VII SA/Wa 207/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia dotyczącego urządzenia reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. w [...] (działającej poprzednio pod firmą [...] Sp. z o.o.), jest decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2010 r. Nr [...] utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2010 r. Nr [...] wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zamiaru zainstalowania urządzenia reklamowego na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...], w rejonie ul. [...] w [...], w następujących okolicznościach faktycznych: W dniu [...] lipca 2010 r. [...] Sp. z o.o. w [...] (reprezentowana przez pełnomocnika), zgłosiła zamiar montażu urządzenia reklamowego na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...], w rejonie ul. [...] w [...]. Oświadczyła jednocześnie, że ww. obiekt jest urządzeniem wolnostojącym, tymczasowym i rozbieralnym, o konstrukcji stalowej. Wskazała też, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Decyzją z [...] lipca 2010 r. Prezydent [...], działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej: Prawo budowlane), wniósł sprzeciw do robót budowlanych wyszczególnionych w zgłoszeniu z [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, iż zamierzona inwestycja odpowiada ogólnym cechom budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a to oznacza, że wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ zauważył, iż przedmiotowa inwestycja nie jest wymieniona w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, jako inwestycja podlegająca zgłoszeniu. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi inwestora w dniu 9 sierpnia 2010 r. Z zachowaniem ustawowego terminu, pismem z 18 sierpnia 2010 r. [...] Spółka z o.o. w [...] odwołała się od wskazanej decyzji Prezydenta [...]. W środku zaskarżenia Spółka wskazała na wydanie skarżonej decyzji z naruszeniem art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez niezachowaniem terminu w tym przepisie przewidzianym oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż wskazane przepisy prawa materialnego nie znajdują zastosowania w sprawie. W dniu [...] grudnia 2010 r. Wojewoda [...]wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2010 r. wnoszącą sprzeciw. W uzasadnieniu orzeczenia Wojewoda [...] podniósł, że wprawdzie ostatni dzień 30 - dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ I instancji przypadał w dniu 8 sierpnia 2010 r., tj. w niedzielę, to jednak zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a., w sytuacji, gdy koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni, a w tym przypadku tym dniem był poniedziałek. Zatem w ocenie organu II instancji termin do wniesienia sprzeciwu upływał w dniu 9 sierpnia 2010 r. i w tym dniu decyzja została doręczona pełnomocnikowi, a wobec tego termin do wniesienia sprzeciwu został zachowany. Jednocześnie Wojewoda [...] wskazał, że w przedmiotowej sprawie art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego nie ma zastosowania. Zdaniem Wojewody [...], projektowana inwestycja ze względu na jej wielkość, sposób osadzenia i związania z gruntem, jak i jej konstrukcję jest wolnostojącym, trwale z gruntem związanym urządzeniem reklamowym, a więc budowlą, o której mowa w art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę. W skardze na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2010 r. [...] Sp. z o.o. w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] i zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i w konsekwencji uznanie przez Wojewodę [...], że został zachowany termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu przez Prezydenta [...]. W tym kontekście Spółka zarzuciła także naruszenie art. 57 § 4 k.p.a. przez zastosowanie tego przepisu i w konsekwencji błędne uznanie, że bieg terminu do wniesienia sprzeciwu upłynął 9 a nie 8 sierpnia 2010 r. Skarżąca Spółka wskazała również na naruszenie w sprawie art. 3 ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 3, art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi Spółka w szczególności podniosła, iż zgłoszenie o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych zostało doręczone właściwemu organowi w dniu 9 lipca 2010 r. Tym samym organ chcąc skorzystać z instytucji sprzeciwu powinien był wydać decyzję i ją doręczyć pełnomocnikowi Spółki -z uwagi na brzmienie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego- do dnia 8 sierpnia 2010 r. Tymczasem decyzja wnosząca sprzeciw została doręczona w dniu 9 sierpnia 2010 r., czyli po upływie 30 dni od dnia dokonania sprzeciwu. Skarżąca podnosząc powyższe powołała się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Sąd podzielił te zarzuty w niej podniesione, które dotyczyły art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Sąd uznał bowiem, iż w kontrolowanym postępowaniu doszło do naruszenia ww. przepisu, a to miało istotny wpływ na końcowy wynik sprawy i uzasadniało zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Uwzględniając skargę Sąd za konieczne uznał uchylenie obu wydanych w kontrolowanym postępowaniu decyzji, tj. nie tylko decyzji zaskarżonej, ale także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wyjaśnić należy, iż wskazany powyżej przepis Prawa budowlanego w zdaniu 2 stanowi, iż do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Termin 30-dniowy określony w tym przepisie jest terminem wiążącym organ. W tym tylko okresie organ architektoniczno-budowlany ma kompetencję do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw. W tym terminie -w ocenie Sądu- organ powinien nie tylko wydać i nadać w urzędzie pocztowym akt administracyjny, ale także doręczyć ten akt inwestorowi. Termin ten jest bowiem terminem do załatwienia sprawy, a nie sporządzenia aktu administracyjnego, a to oznacza, że sprzeciw wywoła skutek prawny dopiero z chwilą jego doręczenia stronie. Nadto, należy zaznaczyć, iż doręczenie jest skuteczne i wywołuje skutki prawne materialne i procesowe, o ile zostało dokonane zgodnie z przepisami uregulowanymi w rozdziale 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem, jeżeli inwestor działa przez pełnomocnika, to o skutecznym doręczeniu można mówić tylko wówczas, gdy korespondencja zostanie doręczona pełnomocnikowi (v. art. 40 § 2, art. 109 § 1 k.p.a.). Takie stanowisko jest zgodne z wykładnią przedstawioną w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2008 r. sygn. II GPS 4/08, podjętej na tle przepisu art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 123 z 2002 r., poz. 1058 ze zm.) przewidującego podobną konstrukcję prawną do określonej w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Wyrażone powyżej stanowisko jest również zgodne z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o analogicznym stanie faktycznym jak sprawa kontrolowana. W wyroku z 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1927/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż termin 30 dni do wyrażenia przez organ administracyjny sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem doręczenia sprzeciwu zainteresowanemu inwestorowi. Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny wyraził również w wyroku z 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1957/08. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA stwierdził, że sprzeciw o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane jest skutecznie wniesiony, jeżeli właściwy organ wydaną w tym przedmiocie decyzję doręczy stronie w terminie określonym w tym przepisie. Zatem, decyzja wnosząca sprzeciw, bezspornie -w ocenie Sądu- winna być doręczona stronie przed upływem terminu wynikającego z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Termin, o którym mowa w cytowanym przepisie jest terminem prawa materialnego, do którego zachowania zobowiązany jest organ, a bieg tego terminu liczony jest od dnia doręczenia zawiadomienia organowi. Upływ tego terminu powoduje po stronie organu utratę możliwości do zareagowania w sposób przewidziany w art. 30 ust. 2 i ust. 6 Prawa budowlanego, a doręczenie decyzji wnoszącej sprzeciw z uchybieniem tego terminu oznacza, iż sprzeciw ten nie powoduje skutków prawnych przewidzianych w Prawie budowlanym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, iż skarżąca Spółka w dniu [...] lipca 2010 r. dokonała zgłoszenia zamiaru montażu -jak podała- tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem. W dniu [...] lipca 2010 r. Prezydent [...] wydał decyzję wnosząc sprzeciw do robót budowlanych objętych ww. zgłoszeniem. Sprzeciw został doręczony na adres pełnomocnika Spółki w dniu 9 sierpnia 2010 r. Dostrzegając taki stan sprawy zauważyć należy, że skoro zgłoszenie zostało doręczone organowi w dniu 9 lipca 2010 r. i jest to okoliczność bezsporna, to tym samym organ I instancji miał czas na odpowiednie działanie do dnia 8 sierpnia 2010 r. Do tego dnia winien doręczyć akt administracyjny, który w dniu [...] lipca 2010 r. wydał w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Termin ten w niniejszej sprawie upływał w niedzielę, tj. 8 sierpnia 2010 r., a decyzja wnosząca sprzeciw została doręczona pełnomocnikowi inwestora w poniedziałek - 9 sierpnia 2010 r. Powołując się na art. 57 § 4 k.p.a. organ odwoławczy uznał, iż termin określony w art. 30 ust. 5 -pomimo doręczenia pełnomocnikowi inwestora następnego dnia po upływie terminu- został zachowany, bo w oparciu o wskazany przepis termin ten upływał w istocie 9 sierpnia 2010 r. Sąd z taką oceną sprawy się jednak nie zgadza. Sąd nie podziela bowiem stanowiska organu II instancji zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż przy obliczaniu zachowania przez organ terminu z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zastosowanie mają przepisy k.p.a., a dokładnie przepisy art. 57, w tym § 4, zgodnie z którym jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Sąd podziela natomiast pogląd strony skarżącej przedstawiony skardze, iż przepisy rozdziału 10 – Terminy Działu I k.p.a., w którym znajduje się przepis art. 57 § 4, dotyczą terminów procesowych, a nie materialno-prawnych oraz, że przepisy wskazanego rozdziału nie mają zastosowania do terminów załatwiania sprawy przez organ administracji publicznej. Tak też stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 października 2008 r. (sygn. akt II GSK 800/08, lex nr 565691), wyraźnie w uzasadnieniu zaznaczając, że ww. terminy choć ujęte w przepisach ogólnych, to jednak odnoszą się tylko do obliczania terminów procesowych czynności stron. Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 stycznia 2009 r. (sygn. akt II GSK 1011/08, lex nr 516043), wskazując, że rozdział 10 Terminy Działu I kodeksu postępowania administracyjnego, wprawdzie zamieszczony jest w Dziale I Przepisy ogólne, reguluje jednak sposób obliczania terminów procesowych czynności stron. Nie ma zastosowania do terminów załatwiania spraw przez organ administracji publicznej. W konkluzji Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie sprzeciw doręczony pełnomocnikowi Spółki w dniu 9 sierpnia 2010 r. należało uznać za wniesiony po upływie przewidzianego do tego terminu. Powyższe uzasadniało uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie. Orzekając ponownie w sprawie Prezydent [...] winien mieć na względzie upływ terminu z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. W tym miejscu Sąd jeszcze raz zauważa, iż wskazany termin ma charakter kompetencyjny, określa bowiem czas trwania kompetencji organu architektoniczno-budowlanego do skorzystania z prawa wniesienia sprzeciwu (czy wydania postanowienia z art. 30 ust. 2). Po upływie tego terminu organ traci uprawnienia jakie daje mu art. 30 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1674/08). Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa materialnego przesądzające wynik sprawy, Sąd za zbędne uznał odnoszenie się do pozostałych kwestii podniesionych w skardze. Z wymienionych powodów, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.