II SA/Rz 1225/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu wody na gruncie uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] II SA/Rz 1225/10 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] października 2010 nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] o odmowie nakazania S. M. właścicielowi nieruchomości nr [...] obr. [...], przywrócenia stanu wody na gruncie i wykonania urządzeń zapobiegających zapobiegającym szkodom na gruncie. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. u. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). zwana dalej w skrócie k.p.a. oraz art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. nr Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. nr 239, poz. 20119 ze zm.) zwana dalej w skrócie P.w. W odwołaniu od decyzji A. K. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i nakazanie właścicielowi działki nr [...] S. M. przywrócenie stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego przez zebrania nawiezionej ziemi. Jako dowody powołała fotografie wykonane w różnych okresach, w tym z okresu gromadzenia na działce ogromnych ilości ziemi na całej powierzchni działki, co potwierdza zmianę stanu wody na gruncie. Przed podniesieniem terenu wody opadowe z tej działki pozostawały w jej granicach. Podniesienie terenu jest udokumentowane też pomiarami geodezyjnymi. W wyniku podniesienia działki zasypano fundament dla ogrodzenia działki nr [...] i zniszczone siatkę ogrodzeniową w wyniku, czego wody opadowe wpływają wprost na działkę skarżącej. Sprawa trwa od 2007r., a działania Wójta Gminy są nieudolne. Zaznaczyła, że naruszenie przepisów opisane przez SKO w decyzji z dnia [...] czerwca 2008r. jest nadal aktualne. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. jest wyraźnie określa warunki uzbrojenia technicznego działki i odprowadzanie wód powierzchniowych (§ 28 i § 29 rozporządzenia). Uzasadnienie decyzji jest nieprawdziwe w szczególności przez podanie, że właściciel działki nr [...] posiada niewidoczne doły chłonne na wodę deszczową na szczycie usypiska. Dołączona do akt sprawy opinia biegłego Z. S. jest błędna i z przekroczeniem kompetencji, które zostały uchylone wyrokiem Sądu sygn. akt II SA/Rz 193/06.Osoby jak i numery działek nie były objęte sprawą zakończoną ww. wyrokiem. Podtrzymała zarzuty zawarte w dotychczasowych pismach procesowych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO przytoczyło treść art. 29 ust. 3 P.w. na określenie zmian stanu wody wskazało na wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2010r. sygn. akt VIII SA/Wa 629/09 LEX nr 554266), z treści którego wynika, że zmiany te mogą być różnego rodzaju, może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu (nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, bądź jego zasypanie). Sam fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust. 3 P.w., konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wód na gruncie. SKO podało, że postępowanie w przedmiotowej sprawie pierwotnie było prowadzone na wniosek współwłaścicieli nieruchomości nr [...], ale w wyniku działu spadku właścicielką tej działki stała się tylko A. K. Organ pierwszej instancji w trakcie wizji lokalnej na gruncie ustalił, że poza sporem pozostaje fakt, że właściciel działki nr [...] w [...] S. M. podniósł poziom działki poprzez nawiezienie ziemi. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez żadną ze stron. Z okoliczności tej A. K. wywodzi, że doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie, gdyż podwyższenie działki o nad 1m, gdyż wody opadowe S. M. skierował na jej działkę, co naruszyło strukturę budynków posadowionych w sąsiedztwie działki nr [...]. Z opracowanej na potrzeby postępowania ekspertyzy rzeczoznawcy J. Ch. wynika, że na działce nr [...] nie nastąpiło naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich w tym dla działki nr [...]. Na działce nr [...] wykonano podwyższenie terenu do wybudowanego budynku mieszkalnego wzniesionego na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, pozwoleniu na budowę oraz wykonany zgodnie z projektem. SKO podało, że poza zainteresowaniem organów jest legalność dokonanych prac na gruncie, gdyż zastrzeżona jest dla organów nadzoru budowlanego. Według rzeczoznawcy bezpośrednią przyczyną braku odprowadzania wód opadowych z terenu działki [...] jest naruszenie stosunków wodnych poprzez zasypanie istniejącego od lat cieku wodnego przebiegającego przez działki nr [...] i [...]. Organ pierwszej instancji ustalił następujące fakty: podwyższenie poziomu działki nr [...], wysoki poziom wody gruntowej na działce nr [...] i [...], zastoiska wody na działce nr [...] po roztopach i intensywnych opadach, stan na gruncie A. K. nie potwierdza zarzutu spływania wód opadowych z działki nr [...]. Zastoiska wody przedstawione miedzy innymi na zdjęciach przedłożonych przez stronę nie są zdaniem organu wynikiem podniesienia terenu sąsiedniego, lecz braku prawidłowego odpływu wody z tej nieruchomości. Wody opadowe z działki nr [...] zagospodarowane są w granicach działki, gdyż wody z dachu ujęte są w doły chłonne, a teren działki biologicznie czynny o łagodnym spadku w różnych kierunkach powoduje wsiąkanie wód opadowych w grunt. Stan taki potwierdził biegły w opinii. SKO uznało, że ustalenia organu pierwszej instancji, iż nie doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] w P. ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym dla działki nr [...], są wystarczające do wydania decyzji odmownej na podstawia art. 29 ust. 3 P.w. Odpowiadając na zarzuty odwołania SKO wyjaśniło, że opinię sporządził rzeczoznawca budowlany w specjalności m.in. wodnomelioracyjnej, dlatego bark jest podstaw do zakwestionowania zawartych w niej ustaleń. W skardze do Sądu J. K. – pełnomocnik skarżącej A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzające ją decyzji Wójta Gminy w całości jako wadliwych i naruszających prawo. Skarżąca wskazała przesłanki z art. 29 P.w., z których zaistnieniem łączy się nałożenie obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego. Podniesienie terenu działki o ponad 1m w stosunku do działki skarżącej wyraźnie potwierdza dokonanie zmiany stanu wód. Negatywne działania S. M. wystarczająco dokumentują fotografie dołączone do akt sprawy, pomiary geodezyjne stwierdzające podniesienie działki nr [...] o ponad 1 metr w stosunku do działki skarżącej, co kolorem czerwonym pokazano na mapie. Na stronie 3 uzasadnienia decyzji SKO od wiersza 35 od góry znajdują się twierdzenia pozbawione logiki. Sprzeciwiła się stwierdzeniu, że na działce nr [...] są jakiekolwiek doły chłonne oraz zbiorniki na wody opadowe, gdyż na działce S. M. nie ma jakichkolwiek pokryw i wlotów do studzienek. To działka skarżącej jest wyposażona w urządzenia zbierające wodę z widocznymi pokrywami i wlotami, które wykonano w czasie zabudowy działki [...] i służą jedynie tej działce. Wymuszenie na skarżącej wykonania dodatkowych urządzeń dla wód opadowych z sąsiedniej działki lub wymuszenie odprowadzanie tych wód na sąsiednie działki jest naruszeniem prawa. Za błędną uznała opinię J. Ch., gdyż działki nr [...] i nr [...] nie miały żadnego cieku ani nic wspólnego z działkami nr [...], [...] i [...] jak i z rozpoznawaną sprawą. Biegły nie jest obiektywny, bowiem sporządził opinię odnośnie samowoli budowlanej stawu na działkach nr [...] i [...]. Skarżąca stwierdziła, że winę za zaistniałe szkody w substancji budynków znajdujących się na jej działce ponoszą organy samorządowe, gdyż jednoznaczne stanowisko winny zając już trzy lata temu, gdy widoczne było uszkodzenie ogrodzenia i narastająca podmokłość budynku gospodarczego, co w 2010r. doprowadziło do dalszych szkód. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) zwana dalej w skrócie p.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Skarga jest uzasadniona, bowiem zarzuty i argumenty w niej podniesione wskazują, że organy naruszyły przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania, wobec nieustalenia w sposób jednoznaczny stanu faktycznego, co po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 29 ust. 1 i 3 p.w. Zgodnie z art. 29 ust. 1 P.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1 /zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2/ odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust.3). Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt, że właściciel działki nr [...] S. M. w wyniku podwyższenia terenu własnej działki do pierwotnie istniejącego doprowadził do zmiany stanu wody na gruncie. Zatem istotą postępowania wyjaśniającego winno być ustalenie, czy zmiana stanu wód na gruncie dokonana przez właściciela działki nr [...] szkodliwie oddziałuje na działkę nr [...] – własność A. K.. W rezultacie wynik postępowania wyjaśniającego winien albo stwierdzać, albo wykluczyć istnienie związku przyczynowego pomiędzy spowodowaną zmianą stanu wód na gruncie i jej szkodliwym oddziaływaniem na grunty sąsiednie. Tylko brak takiego związku powoduje, że organ nie ma prawnych możliwości zastosowania dyspozycji określonej w art. 29 ust. 3 P.w. W aktach organu pierwszej instancji znajduje się ekspertyza, w której autor J. Ch. w pkt 6 "Wnioski" stwierdził, że bezpośrednia przyczyną braku odprowadzania wód opadowych z terenu działki nr [...] jak i innych działek sąsiednich jest naruszenie stosunków wodnych poprzez zasypanie istniejącego od lat cieku wodnego przebiegającego przez działki nr [...] i [...] (materiały geodezyjne Starostwa Powiatowego w S.). Bez udrożnienia przepływu i przywrócenia drożności cieku wodnego żadne działania w tym terenie nie będą spełniały swej roli z powodu braku odprowadzania wód opadowych (odprowadzanie z tego miejsca). Dodatkowo potwierdził, że odtworzenie cieku wodnego pozwoli na udrożnienie i umożliwienie odpływu ze zbieracza systemu drenowania wykazanego w opinii Z. S., która stanowi załącznik w aktach sprawy. Sprawa zasypania cieku wodnego na działkach nr [...] i [...] w P. była przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 września 2006r. sygn. akt II SA/Rz 193/06 uchylił ww. decyzje i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] oraz uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2004r. [...]. W wyroku tym Sąd wyraził pogląd, że brak utrzymania w należytym stanie rowu melioracyjnego, jako urządzenia zaliczanego do melioracji szczególnych, do którego doszło nawet w skutek jego zasypania, nie daje uprawnień organowi gminy do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 29 Prawa wodnego, może natomiast być przesłanką do wydania stosownej decyzji przez starostę, który określi w trybie art. 77sut. 2 cyt. ustawy szczegółowe zakresy i terminy wykonania obowiązku utrzymania urządzenia melioracji wodnej szczegółowej. Rolą organu gminy będzie przekazanie sprawy według właściwości Staroście Powiatu S. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie zakres przedmiotowy jest inny niż sprawy, w której wypowiedział się Sąd w wyroku z dnia 22 września 2006r. sygn. akt II SA/Rz 193/06. Stan wód na gruncie może być wypadkową zbiegu kilku zdarzeń, które ze swej istoty podlegają regulacji Prawa wodnego, ale różne organy ze względu na właściwość rzeczową będą uprawnione do wydania decyzji, przy czym mogą również podlegać innym regulacjom prawnym, na przykład Prawa budowlanego. Prawo budowlane dla oceny legalności wykonanych prac budowlanych, czy obiektów budowlanych jako właściwe powołało organy nadzoru budowlanego, które działają na podstawie Prawa budowlanego w zakresie przewidzianym tymi przepisami. Przepisy art. 29 P.w. odnoszą się do stanu wody na gruncie rozumianego jako pewien stan faktyczny niekoniecznie związany z prawnie uregulowanymi sposobami korzystania z wód. Z tej przyczyny zabieg wykonany przez biegłego polegający na odesłaniu do wcześniejszej opinii biegłego jest nieuprawniony właśnie ze względu na odmienny zakres przedmiotowy sprawy, który podlega kognicji Wójta Gminy jako organu pierwszej instancji. Być może oczyszczenie zasypanych urządzeń melioracyjnych wpłynęłoby również na poprawę stosunków wodnych na działce nr [...], ale to nie jest przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Podobnie rzecz przedstawia się z tym fragmentem opinii, dotyczącym podniesienia terenu w związku z realizacją budynku mieszkalnego przez S. M.na działce nr [...]. Autor opinii podał, że na działce nr [...] wykonano podwyższenie i dostosowano teren do wybudowanego budynku mieszkalnego. Ww. roboty wykonano na podstawie prawnych decyzji (decyzja o warunkach zabudowy, pozwolenie na budowę) oraz wykonano zgodnie z projektem (na podstawie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej Starostwa Powiatowego). Działania inwestycyjne nie mają szkodliwego oddziaływania na działki sąsiednie w tym działkę nr [...], gdyż nie zmieniają stanu wody na gruncie w tym jego kierunku. Na wstępie niniejszych rozważań Sąd uznał, że zmiana stanu wody na gruncie nastąpiła, bowiem podwyższenie terenu działki nr [...] jest okolicznością niekwestionowaną. Dlatego Sąd nie zgadza się z tym poglądem zawartym w opinii, dalej idąc jest to pogląd sprzeczny z ustaleniami faktycznymi na gruncie. Ponadto biegły miał ocenić, czy zmiana stanu wód na gruncie szkodliwie oddziałuje na nieruchomości sąsiednie. Tymczasem biegły dokonał oceny legalności budynku wzniesionego przez S. M., a nie udzielił odpowiedzi na postawione przez organ pierwszej instancji pytanie. Sąd przyjmuje, że nawet, przy niezmienionym kierunku spływu wód, ale zmianie stopnia nachylenia gruntu, podwyższeniu poziomu powierzchni gruntu następuje zmiana stanu wód na gruncie, przy czym nie zawsze musi być to ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z opinii wynika, że na działce nr [...] są doły chłonne, ale biegły nie miał możliwości ich sprawdzenia, co wynika z opisu działki nr [...] zawartej na str. 6 opinii: "na oględzinach brak było możliwości technicznych do sprawdzenia". Jest to istotna okoliczność stanu faktycznego, gdyż skarżąca kwestionuje istnienie dołów chłonnych, a to może mieć istotne znaczenie na wynik postępowania. Powyższe uprawnia do twierdzenia, że organy orzekające nie dokonały oceny opinii biegłego jako dowodu w sprawie i nie dokonały oceny jej treści na tle materiału dowodowego w sprawie i postawionego przez organ pytania. Z uwagi tylko na okoliczność, że opinia biegłego zwiera wiedzę specjalistyczną nie można jej przyjmować bezkrytycznie. To wszystko dowodzi, że organy obydwu instancji naruszyły przepis art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, a to uniemożliwia prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego. Organy też naruszyły zasadę szybkości postępowania, zważywszy nawet na specyfikę stosunków wodnych, co wiąże się z określonym działaniem rozłożonym w czasie. Postępowanie w niniejszej sprawie było wszczęte wnioskiem z dnia 19 listopada 2007r., a to pozwala przyjąć, że organy dysponowały odpowiednio długim okresem czasu, aby w sposób niebudzący wątpliwości ustalić stan faktyczny sprawy . Art. 29 ust. 2 P.w. stanowi, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie w skutek przypadku lub działania osób trzecich ze szkoda dla gruntów sąsiednich. W przepisie tym zawarta jest norma prawna zgodnie, z którą ustawodawca nie tylko zakazał właścicielowi gruntu dokonywanie na nim zmian stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, ale też zobowiązał właściciela gruntu do dbania, aby stosunki wodne na jego gruncie nie powodowały szkód na gruntach sąsiednich i to niezależnie od tego czy szkody te spowodowały działania właściciela, osób trzecich czy też spowodowane były zdarzeniami obiektywnymi. Organy obydwu instancji w trakcie tak długo prowadzonego postępowania nie objęły oceną działań właściciela działki nr [...] w P. w zakresie ustalenia, czy nie narusza ono normy określonej w art. 29 ust. 2 P.w. Skarżąca zarzuca, że w wyniku podniesienia poziomu terenu działki [...] został od strony tej działki zasypany murek, na którym była umieszczona siatka ogrodzeniowa, bo do poziomu tego murku został podniesiony teren. Okoliczność tę potwierdzają zdjęcia umieszczone na str. 16 (fot. nr 2), 40 akt administracyjnych pierwszej instancji oraz fotografia nr 20 na załączniku nr 9 do opinii biegłego. W związku z tym w ponownie prowadzonym postępowaniu organy ocenią, czy działania S. M. nie wyczerpują dyspozycji przepisu art. 29 ust. 2 P.w. W tym miejscu Sąd wskazuje na tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, którym stwierdzono, że ustawodawca nie wyjaśnia, na czym ma polegać usunięcie przeszkód lub zmian w odpływie wody. Zastosowanie w tym względzie art. 29 ust. 3 pozwala na wnioskowanie, iż usunięcie przeszkód może polegać na m. in. przywróceniu poprzedniego stanu danego urządzenia. Na gruncie wykładni systemowej oba ustępy art. 29 P.w. należy interpretować łącznie, co wobec braku odrębnego wyjaśnienia terminów użytych w ust. 2 tego przepisu upoważnia do określenia obowiązku przy wykorzystaniu terminu z ust. 3. Brak wyjaśnienia terminu "usuniecie przeszkód oraz zmian w odpływie wody" umożliwia szczegółowe określenie obowiązku także na inne sposoby, mieszczące się w zakresie znaczeniowym tego terminu. Nie ma żadnych podstaw, aby nie można było określić tego obowiązku poprzez zastosowanie terminu "przywrócenie stanu poprzedniego" (patrz wyrok WSA w Lublinie z 18.09. 2007r. sygn. akt II SA/Lu 416/07 LEX nr 384113). Teza tego wyroku pokazuje granice orzekania przez organy na podstawie art. 29 ust. 2 P.w. Pełnomocniczka skarżącej na rozprawie oświadczyła, że nie jest możliwy dotychczasowy sposób użytkowania działki, na której wcześniej miała grządki i tunel foliowy, gdyż teren jest zbyt podmokły. Sąd zwraca uwagę, że przez pojęcie "zmiany stanu wody na gruncie, które szkodliwie pływają na grunty sąsiednie" użyte w art. 29 ust. 3 P.w. nie można odnosić, tak jak to uczyniły organy do substancji budynków, ale należy odnieść również do wyłączenia użytkowania nieruchomości w dotychczasowy sposób. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że pomimo tak długiego okresu prowadzenia postępowania, organy nie ustaliły jednoznacznie stanu faktycznego sprawy, czym naruszyły art. 7 i art. 77 k.p.a., czego konsekwencją jest uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i uchylenie decyzji organów obydwu instancji, do czego uprawnia art. 135 p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu mającym na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy organy będą związane wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku, przy czym wybór środków odwodowych (w tym ponownego zlecenia sporządzenia opinii przez biegłego) służących temu celowi, należy do organu. Po ustaleniu w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy organ wyda decyzję odpowiadającą art. 107 k.p.a. Sąd nie mógł uwzględnić wniosku o zwrot kosztów postęwpoania złożonego po zamknięciu rozprawy przez pełnomocniczkę skarżącej, gdyż zgodnie z art. 210 p.p.s.a. wniosek można złożyć do zamknięcia rozprawy. O treści art. 210 p.p.s.a pełnomocniczka skarżącej została pouczona w zawiadomieniu o terminie rozprawy z dnia 17 lutego 2011r, którego odbiór osobiście pokwitowała na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia korespondencji (karta akt sądowych nr 39 i 42).