VIII SAB/Wa 39/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant referent stażysta Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na bezczynność Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. S.C. w O. w sprawie dostępu do informacji publicznej postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. S.C. w O. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 r., nadanym przesyłką poleconą, "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej skarżąca) wystąpiła do Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w O. (dalej także jako organ, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wynikającym z art. 8 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm., zwana dalej ustawą o dostępie do informacji publicznej) w tym informacji: o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań, statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej, majątku którym dysponuje, zasadach funkcjonowania, trybie działania, trybie działania w zakresie wykonywania zadań publicznych, działalności w ramach gospodarki budżetowej, prowadzonych rejestrach i archiwach, zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, dokumentacji, przebiegu i efektach kontroli. Wnioskodawca wyjaśnił, iż udostępnienie niniejszych danych ma na celu zobrazowanie jak korzystne jest posiadanie przez jednostkę Biuletynu Informacji Publicznej. Pismem z [...] września 2010 r. (przesłanym do Referatu Oświaty Urzędu Miejskiego w W.) skarżąca drogą elektroniczną wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w związku z brakiem odpowiedzi tej jednostki na wniosek z [...] sierpnia 2010 r. o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie w dniu [...] września 2010 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, wnioskując o uwzględnienie skargi oraz nakazanie temu organowi w terminie 3 dni zgodnego z prawem rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiając stan faktyczny sprawy podniosła, iż pomimo złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie uzyskała odpowiedzi. Skarżąca stwierdziła, że odpowiedź w żądanym zakresie winna uzyskać, nawet pomimo okresu wakacyjnego, czy regulacji Karty Nauczyciela w terminie jednego miesiąca. Tymczasem do dnia wniesienia środka zaskarżenia Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej w O. odpowiedzi w żądanym zakresie nie udzielił. Skarżąca podkreśliła przy tym, że skarga nie dotyczy odmowy udzielenia informacji publicznej, ale bezczynności organu. Nie musi więc być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiadając na skargę Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w O.wniósł o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do argumentów wniesionego środka zaskarżenia wyjaśnił, iż pismo zawierające wniosek o udzielenie informacji publicznej zostało wysłane w okresie wakacyjnym i wpłynęło do szkoły w czasie trwających w jednostce prac remontowo – budowlanych nakazanych do realizacji do [...] sierpnia 2010 r. decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Prace te związane z wymianą instalacji wodno – kanalizacyjnej, elektrycznej, przebudową pomieszczeń, remontem łazienki, wymianą podłóg i malowaniem, zdezorganizowały sprawność organizacyjno – administracyjną w sposób uniemożliwiający korzystanie z pomieszczeń kancelaryjnych szkoły. Powyższe spowodowało, iż list zawierający wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej zaginął. Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w O. wskazał, iż informację o wniosku skarżącej w zakresie udostępnienia informacji publicznej powziął po otrzymaniu w dniu [...] września 2010 r. z Urzędu Miejskiego w W. drogą elektroniczną pisma skarżącej zatytułowanego jako "powtórne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek z [...] sierpnia 2010 r. w ciągu 30 dni". Pomimo telefonicznej prośby o nadesłanie pisma stanowiącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz załączników do wniosku skarżąca nie udostępniła tych dokumentów. Okoliczności powyższe skutkowały przesłaniem skarżącej w dniu [...] września 2010 r., w celu spełnienia wymagania przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, kserokopii szeregu dokumentów związanych z funkcjonowaniem i organizacją szkoły. Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej wyjaśnił nadto, że poinformował skarżącą, iż jest w trakcie tworzenia strony BIP, a wszelkie inne, nie przesłane w formie papierowej informacje publiczne można odnaleźć na stronie internetowej szkoły pod adresem www.[...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) p.p.s.a. Chodzi o przypadki, kiedy organ administracji publicznej jest obowiązany do wydania określonego aktu administracyjnego lub dokonania czynności, lecz obowiązku tego nie wykonuje. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Z treści powyższego przepisu wynika a contrario, że wykonanie przez organ tego obowiązku wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy wydanie aktu lub dokonanie czynności nastąpiło z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (postanowienie NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99, LEX nr 54517). Uzasadniając rozstrzygnięcie Sądu w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności należało odnieść się do podnoszonej przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej kwestii dopuszczalności złożonej skargi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty został podgląd, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi w przedmiocie bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależnione od wcześniejszego wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, bowiem przepisy regulujące postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej zostały zawarte w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w stosunku do bezczynności w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie przewiduje żadnych środków prawnych na drodze administracyjnej. Wymóg taki nie wynika również z innych przepisów prawa. Tym samym, brak podstaw do przyjęcia, aby skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej musiała zostać poprzedzona jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracji, (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r. sygn. I OSK 601/05, postanowienie NSA z 03.10.2007 r. sygn. I OSK 1382/07). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Jak już wyżej wyjaśniono, zasady postępowania w przypadku złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej określone zostały przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z przepisami powołanej ustawy źródłem informacji publicznej jest Biuletyn Informacji Publicznej, udostępnienie informacji następuje także w drodze jej wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych lub przez zainstalowanie urządzenia umożliwiającego zapoznanie się z informacją, wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej, udostępnienie materiałów oraz udostępnienie informacji na wniosek (art. 10). Zgodnie z art. 10 i art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że dane objęte wnioskiem skarżącej o udzielenie informacji publicznej nie były zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej. Bezsprzeczny jest fakt, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej pozostawał w bezczynności, bowiem w ustawowym, 14 - dniowym terminie żądanej informacji publicznej nie udostępnił, nie poinformował także skarżącej o przyczynie opóźnienia oraz o terminie, w jakim informację udostępni. Nie wydał także decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony lub odmawia udzielenia takiej informacji w nieprzewidzianej do tej czynności formie prawnej. W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w przypadku skargi na bezczynność organu, gdy określony akt lub czynność zostały dokonane po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, jak również wcześniejsze postanowienia NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99, LEX nr 54517; WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2004 r., II SAB/Gd 153/02, LEX nr 220349, z 29 października 2004 r., II SAB/Gd 26/03, LEX nr 299473 oraz z 13 lutego 2008 r., II SAB/Gd 38/07, LEX nr 401785; WSA w Olsztynie z 31 sierpnia 2006 r., I SAB/Ol 3/06, LEX nr 237485). Skargę na bezczynność organu skarżąca wniosła [...] września 2010 r., poprzedzając ją wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, doręczonym organowi [...] września 2010 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ przekazał skarżącej kopię szeregu dokumentów dotyczących funkcjonowania i organizacji szkoły, przez co stan bezczynności ustał. Niezależnie bowiem od treści i formy udzielonej odpowiedzi należy podkreślić, że jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej wyklucza zarzut bezczynności. W konsekwencji uznać należy, że przedmiot zaskarżenia wygasł, wskutek czego przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, a postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Brak jest zatem podstaw do wydania orzeczenia rozstrzygającego sprawę merytorycznie. Podstawę prawną niniejszego rozstrzygnięcia stanowi art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 wskazanego przepisu. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 201 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., tzn. w sytuacji, gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę do dnia rozprawy. Udostępnienie skarżącemu żądanej informacji publicznej przed dniem rozpoczęcia rozprawy należy uznać za uwzględnienie skargi w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a., co uzasadniało zastosowanie cytowanego wyżej art. 201 § 1 p.p.s.a. Możliwość zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w tego rodzaju sytuacji została również potwierdzona w przywołanej wyżej uchwale NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08.