II SA/Wa 477/11

WyrokWSA w Warszawie2011-04-19

Skład orzekający: Adam Lipiński, Ewa Pisula-Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 Kk) może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mimo że przepis ten nie wymienia wprost przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji jako obligatoryjnej przesłanki cofnięcia pozwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skazanie za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości może stanowić uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co jest podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń. Sąd podkreślił, że katalog przestępstw w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest zamknięty ('w szczególności'), a lekceważący stosunek do porządku prawnego, przejawiający się w popełnieniu takiego przestępstwa, podważa zaufanie do posiadacza broni i jego zdolności do bezpiecznego jej używania.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. został pozbawiony pozwolenia na broń palną myśliwską decyzją Komendanta Głównego Policji, który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawą cofnięcia pozwolenia było skazanie J.M. prawomocnym wyrokiem sądu za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 Kk) oraz za wykroczenie prowadzenia pojazdu bez wymaganych dokumentów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak związku między skazaniem a podstawą cofnięcia pozwolenia na broń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2010 r. cofającą J. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał co następuje: Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] (prawomocnym od dnia 22 kwietnia 2010 r.), Sąd Rejonowy w B. uznał J. M. winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 Kk, tj. kierowania w dniu 12 listopada 2009 r. o godzinie 21.07 na trasie K. – Z. gm. D., na drodze publicznej, samochodem osobowym m-ki [...] o nr rej. [...], w stanie nietrzeźwości, tj. 1,41 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu, za co wymierzono mu karę trzech miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący dwa lata, orzeczono karę grzywny w wysokości 90 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł, a także zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat oraz świadczenie pieniężne w kwocie 200 zł na rzecz Fundacji Ratujmy w Siemiatyczach. Od powyższego wyroku oskarżony wniósł apelację, jednakże została ona uznana przez Sąd Okręgowy w B. za całkowicie bezzasadną. Nadto J. M. wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...] (prawomocnym od dnia 25 lutego 2010 r.), został także uznany winnym popełnienia wykroczenia z art. 95 Kw, tj. kierowania w dniu 12 listopada 2009 r. na drodze publicznej samochodem osobowym m-ki [...] o nr rej. [...], nie posiadając przy sobie wymaganych przepisami dokumentów, tj. dowodu rejestracyjnego, prawa jazdy oraz ubezpieczenia OC, za co wymierzono mu karę grzywny w wysokości 250 zł. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Faktem jest, iż wskazany w przyjętym za podstawę materialnoprawną decyzji przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji katalog przestępstw skutkujących cofnięciem pozwolenia na broń nie obejmuje wprost przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Należy jednak zwrócić uwagę, iż nie jest to katalog zamknięty, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę wyraz "w szczególności". Przepis ten stanowi zatem dla organów Policji, właściwych w sprawach pozwoleń na broń, wytyczną interpretacyjną co do przesłanek faktycznych i prawnych sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Organy te przyjęły, iż takimi przesłankami winny być, m. in. oskarżenie o popełnienie lub dopuszczenie się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza takiego, którego jednym ze znamion jest nietrzeźwość sprawcy, a to ze względu na wagę tego rodzaju czynu dla stosunków społecznych (ewentualnym jego skutkiem może być bowiem śmierć lub kalectwo ludzi, a także zniszczenie mienia) oraz wysoki stopień społecznej szkodliwości (sprawca takiego przestępstwa godzi się na takie ewentualne następstwa swojego zachowania - ma ono bowiem charakter umyślny). Kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości jest wyrazem nie tylko wielkiej nieodpowiedzialności osoby, która się tego dopuszcza, ale także świadczy o braku wyobraźni co do możliwych następstw jej zachowań pod działaniem alkoholu, czyli w warunkach ograniczonej samokontroli. Takie natomiast cechy u osoby posiadającej pozwolenie na broń (lub ubiegającej się o nią) nie mogą być obojętne dla interesu społecznego ze względu na ścisły związek prawa do broni palnej ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z uwagi na powyższe, zarzut strony, iż popełnienie czynu z art. 178a § 1 Kk nie uzasadnia cofnięcia pozwolenia na broń, nie jest trafny. Z ustalonego materiału dowodowego wynika bowiem, iż w jej przypadku wystąpiły wyżej wskazane okoliczności, ponieważ została ona skazana za przestępstwo z art. 178a § 1 Kk, tj. za to, że kierowała w stanie nietrzeźwości samochodem na drodze publicznej. Podkreślenia wymaga fakt, co słusznie zauważył także Sąd powszechny wymierzając karę, iż przed rozpoczęciem jazdy J. M. wprowadził się w bardzo wysoki stan nietrzeźwości, lekceważąc sobie bezpieczeństwo innych osób (1,41 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu, co oznacza, iż stężenie alkoholu we krwi przekraczało ponad pięciokrotnie minimalny poziom stanu nietrzeźwości ustalony na 0,5 promila, a ponadto wykazywało tendencję wzrostową). Siadając za kierownicą w takim stanie uczynił to świadomie, nie bacząc, jakie zagrożenie swoim zachowaniem może wywołać w ruchu drogowym. Dopuścił się zatem przestępstwa, z którego rodzajem organy Policji wiążą obawę użycia broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jego zachowanie nie daje więc gwarancji bezpiecznego - w rozumieniu tego przepisu prawa - posiadania i używania broni palnej. Polemizując z argumentami odwołania, organ wskazał, iż pozytywne opinie o J. M. z miejsca jego zamieszkania i koła łowieckiego czy dotychczasowy brak karalności, nie pozwalają zachować pozwolenia na broń. Zaznaczyć należy, że J. M. został skazany przez Sąd powszechny dwukrotnie: nie tylko za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, ale także za prowadzenie go bez wymaganych przepisami prawa dokumentów, tj. dowodu rejestracyjnego, prawa jazdy oraz ubezpieczenia OC, a więc za umyślne naruszenie prawa ściśle związanego ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji. Zaskarżonej decyzji zarzucił - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz naruszenie prawa materialnego to jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Argumentował, iż cofnięcie pozwolenia na broń nie może być karą dodatkową. Wskazywał na brak związku pomiędzy wyrokiem sądu karnego a regulacją wskazaną w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nadto, art. 178a § 1 Kk nie należy do kategorii przestępstw obligatoryjnie wyszczególnionych w powyższym przepisie. W jego ocenie, organ nie wykazał obawy wskazanej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W sprawie zaś zachodzi sprzeczność ustaleń organu z jego pozytywnymi opiniami i warunkami oraz sposobem życia. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny w części, gdy cofnięcie pozwolenia na broń jest następstwem skazania osoby legitymującej się pozwoleniem na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo następstwem toczącego się postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa przez osobę legitymującą się zezwoleniem na posiadanie broni palnej. Wówczas, zgodnie z treścią przepisu ustawy oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (uchwała NSA z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OSP 4/09), organ jest zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń. Jednak w niniejszej sprawie organ zastosował dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy z uwagi na uznanie, iż wobec skarżącego istnieje obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie powołując się wprost na przesłanki szczególne zawarte w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczenie się postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa). Uznanie takie wymaga wykazania przez organ istnienia powyższej obawy. Jest elementem ocennym i wymaga rzetelnego uzasadnienia, z jakich przyczyn organ twierdzi, iż wobec skarżącego istnieje obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z kolei ustalenie, w drodze takiego uznania, istnienia powyższej obawy, nakłada na organ obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ w sposób prawidłowy i przekonujący uzasadnił istnienie wystąpienia po stronie J. M. obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ wskazał tu przede wszystkim na dalece lekceważący stosunek skarżącego do porządku prawnego, przejawiający się prowadzeniem na drodze publicznej pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (1,41 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu). Fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa przewidzianego w art. 178a Kk jest w niniejszej sprawie oczywisty i wynika z ustaleń Sądu Rejonowego w B., ustalenia te co do winy sprawcy, jak trafnie zauważa organ, są tu wiążące. Od posiadaczy broni wymaga się nieskazitelnej opinii, która wiąże się przede wszystkim z poszanowaniem porządku prawnego. Strona, dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i to pod wpływem alkoholu, takiej gwarancji nie daje, a zatem istnieje w stosunku do niej obawa, o której wspomina art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie można zatem nie zgodzić się z argumentacją organów Policji, iż skoro J. M. popełnił przestępstwo przewidziane w art. 178a § 1 Kk, to tym samym utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni. Nie można bowiem wykluczyć, że będąc w stanie nietrzeźwości nie sięgnie po broń, stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w tym dla życia lub zdrowia własnego lub innych osób, skoro stan nietrzeźwości nie stanowił dla niego przeciwwskazania do kierowania samochodem na drodze publicznej. (Porównaj: wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2007 r. , sygn. akt VI SA/Wa 1048/07 – publ. LEX nr 374331; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 53/07, teza 3 i 4 – publ. LEX nr 372089; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 910/07, teza 2 – publ. LEX 372091; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 231/06 – publ. LEX nr 337453; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1584/06 – publ. LEX nr 302585; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 709/05 – publ. LEX nr 192938.) Nie ma tu znaczenia, iż przestępstwo, za które skarżący został prawomocnie skazany, nie miało bezpośredniego związku z bronią, ponieważ dla zastosowania przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca takiego warunku nie ustalił, poprzestając jedynie na konieczności wykazania istnienia obawy niepożądanego zachowania w postaci obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystąpienie w niniejszej sprawie takiej obawy organ wykazał i uzasadnił w sposób wystarczający. Pozytywne opinie w kole łowieckim oraz w miejscu zamieszkania nie podważają powyższych ustaleń wynikających z prawomocnego wyroku sądu karnego i nie eliminują wyroku skazującego z obrotu prawnego, a zatem nie eliminują najistotniejszej przesłanki zapadłego rozstrzygnięcia administracyjnego. Okoliczności te nie podważają w niczym istoty niniejszej sprawy – faktu kierowania samochodem na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości i prawidłowych ustaleń organu w przedmiocie istnienia po stronie skarżącego obawy, o której wspomina art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, spowodowanej właśnie takim zachowaniem skarżącego. Na organach Policji w tego typu sprawach spoczywa obowiązek troski o dobro społeczne, jakim jest porządek prawny – tu wyrażony w normie art. 15 ustawy o broni i amunicji. Prawo do posiadania broni nie jest prawem powszechnym obywatela, ale ściśle reglamentowanym uprawnieniem. Nie każdy obywatel spełnia warunki niezbędne do uzyskania pozwolenia na broń. Zatem w procesie właściwego wyważenia proporcji między dobrem społecznym a dobrem jednostki, przy tego typu sprawach, organ prawidłowo daje prymat ochronie tej wartości, którą jest porządek prawny, pojmowany tu jako eliminowanie z życia społecznego takich przypadków, które mogłyby sprowadzić istnienie uzasadnionej obawy, o której wspomina art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dlatego nie może stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji bardzo istotna dla skarżącego okoliczność, że nie będzie on mógł podjąć zatrudnienia w macierzystym kole łowieckim, skoro z zatrudnieniem tym związane jest uprawnienie do posiadania broni myśliwskiej. Poprzez swoje zachowanie w dniu 12 listopada 2009 r., gdy popełnił występek określony w art. 178a § 1 Kk, J. M. utracił przymiot obywatela szanującego porządek prawny, a z uwagi na specyfikę popełnionego czynu, utracił także zaufanie, iż broni nie użyje w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się nadto prawomocny wyrok nakazowy wydany przez Sąd Rejonowy w B. [...] Wydział Grodzki z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. akt [...], skazujący J. M. na karę grzywny 1.000,00 zł. za czyn z art. 51 ust. 2 pkt 1 ustawy o broni i amunicji za niedopełnienie obowiązku rejestracji pięciu jednostek broni myśliwskiej oraz za czyn z 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o broni i amunicji za niedopełnienie obowiązku pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi przewozu pięciu jednostek broni myśliwskiej. Organ w swojej argumentacji nie powołał się na powyższy wyrok, jednakże powyższa okoliczność dobitnie świadczy, iż skarżący posiada wysoce lekceważący stosunek do prawa, tu przede wszystkim do zasad sprowadzania na polski obszar celny broni palnej, które wynikają z ustawy o broni i amunicji, zaś skazania przez Sąd Rejonowy w B. wyrokami z [...] grudnia 2009 r. i z dnia [...] lutego 2010 r. nie stanowią jego jedynych przewinień. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie chybione są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przez organ procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji, które mogłoby skutkować ich uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności i dlatego, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło