II SA/Wa 1734/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-29
Skład orzekający: Ewa Grochowska - Jung, Ewa Pisula - Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia informacji publicznej dotyczącej kosztów funkcjonowania Zarządu Ochrony Świadka Koronnego na podstawie klauzuli tajności zawartej w zarządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że odmowa udzielenia informacji publicznej musi być oparta na zweryfikowanym stanie faktycznym i prawnym. W szczególności sąd ma obowiązek zapoznać się z dokumentem, na który powołuje się organ administracji, nawet jeśli jest on oznaczony klauzulą tajności. Brak przedstawienia tego dokumentu i zaniechanie przeprowadzenia dowodu z niego powoduje, że decyzja organu jest oparta na niezweryfikowanym materiale dowodowym i powinna zostać uchylona.Stan faktyczny
H. złożyła wniosek do Komendanta Głównego Policji o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby osób objętych programem ochrony świadków koronnych oraz kosztów funkcjonowania Zarządu Ochrony Świadka Koronnego. Organ udzielił informacji dotyczącej liczby osób, ale odmówił udostępnienia informacji o kosztach, powołując się na tajemnicę służbową i klauzulę 'poufne' zawartą w zarządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. H. zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie prawa do informacji publicznej i niewłaściwe uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz H. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.) Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędzia WSA Adam Lipiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz H. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Pismem z dnia 8 lipca 2009 r. H. wystąpiła, na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o: po pierwsze – podanie dokładnej liczby osób objętych programem ochrony, z podziałem na świadków koronnych oraz osoby dla nich najbliższe, po drugie – podanie kosztów funkcjonowania Zarządu Ochrony Świadka Koronnego Centralnego Biura Śledczego oraz przeciętnego kosztu funkcjonowania jednego programu ochrony. H. wskazała, iż w jej ocenie nie ma podstaw prawnych do odmowy udzielenia informacji w zakresie objętym treścią wniosku, ponieważ stanowią one informacje statystyczne, które nie zostały zakwalifikowane przez ustawodawcę w art. 23 i art. 14-20 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o świadku koronnym jako tajemnica państwowa.
Pismem z dnia 23 lipca 2009 r. Dyrektor Gabinetu Komendanta Głównego Policji, działając z jego upoważnienia, udzielił H. informacji publicznej objętej pkt 1 wniosku.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 22 ust. 1 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 10 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił udzielenia informacji w zakresie pkt 2 wniosku, tj. kosztów funkcjonowania Zarządu Ochrony Świadka Koronnego Centralnego Biura Śledczego oraz przeciętnego kosztu funkcjonowania jednego programu ochrony.
Organ uznał, iż w przypadku żądania sformułowanego w pkt 2 wniosku zachodzą przesłanki ograniczenia dostępu do informacji publicznej w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wszelkie bowiem koszty ponoszone w ramach prowadzonych programów ochrony, w tym koszty funkcjonowania Zarządu Ochrony Świadka Koronnego, są finansowane ze środków funduszu operacyjnego. Z kolei fundusz operacyjny regulują objęte klauzulą tajności przepisy zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. a ujawnienie informacji w nim zawartych naruszyłoby przepisy ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. zarzuciła organowi, iż nie wyjaśnił, w jaki konkretnie sposób miałoby dojść do naruszenia przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych, poprzez udostępnienie danych o kosztach funkcjonowania programu ochrony świadków koronnych. Uzyskanie żądanych informacji leży w interesie społecznym, a publikowanie tego rodzaju informacji może przysłużyć się budowaniu zaufania obywateli wobec władzy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. odmawiającą udzielenia żądanych informacji. Organ stwierdził, iż generalną zasadą każdego postępowania o udostępnienie informacji publicznej, w jego wstępnej fazie, jest ustalenie, czy w istocie dana informacja ma charakter i przymiot informacji publicznej. W przypadku zaś stwierdzenia, że żądana informacja charakter taki posiada, kolejnym etapem postępowania jest ustalenie, czy informacja taka podlega ochronie na zasadach określonych w odrębnych przepisach, co jest równoważne ustaleniu, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki ograniczające podmiotowe prawo dostępu do informacji publicznej w rozumieniu art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W sprawie z wniosku H. przesłanki takie zachodzą, o czym świadczy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dwóch pisemnych stanowisk uzyskanych od Zarządu Ochrony Świadka Koronnego Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji, w którym jednoznacznie stwierdzono, że dane odnoszące się do pkt 2 wniosku oznaczone są klauzulą tajności ("poufne") z uwagi na nadanie dokumentowi regulującemu kwestie kosztów funkcjonowania Zarządu Ochrony Świadka Koronnego takiej właśnie, właściwej dla tajemnicy służbowej, klauzuli informacji niejawnych. Organ nie zgodził się z zarzutem, że brak było podstaw do odmowy udzielenia żądanych przez nią informacji ze względu na brak stosownych, ochronnych unormowań w ustawie o świadku koronnym. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy o ochronie informacji niejawnych klauzulę tajności przyznaje osoba, która jest upoważniona do podpisania dokumentu lub oznaczenia innego niż dokument materiału. W konsekwencji w rozpatrywanej sprawie na organie ciążył obowiązek wyłączenia jawności informacji zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 21 ustawy o ochronie informacji niejawnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. zarzuciła wydanym decyzjom naruszenie: art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 2 pkt 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych, poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia tajemnicy służbowej, a tym samym pozbawienie skarżącej możliwości realizacji konstytucyjnie zagwarantowanego prawa dostępu do informacji publicznej, art. 93 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji na podstawie zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym, a także art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe uzasadnienie prawne decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Komendanta Głównego Policji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi H. wskazała, iż Komendant Główny Policji naruszył prawo skarżącej do informacji publicznej, a naruszenie to polegało na braku podania przyczyn, dla których żądanym informacjom nadano klauzulę "poufne" w ramach tajemnicy służbowej. Działanie organu było niezgodne z treścią art. 2 pkt 2 i art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Zdaniem skarżącej ustawa o ochronie informacji niejawnych, dla uznania informacji za tajemnicę służbową, wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek: materialnej – określony poziom zagrożenia dla wymienionych dóbr, chronionych przez ustawodawcę i formalnej – informacja nie jest tajemnicą państwową oraz została uzyskana w związku z czynnościami służbowymi albo wykonywaniem prac zleconych. Wymienione wymogi ustawowe zobowiązywały Komendanta Głównego Policji do precyzyjnego wyjaśnienia w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji przyczyn, w oparciu o które uznał, iż żądane informacje stanowią tajemnicę służbową, a przede wszystkim do zajęcia jednoznacznego stanowiska, czy ujawnienie informacji spowodowałoby zagrożenie dla objętych ochroną ustawową dóbr.
W ramach zarzutu naruszenia art. 93 Konstytucji RP, skarżąca stwierdziła, że powoływane w decyzjach Komendanta Głównego Policji zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest dokumentem o charakterze wewnętrznym i nie może stanowić podstawy decyzji rozstrzygającej wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów. Ponadto, utajnienie zarządzenia stoi w jawnej sprzeczności z innymi postanowieniami Konstytucji RP, które wymagają, aby zarządzenia wydawane były tylko na podstawie ustawy i podlegały kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem.
Podniesiono również, że ustawodawca nie zakwalifikował wydanego zarządzenia w przedmiocie funduszu operacyjnego jako tajemnicy państwowej. Z podanych przyczyn art. 22 ust. 3 ustawy o Policji nie może być również uznany za wyjątek od zasady jawności finansów publicznych w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy o finansach publicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1929/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Powyższy wyrok stał się przedmiotem skargi kasacyjnej H., w której zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe jego stosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631 ze zm.), dalej u.o.i.n., poprzez przyjęcie, iż informacja na temat kosztów funkcjonowania Zarządu Ochrony Świadka Koronnego Centralnego Biura Śledczego oraz przeciętnego kosztu funkcjonowania jednego programu ochrony jest informacją objętą tajemnicą służbową, opatrzoną klauzulą tajności "poufne",
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art 135 p.p.s.a., wyrażającym się w zaniechaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia wyroku, tj. niewskazaniu, dlaczego nadanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zarządzeniu nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym klauzuli tajności "poufne" skutkowało automatycznym wyłączeniem kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie badania prawidłowości utajnienia informacji, o które wnioskowała H.,
3. art. 134 § 1 p.p.s.a, art. 106 § 3 p.p.s.a. i 133 § 1 p.p.s.a., polegającym na zaniechaniu przeprowadzenia przez Sąd z urzędu dowodu, który pozwoliłyby na wyeliminowanie rodzącej się na tle sprawy i koniecznej do wyjaśnienia dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia przez WSA w granicach sprawy istotnej wątpliwości, czy treść zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym zawiera informacje, o udostępnienie których w punkcie drugim swojego wniosku z dnia 8 lipca 2009 r. H. wnioskowała do Komendanta Głównego, Policji, a następnie dowolne przesądzenie tej okoliczności na niekorzyść H., co doprowadziło do niezasadnego oddalenia przez Sąd jej skargi, mimo że akta sprawy wskazywały na zasadność wniosków zgłoszonych w jej skardze i potrzebę wydania rozstrzygnięcia nakazującego organowi udostępnienia H. informacji, o które ubiegała się w pkt. 2 swojego wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1047/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż organ administracji, odmawiając udostępnienia wnioskowanej informacji, powołał się na ustalenie, iż wszelkie koszty ponoszone w ramach programów ochrony, w tym koszty funkcjonowania Zarządu Ochrony Świadka Koronnego, finansowane są ze środków funduszu operacyjnego, uregulowanego zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2005 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym, a informacje w tym zarządzeniu zawarte zaklasyfikowane zostały jako niejawne, stanowiące tajemnicę służbową, oznaczone klauzulą "poufne".
Ustalenia te jako zasadniczy element podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji powinny podlegać weryfikacji przez Sąd w ramach prowadzonej kontroli. Natomiast z uzasadnienia wyroku i akt sprawy nie wynika, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zapoznał się z treścią wymienionego zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, podczas gdy było to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych w sprawie wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał obowiązek, korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzić dowód z dokumentu opatrzonego klauzulą tajności, a zaniechanie tego spowodowało, że rozstrzygnięcie oparte zostało na niezweryfikowanym stanie faktycznym, przytoczonym w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, które umożliwi dokonanie oceny co do zasadności odmowy udzielenia H. wnioskowanych informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
W wykonaniu wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1047/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 9 grudnia 2010 r. wezwał pełnomocnika Komendanta Głównego Policji do uzupełnienia akt administracyjnych przez nadesłanie oryginału bądź potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym. W odpowiedzi do akt sprawy wpłynęło pismo Dyrektora Biura Ochrony Informacji Niejawnych MSWiA z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz kopia decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r.
W sprawie odmowy udostępnienia dla potrzeb Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy sygn. akt II SA/Wa 1737/10 niejawnego zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, którą to decyzją na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o niektórych uprawnieniach pracowników urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz funkcjonariuszy i pracowników urzędów nadzorowanych przez tego ministra (Dz. U. Nr 106, poz. 491 ze zm.) w zw. z art. 20b ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) nie udostępniono dla potrzeb Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy sygn. akt II SA/Wa 1734/10, zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym.
W tym stanie sprawy wskazać należy, iż na podstawie art. 133 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym rozpoznawaną sprawą. Sąd bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu, tj. czy są zgodne z normą prawną stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia. W tym celu sąd administracyjny dokonuje wykładni przepisów prawnych, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Następnie ocenia prawidłowość zastosowania odpowiednio rozumianego przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy. W tym sensie sąd zajmuje się kwestią ustaleń faktycznych sprawy i weryfikuje ich prawidłowość. Nie jest zaś możliwe dokonanie kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy organ orzekający w sprawie powołuje się na przepis prawa niebędący normą powszechnie obowiązującą i żądanego przez sąd aktu prawnego nie przedstawia do akt sprawy. W takim przypadku naraża się na zarzut, iż podjęte rozstrzygnięcie nie ma oparcia w materiale aktowym, a co się z tym wiąże, zostało wydane niezgodnie z obowiązującymi regułami procesowania. W obowiązującym porządku prawnym przygotowanie akt sprawy w sposób kompletny i ich przesłanie do sądu jest obowiązkiem organu (art. 54 § 2 powołanej ustawy). Zatem Sąd administracyjny ma prawo do przyjęcia oceny, że przedstawione akta sprawy są pełne bądź też nie stanowią całości materiału dokumentacyjnego w orzeczonej sprawie – patrz wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt I OSK 493/06 (publik. LEX nr 321155).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, należy podnieść, iż kluczową kwestię dla oceny, czy w przypadku żądania sformułowanego przez H. w punkcie 2 wniosku zachodzą przesłanki ograniczenia dostępu do informacji publicznej w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowi treść zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym.
W zaskarżonej decyzji Komendant Główny Policji odmówił udzielenia H. informacji co do kosztów funkcjonowania Zarządu Ochrony Świadka Koronnego Centralnego Biura Śledczego oraz przeciętnego kosztu funkcjonowania jednego programu ochrony w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 122, poz. 1198 ze zm.) – zwanej u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Zasady ochrony informacji, które wymagają ochrony przed nieuprawnionym, ujawnieniem, jako stanowiące tajemnicę państwową lub służbową, uregulowane zostały w ustawie z 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631 ze zm.) – zwanej dalej u.o.i.n. W myśl art. 19 ust. 1 tej ustawy klasyfikowanie informacji niejawnej oznacza przyznanie tej informacji jednej z klauzuli tajności. Informacje niejawne zaklasyfikowane jako stanowiące tajemnicę służbową oznacza się klauzulą "poufne" – w przypadku, gdy ich nieuprawnione ujawnienie powodowałoby szkodę dla interesów państwa, interesu publicznego lub prawnie chronionego interesu obywateli, lub klauzulą "zastrzeżone" – w przypadku, gdy ich nieuprawnione ujawnienie mogłoby spowodować szkodę dla prawnie chronionych interesów obywateli albo jednostki organizacyjnej. Informacja, której nadano określoną klauzulę ma charakter niejawny, co pociąga za sobą skutki w zakresie odpowiedniego z nią postępowania w okresie ochronnym, w szczególności informacja taka może być udostępniona wyłącznie osobie uprawnionej do dostępu do informacji niejawnych (art. 20 ust. 1).
W rozpoznawanej sprawie organ administracji, odmawiając udostępnienia wnioskowanej informacji, powołał się na ustalenie, iż wszelkie koszty ponoszone w ramach programów ochrony, w tym koszty funkcjonowania Zarządu Ochrony Świadka Koronnego, finansowane są ze środków funduszu operacyjnego, uregulowanego zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2005 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym, a informacje w tym zarządzeniu zawarte zaklasyfikowane zostały jako niejawne, stanowiące tajemnicę służbową, oznaczone klauzulą "poufne".
Skoro zatem, co już wyżej zasygnalizowano, kontrola sprawowana przez sąd administracyjny sprowadza się do badania, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa, to rzeczą oczywistą jest i niekontestowaną, że w rozpoznawanej sprawie Sąd nie mógł się oprzeć jedynie na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, lecz był zobowiązany do skonfrontowania jej z materiałem źródłowym, jakim jest zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym.
Innymi słowy mówiąc, skoro był to podstawowy argument organu i zasadniczy element zaskarżonej decyzji, to niewątpliwie ustalenia te winny podlegać weryfikacji przez Sąd w ramach prowadzonej przez siebie kontroli. W przeciwnym bowiem razie, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu powoduje, że ewentualne rozstrzygnięcie nieuznające bądź nawet uznające racje organu, czyniłoby ewentualne ustalenia Sądu całkowicie dowolnymi, ponieważ byłyby one oparte na absolutnie niezweryfikowanym stanie faktycznym. To zaś w konsekwencji sprowadziłoby się do iluzoryczności kontroli sprawowanej przez Sąd. Tym bardziej, że – jeśli chodzi o część merytoryczną – niezbadanie tego dokumentu nie pozwala na rozwianie chociażby podstawowych wątpliwości podnoszonych przez H. czy dokument ten obejmuje takie dane, które są potrzebne do udzielenia wnioskowanej informacji.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ nie dołączył do akt sprawy wspomnianego zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak również nie wykonał zarządzenia Sądu wzywającego do jego nadesłania.
Zatem już chociażby sam ten fakt świadczy niewątpliwie o niekompletności materiału dowodowego, będącego podstawą zaskarżonej decyzji, a to w konsekwencji wskazuje na uchybienia w gromadzeniu materiału dowodowego. Tym bardziej, że w tym zakresie organ winien stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i tym samym naruszył on art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Odnosząc się do wydanej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie odmowy udostępnienia dla potrzeb Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie niejawnego zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania funduszem operacyjnym, wskazać należy, iż przepis art. 4 ust. 1 u.o.i.n. stanowi, że zasady zwalniania od obowiązku zachowania tajemnicy państwowej i służbowej oraz sposób postępowania z aktami spraw zawierających tajemnicę państwową i służbową w postępowaniu przed sądami i innymi organami, określają przepisy odrębnych ustaw. Z kolei według przepisu art. 27 ust. 10 wymienionej ustawy – udostępnianie informacji niejawnych sędziom (...) regulują przepisy o ustroju sądów powszechnych. W rezultacie, na mocy art. 29 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, do sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych stosuje się odpowiednio art. 85 § 4 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, zgodnie z którym informacje niejawne mogą być udostępniane sędziemu tylko w zakresie niezbędnym do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim, pełnienia powierzonej funkcji lub wykonywania powierzonych czynności.
W uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z 28 września 2000 r., sygn. III ZP 21/00, zaznaczono, że "w przepisach (poszczególnych procedur) zawarte są pewne ograniczenia w zakresie dostępu sądu w toku rozpoznawania sprawy do informacji niejawnych, ale nie przekreślają one ogólnej zasady, że powinien mieć on do nich dostęp, jeżeli jest to niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowego wymierzenia sprawiedliwości". W dalszych rozważaniach Sąd Najwyższy, odwołując się do unormowań konstytucyjnych (art. 2 i art. 45 § 1), zauważył, że "o sprawiedliwym i bezstronnym rozpatrzeniu sprawy przez sąd trudno mówić, gdy rozstrzygnięcie sprawy ma nastąpić na podstawie niepełnych informacji, które są faktycznie możliwe do uzyskania, a nie są otrzymywane przez sąd jedynie z uwagi na przepisy ograniczające dostęp do informacji niejawnych".
Tym samym wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał obowiązek, korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 106 7 3 p.p.s.a., przeprowadzić dowód z dokumentu opatrzonego klauzulą tajności a wydana poprzez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. została wydana bez podstawy prawnej.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 132 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło