I SA/Wr 279/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-04-19
Skład orzekający: Anetta Chołuj, Dagmara Dominik-Ogińska, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochody wspólnoty mieszkaniowej uzyskane z wpłat właścicieli lokali użytkowych na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i mediów podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p.?Ratio decidendi
Dochody wspólnoty mieszkaniowej uzyskane z wpłat właścicieli lokali użytkowych na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i mediów nie podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Pojęcie 'zasobów mieszkaniowych' w rozumieniu tego przepisu obejmuje wyłącznie lokale mieszkalne oraz pomieszczenia i urządzenia niezbędne do prawidłowego korzystania z mieszkań, a nie lokale użytkowe.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych dochodów uzyskanych z wpłat właścicieli lokali użytkowych na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i mediów. Organ interpretacyjny uznał, że dochody te nie podlegają zwolnieniu, ponieważ lokale użytkowe nie są zaliczane do zasobów mieszkaniowych. Wspólnota wniosła skargę do WSA, argumentując, że lokale użytkowe powinny być uwzględnione w pojęciu zasobów mieszkaniowych, a wpłaty od ich właścicieli służą utrzymaniu nieruchomości wspólnej. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. przy udziale - sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. na interpretacje indywidualną Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w P.) z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.
W dniu 30 lipca 2010 r. (data wpływu) Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w W. (dalej: Wspólnota, Wnioskodawca, Skarżąca) złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. We wniosku przedstawiono następujący, zaistniały stan faktyczny: Wspólnota składa się z lokali mieszkalnych i lokali użytkowych. Udział lokali użytkowych w całkowitej powierzchni budynku (1.521,15 m2) wynosi 477,70 m2. Właściciele lokali użytkowych i właściciele lokali mieszkalnych wnoszą opłaty na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz na pokrycie kosztów, związanych bezpośrednio z eksploatacją lokali (opłaty za media). Opłaty wnoszone przez właścicieli lokali mają charakter opłat zaliczkowych, które podlegają rozliczeniu z poszczególnymi właścicielami do wysokości faktycznie poniesionych kosztów.
W związku z powyższym zadano pytanie: czy wpłaty właścicieli lokali użytkowych i wpłaty właścicieli lokali mieszkalnych oraz sfinansowane z nich koszty na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i media, mieszczą się w pojęciu dochodów uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, korzystających ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na mocy art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 25 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) – w skrócie: "u.p.d.o.p"?
Zajmując własne stanowisko w sprawie, Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., zwolnione z podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Z kolei powstawanie i funkcjonowanie wspólnot mieszkaniowych regulują przepisy ustawy o własności lokali. Na podstawie art. 6 tej ustawy, wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Z art. 2 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy wynika, że: samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości; samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami (...). Przepis ten stosuje się również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Zatem w ocenie Wnioskodawcy, podmiotami tworzącymi wspólnotę mieszkaniową są właściciele wszystkich lokali wchodzących w skład określonej nieruchomości, przy czym z uwagi na zakres przedmiotowy ustawy o własności lokali, chodzi tu zarówno o "samodzielne lokale mieszkalne", jak i "lokale o innym przeznaczeniu". Tak więc, związane z lokalami mieszkalnymi i użytkowymi opłaty (zaliczki), płacone przez właścicieli tych lokali oraz sfinansowane z nich koszty, stanowią przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Wobec powyższego Wnioskodawca stwierdził, że dochody wspólnot mieszkaniowych (na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i media) będą podlegały zwolnieniu z podatku dochodowego bez względu na rodzaj wchodzących w ich skład lokali (pod warunkiem, że wspólnota nie świadczy usług na rzecz swoich członków, a jej celem jest zabezpieczenie prawidłowego funkcjonowania nieruchomości). Wnioskodawca uznaje zatem, że interpretując przepis art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., nie można kierować się wyłącznie charakterem lokalu. Dalej Wnioskodawca wskazał, że dla ustalenia, czy wpłaty można zakwalifikować do uzyskanych z gospodarki zasobem mieszkaniowym, decydujące znaczenie ma dopuszczalny zakres działania wspólnoty i jej gospodarki finansowej oraz zakres związanego z tym uprawnienia do pobierania składek od członków wspólnoty, wynikający z charakteru obowiązku, z którego wynikają te wpłaty. Istotny jest zatem, w ocenie Wnioskodawcy, nie charakter lokali wchodzących w skład nieruchomości, ale charakter całej nieruchomości budynkowej. Jeżeli więc wnoszonych opłat nie da się powiązać z konkretnymi lokalami, lecz wyłącznie z nieruchomością wspólną odnoszącą się do wszystkich lokali, a charakter budynków można określić jako mieszkalny na podstawie PKOB, to opłaty wnoszone przez właścicieli lokali mieszkalnych i użytkowych uznać należy za wchodzące w zakres gospodarki mieszkaniowej i korzystające ze zwolnienia z podatku dochodowego na mocy art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Zdaniem Wnioskodawcy, dochody wspólnot mieszkaniowych uzyskane z opłat uiszczanych przez właścicieli lokali mieszkalnych i użytkowych, będą korzystały ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: właściciele lokali użytkowych wchodzą w skład wspólnoty mieszkaniowej; lokale użytkowe znajdują się w budynku, któremu na podstawie PKOB można przypisać charakter mieszkalny; opłaty wnoszone przez właścicieli lokali użytkowych dotyczą zaliczek na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i media; opłaty te przeznaczane są faktycznie i wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych.
Na koniec Wnioskodawca dodał, że takie stanowisko prezentuje również wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2009 r. o sygn. I SA/Kr 1596/08.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Minister Finansów (Dyrektor Izby Skarbowej w P.) uznał stanowisko Wspólnoty za prawidłowe – w części dotyczącej wpłat wnoszonych przez właścicieli lokali mieszkalnych, nieprawidłowe zaś – w części dotyczącej wpłat wnoszonych przez właścicieli lokali użytkowych. W uzasadnieniu organ interpretujący, odwołując się do zasad funkcjonowania wspólnot mieszkaniowych, wynikających z ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) - w skrócie: "u.w.l.", wskazał, iż na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wspólnoty mieszkaniowe jako jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych (art. 1 ust. 2 u.p.d.o.p.), a ich dochód, mając na uwadze art. 12 ust. 1, art. 15 ust. 1 i art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p., podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na podstawie art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p. Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Z przepisu tego wynika zatem, że dla zwolnienia muszą być spełnione dwa warunki, tj. dochody muszą być uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i dochody te muszą być przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych. Warunki muszą być spełnione łącznie. Powyższe oznacza, iż nie podlegają zwolnieniu dochody inne niż uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, niezależnie od ich przeznaczenia oraz dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, w części nie przeznaczonej na utrzymanie tych zasobów. Organ podkreślił, że dla dokonania prawidłowej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., istotne jest odwołanie się do definicji gospodarki zasobami mieszkaniowymi i zasobów mieszkaniowych. Wskazał, że na gospodarkę zasobami mieszkaniowymi składają się wpływy z opłat (zaliczek) pobieranych od właścicieli oraz pokrywane z nich koszty. Ze względu na charakter opłat (zaliczek) oraz pokrywanych z nich kosztów, za "zasoby mieszkaniowe" należy rozumieć nie tylko lokale mieszkalne, ale również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, jak również ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające jego sprawne funkcjonowanie oraz administrowanie. Organ wskazał, że do "zasobów mieszkaniowych" należą: budynki mieszkalne wraz z wyposażeniem technicznym oraz przynależnymi do nich pomieszczeniami, w szczególności: dźwigi osobowe i towarowe, aparaty do wymiany ciepła, kotłownie i hydrofornie wbudowane, klatki schodowe, strychy, piwnice, komórki, garaże; pomieszczenia znajdujące się w budynku mieszkalnym lub poza nim, związane z administrowaniem i zapewnieniem bezawaryjnego funkcjonowania osiedlowych budynków mieszkalnych, tj.: budynki (pomieszczenia) administracji osiedlowej, kotłownie i hydrofornie wolnostojące, osiedlowe warsztaty (zakłady) konserwacyjno – remontowe; urządzenia i uzbrojenie terenów, na których znajdują się ww. budynki: zbiorniki – doły gnilne, szamba, rurociągi i przewody sieci wodociągowo – kanalizacyjnej, gazowej i ciepłowniczej, sieci elektroenergetyczne i telekomunikacyjne, budowle inżynieryjne (studnie itp.), budowle komunikacyjne (np. drogi osiedlowe, ulice, chodniki), inne budowle i urządzenia związane z ukształtowaniem i zagospodarowaniem terenu, mające wpływ na prawidłowe funkcjonowanie osiedlowych budynków mieszkalnych (np. latarnie oświetleniowe, ogrodzenia).
Według organu, związane z wyżej wymienionymi budowlami (pomieszczeniami), obiektami i urządzeniami opłaty (zaliczki) oraz sfinansowane z nich koszty, stanowią przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Stanowią one jednocześnie przychody i koszty podatkowe w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1, z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.). Dochód powstały z tego tytułu, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., wolny będzie od podatku dochodowego, o ile przeznaczony zostanie na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. Wobec powyższego, w ocenie organu, lokale mieszkalne są zaliczane do zasobów mieszkaniowych i dochód uzyskany z tego źródła podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., pod warunkiem przeznaczenia go na utrzymanie tych zasobów. Z kolei lokale użytkowe nie należą do żadnej ze wskazanych powyżej grup pomieszczeń pozostałych i urządzeń wchodzących w skład budynku mieszkalnego lub znajdujących się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców (ułatwiających im dostęp do budynku mieszkalnego, zapewniających sprawne jego funkcjonowanie oraz administrowanie). Istotą lokali użytkowych jest bowiem ich niemieszkalne przeznaczenie, co oznacza, iż nie można zaliczyć ich do zasobów mieszkaniowych. Zatem dochód uzyskany z tego źródła nie pochodzi z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i nie może podlegać zwolnieniu z podatku dochodowego, gdyż nie został spełniony jeden z kumulatywnych warunków tegoż unormowania. Zatem kwoty wpłacane przez właścicieli lokali użytkowych oraz sfinansowane z nich koszty, nie kształtują dochodu wolnego od opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. i w związku z tym, stosownie do postanowień art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p., dochód ten jest opodatkowany.
Ponadto organ stwierdził, iż okoliczność, że budynek spełnia warunki umożliwiające jego zaliczenie do budynków mieszkalnych zgodnie z przepisami wskazanymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 1316 ze zm.), nie ma znaczenia w przedmiocie sprawy.
Pismem wniesionym w dniu 12 listopada 2010 r. Wspólnota wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, organ stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Wspólnota, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., nie zgodziła się ze stanowiskiem organu w części dotyczącej wpłat dokonanych przez właścicieli lokali użytkowych i wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania. Według Skarżącej, mając na uwadze zakres zwolnienia wynikający z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., organ winien rozstrzygnąć następujące kwestie: co stanowi "zasób mieszkaniowy" i czy wpłaty od właścicieli lokali użytkowych uzyskane na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i media mieszczą się w pojęciu "gospodarki zasobami mieszkaniowymi", oraz co oznacza określenie "cele związane z utrzymaniem zasobu mieszkaniowego" i czy przeznaczenie wpłat od właścicieli lokali użytkowych na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i media mieści się w pojęciu "utrzymania zasobów mieszkaniowych". Skarżąca wskazała, mając na uwadze regulacje ustawy o własności lokali, że podmiotami tworzącymi wspólnotę mieszkaniową są właściciele wszystkich lokali wchodzących w skład określonej nieruchomości, przy czym z uwagi na zakres przedmiotowy tej ustawy, chodzi tu zarówno o "samodzielne lokale mieszkalne", jak i "lokale o innym przeznaczeniu". Wobec tego, pojęcie zasobów mieszkaniowych (gospodarki zasobami mieszkaniowymi) można, w ocenie Skarżącej, rozszerzyć również na lokale użytkowe. Na poparcie swojej argumentacji i dotychczasowego stanowiska, Skarżąca powołała fragment uzasadnienia prawnego, zawartego w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 3 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 223/08. Zdaniem Skarżącej, w konsekwencji prawidłowego przyjęcia rozumienia pojęcia zasobów mieszkaniowych, opłaty pochodzące od właścicieli lokali mieszkalnych i użytkowych w budynku o charakterze mieszkalnym, należy uznać za uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Dalej wskazała, że utrzymanie zasobu mieszkaniowego polega na podejmowaniu działań polegających m.in. na ponoszeniu wydatków w celu utrzymania tego zasobu. Tym samym przeznaczenie wpłat dokonanych przez właścicieli lokali mieszkalnych i użytkowych (w budynku mieszkalnym) na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz pokrycie kosztów związanych bezpośrednio z eksploatacją lokali (opłaty za media) należy traktować jako utrzymanie zasobów mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów (Dyrektor Izby Skarbowej w P.) wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: P. p.s.a.). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.).
W tak określonym zakresie kognicji skargę w rozpoznawanej sprawie należy uznać za bezzasadną, gdyż zaskarżona interpretacja indywidualna nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani też przepisów prawa procesowego.
Spór między stronami koncentruje się wokół zakresu zwolnienia podatkowego przewidzianego w treści art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. , a mianowicie czy dochód powstały z tytułu wpłat na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz media przez właścicieli lokali użytkowych objęty jest wskazanym wyżej zwolnieniem.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p.: wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.
Sąd w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 2 lutego 2011r. sygn. akt II FSK 1651/09, a argumenty tam zawarte uznaje za swoje.
I tak należy wpierw wskazać, że zarówno w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych jak również w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) brak jest definicji pojęcia "zasobów mieszkaniowych", użytego w treści art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Podkreślić w szczególności należy nietożsamość unormowanej w u.w.l. na zasadzie podmiotowo – ustrojowej instytucji wspólnoty mieszkaniowej, jako ogółu właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, z pojęciem "zasobu mieszkaniowego", który nie jest ani pojęciem, ani terminem, a w konsekwencji też nie jest przedmiotem regulacji wymienionej ustawy. Odwołanie się do wykładni językowej – w obszarze wykorzystanego w komunikacie tekstowym, jakim jest art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., języka naturalnego ustawodawcy i adresatów prawa – wskazuje, że termin "zasoby mieszkaniowe" dotyczy obiektów mieszkalnych, przeznaczonych do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, w którym to zakresie niewątpliwie nie mieszczą się lokale niemieszkalne – użytkowe. W wyroku z dnia 5 maja 2005 r. (II FSK 26/09, https://cbois.gov.pl) rozstrzygając spór prawny dotyczący zwolnienia podatkowego wspólnoty mieszkaniowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., kierując się dyrektywami wykładni językowej Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że za zasób mieszkaniowy należy uznać zespół lokali mieszkalnych oraz innych pomieszczeń i urządzeń, które są niezbędne do prawidłowego korzystania z mieszkań w budynku mieszkalnym. W konsekwencji powyższego lokal użytkowy, o którym mowa w stanie faktycznym niniejszej sprawy interpretacyjnej do wymienionego w zdaniu poprzednim funkcjonalnie rodzaju pomieszczeń nie należy.
Odwołując się natomiast do wykładni systemowej wypada przypomnieć, że przepis art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2007 r. na podstawie art. 1 pkt 18 lit. a ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 217, poz. 1589). Racjonalny prawodawca (zdaniem Sądu) miał świadomość stanu obowiązującego prawa, w skład którego wchodziły również regulacje prawne ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie ustawy Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm. – w dalszym tekście: ustawa o ochronie praw lokatorów). Z przepisów art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie praw lokatorów wynika natomiast, że pod pojęciem "zasobu mieszkaniowego" rozumieć zasadniczo należy lokale służące do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Systemowe wykorzystanie pojęcia "zasobu mieszkaniowego" z ustawy o ochronie praw lokatorów w relacji do zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. spółdzielni mieszkaniowych wskazał i zaaprobował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2010 r.( II FSK 1551/08, https:// cbois.nsa.gov.pl) stwierdzając, że powyższy zabieg interpretacyjny nie prowadzi do nadania nowego znaczenia określeniu zawartemu w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., a jedynie rekonstruuje to znaczenie poprzez odwołanie się do zobiektywizowanych, wyrażonych wprost w obowiązującym prawie kryteriów; jest to przejaw dążenia do uchwycenia, przy zachowaniu poprawnej metodologii, zakresu znaczeniowego dokonywanej interpretacji składników treści pojęcia "zasoby mieszkaniowe". Podkreślić trzeba, że zwolnienie podatkowe ustanowione w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. dotyczyć może nie tylko wspólnot mieszkaniowych, ale także innych, wskazanych w nim podmiotów – prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej, wśród których wymienione są także samorządowe jednostki organizacyjne, których najbardziej wprost dotyczyć mogą regulacje ustawy o ochronie lokatorów. Zważyć z tego punktu widzenia należy, że przyznanie, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., prawa do zwolnienia podatkowego na takich samych zasadach jednostkom samorządu terytorialnego jak i innym określonym w tym samym przepisie podmiotom (na przykład spółdzielniom mieszkaniowym czy wspólnotom mieszkaniowym), uzasadnia możliwość pozytywnego odnoszenia się przy wykładni wymienionego zapisu prawnego do regulacji stanowiących o zasobach mieszkaniowych gmin.
Dodatkowo wypada wspomnieć, że z treści art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. odczytać można w sposób pewny i niewątpliwy cel prawodawczy w postaci objęcia zwolnieniem podatkowym gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w zakresie przychodów uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, w części przeznaczonej na utrzymanie tych zasobów. Cel i preferencyjny przedmiot zwolnienia podatkowego należą do gestii prawodawcy, którego wyrażonej w regulacji prawnej woli nie powinny zmieniać rozszerzające bądź zawężające jej treść wyniki wykładni prawa. Skoro na podstawie wykładni językowej i systemowej w sposób poprawny i uzasadniony odczytać można termin ustawowy: zasobu mieszkaniowego - jako odnoszący się do obszaru pojęcia lokali mieszkalnych, wprowadzane do tego zakresu lokali użytkowych tworzyłoby inne unormowanie i inne zwolnienie podatkowe, aniżeli ustanowione celowym, uprawnionym działaniem prawodawcy.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że pojęcie zasobów mieszkaniowych wspólnoty mieszkaniowej, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. nie obejmuje stanowiących własność członków wspólnoty lokali użytkowych.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić zasadność poglądu wyrażonego przez Ministra Finansów w zaskarżonej interpretacji wskazujący na to, że ze zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. nie korzystają dochody z innych źródeł niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Zatem kwoty wpłacane przez właścicieli lokali użytkowych oraz sfinansowane z nich koszty nie wchodzą w zakres wskazanego wyżej zwolnienia. W konsekwencji uzyskany ewentualnie dochód podlega opodatkowaniu na podstawie art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p.
Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło