I OSK 1397/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-29

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Marek Stojanowski, Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera wyraźnego wskazania podstaw kasacyjnych i uzasadnienia naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego przez sąd pierwszej instancji, może zostać uznana za dopuszczalną?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna, która nie zawiera wyraźnego wskazania podstaw kasacyjnych z przytoczeniem przepisów, które naruszył sąd pierwszej instancji, jest niedopuszczalna. Niewskazanie podstaw kasacyjnych jest brakiem o charakterze materialnym, nieusuwalnym, co skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej. Sąd rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, a precyzyjne przytoczenie podstaw kasacyjnych jest obowiązkiem wnoszącego skargę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców byłych właścicieli o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, argumentując, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Wojewody Śląskiego w części odmawiającej zwrotu działki nr 173/76, uznając, że cel wywłaszczenia nie został na niej zrealizowany, a przeszkodą do zwrotu jest prawo użytkowania wieczystego. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od części wyroku WSA oddalającej skargę w pozostałym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku podstaw kasacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 listopada 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska- Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. K. i K. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2011 roku sygn. akt II SA/Gl 1318/10 w sprawie ze skargi E. K. i K. D. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2010 roku nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną; 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na rzecz E. K. i K. D. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; 3. oddalić wnioski uczestników postępowania Województwa Śląskiego oraz Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku im. [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/GL 1318/10 po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. K. i K. D. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości: uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zwrotu skarżącym działki nr 173/76 (pkt 1), oddalił skargę w pozostałej części (pkt 2), następnie orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w uchylonej części (pkt 3) i zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4). Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie (Katowicach) z dnia [...] sierpnia 1954 r. nr [...], utrzymanym w mocy przez Komisję Odwoławczą przy tymże Prezydium WRN orzeczeniem z dnia [...] czerwca 1955 r., wywłaszczona została za odszkodowaniem na rzecz Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie nieruchomość położona w Katowicach o powierzchni 2340 m², stanowiąca własność S. N. i I. N., oznaczona jako działki nr 95, 96, 123 i 128. Na nieruchomości tej, zgodnie z zaświadczeniem lokalizacyjnym z dnia [...] marca 1954 r. nr [...], zostało przewidziane urządzenie terenów młodzieżowych, dziecięcych i sportowych w ramach powstającego Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie. Wnioskiem z dnia 19 lipca 2007 r. skierowanym do Prezydenta Miasta Chorzowa spadkobiercy byłych właścicieli E. K. i K. D. wnieśli o zwrot całej powyższej nieruchomości z tej przyczyny, że cel wywłaszczenia ich zdaniem nie został zrealizowany. Prezydent Miasta Chorzowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 i art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2601 ze zm.), zwanej dalej ustawą, orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ wskazał, że po wywłaszczeniu nieruchomość została scalona i oznaczona jako działka nr 76. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Wojewoda Śląski stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez WPKiW w Chorzowie prawa użytkowania wieczystego tej działki, a kolejną decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Wojewoda przekazał prawo własności przedmiotowej działki Województwu Śląskiemu. Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Chorzowa z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] o podziale nieruchomości, działka nr 76 weszła w skład dwóch większych działek o numerach 172/76 i 173/76. Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2008 r. Rep. A nr [...] prawo użytkowania wieczystego działki nr 172/76 nabyło Miasto Katowice. Z kolei działka nr 173/76 stanowi nadal własność Województwa Śląskiego i pozostaje w użytkowaniu wieczystym WPKiW im. Gen. J. Ziętka S.A. w Chorzowie. Organ podał, że w latach 1955 - 1956 na części wywłaszczonej nieruchomości zostały zrealizowane obiekty sportowe (m.in. boisko piłkarskie wraz z trybunami, które było użytkowane przez Klub Sportowy "Rapid"). Na dalszej części nieruchomości zrealizowane zostały tereny zieleni parkowej oraz - ok. 1980 roku - ogródki działkowe. Obecnie na byłej działce nr 76 znajduje się część płyty głównej boiska i część trybuny stadionu piłkarskiego GKS Katowice. Poza ogrodzeniem stadionu część tej działki stanowią tereny zieleni parkowej (drzewa i krzewy), nieutwardzona droga gruntowa oraz tereny zajęte pod ogródki działkowe. W oparciu o te ustalenia organ uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na części wywłaszczonej nieruchomości, która przed upływem 10 lat od wywłaszczenia została zagospodarowana pod boisko piłkarskie oraz tereny zieleni parkowej (ta część nieruchomości wchodzi obecnie w skład działki nr 172/76). Na pozostałej części nieruchomości zajętej pod ogródki działkowe cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Jednakże zdaniem organu nieruchomość ta nie podlega zwrotowi z uwagi na decyzje uwłaszczeniowe wydane w 2004 i 2005 r. W tym kontekście organ zauważył, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Wojewoda Śląski odmówił wznowienia postępowania w sprawie przekazania na rzecz Województwa Śląskiego własności mienia Skarbu Państwa obejmującego działkę nr 76, a Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymał tę decyzję w mocy. Okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość stanowi obecnie własność Województwa Śląskiego nie stanowi przeszkody do orzeczenia o zwrocie części nieruchomości niewykorzystanej na cel wywłaszczenia. Przeszkodę taką stanowi ustanowienie na tej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego na rzecz WPKiW w Chorzowie. Marszałek Województwa Śląskiego stwierdził zaś, że nie widzi możliwości rozwiązania użytkowania wieczystego z uwagi na to, że użytkowanie zostało nabyte przez WPKiW w Chorzowie z mocy samego prawa. Od decyzji tej odwołanie wnieśli wnioskujący o zwrot kwestionując pogląd organu pierwszej instancji, że część wywłaszczonej nieruchomości, na której wybudowano stadion piłkarski, została przeznaczona na cel określony w orzeczeniu o wywłaszczeniu, nie została bowiem przekazana na rzecz WPKiW, lecz wybudowano na niej stadion piłkarski. Wobec części wywłaszczonej nieruchomości, na której znajdują się ogródki działkowe, zachodziły podstawy do orzeczenia zwrotu. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 136 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że na działce nr 172/76 cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem wybudowany został na niej, przed upływem 10 lat od wywłaszczenia, stadion sportowy oraz urządzono zieleń parkową i stąd brak jest podstaw do orzeczenia o jej zwrocie. Zgodził się także z organem, że cel ten nie został zrealizowany na działce nr 173/76, gdyż znajdują się na niej ogrody działkowe, których urządzenie nie stanowiło celu wywłaszczenia. Działka jest jednak w użytkowaniu wieczystym WPKiW S.A. w Chorzowie, przy czym wpis tego prawa do księgi wieczystej nastąpił już po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Wojewody nie jest jednak możliwy zwrot tej części wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na jej aktualny stan prawny. Stanowi ona własność Województwa Śląskiego oraz pozostaje w użytkowaniu wieczystym WPKiW S.A. w Chorzowie. Skarb Państwa utracił zatem władanie tą nieruchomością, a to stanowi negatywną przesłankę jej zwrotu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. K. i K. D. domagali się uchylenia decyzji Wojewody Śląskiego jako wydanej z naruszeniem prawa. Skarżący zakwestionowali stanowisko organu o zrealizowaniu celu wywłaszczenia na części działki, na której został wybudowany stadion piłkarski. Stadion ten był bowiem we władaniu klubów piłkarskich, nie zaś WPKiW w Chorzowie, które wykorzystywały go do celów komercyjnych, a ponadto został wybudowany znacznie później, bo dopiero w 1980 roku. Zaskarżona decyzja godzi w ich interesy prawem chronione, gdyż Wojewoda przed przekazaniem mienia nie zbadał, czy wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia. Zdaniem skarżących niezrozumiała jest też argumentacja Wojewody wskazująca na brak możliwości zastosowania w sprawie art. 229 ustawy, organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do kwestii oddania w użytkowanie wieczyste wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji, gdy nie zrealizowano na niej celu wywłaszczenia. Organ nie zajął też stanowiska w kwestii braku zawiadomienia poprzednich właścicieli o zamiarze wykorzystania przedmiotowej nieruchomości na inny cel. Skarżący zarzucili, że organy obu instancji nie odniosły się w swoich decyzjach do podnoszonej przez nich kwestii nieodebrania przez byłego właściciela odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę uznał za częściowo zasadną. W uzasadnieniu wyroku w punkcie wyjścia rozważań zauważył, że stanowiąca przedmiot postępowania nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych ( tekst jedn. Dz. U. z 1952 r. nr 4, poz. 31). Stosownie zaś do art. 136 ust. 3 ustawy poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli w rozumieniu art. 137 ustawy nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. "Cel wywłaszczenia", o jakim mowa w tym przepisie, należy rozumieć ściśle, wiąże się bowiem z nim zakaz przeznaczania wywłaszczonych nieruchomości na inne cele, w tym także inne cele publiczne, co podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05 (OTK-A 2008 r. nr 3, poz. 41) wskazując na obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich wypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy i wyprowadzone wnioski na podstawie dokonanych ustaleń Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżących, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku nie został zrealizowany na całej wywłaszczonej nieruchomości. W art. 137 ustawy, do którego ustawodawca odsyła w art. 136 ust. 3, wskazane zostały warunki, po spełnieniu których nieruchomość może zostać uznana za zbędną na cel wywłaszczenia. Ma to miejsce wówczas, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna albo nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Obie normy prawne wynikające z art. 137 ust. 1 ustawy mają charakter rozłączny w tym znaczeniu, że zaistnienie którejkolwiek z tych przesłanek czyni zasadnym wniosek o zwrot nieruchomości. Zdaniem Sądu pierwszej instancji cel wywłaszczenia został zrealizowany na części wywłaszczonej nieruchomości wchodzącej w skład działki nr 172/76. Na działce tej w ciągu dwóch lat po wywłaszczeniu zrealizowano część obiektów sportowych oraz urządzono zieleń parkową. Pozbawiona znaczenia prawnego jest okoliczność, że wybudowanym na tej nieruchomości obiektem dysponował Klub Sportowy "Rapid", a następnie GKS Katowice. Sąd podzielił ocenę orzekających w sprawie organów, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na działce noszącej aktualnie nr 173/76, która została utworzona z części wywłaszczonej nieruchomości. Zgodził się także z ich poglądem, że przeszkodą do orzeczenia o zwrocie jest pozostawanie jej w użytkowaniu wieczystym WPKiW S.A. w Chorzowie. Sąd nie podzielił jednak stanowiska organu odwoławczego, że przeszkodę taką stanowi także zdarzenie prawne w postaci przejścia prawa własności tej działki na rzecz Województwa Śląskiego. Okoliczność, że wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego (Województwa Śląskiego) nie stanowi jednak przeszkody prawnej uniemożliwiającej jej zwrot, jeżeli do nabycia tego mienia doszło w drodze decyzji administracyjnej. Przeszkodę taką stanowi jednak przysługujące WPKiW S.A. w Chorzowie prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Sądu także na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami zachowuje aktualność pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III AZP 13/93, iż przeszkodę prawną do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, ale została oddana w użytkowanie wieczyste, stanowi uregulowanie zawarte w art. 232 § 1 Kc. Niedopuszczalnym jest bowiem aby nieruchomość, nie będąca własnością Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego była obciążona prawem użytkowania wieczystego. Sytuacja taka miałaby zaś miejsce w przypadku zwrotu skarżącym prawa własności wywłaszczonej nieruchomości, znajdującej się w użytkowaniu wieczystym. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził następnie, że organy nie dostrzegły, że nabycie prawa użytkowania wieczystego w drodze decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody o charakterze nieusuwalnym do wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Decyzje takie nie powodują nieodwracalnych skutków prawnych, gdyż skutki te mogą zostać zniwelowane w drodze stwierdzenia nieważności w całości czy części takich decyzji. W orzecznictwie oraz doktrynie podkreśla się, że decyzje w oparciu o które doszło do nabycia prawa użytkowania wieczystego mogą zostać wzruszone na warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jako wydane z rażącym naruszeniem prawa. Prawo użytkowania wieczystego działki nr 76 (poprzednio działki nr 95, 96, 123 i 128 o powierzchni łącznej 2340 m²) WPKiW S.A. w Chorzowie nabył z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 79, poz. 469 ze zm.). W dniu 5 grudnia 1990 r. podmiot ten był bowiem państwową osobą prawną zarządzającą przedmiotowym gruntem, który stanowił wówczas własność Skarbu Państwa. Stosownie zaś do art. 200 ust. 4 ustawy nabycie w opisanym trybie prawa użytkowania wieczystego nie mogło naruszać praw osób trzecich. Mając na uwadze ten przepis Wojewoda wydanie decyzji załatwiającej sprawę zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, która nie została wykorzystana na cel określony w orzeczeniu wywłaszczeniowym, winien był uzależnić od wyniku postępowania mającego na celu stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. o nabyciu przez WPKiW w Chorzowie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie zwrotu działki nr 173/76, na mocy zaś art. 151 tej ustawy oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. w części dotyczącej zwrotu działki nr 172/76. We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Wojewoda Śląski w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zawiesi postępowanie odwoławcze i wystąpi do Ministra Skarbu Państwa o stwierdzenie nieważności części decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. orzekającej o nabyciu przez WPKiW w Chorzowie prawa użytkowania wieczystego niezagospodarowanej zgodnie z celem wywłaszczenia części działki nr 76 (aktualnie część działki nr 173/76). Wojewoda stosownie do art. 100 § 1 Kpa może także zobowiązać skarżących posiadających w takim postępowaniu interes prawny do wystąpienia o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji uwłaszczeniowej. W zależności zaś od sposobu rozstrzygnięcia wskazanego wyżej zagadnienia wstępnego wyda stosowną decyzję w odniesieniu do działki nr 173/76 . Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2011 r. w części oddalającej skargę (pkt 2) skargę kasacyjną wnieśli E. K. i K. D., reprezentowani przez radcę prawnego. Pełnomocnik skarżących, powołując przepis art. 173 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o uchylenie tego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że część wywłaszczonej nieruchomości, na której wybudowano stadion piłkarski (najpierw dla drużyny "Rapid", później GKS Katowice i "Dospel") wykorzystana została na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ta część nieruchomości przeznaczona została na rzecz Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku jako tereny młodzieżowe, dziecięce i sportowe. Drużyny piłkarskie, którym przekazano nieruchomość na podstawie umów cywilno-prawnych, wykorzystują ją do celów zarobkowych. Zdaniem pełnomocnika wnoszących skargę kasacyjną przepisy art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami muszą być interpretowane i stosowane ściśle, bez dokonywania jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych w nich treści oraz z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów Konstytucji RP, pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądów. Przyjęcie zatem, że wybudowanie stadionu piłkarskiego dla drużyn piłkarskich jest tożsame z urządzeniem terenów młodzieżowych jest interpretacją zbyt szeroką, gdyż obiekt ten nie jest ogólnie dostępny do celów sportowych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Województwo Śląskie wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżących na rzecz tego uczestnika postępowania kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W piśmie procesowym z dnia 5 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. Gen. Jerzego Ziętka Spółka Akcyjna w Chorzowie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżących na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewoda Śląski oraz Miasto Katowice nie zajęli stanowiska w odniesieniu do wniesionej skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, jako środek odwoławczy od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku i postanowienia kończącego postępowanie, jest niezwykle sformalizowanym środkiem prawnym, dlatego ustawodawca wprowadził w art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, przymus sporządzenia tego środka przez osoby dysponujące fachową wiedzą prawniczą, co ma zapewnić odpowiedni poziom skargi kasacyjnej. Zgodnie z art.176 Ppsa skarga kasacyjna oprócz wymagań przepisanych dla pisma w postępowaniu sądowym (art. 45, art. 46, art. 47, art. 215 § 1) powinna dodatkowo zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że o ile braki formalne przewidziane dla pisma procesowego w przypadku niezachowania wymagań w tym zakresie podlegają usunięciu w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 193 Ppsa, o tyle niespełnienie w skardze kasacyjnej drugiej grupy wymagań odnoszących się wyłącznie do tego środka nie podlega sanacji, jako że są to braki o charakterze materialnym, nieusuwalnym, a skarga kasacyjna podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt FSK 209/04 – ONSAiWSA 2004 r. z. 1, poz. 13 z glosą A. Skoczylasa – OSP 2004 r. z. 6, poz. 73 oraz postanowienia NSA z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 173/12 – Lex nr 1116295 i z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1043/11 – Lex nr 1120571). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik wnoszących skargę kasacyjną właściwie oznaczył zaskarżony wyrok i wskazał zakres zaskarżenia, zawarł również wniosek kasacyjny określając żądanie w tym zakresie. Analiza treści skargi kasacyjnej wskazuje jednak, że jej autor ani w petitum skargi, ani w jej uzasadnieniu nie przytoczył podstaw kasacyjnych. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy zaś rozumieć dokładne wskazanie podstawy, o której mowa w art. 174 pkt 1 i 2 Ppsa z wyraźnym określeniem przepisów w ramach zgłoszonej podstawy, które zdaniem sporządzającego skargę zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny wydający zaskarżone orzeczenie. Stosownie do ostatnio powołanego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstaw kasacyjnych z rozwinięciem zarzutów i przedstawieniem rzeczowej argumentacji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ma niezwykle istotne znaczenie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 Ppsa). Obowiązkiem zatem wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne przytoczenie podstaw kasacyjnych, co umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu orzekającemu w tak zakreślonych granicach ustosunkowanie się do ich zasadności. Jak zaś wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010 r. nr 1, poz. 1) na sądzie kasacyjnym spoczywa w takiej sytuacji obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w skardze kasacyjnej. Niewskazanie jednakże w niniejszej sprawie podstaw kasacyjnych z przytoczeniem przepisów, które naruszył wojewódzki sąd administracyjny czyni tę skargę niedopuszczalną. Co prawda w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przywołał art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie wyjaśnił jednak, którą konkretnie jednostkę redakcyjną tych przepisów miał naruszyć Sąd pierwszej instancji. Pierwszy z wymienionych przepisów zawiera pięć ustępów regulujących różne kwestie, drugi zaś dwa, a jeden z nich dodatkowo dwa punkty. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie pozwala zaś w sposób nie budzący wątpliwości na odczytanie intencji wnoszącego skargę w tym zakresie. Warunek przytoczenia podstaw kasacyjnych nie jest zaś spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się czy też snucia hipotez, który konkretnie przepis miał na uwadze sporządzający skargę kasacyjną (por. postanowienia NSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1258/11 – Lex nr 1069645 i z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 41/11 – Lex nr 1145526). W tej sytuacji przyjąć należało, że nieprzytoczenie w skardze kasacyjnej jednego z jej konstrukcyjnych, nieusuwalnych wymogów powoduje, że skarga ta jest niedopuszczalna. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 178 odrzucił skargę kasacyjną. Jednocześnie z mocy art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa należało orzec o zwrocie na rzecz wnoszących skargę kasacyjną całego uiszczonego przez nich wpisu od tej skargi. Wobec odrzucenia skargi kasacyjnej brak zaś było podstaw do uwzględnienia wniosków uczestników postępowania Województwa Śląskiego i Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku im. Gen. J. Ziętka S.A. w Chorzowie o zasądzenie od wnoszących skargę kasacyjną zwrotu kosztów postępowania (błędnie nazwanych przez pełnomocnika Województwa Śląskiego kosztami sądowymi). Wskazać trzeba, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 Ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, a wyjątek stanowi sytuacja, gdy przepis szczególny stanowi inaczej. W art. 209 Ppsa wskazano, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 Ppsa. Oznacza to, że nie ma podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie niż wskazane w wyżej wymienionych przepisach.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło