okoliczności na jakie Skarżący powołał się we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego,
- art. 125 § i 1 § 2 oraz art. 148 § 3 Op poprzez naruszenie praworządności i interesów skarżącego,
- art. 162 Op poprzez błędną ocenę, czy skarżący uprawdopodobnił, czy też nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu tego terminu,
- art. 122 w związku z art. 148 Op poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego czy organ pierwszej instancji prawidłowo skierował pismo do miejsca zamieszkania podatnika,
- art. 127 Op, poprzez wkraczanie organu pierwszej instancji w strefę oceny zastrzeżonej dla postępowania odwoławczego,
- art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: "Ppsa" poprzez pozorne i bardzo pobieżne wypełnienie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyrokach z dnia 16.12.2009 r. sygn. III SA/Wa 1170/09.,III SA/Wa 1171/09 i III SA/Wa 1172/09,
- art. 7 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 27.11.2008 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w postanowieniu.
Sąd podkreślił, że sprawa ta jest nierozłączna ze sprawą skarżącego o sygn. III SA/Wa 1579/10 dotyczącą skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10.05.2010 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. We wskazanej sprawie Sąd oddalił skargę, przesądzając w ten sposób, że miało miejsce uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Przechodząc do przedmiotowej sprawy Sąd wskazał, że w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej uprawdopodobnienie braku winy w złożeniu odwołania, zgodnie z art. 162 § 1 Op, wymagało wykazania, że zainteresowany nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej taka okoliczność w tej sprawie nie wystąpiła.
Sąd stwierdził natomiast, że art. 162 Op wymaga uprawdopodobnienia braku winy czyli uwiarygodnienia stosowną argumentacją staranności wnioskodawcy i wykazania, że przeszkoda była od niego niezależna. W ocenie Sądu skarżący uprawdopodobnił brak winy poprzez nieobecność w kraju, przy jednoczesnym wykazaniu, że przekonany był, że do dnia 31.12.2008 r. nie zostanie w jego sprawie wydana decyzja.
Z przepisu art. 139 § 1 Op wynika, że postępowanie podatkowe winno zakończyć się w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia, a zgodnie z art. 140 Op organ podatkowy winien zawiadomić stronę w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte w dniu 06.06.2008 r., zasadnie więc Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w dniu 09.10.2008 r. wydał postanowienie o przedłużeniu postępowania. Jako datę końcową wskazał 31.12.2008 r. Żaden z przepisów Op nie określa czy decyzja kończąca postępowanie ma być wydana i doręczona przed upływem tego terminu czy też po jego upływie. Wiadomo jedynie, że postanowienie o przedłużeniu postępowania dla swej skuteczności wymaga doręczenia przed jego końcowym terminem. Nie oznacza to jednak, że tak ma być doręczana decyzja kończąca postępowanie. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw prawnych do obciążania skarżącego skutkami luk ustawowych.
Wobec tego zdaniem Sądu przyjąć należy, że skarżącego miał prawo przypuszczać, że do dnia 31.12.2008 r. będzie trwało postępowanie podatkowe, a decyzja zostanie wydana nie wcześniej aniżeli w ostatniej dacie terminu postępowania podatkowego. Postanowieniem z dnia 27.08.2008 r. wyznaczono 7 – dniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów sprawy. Do czynności tej nie doszło, gdyż wspólnikowi skarżącego – P. C. w dniu 02.09.2008 r. nie udostępniono akt, ponownie nie zgłosił się do Urzędu pomimo pism wyjaśniających, składając wniosek o przesłanie odpisów dokumentów, czego pisemnie odmówiono. W ocenie Sądu skarżący nie wykorzystał udzielonego mu terminu, ale po otrzymaniu postanowienia przedłużającego postępowanie z dnia 09.10.2008 r. mógł uznać, że czynność ta, z uwagi na korespondencję z P. C., może być powtórzona. Wobec tego mógł w tym czasie wyjechać za granicę. Dyrektor Izby Skarbowej nie wezwał skarżącego do okazania dowodów co do daty wyjazdu i przyjazdu, co mógł uczynić w sytuacji nieuprawdopodobnienia, jego zdaniem przez skarżącego, braku winy w niezachowaniu terminu.
W ocenie Sądu prawidłowo realizowana zasada zaufania do organów podatkowych nakazywała Dyrektorowi Izby Skarbowej uznanie, że postanowienie z dnia 09.10.2008r. mogło spowodować nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania nawet do wskazanej w nim daty 31.12.2008 r. Niezachowanie tej zasady skutkowało uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia.
Sąd wyjaśnił, że uznanie doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję w dniu 19.12.2008 r. powodowało, że Dyrektor Izby Skarbowej miał obowiązek wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Jest to w literaturze prawniczej oczywiste, gdyż uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną. Natomiast odmiennie aniżeli przy interpretowaniu przepisu art. 134 Kpa, komentarze i orzecznictwo do art. 228 § 1 pkt 2 Op przewiduje rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu po dacie wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu.
Sąd przyjął linię interpretacyjną wywodzącą się z Op i uznał, że pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi nie stoi na przeszkodzie wydaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia przywracającego skarżącemu termin do wniesienia odwołania. Postanowienie to zniweczy skutki postanowienia wydanego w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Op.
W ocenie Sądu nie są uzasadnione w tym postępowaniu zarzuty skargi odnoszące się do postępowania dotyczącego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślił, że postępowanie ograniczało się do uzyskania danych z postępowania pocztowego i ze względu na swój zakres nie objęło żadnych innych nowych okoliczności.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. zaskarżając orzeczenie w całości.
Wnosił o:
- uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Jako podstawy kasacyjne pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. powołał:
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w związku z art. 162 § 1 Op poprzez uchylenie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, mimo braku przesłanek przewidzianych w art. 162 § 1 Op.
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 140 § 1 Op poprzez błędną wykładnię przepisu z uwagi na uznanie, że zawiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie oraz wskazanie przyczyn niedotrzymania terminu i wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy uzasadnia przypuszczenie, że decyzja zostanie wydana nie wcześniej niż w ostatniej dacie wskazanego terminu zakończenia postępowania podatkowego,
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 162 § 1 Op poprzez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na nieprawidłowe odniesienie normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, tj. uznanie braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania pomimo braku obiektywnej staranności w działaniach strony postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, że nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu, że po otrzymaniu postanowienia o przedłużeniu postępowania z dnia 09.10.2008 r. skarżący mógł uznać, że czynność wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego zostanie powtórzona. Przepisy Op nie wskazują na istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy wydaniem postanowienia w trybie art. 140 Op, a wyznaczeniem terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału art. 200 Op.
Autor skargi kasacyjnej podniósł ponadto, że nie można przyjąć, że wyjazd podatnika zakończony 10 dni przed upływem terminu do złożenia odwołania stanowi przeszkodę, której nie można przezwyciężyć, aby złożyć w terminie odwołanie. Czynność złożenia odwołania mogła zostać wykonana po powrocie z wyjazdu, bądź przez pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna gdyż mimo częściowo błędnego uzasadnienia skarżonego wyroku podjęte rozstrzygnięcie Sądu I instancji pozostaje w zgodzie z prawem.
Mając na względzie powyższą ocenę zauważyć trzeba, że w skardze kasacyjnej kasator wskazał na obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 Ppsa, tj. na naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego jak i prawa materialnego.
Zarzucając naruszenie przepisów postępowania wskazano na błędną wykładnię art. 140 § 1 Op oraz na niewłaściwe zastosowanie art. 162 § 1 tej ustawy.
Zgodnie z treścią tego pierwszego przepisu o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Ordynacja podatkowa określa terminy załatwienia sprawy. Terminy te mają na celu zdyscyplinowanie organów do bezzwłocznego załatwiania spraw. Związane są one z zasadą szybkości postępowania podatkowego. Przepisy określające terminy załatwiania spraw, obowiązki organów z tym związane oraz uprawnienia strony do zdyscyplinowania organów w tym zakresie uregulowane zostały w rozdziale 4 zatytułowanym "Załatwianie spraw" Działu IV zatytułowanego "Postępowanie podatkowe". Mimo, że Ordynacja podatkowa zawiera zarówno przepisy materialne jak i procesowe, to trudno przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw zaliczyć do terminów materialnoprawnych. Podobny charakter ma też przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej przewidujący możliwość przywrócenia terminu procesowego. Mimo tych mankamentów skargi kasacyjnej ze względu na treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.10.2009 r. w sprawie sygn. I OPS 10/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 1) odnieść się należy do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.
Zgodzić się należy z organem, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 140 § 1 Op jest nieprawidłowa. Z przepisu tego wynika obowiązek organu poza zawiadomieniem strony o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie i podania przyczyny niedotrzymania terminu, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. Przepis ten nie ustala żadnych kryteriów wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Organ może więc określić nowy termin wskazując konkretny termin załatwienia sprawy, może też podać, że sprawa zostanie załatwiona, tak jak w tej sprawie, do określonego terminu. Nie oznacza to jednak wbrew temu co przyjął Sąd pierwszej instancji, że sprawa powinna zostać załatwiona w ostatnim dniu terminu wskazanego jako końcowy termin jej załatwienia. Określenie bowiem końcowego dnia terminu załatwienia sprawy oznacza jedynie tyle, że najpóźniej do tego dnia sprawa powinna być załatwiona. Tak wskazany termin jak słusznie podnosi organ nie uniemożliwia wydania decyzji przed tym terminem. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w Słowniku języka polskiego pod redakcją M. Szymczaka Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa z 1995 r. " do" to przyimek łączący się z dopełniaczem, w połączeniu z określeniami czasu oznacza końcowy moment czynności". Uwzględniając więc potoczną definicję użytego w piśmie organu terminu załatwienia sprawy przyjąć należy, że najpóźniej do wskazanego w tym piśmie terminu sprawa ta powinna być przez organ załatwiona. Stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji w tej mierze nie ma więc żadnego uzasadnienia, mogłoby też doprowadzać do niepotrzebnego przedłużania postępowań podatkowych mimo braku takiej potrzeby w konkretnym przypadku.
Wbrew jednak temu co zarzuca się w skardze kasacyjnej nie doszło w tej sprawie do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 162 § 1 Op poprzez uznanie, że Skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W myśl wskazanego wyżej przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez winy. Z treści tego przepisu wyraźnie wynika, że wystarczy uprawdopodobnienie braku winy tj. uwiarygodnienie staranności oraz tego, że przeszkoda była od wnioskującego niezależna. Zainteresowany nie musi więc wykazywać braku winy, a jedynie uprawdopodobnić brak winy. Przy ocenie, czy zachodzi brak winy strony w uchybieniu terminowi należy uwzględniać przy tym wszystkie okoliczności sprawy. W sprawie tej niesporne jest to, że strona od 03.12. do 23.12.2008 r. z przerwą w dniu 18.12.2008 r. przebywała poza granicami kraju. Mogła więc nie mieć wiedzy co do faktu wydania decyzji. W sytuacji, gdy uwzględni się to, że mimo wyznaczenia stronie 27.08.2008 r. 7 – dniowego terminu do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów sprawy i zgłoszenia się strony w tym terminie celem zapoznania się z aktami, nie udostępniono stronie tych akt, to strona mogła oczekiwać po otrzymaniu postanowienia z dnia 09.10.2008 r. przedłużającego postępowanie, że czynność zawiadomienia strony odnośnie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów zostanie powtórzona oraz tego, że decyzja wydana zostanie dopiero najwcześniej po zakreśleniu i upływie terminu do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów.
Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi.
Wobec powyższego, skoro zaskarżony wyrok odpowiada prawu, skargę kasacyjną jako niezasadną należało, działając na podstawie art. 184 Ppsa, oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło