I SA/Gl 1366/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-04-14

Skład orzekający: Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenia alimentacyjne oraz zasiłek pielęgnacyjny otrzymywane przez całkowicie ubezwłasnowolnionego syna podatniczki mogą być wliczane do jego dochodu przy ustalaniu prawa do odliczenia od dochodu wydatków na cele rehabilitacyjne, zgodnie z art. 26 ust. 7e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Świadczenia alimentacyjne otrzymywane przez całkowicie ubezwłasnowolnionego syna podatniczki nie stanowią jego dochodu w rozumieniu art. 26 ust. 7e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ są one formą utrzymania dziecka przez podatnika i są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 127 tej ustawy. W związku z tym, ich wysokość nie wpływa na możliwość skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła w części decyzję organu pierwszej instancji i obniżyła zobowiązanie podatkowe B.K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Organ uznał, że dochód syna podatniczki, M.K., przekroczył limit pozwalający na odliczenie wydatków rehabilitacyjnych, wliczając do tego dochodu otrzymane przez syna alimenty, rentę socjalną i zasiłek pielęgnacyjny. Pełnomocnik B.K. zarzucił błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że alimenty i zasiłek pielęgnacyjny nie stanowią dochodu w rozumieniu ustawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej K. – po rozpatrzeniu odwołania z dnia 9 sierpnia 2010r. wniesionego przez pełnomocnika B.K., radcę prawnego R.B. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. Znak: [...], którą określono za 2008 rok zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł – decyzją z dnia [...] r. Znak: [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. z 2005r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: "Ordynacja" lub "O.p.") oraz art. 26 ust.1 pkt. 6 i art. 26 ust. 7e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. z 2000r. Dz.U. Nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: "ustawa podatkowa" lub "u.o.p.d.o.f.") Znak: [...] – uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części i obniżył wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego C. określił B.K. wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. na kwotę [...] zł. Organ pierwszej instancji stwierdził, że podatniczka, spełniając warunki wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2008 – PIT 37, zasadnie dokonała obliczenia podatku w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. Z kolei zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 6a tej ustawy podatniczka dokonała odliczenia od dochodu wydatków w kwocie [...] zł poniesionych z tytułu użytkowania sieci Internet w lokalu będącym miejscem jej zamieszkania. Ponadto ustalił, że zgodnie z art. 27f ustawy podatkowej B.K. prawidłowo odliczyła od podatku kwotę [...] zł z tytułu wychowywania własnego dziecka. Następnie dodał, że osoba niepełnosprawna, tj. M.K. pełnoletni, ubezwłasnowolniony syn B.K., w roku podatkowym 2008 uzyskał dochód w łącznej kwocie [...] zł, na którą – co podkreślił organ podatkowy – składają się: a) renta socjalna w kwocie [...] zł, b) alimenty w kwocie [...] zł, i c) zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. Tym samym – jak stwierdził organ podatkowy – dochód M.K. w roku 2008 przekroczył kwotę, o której mowa w art. 26 ust. 7e ustawy podatkowej, tj. [...] zł, skutkiem czego B.K. nie może skorzystać z regulacji zawartych w tejże ustawie, jej art. 26 ust. 1 pkt 6 powiązanego z art. 26 ust. 7e, tj. z odliczenia od dochodu wydatków w kwocie [...] zł poniesionych na cele rehabilitacyjne dotyczące M. K.. W uzasadnieniu odwołania, w obszernym wywodzie pełnomocnik podatnika wskazał, że organ pierwszej instancji naruszył przepis prawa materialnego – art. 27 ust. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez jego błędną wykładnię, poprzez uznanie, że w pojęciu dochodu zawartego w treści tego przepisu mieszczą się alimenty na rzecz osoby niepełnosprawnej całkowicie niezdolnej do czynności prawnych i zasiłek pielęgnacyjny dla takiej osoby. Jak wskazał – zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych – kwota [...] zł stanowiąca alimenty zasądzone na rzecz M.K., wypłacona w roku 2008 nie stanowiła jego dochodu w rozumieniu art. 26 ust. 7e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochód M.K. w tym roku nie przekroczył kwoty [...] zł, tak więc jego matka mogła odliczyć od dochodu wydatki na cele rehabilitacyjne poniesione w tym roku. Po zapoznaniu się ze zgłoszonymi w odwołaniu argumentami oraz zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej podstawę, obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29-30c oraz art. 30e tej ustawy, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9,art. 24 ust. 1,2,4,4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25 ustawy podatkowej, po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osób niepełnosprawnych lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne. Katalog wydatków, o których mowa w powołanym powyżej pkt 6 zawarty jest w art. 26 ust 7a, natomiast warunki uprawniające do skorzystania z przedmiotowego odliczenia ustawodawca zawarł w regulacji art. 26 ust. 7b – 7d i 7g ustawy podatkowej. Jednocześnie wskazał, że na obniżenie zobowiązania podatniczki za 2008r. z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł miała wpływ korekta wysokości kosztów uzyskania przychodów ze stosunku pracy zastosowanych przy wyliczeniu należnego podatku dochodowego. Organ podatkowy stwierdził, że z regulacji zawartej w art. 26 ust. 7e, wynika, iż przepisy art. 26 ust.7a-7d i 7g stosuje się odpowiednio do podatników, na których utrzymaniu pozostają osoby niepełnosprawne m.in. dzieci własne – jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają kwoty [...] zł. W regulacji tej wprost wskazano górną granicę dochodu, jaki może osiągnąć osoba niepełnosprawna, by osoba, na której utrzymaniu pozostaje niepełnosprawny skorzystała z tych uprawnień. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają, sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. W konstrukcji przepisu ustawy podatkowej art. 26 ust 7e, podając wprost kwotę dochodu [...] zł ustawodawca nie dokonał żadnych ograniczeń co do źródeł uzyskania tego dochodu. Dalej organ podatkowy skonstatował, że prawo do uzyskiwania świadczeń alimentacyjnych jest prawem osobistym i niezbywalnym. Nie można zatem prawa tego przenieść na inną osobę. Przychody z alimentów może zatem uzyskiwać tylko osoba uprawniona i konsekwencji jest to dochód tej osoby. Z kolei zasiłek pielęgnacyjny na rzecz M. K. z tytułu jego niepełnosprawności, został przyznany na wniosek B.K. (osoby upoważnionej do reprezentowania pełnoletniej osoby niepełnosprawnej – art. 23 ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, t.j. z 2006r. Dz. U. Nr 139 poz. 992 z późn. zm). Organ wskazał, iż z uwagi na okoliczność, że w stosunku do M. K. stwierdzono [...] w stopniu z pogranicza umiarkowanego i znacznego został on całkowicie ubezwłasnowolniony postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. W niniejszej sprawie ustanowiono opiekuna w osobie jego matki B.K.. Zgodnie zaś z art. 155 § 1 w związku z art. 175 k.r.o opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką podlega przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego. Wyjaśnienia poczynione na podstawie konkretnych uregulowań prawnych jasno wskazują, że świadczenia, do których jest uprawniona dana osoba są jego własnością (tu: alimenty, renta socjalna, zasiłek pielęgnacyjny). Jak podał organ nie ma tu znaczenia czy jest osobą posiadającą pełną lub ograniczoną zdolność do czynności prawnych, czy tez została ubezwłasnowolniona. Natomiast opiekun, z uwagi na brak możliwości samodzielnego występowania osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej obrocie cywilnoprawnym, jest jedynie dysponentem tych świadczeń, pozostającym co do zasady pod kontrolą sądu opiekuńczego. Organ podkreślił przy tym, iż całkowite ubezwłasnowolnienie M.K., jakkolwiek powoduje w pełni utratę zdolności do czynności prawnych, to jednak nie pozbawia go zdolności prawnej. Zatem absolutnie nie można się zgodzić z twierdzeniami pełnomocnika strony, ze alimenty i zasiłek pielęgnacyjny nie stanowią dochodu niezdolnego do czynności prawnych pełnoletniego M.K. lecz B.K., tj. jego opiekuna prawnego uprawnionego do odbioru tych świadczeń i dysponowania nimi. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej K., powoływana powyżej decyzją z dnia [...] r. Znak [...] uchylił w części decyzja organu pierwszej instancji i obniżył B.K. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r.z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik B.K. zarzucił decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. naruszenie przepisu art. 27 ust. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez jego błędną wykładnię, poprzez uznanie, ze w pojęciu dochodu zawartego w treści tego przepisu mieszczą się alimenty i zasiłek pielęgnacyjny na rzecz osoby niepełnosprawnej całkowicie niezdolnej do czynności prawnych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej przytoczył zasadnicze elementy argumentacji prezentowane w odwołaniu z dnia 9 sierpnia 2010r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r., oparte na treści wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 października 2008r., sygn. akt I SA/Po 997/08 i interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego wydanej przez Ministra Finansów z dnia [...] r. Znak [...] oraz wyraził pogląd, że wypłacone w roku 2008 na rzecz M. K. alimenty oraz zasiłek pielęgnacyjny nie mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości dochodów M.K., o których mowa w art. 26 ust. 7e ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak stwierdził pełnomocnik skarżącej sytuacja prawna osoby, która jest ubezwłasnowolniona całkowicie jest identyczna z sytuacją prawną osoby, która nie ukończyła lat 13. Ponadto przy ustalaniu obowiązku alimentacyjnego nie ma znaczenia wiek dziecka, lecz jego zdolność do samodzielnego utrzymywania się, dlatego też zasądzono alimenty rzecz M.K. od jego ojca. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, oraz uwzględniając treści przytoczonego wyroku oraz interpretacji indywidualnej, brak jest podstaw, by przy ustalaniu rodzaju świadczeń, które stanowią dochód w rozumieniu art. 26 ust. 7e ustawy podatkowej różnicować sytuację prawną małoletniego i dziecka pełnoletniego ubezwłasnowolnionego całkowicie. Odpowiadając na zarzuty skargi, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że skarga nie jest uzasadniona tym samym nie dostrzega podstaw do uwzględnienia zarzutów zgłaszanych przez stronę w związku z czym podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie kwestia sporna wiąże się z oceną warunku (wysokość dochodu uzyskanego przez M.K.) uprawniającego B.K. do dokonania, w zeznaniu podatkowym za 2008r., odliczenia od dochodu wydatków na cele rehabilitacyjne poniesionych na rzecz syna – M.K., tj. czy do dochodu, o którym mowa w art. 26 ust. 7e ustawy podatkowej dolicza się alimenty i zasiłek pielęgnacyjny, uzyskiwane przez syna skarżącej. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2008r. podstawę obliczenia podatku, z określonymi w tym przepisie zastrzeżeniami stanowił dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2 lub art. 25, po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne (ust. 6). Przy tym z ust. 7e. tej ustawy wynikało, iż przepisy ust. 7a-7d i ust. 7g stosuje się odpowiednio do podatników, na których utrzymaniu pozostają następujące osoby niepełnosprawne: współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe - jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają kwoty [...] zł. W przedmiotowej sprawie powstały spór dotyczący tego, czy alimenty są czy też nie są dochodem stosownie do treści art. 9 i 20 w zw. z 26 ust. 7e ustawy podatkowej. Z treści przepisu 26 ust. 7e wynika jednoznacznie, iż prawo stosowania określonych tam ulg uzależnione jest od ustalenia, czy określona osoba niepełnosprawna pozostaje na utrzymaniu podatnika. Bezspornym w sprawie jest to, iż M.K. jest osobą niepełnosprawną, całkowicie ubezwłasnowolnioną, pozostającą pod stałą opieką i na utrzymaniu matki B.K.. Wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] zasądzono na jego rzecz alimenty w wysokości [...] zł, płatne co miesiąc do rąk jego opiekuna prawnego – matki B.K.. Z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do rat alimentacyjnych i ich pozycji prawnej w obrocie podatkowym, prima vista wskazać należy, iż zgodnie z art. 128 k.r.o obowiązek alimentacyjny jest to obowiązek dostarczania środków utrzymania i wychowania, ma on charakter bezwzględny. Nadto jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia z dnia 30 października 2003 r., sygn. akt SA/Rz 2688/01 "obowiązek alimentacyjny określony w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest obowiązkiem określonym szeroko, tj. obejmuje dostarczanie "środków utrzymania a w miarę potrzeby także środków wychowania", toteż zgodnie z art. 135 § 1 tegoż Kodeksu zakres obowiązku wyznaczają dwa elementy, a to: 1. zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego, oraz 2. usprawiedliwione potrzeby uprawnionego. W stosunkach między rodzicami a dziećmi, czyli w sytuacji istnienia ścisłej więzi rodzinnej, obowiązek ten spełniany jest względem takiego dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku tegoż dziecka są wystarczające na pokrycie jego kosztów utrzymania i wychowania (art. 133 § 1 w związku z art. 135 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Spełnienie tego obowiązku obejmuje różnego rodzaju starania - działania osobiste, a także i świadczenia pieniężne. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do rozdzielenia i odmiennego traktowania świadczeń rodziców w postaci zapewnienia mieszkania, codziennego utrzymania itd. od świadczeń pieniężnych wypłacanych w okresach miesięcznych na "potrzeby związane z wydatkami szkolnymi". Obowiązek alimentacyjny wobec dziecka nie jest ograniczony w czasie (tj. przede wszystkim nie zależy od wieku dziecka) i obejmuje zaspokojenie wszystkich jego "usprawiedliwionych" potrzeb, a więc niewątpliwie mieści się w tym nie tylko bieżące utrzymanie (wyżywienie, ubranie, mieszkanie) ale także i zapewnienie wykształcenia, którego poziom może być oczywiście różny i też zależny od możliwości rodziców. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż stosunek alimentacyjny określony jest w ustawie kodeks rodzinny i opiekuńczy, jako rodzaj stosunku cywilnoprawnego powodujący, że jeden podmiot ma prawo domagać się dostarczenia środków utrzymania, natomiast drugi z podmiotów obowiązany jest żądanie to zaspokoić. Jego konkretyzację stanowi art. 133 § 1 tej ustawy stanowiący o tym, iż rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z dnia 14 października 2008r., sygn. akt I SA/Po 997/08, że w świetle powołanych przepisów ustawy podatkowej nie ulega wątpliwości, iż skoro przepis art. 26 ust. 7e uzależnia stosowanie ulgi rehabilitacyjnej od pozostawania niepełnosprawnego dziecka na utrzymaniu podatnika, to pojęcie dochodu o którym stanowi ten przepis nie dotyczy wypłacanych przez podatnika na rzecz takiego dziecka świadczeń alimentacyjnych, gdyż są one formą utrzymania dziecka przez podatnika. Natomiast interpretacja tej regulacji ustawowej uzależniająca prawo do stosowania ulgi rehabilitacyjnej w takim wypadku od wysokości kwoty tych alimentów byłaby sprzeczna z zasadami konstytucyjnymi, tj. przede wszystkim art. 32 Konstytucji RP. Należałoby bowiem wówczas konsekwentnie przyjąć, iż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w sposób różny traktuje rodziców, którzy utrzymują dzieci niepełnosprawne pozostając w małżeństwie i mieszkając wspólnie łożą na dziecko nawet całość swych dochodów w kwotach przekraczających rocznie wymienioną w ustawie sumę [...] zł. - od rodziców którzy z przyczyn życiowych pozostają od dzieci tych odseparowani i utrzymują je w formie alimentów w takich samych kwotach. Na marginesie zauważyć wypada, iż taka interpretacja czyniła by z punktu widzenia podatnika "nieopłacalnym" utrzymywanie dziecka w formie alimentów w kwocie powyżej [...] złotych miesięcznie, co z jednej strony mogło by doprowadzać do obchodzenia prawa poprzez wykazywanie niższych alimentów niż faktycznie wypłacane albo z drugiej strony do pokrzywdzenia niepełnosprawnego dziecka i płacenia tych świadczeń poniżej wyliczonej w ustawie kwoty. Niezależnie jednak od tych rozważań przede wszystkim należy stwierdzić, iż zasadą jest domniemanie zgodności danej ustawy tu: o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją RP a zastosowana przez organy skarbowe interpretacja art. 26 ust. 7e p.d.o.f. wiązała by się z naruszeniem zasady wyrażonej w art. 32 Konstytucji. Zważyć należy, iż opodatkowaniu nie podlegają dochody zwolnione przedmiotowo od podatku. Katalog dochodów (przychodów) zwolnionych przedmiotowo od podatku określony jest przede wszystkim w art. 21 u.p.d.o.f. Tym samym ustawa podatkowa przewiduje zwolnienia od podatku, tzn. sytuacje, w których nie dochodzi do opodatkowania, mimo iż spełnione są generalne przesłanki uzasadniające opodatkowanie. Określona kategoria stanów faktycznych lub prawnych (w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych jest to osiąganie dochodów) generalnie mieści się w ogólnych ramach przedmiotowo-podmiotowych danego podatku, ale przepis prawa wyłącza ją w sposób wyraźny od opodatkowania. Zwolnienia te najczęściej wprowadzane są ze względów celowościowych – wówczas, gdy ustawodawca uważa opodatkowanie danej sytuacji za niecelowe lub gdy poprzez udzielenie zwolnienia podatkowego chce stymulować pewnego rodzaju działalność - albo też ze względów sprawiedliwościowych (jeżeli opodatkowanie danej sytuacji byłoby niesprawiedliwe w sensie społecznym). Wśród zwolnień podatkowych, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy podatkowej pkt 127 wyróżnić można alimenty otrzymywane przez enumeratywnie określony przez ustawodawcę krąg podmiotów. I tak, zgodnie z powyższym – wolne od podatku dochodowego są: alimenty: a) na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25 roku życia, oraz dzieci bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, b) na rzecz innych osób niż wymienione w lit. a, otrzymane na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 700 zł. Skutkiem zwolnienia podatkowego jest to, że określony rodzaj przychodu - mimo że generalnie jest on przychodem ze źródeł podlegających opodatkowaniu - nie podlega łączeniu z przychodami z pozostałych źródeł. Przychodu tego nie uwzględnia się przy obliczaniu dochodów. W związku z tym również kosztów jego uzyskania nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów. Osiąganie przychodów zwolnionych od podatku w zasadzie nie wpływa także na "przesunięcie się" pomiędzy poszczególnymi przedziałami skali podatkowej (poza wyjątkami dotyczącymi dochodów osiąganych w krajach, które stosują jako metodę unikania podwójnego opodatkowania wyłączenie z progresją). Wskazana powyżej regulacja wylicza pewną kategorię przychodów – tu alimentów – nie podlegających opodatkowaniu. W przedmiotowej sprawie są to przychody, z których dochód zwolniony jest od podatku na podstawie przepisów art. 21 ust. 1 pkt 127 u.p.d.o.f. W związku z tym przychody (dochody) te nie będą, co do zasady, podlegały sumowaniu z dochodami z innych źródeł. Nie pozostaje to w sprzeczności, wręcz przeciwnie, z art. 26 ust. 7e, zgodnie z którym podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30c oraz art. 30e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot tam wyszczególnionych. W przedmiotowej sprawie w ust.7e. art. 26 – określającym, iż przepisy ust. 7a-7d i ust. 7g tegoż artykułu stosuje się odpowiednio do podatników, na których utrzymaniu pozostają wymienione tam osoby niepełnosprawne – (współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe) - jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób (niepełnosprawnych) nie przekraczają kwoty [...] zł. Toteż konstatując podkreślenia wymaga, iż wolą ustawodawcy – opodatkowaniu nie podlegają dochody zwolnione przedmiotowo od podatku, których katalog określony jest przede wszystkim w art. 21 u.p.d.o.f. Reasumując – łączne odczytanie wskazanych powyżej unormowań – art. 9 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt. 127 a, art. 26 ust.1 oraz art. 26 ust. 7e ustawy podatkowej – prowadzi do nieodpartego wniosku, iż dochody w postaci przedmiotowych alimentów nie stanowią dochodów podatkowych, a tym samym nie mogą stanowić podstawy obliczenia podatku, zaś zawarte w treści art. 26 ust. 7e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcie "dochodu" nie obejmuje swym zakresem świadczeń alimentacyjnych stanowiących ustawową formę dostarczania środków utrzymania na rzecz własnego niepełnosprawnego dziecka – i to bez względu na wysokość kwoty tych alimentów. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż decyzja organu drugiej instancji zawiera wadę mającą wpływ na wynik sprawy, albowiem oparta została na błędnej interpretacji prawa materialnego (art. 26 ust. 7e p.d.o.f.). W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownej ocenie odwołania organ podatkowy zobowiązany będzie uwzględnić powyższe konstatacje zawarte w niniejszym wyroku. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi natomiast wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nastąpiło na podstawie art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło