II FSK 1945/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA del. Anna Maria Świderska, Protokolant Katarzyna Domańska, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej I. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Po 913/10 w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w P. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 9 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego z upoważnienia Ministra Finansów kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2011 r., I SA/Po 914/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę I. sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (zwanej dalej spółką) na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 9 września 2010 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że w dniu 16 czerwca 2010 r. spółka złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, na zasadach ogólnych, opłat za przejazd płatną autostradą oraz opłat parkingowych. We wniosku wskazała, że pracownicy spółki w ramach wykonywania powierzonych im obowiązków służbowych odbywają podróże służbowe na terenie kraju i poza jego obszarem, wykorzystując do tego celu - za zgodą pracodawcy - swoje prywatne samochody osobowe. W związku z tym ponoszą szereg kosztów, takich jak: koszty zakupu paliwa, koszty związane z eksploatacją aut, koszty opłat za przejazdy autostradami, koszty opłat parkingowych. Spółka ponosi wydatki na rzecz pracowników z tytułu używania przez nich samochodów na potrzeby spółki w celu odbycia podróży służbowej. Zarówno koszty związane z używaniem samochodów przez pracowników spółki, jak i koszty opłat za przejazd autostradą, czy opłaty parkingowe są kosztami ściśle związanymi z uzyskaniem przez spółkę przychodu i utrzymaniem ich źródła, gdyż pracownicy odbywają te podróże w celach służbowych. W związku z powyższym spółka zadała pytanie, czy koszty opłat za przejazd płatną autostradą oraz opłat za parkingi będą podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych, wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.), zwanej dalej: u.p.d.o.p. We wniosku podkreśliła, że bez wątpienia wszelkie wydatki ponoszone przez pracowników w związku z odbywaniem podróży służbowych są związane z uzyskiwaniem przez spółkę przychodu. Jednocześnie z art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p. wynika, że wydatki przekraczające kwotę ustaloną przy zastosowaniu stawek za jeden kilometr przebiegu pojazdu nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Zdaniem spółki ograniczenie wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p. ma zastosowanie jedynie do kosztów związanych z eksploatacją samochodu, tj. kosztem zużycia paliwa, kosztem zużycia samochodu, wymianą oleju, żarówek, itp. - koszty te są bezpośrednio związane z przebiegiem pojazdu, przejechaną trasą. To ograniczenie nie odnosi się natomiast do innych kosztów poniesionych w czasie delegacji, w tym kosztów za przejazd autostradą, czy kosztów opłat parkingowych. Spółka podniosła, że nie może się zdarzyć tak, iż rosnące opłaty za przejazd autostradą nie będą mogły być zaliczane do kosztów uzyskiwania przychodów na zasadach ogólnych, wynikających z dyspozycji art. 15 ust. 1, a jedynie w granicach limitu, wynikającego z art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a), mimo iż niezaprzeczalnie stanowią koszt związany z uzyskaniem, czy utrzymaniem źródła przychodów. W interpretacji indywidualnej z dnia 9 września 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że stanowisko spółki jest nieprawidłowe. Powołał się na treść art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p., wskazując, że za koszty używania samochodu należy uznać wszelkie wydatki niezbędne do wykorzystania tego samochodu dla potrzeb podatnika, w tym także opłaty parkingowe oraz za przejazd autostradą pod warunkiem ich zgodnego z przepisami udokumentowania. Podniósł, że zgodnie z treścią odpowiednio § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikom zatrudnionym w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1990 ze zm.), zwanego dalej: rozporządzeniem o należnościach z tytułu podróży krajowych, oraz § 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikom zatrudnionym w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991, ze zm.), zwanego dalej: rozporządzeniem o należnościach z tytułu podróży zagranicznych, z tytułu podróży odbywanej w terminie i miejscu, określonym przez pracodawcę- pracownikowi przysługują diety oraz zwrot kosztów innych udokumentowanych wydatków, określonych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb. Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podtrzymał swoje stanowisko. 3. W skardze wniesionej dnia 17 listopada 2010 r. wydanej interpretacji spółka zarzuciła naruszenie: - prawa materialnego, tj.: art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez jego niezastosowanie, art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p., poprzez błędną wykładnię w związku z przepisami § 3 pkt 4 rozporządzenia o należnościach z tytułu podróży krajowych oraz § 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia o należnościach z tytułu podróży zagranicznych. - art. 14c) § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej jako: ord. pod., poprzez brak uzasadnienia prawnego. W uzasadnieniu skargi spółka zarzuciła, że organ niewłaściwie zinterpretował art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p., gdyż ograniczenie wynikające z tego przepisu znajduje zastosowanie jedynie do kosztów zużycia paliwa, zużycia samochodu, wymiany oleju, żarówek itp., gdyż koszty te są bezpośrednio związane z przebiegiem pojazdu i z przejechaną trasą. Udokumentowane wydatki poniesione przez pracowników w czasie podróży służbowej - niezwiązane z przebiegiem pojazdu (opłaty za przejazd autostradą, opłaty za parking) - nie są limitowane powyższym przepisem. Wyrażenie zgody przez pracownika i pracodawcę na wykorzystanie prywatnego samochodu do celów służbowych wiązać się będzie z pokryciem wydatków, związanych z eksploatacją tego samochodu w ramach podróży służbowej, a więc przede wszystkim z zakupem paliwa (ewentualną naprawą, zakupem części, których zakup ściśle związany był z przebytą podróżą służbową). Przejazd płatną autostradą, opłaty za parking nie są bezpośrednio związane z eksploatacją samochodu. Spółka wskazała, że tego typu wydatki - jeśli są uzasadnione - mieszczą się w definicji kosztów uzyskania przychodów, o jakiej stanowi art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Spółka zarzuciła ponadto, że organ w interpretacji indywidualnej nie wskazał przepisu prawa podatkowego, będącego potwierdzeniem jego tezy, czym naruszył przepis art. 14c ord. pod.. Odpowiadając na skargę organ podtrzymał argumentację, wyrażoną w zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, stwierdził, że skarga nie jest zasadna bowiem zasady zaliczania kosztów podatnika podatku dochodowego od osób prawnych do kosztów uzyskania przychodów regulują przepisy artykułów 15 i 16 u.p.d.o.p., jednocześnie w art. 16 ust. 5 u.p.d.o.p. przewidziano, że przebieg pojazdu, o którym mowa w ust. 1 pkt 30 i 51, powinien być - z wyłączeniem ryczałtu pieniężnego -udokumentowany w ewidencji przebiegu pojazdu, prowadzonej przez pracownika według obowiązującego wzoru, potwierdzonej przez podatnika na koniec każdego miesiąca. W razie braku tej ewidencji - wydatki ponoszone przez podatnika na rzecz pracowników z tytułu używania przez nich samochodów na potrzeby podatnika nie stanowią kosztu uzyskania przychodów. Sąd podzielił pogląd organu, zgodnie z którym spółka będzie mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów zwrócone pracownikom udokumentowane wydatki, związane z użytkowaniem prywatnego samochodu pracownika dla jej potrzeb, poniesione w czasie podróży służbowej (w tym także opłaty za przejazd płatną autostradą i opłaty parkingowe) pod warunkiem prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu, jednakże wyłącznie w granicach wynikającego z niej limitu. Wobec okoliczności przedstawionych przez spółkę- brak jest podstaw do zaliczenia przedmiotowych kosztów do kosztów podatkowych spółki na zasadach ogólnych. Sąd wskazał, że przepisy nie precyzują, co należy rozumieć pod pojęciem "kosztów używania" samochodu osobowego. Podzielił pogląd organu, że są to wszelkie wydatki niezbędne do wykorzystania tego samochodu dla potrzeb podatnika - podmiotu gospodarczego takie jak: zakup paliwa, ogumienia i innych materiałów eksploatacyjnych, ubezpieczenia OC i AC, kosztów drobnych napraw i części zamiennych, przeglądów technicznych, opłat parkingowych oraz za przejazd autostradą, pod warunkiem ich zgodnego z przepisami udokumentowania. Nie można uznać, że koszty używania samochodu osobowego w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 30 u.p.d.o.p. oznaczają wyłącznie koszty eksploatacji. Koszt używania nie jest pojęciem tożsamym z kosztem eksploatacyjnym - koszty używania rzeczy są pojęciem szerszym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2010 r.,I SA/Wr 1203/10, publikowany: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym do wydatków z tytułu używania samochodu osobowego na potrzeby podatnika w celu odbycia podróży służbowej zalicza się zatem wszystkie wydatki poniesione w związku z korzystaniem z cudzej rzeczy, tj. także opłaty za przejazd płatną autostradą oraz opłat parkingowych. Jednakże organ zasadnie wskazał, że spółka nie ma podstaw do zaliczenia opłat za przejazd płatną autostradą oraz opłat parkingowych do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych. Sąd wskazał, że nie zasługuje na uznanie stanowisko spółki, zgodnie z którym koszty z tytułu wydatków za używanie samochodów - związanych z podróżą służbową, mogą być rozliczane stosownie do art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Na tle art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p. opłata za autostradę lub za parking wiąże się nierozerwalnie z używaniem samochodu. Również wydatki z tego tytułu mogą stanowić koszty uzyskania przychodów tylko do wysokości tzw. kilometrówki. W tym zakresie sąd podzielił stanowisko zaprezentowane m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2010 r., I SA/Po 626/10; w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2010 r., III SA/Wa 1502/09, (dostępne w internetowej Bazie Orzeczeń - www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z powołanych orzeczeń wynika, że koszty z tytułu wydatków na używanie samochodów związanych z podróżą służbową nie mogą być rozliczone na zasadach ogólnych - opłata za autostradę lub parking stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p. wiąże się nierozerwalnie z używaniem samochodu, a wydatki z tego tytułu mogą stanowić koszty uzyskania przychodów tylko do wysokości kilometrówki. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14 c) ord. pod. sąd podniósł, że w wydanej interpretacji organ wskazał przepisy podatkowe, które były przesłanką uznania stanowiska spółki za nieprawidłowe, przedstawił swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do badanej sprawy. Powyższy wyrok spółka zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając mu naruszenie: – art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p., poprzez błędne przyjęcie, że użyte w tym przepisie sformułowanie "w wysokości przekraczającej kwotę ustaloną przy zastosowaniu stawek za jeden kilometr przebiegu pojazdu, określonych w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra", należy odnieść również do opłat za autostrady czy parkingi i w konsekwencji wydatki te nie stanowią kosztu uzyskania przychodów; – art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p., poprzez błędną wykładnię w związku z przepisami § 3 pkt 4 rozporządzeniem o należnościach z tytułu podróży krajowych oraz § 2 pkt 2 lit. c) rozporządzeniem o należnościach z tytułu podróży zagranicznych; – art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez jego niezastosowanie w związku z błędną wykładnią art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p.; – art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez uchybienie przez sąd pierwszej instancji obowiązkowi uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie uzasadnienia przyczyn, dla których odmówił on racji zarzutom skargi, odnoszącym się do zasadności zastosowanej przez spółkę wykładni art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p.; – art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi mimo wydania interpretacji z naruszeniem wskazanych wyżej regulacji prawa materialnego. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 5. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zakresu zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p., w przedstawionym we wniosku spółki stanie faktycznym. Przepis ten stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków, ponoszonych na rzecz pracowników z tytułu używania przez nich samochodów na potrzeby podatnika w celu odbycia podróży służbowej (jazdy zamiejscowej) - w wysokości przekraczającej kwotę ustaloną przy zastosowaniu stawek za jeden kilometr przebiegu pojazdu, określonych w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra. Dodatkowo w art. 16 ust. 5 u.p.d.o.p. ustanowiono wymóg, polegający na obowiązku stosownego - określonego w tym przepisie -dokumentowania przebiegu pojazdu. W pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p., poprzez błędne przyjęcie, że użyte w tym przepisie sformułowanie "w wysokości przekraczającej kwotę ustaloną przy zastosowaniu stawek za jeden kilometr przebiegu pojazdu, określonych w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra" należy odnieść do opłat za autostrady, czy parkingi i w konsekwencji wydatki te nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Zarzut ten jest częściowo wadliwie skonstruowany, gdyż nie wynika z niego, czy podnoszone naruszenie przepisu prawa materialnego polegało na błędnej wykładni, czy też niewłaściwym jego zastosowaniu. Obowiązek podania postaci (formy) naruszenia prawa materialnego wynika z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a samo posłużenie się formułą "poprzez błędne przyjęcie" kwestii tej jednoznacznie nie wyjaśnia. Mając na uwadze kwestionowane w skardze kasacyjnej stanowisko sądu pierwszej instancji - a wcześniej stanowisko wyrażone w interpretacji indywidualnej przez Ministra Finansów, a także argumentację samej skargi kasacyjnej - tak postawiony zarzut jest całkowicie wtórny w stosunku do problemu podstawowego, stanowiącego sedno sporu w niniejszej sprawie, a mianowicie: czy wskazywane przez spółkę koszty - opłaty za autostrady i parkingi - mieszczą się w zakresie użytego w pierwszej części tego przepisu sformułowania "wydatków (...) z tytułu używania przez nich samochodów (...)". Przesądzenie tego problemu podstawowego czyniło oczywistą i niebudzącą żadnych wątpliwości kwestię postawioną w tym zarzucie. W istocie rzeczy chodziło o sposób rozumienia tego sformułowania, a spółka w skardze kasacyjnej starała się wykazać, że wydatki z tytułu używania samochodów są równoznaczne z "kosztami związanymi z eksploatacją samochodów", które to koszty z kolei ściśle wiążą się z przebiegiem tych samochodów, a zatem nie obejmują opłat za płatne autostrady oraz opłat parkingowych. 6. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiony w skardze kasacyjnej sposób rozumienia spornego przepisu nie znajduje uzasadnienia w jego treści. Niewątpliwie sformułowanie, mówiące o wydatkach z tytułu używania samochodów - a o tym stanowi ten przepis - jest szersze znaczeniowo, niż postulowane w tej skardze koszty eksploatacji. Rację należy przyznać Ministrowi Finansów i sądowi pierwszej instancji, że obejmuje ono wszelkie wydatki, związane z korzystaniem z samochodu przez pracownika dla potrzeb podatnika, które ustawodawca zdecydował się zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko w tej ograniczonej, ustanowionej w tym przepisie szczególnej formule. Okoliczność, że istotnym parametrem (w połączeniu w ryczałtowo wyrażoną stawką) -służącym dla określenia wielkości możliwych do ujęcia w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatków, związanych z używaniem samochodów - uczyniono przebieg samochodu, również nie stanowi przesądzającego argumentu dla uznania, iż tylko uzależnione ściśle od ilości przejechanych kilometrów wydatki mieszczą się w pojęciu kosztów z tytułu używania samochodów. Również jeżeli chodzi o sporne w niniejszej sprawie wydatki - kryterium to nie jest w pełni przekonywujące. O ile bowiem opłaty parkingowe istotnie nie mają związku z ilością przejechanych kilometrów (przebiegiem samochodu), tak nie da się już tego tak jednoznacznie odnieść do opłat za przejazd płatnymi autostradami. 7. Bezzasadny jest także drugi zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p., tym razem w związku z wymienionymi w tej skardze przepisami rozporządzeń w sprawie należności z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju i poza jego granicami. Wprawdzie w zarzucie tym wyraźnie już wskazano, że chodzi o błędną wykładnię tego przepisu u.p.d.o.p., ale w opisie zarzutu nie sprecyzowano z kolei na czym ta błędna wykładnia miałaby polegać. Można się tego dopiero doszukiwać w nieprzyporządkowanych wyraźnie do konkretnych zarzutów, poszczególnych fragmentach uzasadnienia skargi kasacyjnej. Pomijając kwestię zasadniczą, że przepisy podustawowe - wydane na podstawie jednej ustawy - nie mogą być miarodajnym kryterium, kształtującym sposób rozumienia ustawowych zwrotów zawartych w innej ustawie, dotyczącej zupełnie innego przedmiotu - podnoszone w tym zakresie argumenty są chybione. To, że ze wskazanych w skardze kasacyjnej, wydanych na podstawie Kodeksu pracy rozporządzeń wynika, iż pracodawca zwraca pracownikowi koszty przejazdu według ustalonego w innym rozporządzeniu przelicznika, a także inne odpowiednio udokumentowane koszty, w żadnej mierze nie świadczy, iż takie same zasady obowiązują w zakresie kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym. Całkowicie odmienny jest bowiem kształt i cel tych przepisów, a zwrot kosztów przejazdów - o czym mowa w tych rozporządzeniach - nie jest w żaden sposób równoznaczny z kosztami, ponoszonymi z tytułu używania samochodu, o czym stanowi art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a) u.p.d.o.p., co dawałoby asumpt do twierdzenia, że ograniczeniami, wynikającymi z tego przepisu w zakresie zaliczania do kosztów uzyskania przychodów, nie są objęte inne udokumentowane wydatki związane z używaniem samochodu w trakcie podróży służbowej. 8. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. bowiem w ujęciu skargi kasacyjnej naruszenie tego przepisu było jedynie konsekwencją błędnej wykładni art. 16 ust. 1 pkt 30 lit. a), czego - jak wynika z powyższego - w skardze kasacyjnej nie wykazano. Z analogicznych powodów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., albowiem u jego podstaw legło twierdzenie o naruszeniu przez Ministra Finansów norm prawa materialnego, czego w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy oraz w dostatecznym stopniu wyjaśnia powody, z jakich oddalono skargę spółki. 9. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z późn. zm.).